ئەدەب – سێبەر و سایە – پەڕە 50 – knwe.org
سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 50)

ئەدەب – سێبەر و سایە

کرۆنۆلۆژیای سینەمای کوردی، هەوڵێک بۆ بە زانستی ناساندنی سینەمای کوردیی

ئامادەکردنی چنور محەمەد بەهۆی کەمی و پەرتەوازەیی و دابڕان لە بەرهەمهێنانی فیلمی کوردی و سستی و پێنەگەیشتنی کەرتی تایبەت لە دروستبوونی پێشبڕکێی فیلمە کوردییەکان ، نەبوونی کەرەستەی سینەمایی، نەبوونی بازاڕی سینەماو کێبڕکێی هونەریی و پیشەسازی و بازاڕ. ساڵی ١٩٩٥ هاوار مستەفا خان دەستی کرد بە گەڵاڵەکردنی پڕۆژەیەکی فراوانی کۆکردنەوەو لێکۆڵینەوە لەسەر فیلمی کوردیی بە ناوی پڕۆژه‌ی به‌زانستیی ناسینی» هونه‌ریی فیلم ...

زیاتر »

رۆمانی‌ (كه‌شتیی تاریك)ی‌ شێركۆ فه‌تاح به‌ ئه‌ڵمانی‌ بڵاوده‌بێته‌وه‌

رۆمانی‌ (كه‌شتیی تاریك)ی‌ شێركۆ فه‌تاح، كه‌ له‌لایه‌ن  پێشه‌وا فه‌تاح-ه‌وه‌ له‌ ئه‌ڵمانییه‌وه‌ كراوه‌  به‌ كوردی و له‌لایه‌ن ناوه‌ندی‌ غه‌زه‌لنووسه‌وه‌ چاپ و بڵاوكراوه‌ته‌وه‌، یه‌كێكه‌ له‌و رۆمانانه‌ی‌ ئه‌م نووسه‌ره‌ كورده‌ به‌زمانی‌ ئه‌ڵمانی‌ نووسیویه‌تی‌ و له‌باره‌ی‌ رۆمانه‌كه‌یه‌وه‌ شێركۆ فه‌تاح ده‌ڵێت: من ئه‌م كتێبه‌م به‌ زمانی ئه‌ڵمانی نووسیوه‌ و ساڵی ٢٠٠٨ له‌ ئه‌ڵمانیا بڵاو بووه‌ته‌وه‌. خوێنه‌ری كورد ده‌توانێت به‌ ئاسانی درك به‌ زۆرێك له‌ ڕووداوه‌كانی ...

زیاتر »

سه‌مفۆنیا له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

ئا: ئازاد مه‌عروف 5 ئه‌مكاره‌{سه‌مفۆنیا} به‌گه‌لێك جۆرووشێوه‌ له‌ مێژوودا نوسراوه‌ یان تۆماركراوه‌ جۆرێكیان كه‌ناوه‌ڕۆكێكی درامیانه‌ی له‌ كارو كاردانه‌وه‌ {دژوو ئه‌نتی دژ}هه‌یه‌ له‌ شێوه‌ی چیرۆك ئاماده‌كراوه‌ پاشان چیرۆك گۆڕاوه‌ته‌ سه‌ر هۆنراوه‌ وه‌ هۆنراوه‌ش ئاوازی بۆدانراوه‌ پاشان سیناریۆی بۆ هه‌ڵبژێرراوه‌و شانۆو ئه‌كته‌ری سۆلیست و ده‌رهێنان و هه‌موو پێداویستیه‌كی به‌ هاوبه‌شی هه‌موو به‌شه‌كانی هونه‌ر بۆ ئاماده‌ كراوه‌ له‌م بوونه‌دا به‌ كاره‌كه‌ ووتراوه‌ شانۆی ...

زیاتر »

ئیشیگورۆی به‌ریتانی به‌ڕه‌گه‌ز ژاپۆنی نۆبڵی ئه‌ده‌بی (2017)ی وه‌رگرت

كازۆ ئیشیگورۆ رۆماننووس و چیرۆكنووس و سیناریستی به‌ریتانی به‌ ره‌چه‌ڵه‌ك ژاپۆنی، نۆ ساڵ دوای بۆمبارانكردنی ناكازاكی به‌ چه‌كی ئه‌تۆمی، له‌ رۆژی 8-11- 1954 له‌ ناكازاكی كاولكراو له‌ دایكبووه‌، كازۆ ته‌مه‌نی پێنج ساڵ بووه‌ له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ی له‌ ئاسیاوه‌ بۆ ئه‌وروپا رۆیشتوون، ژاپۆنیان به‌جێهێشتووه‌ و له‌ به‌ریتانیا نیشته‌جێ بوون، چوونی خێزانه‌كه‌ی كازۆ بۆ به‌ریتانیا دوو هۆكاری هه‌بووه‌، هۆكارێكی هه‌ڵاتنێك بووه‌ له‌و شكسته‌ ...

زیاتر »

رۆمانی ژنه‌ قژ سووره‌كه‌ قسه‌یه‌كی تر بۆ وتن

به‌نگین‌ پیرۆت نوری ئه‌م بابه‌ته‌ رانانێكی‌ نووسه‌ری‌ جوانه‌مه‌رگ به‌نگینی‌ هاوڕێمانه‌، كه‌ ماوه‌یه‌ك به‌ر له‌ كۆچی دوایی به‌ شه‌پۆلی ده‌ریا بۆی‌ ناردووین، به‌داخه‌وه‌ ئه‌مڕۆ بابه‌ته‌كه‌ی‌ بڵاوده‌بێته‌وه‌ و خۆی‌ نابینێ‌ و له‌ژیاندا نه‌ماوه‌، هاوڕێمان به‌نگینه‌ یه‌كێك بوو له‌و نووسه‌ره‌ باشانه‌ی‌ كه‌ هه‌میشه‌ به‌ دڵسۆزییه‌وه‌ كاری‌ ده‌كرد و گه‌لێك بابه‌تی‌ جوانی نووسی و هه‌میشه‌ هاوكاری‌ رۆژنامه‌كه‌مان بوو، به‌وپه‌ڕی‌ دڵسۆزییه‌وه‌ به‌ بابه‌ته‌كانی‌ هاوكارێكی‌ دڵسۆز ...

زیاتر »

به‌ حه‌یا بێره‌ حزور و به‌ ئه‌ده‌ب سوجده‌ به‌ره‌

عومه‌ر عه‌بدولكه‌ریم كه‌سان شعر یان وشه‌ ریزكردن؟ بابه‌تێكه‌ له‌ژماره‌(1009)ی ئه‌ده‌ب و هونه‌ری كوردستانی نوێ له‌24/9/2017دا به‌ناوی هه‌ستیار كه‌مال-سوێد بڵاو بۆته‌وه‌. سه‌ره‌تای باسه‌كه‌ی له‌ئه‌ده‌بی جیهانییه‌وه‌ ده‌ستپێده‌كات كه‌ له‌چ ئاستێكی به‌رزدایه‌. كه‌ دێته‌ سه‌ر شعری كوردی ده‌ڵێت هه‌رچی هه‌ڵده‌ستێ به‌یت و بالۆره‌ی ریزكراو ده‌ڵێ و دێته‌سه‌ر ئه‌وه‌ی شاعیرانی كوردستان لاساییكردنه‌وه‌یه‌كی كوێرانه‌ی شعری هاوچه‌رخی فارسیه‌و هتد. (خوێنه‌ر ده‌توانێ بچێته‌وه‌ سه‌ر ستوونی ناوبراو.) هه‌فته‌یه‌ك ...

زیاتر »

دره‌خت

محمدهاشم اكبریانی كابرا وه‌ها قیژاندی، گوڵی داره‌كان هه‌ر هه‌موویان هه‌ڵوه‌رین و كه‌وتنه‌ خواره‌وه‌. پاشان كه‌ قاقای پێكه‌نینی كابراكه‌ی تر هات، گوڵه‌كان تێگه‌یشتن هه‌موو شتێك گاڵته‌ بووه‌، به‌رزبوونه‌وه‌ و گه‌ڕانه‌وه‌ شوێنی خۆیان. به‌ڵام كابرای قیژه‌ زل، ده‌ستبه‌ردار نه‌بوو، به‌ ره‌شاشێك، له‌و ره‌شاشه‌ گه‌ورانه‌ی له‌و فیلمانه‌دا كه‌ پڕه‌ له‌ ته‌ق و تۆق نیشانی ده‌ده‌ن، كه‌وته‌ گیانی دره‌خته‌كان. گوڵه‌كان وتیان: «خۆ قیژه‌كه‌ی گاڵته‌ ...

زیاتر »

سوهراب شیعری‌ مردووی‌ زۆری‌ خستۆته‌وه‌

یه‌كێك له‌ قه‌ڵه‌مه‌ جدی‌ و زیندووه‌كانی‌ ناو دونیای‌ ئه‌ده‌بی‌ ئێمه‌، كه‌ ساڵانێكه‌ وه‌ك وه‌رگێڕ و نوسه‌رو ره‌خنه‌گر كارده‌كات، مامۆستا عه‌بدوڵڵا تاهر به‌رزنجی-یه‌، له‌م دیمانه‌یه‌دا چه‌ند پرسیارێكم ده‌رباره‌ی‌ گرنگی‌ شیعر و گۆڕانكارییه‌كانی‌ چیرۆك و رۆمان و پێوسیتی‌ ره‌خنه‌ ئاراسته‌كرد و سه‌ره‌نجام گفتوگۆكه‌مان ئه‌م دیداره‌ی‌ لێكه‌وته‌وه‌. سازدانی‌: شاخه‌وان سدیق 2-2 *شیعری‌ ئێستای‌ كوردی‌ زیاتر له‌ژێر كاریگه‌ریی‌ شیعر و ئه‌ده‌بیاتی‌ فارسیدایه‌، له‌ كاتێكدا ...

زیاتر »

پاسه‌كه‌ی گورون،له‌گه‌ڵ چیرۆك ئاشتمان ده‌كاته‌وه‌

شێركۆ شه‌ریف ره‌نگه‌ هیچ شتێك هێنده‌ی چركه‌ساتی چیرۆك خویندنه‌وه‌ ساتێكی ئارام له‌گه‌ڵ خۆیدا نه‌هێنێت، هیچ كه‌سێك به‌ئه‌دازه‌ی چیرۆكنووس ناتوانێ خوی له‌ژێر سێبه‌ری حیكایه‌ت و گێڕانه‌وه‌ و سه‌ربورده‌ و خه‌یاڵ و فه‌نتازیاو گه‌مه‌ زمانێكان ده‌ربهێنێت، چونكه‌ چیرۆك هونه‌ری مانا به‌خشینه‌ به‌ رابڕدوو ئێستا و داهاتووی ئینسان. هونه‌ری نیشته‌جێبوونی مرۆڤه‌ له‌ناوخه‌یاڵ و فه‌نتازیایه‌كی قه‌شه‌نگدا. چیرۆك تۆماركه‌ری ورده‌كاریی ژیانی مرۆڤ وئه‌زموونه‌ تاڵ و ...

زیاتر »

رێی دەباشان

ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد بەکێ بڵێم؟ گۆچانەکەی بدەن بەمن؟ بۆ ئەم ئەژنۆ شکانە، پێویستمە. ئەگەر نابێت؛ تەسبیحەکەییم بدەنێ با یەک یەکی ئازارەکانم بژمێرم. ئەگەر نابێت؛ سیگارەکەیم بدەنێ ئەمەوێت لەگەڵ شەوێکدا، خەمەکانم بەبا بدەم. ئەگەر نابێت؛ کراسێکیم پێشکەش بکەن بەم پایزی پڕکڕێوە! لەرزو تامە، لەبەرییەکەم. ئەگەر نابێت؛ کاتژمێرەکەییم بەنێ بابزانم شەوو ڕۆژێک چەندە چرکەی درێژبووە لەزەمەنی بێ مامیدا. ئەگەر نابێت؛ پێنوسەکەییم بدەنێ ...

زیاتر »