زانست – پەڕە 2 – knwe.org
سەرەکی » زانست (پەڕە 2)

زانست

توێژینه‌وه‌یه‌ك نهێنی پزیشكیی (نیسك) ئاشكرا ده‌كات

زانایانی زانكۆی(جیلف)ی كه‌نه‌دا تایبه‌تمه‌ندییه‌ ده‌گمه‌نه‌كانی جۆره‌كانی نیسك ئاشكراده‌كه‌ن، كه‌ یارمه‌تیده‌ره‌ بۆ باشتركردنی كاری لووه‌ ڕژێنه‌كان و دڵ و بۆرییه‌كانی خوێن. توێژه‌ره‌وان تاقیكردنه‌وه‌یه‌كیان كرد كه‌ 24 خۆبه‌خش به‌شدارییان تێدا كرد و ده‌بوو نیوه‌یان بۆ ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌ك تێكه‌ڵه‌یه‌ك له‌ برنج و نیسك و په‌تاته‌ و نیسك بخۆن و هه‌ندێكیشیان به‌ ته‌نها برنج یان به‌ ته‌نها په‌تاته‌ بخۆن . له‌و ماوه‌یه‌دا و به‌درێژایی ...

زیاتر »

ئۆتۆمبێلی كاره‌بایی ئه‌مساڵ ده‌خرێته‌ بازاڕه‌كانی جیهانه‌وه‌

كۆمپانیای (هیۆندای) كۆری له‌پلانیدایه‌ به‌ر له‌كۆتایی ئه‌مساڵ دووه‌م ئۆتۆمبێلی كاره‌بایی خۆی بخاته‌ بازاڕه‌كانی جیھانه‌وه‌. له‌و چوارچێوه‌یه‌شدا چه‌ند زانیارییه‌كی نوێی له‌باره‌ی تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌و ئۆتۆمبێله‌ خستوه‌ته‌ ڕوو كه‌ به‌ (هیۆندای كۆنا ئیلیكتریك) ناوده‌برێت. ئۆتۆمبێله‌ كاره‌باییپه‌ نوێیه‌كه‌ی (هیۆندای) به‌ دوو مۆدێلی جیاجیا فه‌راهه‌م ده‌كرێت كه‌ مه‌ودای رۆیشتنیان جیاوازه‌، به‌و پێیه‌ی یه‌كێكیان توانای بڕینی ٢٩٠ كیلۆمه‌تری ده‌بێت و ئه‌وه‌ی دووه‌میان ده‌توانێت مه‌ودای ٤٧٠ كیلۆمه‌تر ...

زیاتر »

دۆزینه‌وه‌ی نهێنییه‌ك له‌ ژێر كیشوه‌ری به‌سته‌ڵه‌كی باشووردا

له‌كاتی توێژینه‌وه‌یه‌كیان سه‌باره‌ت به‌ڕۆڵی ئۆقیانووسه‌كان له‌كه‌مبوونه‌وه‌ی ڕوباره‌ سه‌هۆڵینه‌كاندا، توێژه‌ره‌وه‌كان له‌ ژێر ڕوباری (باین ئایلاند)ی ئه‌نتاركتیكا دا سه‌رچاوه‌یه‌كی چالاكیی گه‌رمیی گڕكانیان دۆزییه‌وه‌. تیمه‌ توێژه‌ره‌وه‌كه‌ باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌و دۆزینه‌وه‌یه‌ ده‌بێته‌ هه‌لێك بۆ توێژینه‌وه‌ له‌توانه‌وه‌ی سه‌هۆڵه‌كان، به‌ڵام هێشتا گۆرانكاریی كه‌شوهه‌وا هۆكاری سه‌ره‌كییه‌ بۆ توانه‌وه‌ی سه‌هۆڵی ناوچه‌ به‌سته‌ڵه‌كه‌كان. له‌ ئه‌یلولی ساڵی ڕابردوودا تاشه‌ سه‌هۆڵیك له‌ دوورگه‌ی (باین ئایلاند)ی سه‌هۆڵین جیابووه‌وه‌ كه‌ چوار ...

زیاتر »

تای خوێنبه‌ربوون

شێرزاد حه‌سه‌ن ره‌زا* په‌تای كۆنگۆ(CCHF) یاخود تای خوێنبه‌ربوون، به‌هۆی ڤایرۆسێكه‌وه‌ سه‌رهه‌ڵده‌دات به‌ناوی (Nairovirus)،له‌ رێگه‌ی زینده‌وه‌رێكی بچوك «گه‌نه‌» (گه‌نه‌: مشه‌خۆڕێكی خوێن مژه‌ له‌تیره‌ی جاڵجالۆكه‌ییه‌كانه‌ ) هه‌ڵیده‌گرێت له‌نه‌خۆشیه‌كه‌كانی (tick borne disease ) ده‌ناسرێت، ڤایرۆسه‌كه‌ له‌وڵاتانی ئه‌فریقا و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و ئاسیادا بڵاوه‌. زۆرینه‌ی ئاژه‌ڵه‌ وشكایه‌كان وماڵیه‌كان له‌ مه‌ڕوماڵات وبزن به‌ خانه‌خوێ ی ئه‌م ڤایرۆسه‌ داده‌نرێت. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی زۆرینه‌ی باڵنده‌كان به‌رگریان بۆی هه‌یه‌ ...

زیاتر »

ڕه‌خنه‌گران، زه‌وی جێهڵدراوه‌ و هه‌مووان هه‌ڵپه‌ی ئاسمانیانه‌

له‌گه‌ڵ به‌ره‌وپێشچوونی زانستی گه‌ردونناسیی و ئاشكراكردنی نهێنییه‌كانی گه‌ردونی پان و به‌رین، هه‌ندێكیش ڕه‌خنه‌ ده‌گرن به‌وه‌ی زۆر شوێنی زه‌وی هه‌یه‌ كه‌ هێشتا پڕه‌ له‌ نهێنی و كه‌س په‌ی پێ نه‌بردووه‌ به‌ تایبه‌ت ناو ده‌ریا و ئۆقیانووسه‌كان . ڕه‌خنه‌گرانی ئه‌و بواره‌ پێیان وایه‌ كه‌ هه‌رچه‌نده‌ ئاسمان و بۆشایی ئاسمان خه‌یاڵمانی ته‌نیوه‌ و داگیری كردووین، به‌ڵام هێشتا زۆر شوێنی سه‌ر زه‌وی هه‌یه‌ كه‌ ...

زیاتر »

بۆچی جه‌سته‌ پێویستی به‌ خاو بوونه‌وه‌ و حه‌وانه‌وه‌ هه‌یه‌؟

توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێ ده‌ریده‌خات، ماندووبوون شتێكی زۆر باشه‌ وا ده‌كات مرۆڤ به‌هێز بێت، بۆیه‌ زۆر كه‌س خۆی ماندوو ده‌كات و وه‌رزشی قورس ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی خودی خۆی بسه‌لمێنێت. زاناكانی په‌یمانگای (Howard Hughes)ی پزیشكیی له‌ زانكۆی ستانفۆرد له‌و بڕوایه‌دان كه‌ گوشار و دڵه‌ڕاوكێ و ماندوێتی نا ڕێكخراو وا ده‌كات كه‌ مرۆڤه‌كان توانای بیركردنه‌وه‌یان نه‌مێنێت، ئه‌مه‌ش شتێكی ئاشنایه‌ لای ئه‌وانه‌ی له‌ شوێنی گشتیدا ...

زیاتر »

تای خوێن به‌ربوون چییه‌و هۆكار و چاره‌سه‌ر و خۆپارێزی

كه‌شتی نوح- تانیا ئاواره‌ نه‌خۆشیه‌كی ڤایروسیه‌ زۆر مه‌ترسی داره‌ بۆ سه‌ر ژیانی مرۆڤ، كه‌ هه‌موو كاتێ له‌گه‌ڵ تا و خوێنبه‌ربوون دێت. چه‌ند جۆرێك ڤایروس ئه‌بنه‌ هۆی ئه‌م نه‌خۆشیه‌ به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه‌ ئێستا له‌ كوردستان مه‌ترسی بڵاو بونه‌وه‌ی هه‌یه‌ جۆری( كۆنگۆ) یه‌. له‌باره‌ی ئه‌م نه‌خۆشی یه‌وه‌ د. سۆران محمد غه‌ریب پسپۆری هه‌ناوی له‌باره‌ی ئه‌م نه‌خۆشیه‌وه‌ وتی : ئه‌م نه‌خۆشیه‌ له‌رێگه‌ی ئاژه‌ڵه‌وه‌ ...

زیاتر »

سوودەکانی یۆگا بۆ منداڵان

رەزا شوان یۆگـا وەرزشێکی جەستەیی و دەروونییە، مێژووی دەگەڕێتەوە بۆ شەش هەزار ساڵ پێش ئێستا، بە تایبەتیش لە هیندستان، وەکو رێوڕەسمێکی ئایینی باو و بڵاوبووه‌. وشەی (یۆگـا) لە (زمانی سەنسکریتی) یەوە وەرگیراوە، کە زمانی کۆنی هیـند بوو. لەمڕۆشدا وەرزشی یۆگـا رۆژ لە دوای رۆژ لە جیهاندا تەشنە دەکات، هەوه‌سداران و هەوادارانی لە زۆربووندان، سوود و گرنگی زیاتری ئاشکرادەکەن، راهێنان و ...

زیاتر »

بوشه‌هر، دۆزینه‌وه‌ی شوێنه‌وارێكی 7000 ساڵه‌

به‌رێوه‌به‌رێتی میراتی كه‌لتووریی شاری بوشه‌هر له‌ باشووری ئێران دۆزینه‌وه‌ی شوێنه‌وارێكی 7000 هه‌زار ساڵه‌ی ئاشكرا كرد كه‌ گرنگیی پێگه‌ی ئه‌و ناوچه‌یه‌ی پشت كه‌نداو ده‌رده‌خات له‌ سه‌رده‌مه‌ دێرینه‌كاندا. به‌پێی ڕاگه‌یاندنی ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌ ، دانیشتوانی ناوچه‌یه‌كی نزیك شارۆچكه‌ی (ده‌یله‌م)ی سه‌ركه‌نار له‌ لمی ناوچه‌كه‌یاندا چه‌ند پارچه‌یه‌كی شوێنه‌وارییان دۆزیوه‌ته‌وه‌ و به‌رێوه‌به‌رایه‌تی میراتی فه‌رهه‌نگیی ناوچه‌كه‌یانیان لێ ئاگادار كردووه‌ته‌وه‌ و ئه‌ویش لای خۆیه‌وه‌ پسپۆڕ و شاره‌زاكانی ناردووه‌ته‌ ...

زیاتر »

به‌ هه‌موو ره‌نگه‌كانی په‌لكه‌ زێڕینه‌

هه‌ندێك له‌و بڕوایه‌دان كه‌ زینده‌وه‌ران هه‌مویان ڕه‌نگی خوێنه‌كه‌یان سووره‌، به‌ڵام ئه‌م بۆچوونه‌ له‌ڕاستیدا وا نییه‌ هه‌ڵه‌یه‌. خوێنه‌كه‌ی سه‌وزه‌ (سه‌قه‌نقور) جۆره‌ مارمێلكه‌یه‌كه‌ كه‌ له‌ (گینیای نوێ) ده‌ژیی و ژه‌هراویشه‌ خۆی له‌ بنه‌ڕه‌تدا ڕه‌نگی خوێنه‌كه‌ی سووره‌، به‌ڵام به‌ هۆی چڕیی شله‌ی زراوییه‌وه‌ كه‌ سه‌وزه‌ زاڵ بووه‌ به‌سه‌ر ڕه‌نگیی بنه‌ڕه‌تیی خوێنه‌كه‌یدا و وای لێكردووه‌ كه‌ ڕه‌نگی خوێنه‌كه‌ی و ته‌نانه‌ت ماسوولكه‌ و ئێسك و ...

زیاتر »