زانست – پەڕە 4 – knwe.org
سەرەکی » زانست (پەڕە 4)

زانست

چه‌ند زانیارییه‌كی سه‌رنجڕاكێش له‌سه‌ر ورچی پاندا

ئا: هێدی جه‌مال عه‌بدوڵا- هۆلاند پاندا له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی یه‌كێكه‌ له‌ ئاژه‌ڵه‌ زۆر ده‌گمه‌ن و ناوازه‌كان له‌چه‌ند ڕوویه‌كیشه‌وه‌ سه‌رنجڕاكێشه‌ و شێوازی مامه‌ڵه‌كردن له‌ گه‌ڵیشیدا جێگه‌ی سه‌رنجه‌، بۆ نموونه‌: پانداكان(20)ساڵ ده‌ژین ئه‌گه‌ر بێتو له‌ژینگه‌ی سروشتی خۆیان بژین، به‌ڵام له‌باخچه‌ی ئاژه‌ڵان و سه‌نته‌ره‌كانی چاودێری و پاراستن (25) ساڵ ده‌ژین. ئه‌و په‌ڵه‌ ڕه‌شه‌ی له‌ چوارده‌وری چاوی پاندا دایه‌ ده‌گۆریت به‌م جۆره‌ : له‌كاتێكدا بچووكن ...

زیاتر »

سه‌مه‌ره‌ترین باج له‌ سه‌رده‌می په‌ترۆسی گه‌وره‌دا

له‌ناوچه‌یه‌كی ڕوسیا به‌ڵگه‌ی سه‌یرترین(باج)ی سه‌رده‌می په‌ترۆسی یه‌كه‌م دۆزرایه‌وه‌. زانایانی شوێنه‌وارناس له‌شاری (بسكۆڤ)ی ڕوسیا چه‌ند دراوێكی كانزایی له‌ جۆری (كوبیك)یان دۆزییه‌وه‌ كه‌ یه‌ك (ڕۆبڵ)ی ڕووسی یه‌كسانه‌ به‌ (100) كوبیك و به‌شێك بووه‌ له‌ گه‌نجینه‌ی ( بۆدزنۆیۆفسك)و مێژووه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ سه‌ده‌ی (17)، كه‌ وێنه‌یه‌كی ناوازه‌ له‌ سه‌ر ڕوویه‌كی دراوه‌كه‌ نه‌خشێنراوه‌ . له‌مباره‌یه‌وه‌ ( مارینا كولاكوفا)ی به‌رێوه‌به‌ری سه‌نته‌ری شوێنه‌واریی (بسكوف) وتی» زانایانی شوێنه‌وار ...

زیاتر »

باشترین میوه‌ بۆ نه‌خۆشی شه‌كره‌

تانیا ئاواره‌ خواردنی میوه‌ ڕۆژانه‌ زۆر پێویسته‌ بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی تووشی نه‌خۆشی شه‌كره‌ بوون ، به‌ڵام ژماره‌یه‌كی زۆر نه‌خۆش دوور ده‌كه‌وه‌نه‌وه‌ له‌خواردنی میوه‌ی تام شیرین له‌ ترسی به‌رز بوونه‌وه‌ی ئاستی شه‌كر له‌خوێن دا ، به‌ڵام زۆر گرنگه‌ كه‌ بزان كه‌ زۆربه‌ی میوه‌كان یارمه‌تی ڕاگرتنی ئاستی شه‌كره‌ ده‌ده‌ن و ڕێگری ده‌كه‌ن له‌ به‌رز بوونه‌وه‌ی زۆر له‌ ئاستی شه‌كره‌ و خۆپاراستن له‌ ...

زیاتر »

دۆزینه‌وه‌ی گۆڕستانێكی نامۆی كۆنترین شارستانییه‌تی مرۆڤایه‌تی

زانایانی شوێنه‌وارناسی مه‌كسیك له‌كاتی پرۆسه‌ی كنه‌ و پشكنینیان ، ژماره‌یه‌ك ئێسكی مرۆڤ‌و كه‌لله‌سه‌ری درێژكراوه‌ی نامۆیان دۆزییه‌وه‌ كه‌ پێده‌چێت هی خێڵه‌كانی مایا و پێشینه‌كانیان بن كه‌ به‌ر له‌ 7 هه‌زار ساڵ له‌و ناوچه‌یه‌ ژیاون . زاناكان سێ ئێسكه‌ په‌یكه‌ریان له‌ ئه‌شكه‌وتێكی ویلایه‌تی (تاباسكۆ)ی باشوری مه‌كسیك دۆزییه‌وه‌، ته‌مه‌نی دووان له‌ ئێسكه‌په‌یكه‌ره‌كان 4 هه‌زار ساڵ و سێیه‌میشیان 7 هه‌زار ساڵه‌ و پێده‌چێت هیی ...

زیاتر »

نهێنی ده‌ریاچه‌ ڕه‌نگ په‌مه‌ییه‌كه‌ی ئوسترالیا ئاشكرا بوو

بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر كه‌س له‌ مه‌ته‌ڵی ئه‌و ده‌ریاچه‌ ڕه‌نگ په‌مه‌ییه‌ نه‌ده‌گه‌یشت كه‌ ده‌كه‌وێته‌ كیشوه‌ری ئوستورالیاوه‌، به‌ڵام دواتر مانگی ده‌ستكردی بازرگانیی (Worldview-2) نهێنییه‌كه‌ی ئاشكرا كرد . له‌ساڵی 2012مانگی ده‌ستكردی بازرگانیی (Worldview-2) وێنه‌ی یه‌كێك له‌دوورگه‌كانی ئوستورالیای گرتووه‌ كه‌ ده‌كه‌وێته‌ باشووری ئه‌و كیشوه‌ره‌وه‌ و له‌ وێنه‌كه‌دا ده‌ریاچه‌یه‌كی ڕه‌نگ په‌مه‌یی ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ جیاوازه‌ له‌ ئاوه‌كانی ده‌روپشتی . ئه‌و ده‌ریاچه‌یه‌ ڕووبه‌ره‌كه‌ی (161) مه‌تر چوارگۆشه‌یه‌ و ...

زیاتر »

چه‌ند گۆڕێكی به‌كۆمه‌ڵ به‌ڵگه‌ی تسونامییه‌ك ده‌رده‌خه‌ن

چه‌ند گۆڕێكی به‌كۆمه‌ڵی چاخی به‌ردین به‌ڵگه‌ی سه‌رسوڕهێنه‌ر له‌سه‌ر تسونامییه‌ك ده‌رده‌خه‌ن توێژینه‌وه‌یه‌كی مشتومڕ ئامێز ئاشكرایكردووه‌ ، ئه‌و گۆڕه‌ به‌كۆمه‌ڵانه‌ی له‌دوورگه‌كانی سكۆتله‌ندا دۆزراونه‌ته‌وه‌ ڕه‌نگه‌ بۆ شاردنه‌وه‌ی قوربانیانی كاره‌ساتی تسۆنامی بووبێت كه‌ له‌چاخه‌كانی پێش مێژوودا ڕویانداوه‌. دورگه‌ی ئۆركنی نیشتمانی زیاتر له‌ 27 گۆڕستانی به‌ردینه‌ كه‌ به‌ (كیرنز) ناسراوه‌ و مێژووه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ 6 هه‌زار ساڵ پێش ئێستا. زانایان له‌و بڕوایه‌دان ئه‌و گۆڕه‌ به‌ ...

زیاتر »

هه‌موو شتێك له‌ باره‌ی مردنه‌وه‌!

د. زاهیر سۆران* بەشی چوارەم با بزانین ئه‌وانه‌ی زیندوو بوونه‌ته‌وه‌ چی ده‌گێرنه‌وه‌؟ یه‌كێك له‌ گه‌وره‌ترین و گرنگترین پرسیار، كه‌ مرۆڤ ده‌یكات بریتییه‌ له‌: كاتێك ده‌مرین چی ڕووده‌دات؟ هه‌رچه‌نده‌ له‌وانه‌یه‌ كه‌سانێك هه‌بن، له‌و باوه‌ڕه‌دانه‌بن یان باوه‌ڕ نه‌كه‌ن به‌ به‌سه‌رهاته‌كان، به‌ڵام ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ له‌ نه‌خۆشخانه‌كاندا مردوون یان پزیشك به‌ مردو تۆماری كردوون، پاشتر به‌ ئاگا بوونه‌ته‌وه‌ و ژیاون، باسی ئه‌‌و ماوه‌ ...

زیاتر »

به‌ربه‌ستدانان بۆتیشكی خۆر مرۆڤایه‌تی ڕزگار ناكات

توێژینه‌وه‌یه‌كی ڕه‌تكه‌ره‌وه‌ی تیۆری( ڕێگرتن له‌ قه‌تیسبونی گه‌رمی) ده‌ڵێت» به‌ربه‌ستدانان بۆ تیشكی خۆر به‌ مه‌به‌ستی ساردكردنه‌وه‌ی گۆی زه‌وی مرۆڤایه‌تی ڕزگار ناكات له‌ شوێنه‌واره‌كانی گۆڕانكاریی كه‌شوهه‌وا». پێشتر توێژه‌ره‌وان مه‌زنده‌یان ده‌كرد ئه‌گه‌ر گه‌ردیله‌ی بچووكی گاز بكرێته‌ به‌رگه‌ هه‌وای زه‌وییه‌وه‌، ده‌بێته‌ هۆی نزمكردنه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمای جیهان‌و ڕێگر ده‌بێت له‌ مردن و له‌ناوچوونی به‌رهه‌مه‌ كشتوكاڵییه‌كان له‌ هه‌ندێك شوێندا، به‌ڵام ئه‌و توێژه‌ره‌وانه‌ی كه‌ شوێنه‌واری پێشووتری هه‌ڵپژانی ...

زیاتر »

ماسكه‌كان هه‌میشه‌ به‌ر به‌ هه‌وای پیس ناگرن

ئه‌و ماسكانه‌ی بۆ خۆپاراستن له‌ پیسبوونی هه‌وا به‌كاردێن له‌ كاتی زۆر به‌كارهێنانیان كوالیتیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن و ئیدی مه‌ترسی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ كه‌ هه‌وا پیس گل نه‌ده‌نه‌وه‌. توێژینه‌وه‌یه‌كی په‌یمانگای پزیشكیی پیشه‌یی له‌ (ئه‌دنبه‌ره‌)ی سكۆتله‌ندا له‌نوێترین توێژینه‌وه‌یدا ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات ماسكه‌كانی ده‌موچاو كه‌ بۆ به‌ركاربه‌ران له‌ چین ده‌سته‌به‌ركراون تا له‌ پیسبوونی هه‌وا بیانپارێزێت توانای ئه‌وه‌یان نییه‌ كه‌ به‌ ته‌واوی ئه‌و كاره‌ ئه‌نجامبده‌ن كه‌ ...

زیاتر »

كه‌ی خۆر گۆی زه‌وی وێران ده‌كات؟

ژیان له‌سه‌ر گۆی زه‌وی به‌ته‌واوی پشتبه‌ستووه‌ به‌و كارلێكانه‌ی له‌سه‌ر ڕووی خۆر ڕووده‌ده‌ن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ زانایان به‌رده‌وام چاودێریی ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ له‌سه‌ر ڕووی خۆر ڕووده‌دات. به‌پێی تێگه‌یشتنی زانایان، خۆر ئه‌ستێره‌یه‌كی كورته‌ بنه‌ی زه‌رده‌ و ته‌مه‌نی ( پێنج) ملیار ساڵه‌ و ئێستاش له‌ نیوه‌ی ئه‌و زنجیره‌ی یه‌كبه‌دوایه‌كدا هاتووه‌ی وێنه‌ی به‌یانیی (Hertzsprung-Russell)یه‌ كه‌ گه‌شه‌كردنی ئه‌ستێره‌كان نیشانده‌دات. دكتۆر (ڤلادیمێر بۆگۆد)ی سه‌رۆكی لقی چاودێرگه‌ی فیزیای ...

زیاتر »