ئەدەب – سێبەر و سایە – پەڕە 10 – knwe.org
سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 10)

ئەدەب – سێبەر و سایە

دكتۆر شۆ، یەكەم شاعیری میللی فرە شیعر

ئەحمەد حسێن ئەحمەد بەندە پتر لە 17 ساڵ تەمەنی هاوڕێیەتی ئەم دواییانەی مامۆستا ئەحمەد شوكریم بەسەر بردووە. لەنزیكەوە ناسیومە، ناوبەناو بۆ ماڵیشەوە سەردانیم كردوە، بەتایبەتی ئەو ساتە ناخۆشانەی كە گیرۆدەی نەخۆشی سەخت ببوو.لە ئەوپەڕی ناساغیشدا ئەگەر هەناسەكانی دەرفەتیان بدایە ئەڵبەتە لەقسەی خۆش‌و شیهر خوێندنەوەی خۆی نەدەكەوت. مامۆستا ئەحمەد شوكری لەسەردەمی لاوێتییەوە پیشەی تاپیكردنی لەچاپخانەیەكی شاری بەغدادا پێسپێراوە هەر لەو سەردەمانەشەوە ...

زیاتر »

خانی ماڵێك بۆ لێکۆڵینەوەی هزری له‌ هه‌ولێر

هه‌ولێر، ته‌ها عه‌بدوڵڵا رێکخراوێکی توێژینەوەی ڕۆشنبیریی سەربەخۆیە و سەر بە فەرمانگەی رێکخراوە ناحکومیەکانە لە هەرێمی کوردستان-عیراق، توێژینەوەیە لە کاروباری کەمینە ئایینی و نەتەوەییەکان لە کوردستاندا. ئامانجی سەرەکی لە ئەنجامدانی تەواوی کاروچالاکییەکان زیاتر ناساندنی پرسی کەمینەکانە لە هەر دوو ڕووی ئاشتی ولێبوردەیی و پێکەوە ژیاندا. هەروەها هاندانیانە لە بیرکردنەوە و شرۆڤەی نوێ لەو هەڕەشانەی کە کۆمەڵگای کوردستان لە ئێستاو ئاییندەدا ڕووبەڕووی ...

زیاتر »

منداڵان ئاینده‌ی گه‌شی كۆمه‌ڵن

ئاماده‌كردنی:عه‌لی حه‌مه‌ڕه‌شید به‌رزنجی منداڵان ئاینده‌ی گه‌شی كۆمه‌ڵن ،ناونیشانی كۆنسێرتی گۆرانی و مۆزیكی تیپی هونه‌ری منداڵانی سلێمانی بوو كه‌ ئێواره‌ی ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌ 21/6/2018 كاتژمێر (8) ی ئێواره‌ له‌ شاری یاری سلێمانی بۆ منداڵانیان پێشكه‌شكرد.كه‌ (13) گۆرانی منداڵانی له‌ خۆ گرتبوو به‌ ناوه‌كانی(فیستیڤاڵ،یه‌كی حوزه‌یران،ئێوه‌ ئێوه‌،گوڵ شێوه‌،وێنه‌كێشان،هاوڕێی ئاژه‌ڵان،هۆ منداڵان،میوان،ئاشتی خواز،دایكی میهره‌بان،دایكم،باران باری، میزه‌ڵان) كه‌ هۆنراوه‌ی گۆرانییه‌كانیش هی شاعیران(ئاكۆمحمد سابیر،عه‌لی حه‌مه‌ڕه‌شید به‌رزنجی،ئه‌مین محه‌مه‌د،توانا ...

زیاتر »

له‌ باره‌ی‌ عه‌لی‌ مه‌ردانه‌وه‌

له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج سه‌ره‌تا عه‌لی‌ مه‌ردانی‌ مامۆستاو هونه‌رمه‌ندی‌ ناسراوی‌ مه‌قاماتی‌ كوردی‌ ،یه‌كێكه‌ له‌ هه‌ره‌ دره‌وشاوه‌تربن هونه‌رمه‌ندی‌ مه‌قاماتی‌ كوردی‌ و وه‌ك چۆن بێ‌ شێخ ره‌زای‌ تاڵه‌بانی‌ ئه‌ده‌بی‌ كوردی‌ كه‌لێنی‌ تێده‌كه‌وێت ، بۆ هونه‌ریی‌ كوردیش به‌ هه‌مان جۆر ، كه‌لێنێكی‌ گه‌وره‌ ده‌كه‌وێته‌ ئه‌و بواره‌وه‌ بێ‌ مامۆستا عه‌لی‌ مه‌ردان ، ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ سه‌ره‌ڕای‌ مه‌قامزانیه‌كه‌ی‌ رۆشنبیرییه‌كی‌ گه‌وره‌شی‌ هه‌بووه‌ له‌و بواره‌داو مرۆڤ كه‌ به‌ دیقه‌ته‌وه‌ ...

زیاتر »

دره‌ختی خێزانی زمانەکان

دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* (20) گه‌ر ته‌ماشایه‌کی دره‌ختی خێزانی زمانه‌ جیاوازه‌کانی گه‌لانی سه‌رڕووی زه‌وی بکه‌ین و بمانه‌وێ، جێگه‌ی زمانی کوردیی، له‌ نه‌خشه‌ی خێزانه‌کانی زماندا دیاریکه‌ین، زۆر به‌ ڕوونی بۆمان ده‌رده‌که‌وێ، زمانی کوردیی، یه‌کێ له‌ زمانه‌ ئێرانییه‌کانی سه‌ر به‌ کۆمه‌ڵی ڕۆژهه‌ڵاتی پێکدێنێ، له‌ خانه‌ی خێزانی (هیندۆ ــ ئه‌ورووپایی)دا پۆلێنکراوه‌. ئه‌م کۆمه‌ڵه‌ ڕۆژهه‌ڵاتییه‌ش، له‌ دوو کۆمه‌ڵی دیکه‌ پێکهاتووه‌: 1.کۆمه‌ڵی هیندیی: وه‌ک (بنجابی، ...

زیاتر »

چیرۆكی‌ كچۆڵانی‌ به‌شوودراو

بادیه‌ فه‌حه‌س ئه‌و شه‌وه‌، هه‌موو شته‌كانی‌ ده‌وروبه‌رم وه‌ك خۆم حه‌په‌سابوون، دڵم، جه‌سته‌م، پێستم، خه‌ونه‌كانم، منداڵیم، كتێبه‌كانی‌ مه‌كته‌ب، په‌رده‌ سپییه‌كه‌ی‌ ژووری‌ نووستن، سیسه‌مێكی‌ پان‌و پۆڕ، تیشكی گڵۆپێكی‌ كز له‌ ناوه‌ڕاسته‌كه‌ی‌ داوه‌، ترپه‌ی‌ دڵۆپی‌ باران له‌ ده‌ره‌وه‌، كۆڵانه‌كانی‌ گه‌ڕه‌كێكی‌ چۆڵ‌و هۆڵ، بێده‌نگی‌ گۆڕستانه‌كه‌ی‌ نزیكمان. له‌ هه‌موو شتێك ده‌ترسام، له‌ خۆم، له‌و، له‌ یه‌كه‌م شه‌وی‌ پێكه‌وه‌بوونمان، له‌ به‌یانیی رۆژی‌ دواتر، له‌و چاره‌نووسه‌ نادیاره‌ی‌ ...

زیاتر »

ئانا گاڤاڵدا: من هاوڕێی رۆژگاری خیانه‌تم

ئانا گاڤاڵدا چیرۆكنووس و رۆماننووسێكی فه‌ره‌نسییه‌، به‌رهه‌مه‌كانی زیاتر باسی ئازار و خه‌مه‌كانی ژن ده‌كه‌ن، به‌ وردی گوێی له‌ نیگه‌رانیی و ئازاره‌كانی ژن گرتووه‌، بۆیه‌ كاتێ ئه‌و نیگه‌رانیی و ئازارانه‌ ده‌نووسێته‌وه‌  ژنان به‌ شه‌وق و زه‌وقه‌وه‌ كتێبه‌كانی ده‌خوێننه‌وه‌ و هه‌تا دێت لای ژنان خۆشه‌ویستتر ده‌بێت و به‌رهه‌مه‌كانی زیاتر ده‌فرۆشرێن. هه‌ندێ له‌ كتێبه‌كانی ئه‌مانه‌ن: (1-حه‌زم ده‌كرد كه‌سێك له‌ جێگایه‌ك چاوه‌ڕێم بكات-1999، كۆمه‌ڵه‌چیرۆك. ...

زیاتر »

كۆكتێله‌چیرۆك

سه‌ڵاح حه‌سه‌ن پاڵه‌وان دیارده‌ی تێكه‌ڵكردنی چه‌ند رووداوێكی نووسراوی مێژوویی و به‌سه‌رهاتی كه‌سانێكی ناسراو یان رووداوێكی سه‌یروسه‌مه‌ره‌ی كه‌سایه‌تییه‌كی سیاسی یان ئه‌ده‌بی له‌نێو ئه‌ده‌بی كوردیدا له‌ نه‌وه‌ده‌كانه‌وه‌ سه‌ریهه‌ڵداوه‌، من به‌م دیارده‌یه‌ ده‌ڵێم كۆكتێل واته‌ تێكه‌ڵكردنی چه‌ند بابه‌تێك له‌ پێناوی به‌ده‌ستهێنانی گیراوه‌یه‌كی تامبه‌خش. ئه‌م جۆره‌ كۆكتێلانه‌ له‌ چیرۆك و رۆمان ئاسانتره‌ تا له‌ شیعر و داستانه‌ شیعردا، ده‌توانین بڵێین به‌فه‌رمانداركردنی بابه‌تێكی مێژوویی یان ...

زیاتر »

ده‌قی‌ ئه‌ده‌بی‌ و خوێندنه‌وه‌ی‌ ئه‌ده‌بی‌

عه‌بدولموته‌ڵیب عه‌بدوڵڵا (1) ئه‌وه‌ی‌ سیستمی‌ عه‌قڵی‌ مرۆیی‌ پێكده‌هێنێ‌ زمانه‌ و ناشێ‌ به‌بێ‌ زمان له‌ دنیا بگه‌ین، یان بیر بكه‌ینه‌وه‌، هه‌موو بیركردنه‌وه‌یه‌ك له‌ رێگای‌ زمانه‌وه‌ مه‌یسه‌ر ده‌بێت، به‌ دیوه‌كه‌ی‌ دیكه‌ش له‌ دنیادا زمانێك نییه‌ هه‌ڵگری‌ فیكر نه‌بێ‌. (2) مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ زمان، هه‌ر ده‌بێ‌ له‌ سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ بێت، كه‌ زمان خه‌سڵه‌تێكی‌ ره‌وانبێژی‌ درێژه‌ پێده‌دا و به‌ پله‌ی‌ یه‌كه‌م به‌ سیستمێكی‌ سیمیاییه‌وه‌ ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌ی رۆمانی شیكاگۆ

ئالان حه‌سه‌ن ساڵانێك پێش به‌كوردی كردنی ئه‌م رۆمانه‌ و ئاشنا بوونم پێی ئاره‌زووی خوێندنه‌وه‌یم هه‌بوو، چونكه‌ كارێكی تری هه‌مان نووسه‌رم به‌ ناوی (باڵه‌خانه‌ی یاقوبیان)خوێنده‌وه‌ و سه‌رنجڕاكێش بوو به‌لامه‌وه‌، به‌ڵام نازانم هۆكار چی بوو له‌ خوێندنه‌وه‌ی دواكه‌وتم و نه‌متوانی كتێبه‌كه‌ ده‌ست بخه‌م و بیخوێنمه‌وه‌ خۆشبه‌خاتانه‌ له‌ ده‌رفه‌تێكی باشدا ده‌ستم كه‌وت و خوێندمه‌وه‌. رۆمانه‌كه‌ (عه‌لا ئه‌سوانی) نووسه‌ر و پزیشكی میسری به‌ شێوه‌یه‌كی ...

زیاتر »