ئابووری – پەڕە 2 – knwe.org
سەرەکی » ئابووری (پەڕە 2)

ئابووری

شوێنه‌واره‌ مێژووییه‌كان له‌ڕووی‌ فه‌رهه‌نگی‌ و ئابووری

ئا: سنور عومه‌ر ڕه‌حمان شوێنه‌واره‌ مێژووییه‌كان گرنگی و رۆڵی كاریگه‌ریان هه‌یه‌ له‌ زیندووكردنه‌وه‌ و راگرتنی مێژوو , كه‌ ده‌كرێت وه‌ك سه‌رچاوه‌یه‌كی‌ ئابوری گرنگ سه‌یر بكرێن و به‌كاربهێنرێن . هه‌رێمی‌ كوردستان خاوه‌نی چه‌ندین ناوچه‌ی‌ شوێنه‌واری‌ دێرینه‌ كه‌ هه‌ریه‌كه‌یان له‌ ڕووی‌ هه‌ڵكه‌وتنی شوێنی جوگرافی و مێژووییه‌وه‌ خاوه‌نی تایبه‌تمه‌ند ین و ئه‌كرێت وه‌ ك ناوچه‌یه‌كی‌ گه‌شت و گوزاری‌ كه‌ڵكیان لێوه‌ربگیرێت . له‌م باره‌یه‌وه‌ ...

زیاتر »

جەنگی نێودەوڵەتیی دراو

فەیسەڵ عەلی* لەگەڵ هەڵایسانی جەنگی فرە لایەنەی بازرگانیی لەلایەن ئەمێركاوە بە سەركردایەتی دۆناڵد ترامپ، مەترسیی هەڵایسانی جەنگی نێودەوڵەتیی دراو رووی لە زیادبوونە، دوای ئەوەی هەریەك لە چین و یەكیتیی ئەوروپا بەهای یوان و یۆرۆیان داشكاند، دەشێ ئەمەش هانی واشنتن بدات بەهای دۆلاری ئەمێركی دابشكێنێت. بەهۆی رەوشی ناوخۆیی ئابووریی توركیاو گرژییەكانی لەگەڵ ئەمێركا لیرەی توركیا نزیكەی ٤٠% بەهاكەی لەبەرامبەر بە دۆلاری ...

زیاتر »

مامەڵەكردن بە دۆلار بارگرانییە بەسەر جیهانەوە

سەرۆك كۆماری توركیا رێگایەكی نوێ بۆ بەرزكردنەوەی بەهای دراوی وڵاتەكەی بەكاردەهێنێت‌و داوای كۆدەنگییەكی نێودەوڵەتی دەكات. بڕیاری لادانی بەخشینی توركیای لە رسومات رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆك كۆماری توركیا لەوتارێكدا لەكۆنگرەی خاوەنكارانی (توركیا – قڕگیزیا) لەشاری بیشكەكی پایتەختی قڕگیزستان، رایگەیاند، پێویستە مامەڵە نێودەوڵەتییەكان چیتر بە دۆلاری ئەمریكی نەكرێن، بەڵكو بە دراوی وڵاتەكان بكرێن. رەجەب تەیب ئەردۆغان هەروەها رایگەیاندووە، مامەڵەكردن بە دۆلار ”بارگرانییە» ...

زیاتر »

جەنگی بازرگانیی ئایندەی پەیوەندییەكانی نێوان دەوڵەتانی خۆرئاوا

فەیسەل عەلی* ئاماژەكانی كەوتنەوەی جەنگێكی گەورەی بازرگانی لەنێوان هاوپەیمانی ئۆرۆ ئەتلەسی كە دەوڵەتانی یەكێتیی ئەوروپاو ئەمێركاو كەنەدا بەدیار كەوتووە، كاتێك دۆناڵد ترامپی سەرۆكی ئەمێركا لەهاوپەیمانە ئەوروپییەكان‌و كەنەدا هەڵگەڕایەوەو هەڕەشەی سەپاندنی رەسمی گومرگی بەرزی لەسەر بڕێكی زۆری كەلوپەلی ئەوان كرد كە دێنە ناو وڵاتەكەیەوە، بەتایبەتیش ئۆتۆمبێل، ئەمەش دوای شكستهێنانی لوتكەی كیوبیك دێت كە حەوت گەورە دەوڵەتە پیشەسازییەكەی جیهانی كۆكردبوەوە، كە هەریەك ...

زیاتر »

ئایا جەنگی بازرگانی قەیرانی ئابووری لێدەكەوێتەوە؟

فەیسەل عەلی* هەر لەدەستپێكی شارستانییەتەوە، لەگەڵ زیادبوونی ئاستی پسپۆڕێتی ئاستی گوزەران‌و ژیانی خەڵك باشتر دەبێت، كشتوكاڵ بەشێوەیەكی بەرفراوان دەرفەتی بۆ تاكەكانی كۆمەڵگە رەخساند بۆ ئەوەی كاری هەمەجۆر راپەڕێنن لەبری ئەوەی فۆكەس بخەنە سەر كۆكردنەوەی خۆراك. چیرۆكی بەجیهانیبوون كاتێك تاكەكان خۆیان بۆ كارێكی دیاریكراو تەرخان دەكەن، هێندە باشتر ئەو كارە رادەپەڕێنن‌و باشتر ئەنجامی دەدەن، ئەم باشتر ئەنجامدان‌و راپەڕاندنە كاریگەریی لەسەر كوالێتی ...

زیاتر »

بەرەو تەواوكردنی پڕۆژەكان

عەبدوڵڵا حاجی سەعید* بەهۆی قەیرانی ئابووری‌و دارایی لەهەرێمی كوردستان، ژمارەیەك پڕۆژەی خزمەتگوزاری راگیران، بەشێكی زۆری پڕۆژەی پێویست‌و ستراتیژی بوون، ئێستاش دوای ئەوەی قەیرانی دارایی‌و ئابووریی بەرە‌و كۆتایی دەڕوات، سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران بڕیاریدا پێش هەموو بەرنامەكان پڕۆژە راگیراوەكان دەستبەكارببنەوە بۆ تەواوكردنیان‌و لەلایەن وەزارەتی دارایی حكومەتی هەرێمەوە پارەیان بۆ تەرخان بكرێ‌. قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێم رۆڵی بەرچاو و كاریگەری هەیە ...

زیاتر »

ئەمێركا و گەڕانەوە بۆ جەنگی بازرگانی

فەیسەل عەلی* دوای ئەوەی دۆناڵد ترامپی سەرۆكی ئەمێركا لەسەرەتای مانگی حوزەیرانی ٢٠١٨، رەسمی گومرگی بەڕێژەی (٢٥%) لەسەر هاوردەی وڵاتەكەی لەپۆڵا و (١٠%) لەسەر هاوردەی وڵاتەكەی لە ئەلەمنیۆم زیادكردو خستییە بواری جێبەجێكردنەوە، تەوژمی جەنگی بازرگانی لەنێوان ئەمێركا لەلایەك‌و دەوڵەتانی تری جیهان لەلایەكی ترەوە رووی لەهەڵكشان كرد، دواتریش لەشەشی تەموزی ٢٠١٨ رەسمی گومرگی لەسەر هاوردە هەمەجۆرەكانی ئەمێركای لەچین زیاد كرد، كە بەهای ...

زیاتر »

ئابووریی توركیا بەرەو پووكانەوەیەكی قورس دەڕوات

بەپێی راپۆرتێكی بانكی (جی بی مۆرگان)، توركیا پارەیەكی زۆر قەرزدارەو پێویستە لەماوەی داهاتوودا بیداتەوە، ئەوەش لەكاتێكدایە كە وەزیری دارایی توركیا تەئكید لەوە دەكاتەوە كە مەترسی گەورە لەسەر ئابووری وڵاتەكەی نییە. چوار ملیارو 300 ملیۆن دۆلار بانكی (جی بی مۆرگان) قەرزە دەرەكیەكانی توركیاو ئەو زیادە بانكیانەی كە تا 12 مانگی داهاتوو دەخرێتە سەری بە 179 ملیار دۆلار خەمڵاندووە كە دەكاتە چارەكی ...

زیاتر »

دابەشكردنی نەوت لە سلێمانی دەستپێدەكاتەوە

دوای كۆكردنەوەی بڕێكی زۆر لەو نەوتەی لەلایەن وەزارەتی نەوتی عیراقەوە رەوانەی سلێمانی دەكرێت، دابەشكردنی نەوت بەسەر ماڵان دەستپێدەكاتەوەو سكرتێری ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانیش رایدەگەیەنێت: لەدوو چەند رۆژی داهاتوودا نرخەكەی یەكلادەكرێتەوە». مەهدی مەحمود، سكرتێری ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی، بە تۆڕی هەواڵی سلێمانی راگەیاندوە، بەپێی ئەو بەدواداچوونەی كردومانە، حكومەتی عیراق بەردەوامە لەناردنی نەوت بۆ شاری سلێمانی، ئەویش لەڕێگەی ئەو نەوتەوەیە كە وەزارەتی نەوت بۆ ...

زیاتر »

مەڕدارەكانی‌ گەرمیان روو لە كوێستانەكان دەكەن

محەمەد عەبدوڵڵا، دوای‌ ئەوەی‌ نزیكەی‌ سەد كیلۆمەتری‌ بڕیبوو، مەڕەكانی‌ لەدەشتی‌ گەرمیانی‌ باشووری‌ خۆرهەڵاتی‌ سلێمانییەوە گەیاندبووە قەزای‌ پێنجوێنی‌ باكوری‌ خۆرهەڵاتی‌ سلێمانی‌، بەدیار ماڵاتەكەیەوە دانیشتبوو بیری‌ لەوە دەكردەوە كە چۆن دەیان ساڵ لەمەوبەر بارووباپیرانی‌ ئەو ماوە زۆرەیان بڕیوە بۆ لەوەڕاندنی‌ مەڕوماڵاتەكەیان. هەست بەئاسودەیی‌ دەكات كەمی‌ رێژەی‌ باران بارین لەوەرزی‌ زستانی‌ ئەمساڵدا لەناوچەی‌ گەرمیان، بەروبومێكی‌ كشتوكاڵی‌ ئەوتۆی‌ نەدا بەدەستەوەو لەگەڵ ئەوەشدا لەوەڕگاكانی‌ ناوچەكە ...

زیاتر »