ئەدەب – سێبەر و سایە – پەڕە 11 – knwe.org
سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 11)

ئەدەب – سێبەر و سایە

یاقووته‌ شیعرییه‌كان له‌ دیوانه‌ شیعری به‌هه‌شتی عه‌شق -دا

خوێندنه‌وه‌ی: عه‌بدولستار شارباژێڕی ساڵی 1986 یه‌كه‌م جار چاوم به‌ دیوانی چوارینه‌كانی مامۆستا به‌كر پشده‌ری كه‌وت به‌ ناوی (ده‌نگه‌كان) كه‌ كۆ به‌رهه‌می چوارینه‌كانیه‌تی له‌ ساڵی 1975 تا 1981 له‌ یه‌كه‌م كۆپله‌یدا كه‌ ده‌ڵێ: دڵم بۆ تۆ په‌رێشان و پڕ زووخاوه‌ خه‌ڵكی ده‌ڵێن : گوایه‌ خه‌یاڵت خاوه‌ كوا ئاقڵێ : ده‌روونی بێ كه‌سه‌ر بێ له‌ مه‌یخانه‌ كونجێكی خۆی داناوه‌ هه‌ستم كرد ئه‌م ...

زیاتر »

شاعیرێك له‌زمانی خۆیه‌وه‌ به‌زمانی گوڵ ده‌دوێت

مۆفه‌ق میراوده‌لی له‌ ساڵی (1968)له‌ شاری قه‌ڵادزێ‌ له‌ دایك بووم، هه‌موو ته‌مه‌نی منداڵی و گه‌وره‌یی خۆم له‌وێدا به‌سه‌ر بردووه‌، شارێكه‌ به‌هه‌شتی جوانیه‌كانی مرۆڤایه‌تی تێدا ڕه‌نگده‌داته‌وه‌، ئه‌و شاره‌ی وه‌ك په‌لكه‌زێڕینه‌ی به‌هار ده‌دره‌وشێته‌وه‌. ڕه‌نگه‌ نازناو بۆ ناسینه‌وه‌ی كه‌سه‌كان پێناسه‌یه‌كی جوان بێت، به‌ڵام وه‌كو خۆم تاوه‌كو ئێستا هه‌ڵگری هیچ نازناوێك نه‌بووم، قه‌ڵادزێ‌ ئه‌و شاره‌یه‌ بۆمن بۆته‌ نیشتمانێك له‌ ئه‌رخه‌وان، ئه‌و شاره‌ی هه‌میشه‌ وه‌ك ...

زیاتر »

بۆ فەتانەی خادم فارس

پێشەوا کاکەیی بەشی یەکەم:- لێرە ئێوارە پڕ شەڕابی خۆرە، تک تک دەڕژێمە نێو شیعرەوە. فاڵی «حافز» دەگرمەوە، دەڵێم: تۆ بڵێیت بەختی کورد چی بێت، لە چی تەرازوویێکدا کێشی خۆی بدۆزێتەوە. سەرەتا دێمە سەر شیعرێکی حافز، کە دەڵێت: «ڕەنگە زوهرەش عودی سووتابێ، چریکەی نایە چاک زەوقی مەستیت بۆ نەماوە، مەی گوزەران چوونە کوێ. ئێره‌ خاکی شاری یار و میهره‌بانان بوو سه‌رێک ...

زیاتر »

یادی 120 ساڵه‌ی سینه‌مای ئێران كرایه‌وه‌

تاران-مه‌نسوور جیهانی له‌میانی سی و شه‌شه‌مین خولی فیستیڤاڵی جیهانیی فیلمی فه‌جر كه‌ له‌ رۆژانی 19 تا 27ی ئه‌پرێڵی 2018ی له‌ شاری تاران به‌ڕێوه‌چوو، «عه‌باس ساڵحی» وه‌زیری فه‌رهه‌نگ و رۆشنبیریی ئێران گوتی: نزیكه‌ی 120 ساڵه‌بوونی سینه‌مای ئێران، ئه‌و ئه‌زموونه‌ی بۆ سینه‌مای ئێران هێناوه‌ته‌ ئاراوه‌ كه‌ سینه‌مای ناوچه‌كه‌ و سینه‌مای ئاسیا و ته‌نانه‌ت له‌ بواره‌كانی سینه‌مای جیهانی به‌ ئه‌زموونێكی پیشه‌ییه‌وه‌ بڕواننه‌ سینه‌مای ...

زیاتر »

زمان چییه‌؟!

دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* (13) زمان وەک زاراوەیەک، له‌ کۆمه‌ڵێ وشه‌ و هێندێ گوزاره‌ی تایبه‌تی پێکهاتووه‌، پێوه‌ندی به‌ هه‌موو ئه‌و شتانه‌وه‌ هه‌یه‌، کە ده‌وری مرۆیان داوه‌. زمان بە شێوەیە ڕێکخراوە، لە هێندێ پێکهاتە، گوتن (گۆکردن) و دەنگدا هاوئاهەنگن. هه‌موو زمانه‌کانی جیهانیش، به‌ جۆرێ له‌ جۆره‌کانی له‌رینه‌وه‌ی ده‌نگ ده‌رده‌بڕرێن، له‌ کۆمه‌ڵێ پیت و هێما پێکهاتوون‌، کۆمه‌ڵێ خه‌ڵک له‌ ژیانی ڕۆژانه‌، یا ...

زیاتر »

یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان

چل و سێ ساڵ تێپەڕیوە مێژوو خەباتی نوسیوە گەرچی دەیجوری بینیوە شەختەو زریانی بڕیوە هەرگیز جارێ‌ نەبەزیوە هێمای ورەو بەرخۆدانە باسكی بەوری شاخەكانە هێزو توانای لاوەكانە شەڕو ئاشتی لەخۆی جوانە كاسەی پڕی نیشتمانە. خەمخۆری گشت پارچەكانە پارسەنگی نێو هێزەكانە هێمای چاوی خوێندكارانە پشت وپەنای ڕەنجدەرانە پارێزەری كوردستانە یەكێتی وەكو پۆڵایە ڕەگی لەدڵی خاكدایە بۆ زۆردار چەشنی ئاگرە وەكو سەفین خۆڕاگرە ...

زیاتر »

بۆچی ئه‌وه‌نده‌ شه‌یدای ئه‌و كتێبانه‌ین كه‌ له‌ناوچوون یان ونبوون؟*

لۆرین بێری** له‌ حوزه‌یرانی (1940) دا كه‌ سوپای نازی له‌ ده‌روازه‌ی پاریس بوو بۆ ئه‌وه‌ی په‌لاماری بدات، واڵته‌ر بنیامین، جوله‌كه‌ی ئه‌ڵمانی دوورخراوه‌، خۆی ئاماده‌ ده‌كرد بۆ ئه‌وه‌ی پاریس به‌جێبهێڵێت، بنیامین كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ گرنگترین رۆشنیره‌كانی سه‌ده‌ی بیست نه‌یده‌توانی به‌ڵگه‌نامه‌ی پێویست ئاماده‌ بكات بۆ ئه‌وه‌ی له‌ به‌نده‌ری (مارسیلیا)وه‌ فه‌ره‌نسا به‌جێبهێڵێت. بۆیه‌ چووه‌ ناو باقی په‌نابه‌رانه‌وه‌ كه‌ ده‌یانه‌ویست به‌ تێپه‌ڕبوون به‌ شاخ ...

زیاتر »

چیرۆك و خوێنه‌ری ده‌قكوژ!

حه‌مه‌ كه‌ریم عارف 4 و كۆتایی خوێنه‌ری جدی یا خوێنه‌ری ڕه‌خنه‌گر، هه‌ر به‌ خوێندنه‌وه‌ی ڕه‌وته‌نی ده‌قێك سوكنایی نایه‌ت و ڕۆحی كونجكاوی تێر و پاراو نابێت، ته‌نیا له‌ دووی له‌زه‌تێكی هونه‌ری نییه‌، به‌ ڵكو عه‌وداڵی ئه‌وه‌شه‌ كه‌ هه‌ڵسه‌نگاندن و خوێندنه‌وه‌یه‌كی هونه‌ریش بۆ نووسه‌ره‌كه‌ بكات و بچێته‌ بنج و بناوانی ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌م نووسه‌ره‌ چ راڤه‌یه‌كی بۆ ژیان كردووه‌، چۆنی شه‌ن و ...

زیاتر »

دێو به‌همه‌ن وه‌ڵامی كێ ده‌داته‌وه‌؟

نه‌جات نوری مێژوی مرۆڤایه‌تی پڕه‌ له‌ پرسیار، به‌ڵام له‌ناو ئه‌و پرسیارانه‌دا (ئایا مرۆڤ دڕنده‌یه‌) پێ ده‌چێت ئه‌م پرسیاره‌ ته‌مه‌نی هه‌زاران كه‌سی له‌ رۆشنبیر و نه‌خوێنده‌واره‌كانیش به‌خۆیه‌وه‌ سه‌رقاڵ كردبێت چونكه‌ مرۆڤ تاكه‌ بوونه‌وه‌ری عه‌قڵانییه‌ كه‌ خۆی خۆی قڕده‌كات‌ و جیهانی به‌ خوێن نه‌خشاندووه‌. زۆربه‌ی نووسه‌ران‌و ئه‌دیبه‌كانی جیهانیش له‌م روانگه‌یه‌وه‌ ته‌ماشای مرۆڤ ده‌كه‌ن، به‌وه‌ سه‌رسام ماون كه‌ كام لایه‌نه‌ ده‌گرێت مرۆڤ تێدا ...

زیاتر »

حیكایه‌ته‌كانی «ر»، ئه‌و كچه‌ی دوو چیرۆكی هه‌بوو

نیهاد جامی مرۆڤ چیرۆكێكی هه‌یه‌ ده‌توانێت وه‌ك ژیاننامه‌ی خۆی بیگێڕێته‌وه‌، من كاره‌كته‌ری حیكایه‌تێكم ده‌مه‌وێت نووسه‌ری حیكایه‌ته‌كه‌ ده‌ستخه‌ڕۆ بكه‌م، هه‌موو ئه‌وانه‌ی ئه‌و ده‌یگێڕێته‌وه‌ ئه‌وه‌ چیرۆكی ژیانی من نییه‌، به‌ڵكو ئه‌و منی كردووه‌ به‌ پاڵه‌وانی حیكایه‌تێك، كه‌ من نیم ته‌نیا له‌ خه‌یاڵی ئه‌ودا من وام، بۆیه‌ نامه‌وێت كه‌س ده‌ستخه‌ڕۆ بكه‌م، كاتێك ئه‌و حیكایه‌تی من ده‌گێڕێته‌وه‌، ئه‌وه‌ من نیم، به‌ڵكو منم له‌ گێڕانه‌وه‌ی ...

زیاتر »