سەرەکی » دۆسێ

دۆسێ

سەد ساڵەی كۆتایی جەنگە گەورەکەیە

ئەمڕۆ 11/11/2018، سەد ساڵ بەسەر تەوابوونی یەكەمین جەنگی جیهاندا تێدەپەڕێت كە بە خوێناویترن جەنگ لە مێژووی مرۆڤایەتیدا دادەنرێت، بەو بۆنەیەشەوە، كوردستانی نوێ‌ بە پێویستی زانی ئەم پاشكۆ تایبەتە بخاتە بەر دیدی خوێنەران كە گوازارشت لەو ماوە گرنگەی مێژوو جیهان دەكات، و بەشێكیش لە پاشکۆکە بۆ «كۆتایی جەنگی جیهانی لەدیدی كوردەوە» تەرخانكراوە كە لەكتێبی یادداشت-ی رۆشنگەری كورد رەفیق حیلمی- وەرگیراوە. هەر ...

زیاتر »

هۆكارەكانی بەرپابوونی یەكەمین جەنگی جیهان

یەكەمین جەنگی جیهانی كە بە هەمان شێوە بە جەنگە مەزنەكە ناودەبرێت، لە سەرەتاوە لە 28ی تەمموزی 1914 دەستیپێكرد و لە 11ی تشرینی دووەمی 1918 كۆتایی هات، روودانی جەنگەكە لەو دەمەدا بەو» جەنگەی كۆتایی بە هەموو جەنگەكان دەهێنێت» وەسفكرا، زیاتر لە 70 ملیۆن سەربازی بۆ كۆكرایەوە كە 60 ملیۆنیان ئەوروپایی بوون تا بەشداریی لە یەكێك لە گەورەترین جەنگدا بكەن لە مێژوودا. ...

زیاتر »

رووداو و بەرەنجامەكانی یەكەمین جەنگی جیهان

لەسەر گۆڕەپانی ئەوروپایی، ئەڵمانیا و ئیتاڵیا وەك دوو دەوڵەتی بەهێز دەركەوتن، ئەمەش دوای بەدیهاتنی یەكگرتنیان لە ساڵی 1870، دوای ئەوەش دەستییان كرد بە داواكردنی پشكی خۆیان لە كۆڵۆنیاڵەكان، و بەشداریكردن لەگەڵ وڵاتە گەورەكان لە كێبڕكێی كۆڵۆنیاڵی، ئەمەش لەكاتێكدابوو كە دژ بە یەكەكان لە ئەوروپا روویان لە زیادبوون بوو، لەگەڵ زیادبوونی گومان و نەمانی متمانە لەنێوان وڵاتە ئەوروپایەكان، پرەنسیپی بەكارهێنانی هێزە ...

زیاتر »

چەند وێستگەیەكی گرنگ لە یەكەمین جەنگی جیهان

یەكەمین جەنگی جیهان كە چوار ساڵ و نیو درێژەی كێشا، بووە مایەی سەرخستنی هەندێك لە دەوڵەتەكان و تێكشكاندنی هەندێكی تر، بگرە كوژانەوە و ئاوابوونی خۆری تەمەنی هەندێك دەوڵەت كە لە قۆناغەكانی مێژوودا بە بەهێزترین و زلهێزەكانی جیهان دادەنران. دەوڵەتی عوسمانی لە كۆتایی تشرینی یەكەمی 1914، دەوڵەتی عوسمانی لە ریزی ئەڵمانیا لە دژی توركیا چووە نێو جەنگەوە، هاوپەیمانان هەڵمەتێكی سەربازی زەلاحیان ...

زیاتر »

لەكتێبی یادداشت-ی رۆشنگەری كورد رەفیق حیلمی-دا

كوردستانی جنوب لەدوارۆژەكانی شەڕی گێتیی یەكەمدا حكومەتی ئینگلیز لەساڵی 1914 واتە لەسەرەتای شەڕی گەورەدا لەجنوبی عێراقەوە دەستی كردبە پەلاماردان بۆ سەر سنوری عێراق‌و لە 1915دا (بەسرە) ‌و دوای ئەمە لە 1917 دا ولایەتی (بەغدا) ی داگیر كرد. لەدوایەمین ساڵی ئەم شەڕەدا ئیتر پێی نابووە ولایەتی (موسڵ) ەوە. لەم دەورەدا لەڕوی خراپە‌و زوڵم‌و كردەوەی ناڕەوای كاربەدەستەكانی حكومەتی عوسمانی‌و ناڕاستی‌و ناپاكی بەشی ...

زیاتر »

پوختەیەك لەسەر جەنگە گەورەکە

هۆكارەكانی دروستبوونی یەكەمین جەنگی جیهان وەك پێشتر ئاماژەی پێكرا زۆربوون، بەڵام لێرەدا بۆ زیاتر بەرچاوڕوونی خوێنەر، بەشێوەیەكی كورتكراوە باسیان دەكەین و دەیانخەینەڕوو. بە بۆچوونی زۆرێك لە شرۆڤەكاران، هۆكاری دروستبوونی ئەو جەنگە كە بە «جەنگە مەزنەكە» ناودەبرێت، و 33 وڵات بەشدارییان تێدا كرد، بەسەر دوو لایەندا دابەش دەكرێت، یەكەمیان راستەوخۆ و ئەوی دی ناڕاستەوخۆ. هۆكارە ناراستەوخۆكان بریتی بوون لە: 1- تەنگژە ...

زیاتر »

مەحمود عەباس: گرێبەستی سەدە وەك بەڵێننامەی بلفۆر تێناپەڕێت

مەحمود عەباس، سەرۆكی دەسەڵاتی فەلەستینی بەڵێنیدا رێگربێت لەبەردەم هەموو پێشنیارێكی سەرۆكی ئەمریكا سەبارەت بە ئاشتی لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست. عەباش لە وتارێكی لەبەردەم ئەنجومەنی ناوەندی رێكخراوی رزگاریخوازی فەلەستینی لە رامەڵڵا لە كۆتایی مانگی رابردوو رایگەیاندبوو»فەلەستینییەكان بە قۆناغێكدا تێدەپەڕن كە رەنگە مەترسیدارترین بێت لە مێژوویاندا». ئەنجومەنی ناوەندی رێكخراوی رزگاریخوازی فەلەستینی لە سایەی بایكۆتكردنی هەردوو بەرەی دیموكراتی و میللی رزگاریخوازی فەلەستینی و هەردوو ...

زیاتر »

لیبیا پلانێكی ئەوروپا لەبارەی كۆچبەرانەوە رەتدەكاتەوە

وەزیری دەرەوەی لیبیا دەڵێت، وڵاتەكەی رێگرە بەرانبەر بە پلانێكی ئەوروپا كە پێشنیاری كردنەوەی سەنتەرەكانی كردووە لە لیبیا بۆ مەبەستی توێژینەوەی حاڵەتی كۆچبەران. پلانەكە لە مانگی حوزەیرانی رابردوو لەلایەن سەركردەكانی یەكێتی ئەوروپاوە ئامادەكرا، دوای ئەوەی ئیتاڵیا داوای كردبوو چاودێرییەكان بەسەر كۆچكردنەوە توند بكرێن. بەڵام محمەد تاهیر سیالە وەزیری دەرەوەی لیبیا لە لە 19ی تشرینی یەكەمی 2018 بە رۆژنامەیەكی نەمسایی راگەیاندبوو، هەموو ...

زیاتر »

ئەمریكا گوشارەكانی لەسەر سعودیە چڕدەكاتەوە

ولایەتە یەكگرتووەكان داوا دەكات بەپەلە ئاگربەست لە یەمەن ئەنجام بدرێت كە بەهۆی جەنگی ئەهلییەوە لە ولاتەكە گەورەترین قەیرانی مرۆیی لە جیهاندا دروست بووە. هەردوو وەزیری بەرگری و دەرەوەی ئەمریكا، داوایان كردبوو ئاگربەست لە یەمەن ئەنجام بدرێت و لەماوەی 30 رۆژدا وتوێژی ئاشتی دەستپێبكرێت. مایك پۆمپیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا، داوای كردبوو هەموو شەڕوپێكدادانەكان رابگیرێن و دەست بە دانوستانی ئاشتی بكرێت بۆ ...

زیاتر »

نەتانیاهۆ: سەقامگیریی سعودیە گرنگە بۆ ناوچەكە و جیهان

بنیامین نەتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل، جەخت لەسەر گرنكی پاراستنی سەقامگیری سعودیە دەكاتەوە لەپێناو «سەقامگیری ناوچەكە و جیهان، ئەمەش لەكاتێكدایە كە پێشتر ئیدانەی كوژرانی جەمال خاشقی رۆژنامەنوسی سعودیە كردبوو لەنێو كونسوڵخانەی وڵاتەكەی توركیا. وەك كاردانەوەیەك بەرانبەر كوژرانی خاشقچی، نەتانیاهۆ لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانی لە ڤارنای بولگاریا لە 1ی تشرینی دووەمی 2018 رایگەیاندبوو»ئەوەی لە كونسوڵخانەی سعودیە رویدا لە ئیستەنبوڵ، توقێنەر بوو، پێویستە بەشێوەیەكی ...

زیاتر »