كه‌شتی نوح – پەڕە 4 – knwe.org
سەرەکی » زانست » كه‌شتی نوح (پەڕە 4)

كه‌شتی نوح

دۆزینه‌وه‌ی گۆڕستانێكی نامۆی كۆنترین شارستانییه‌تی مرۆڤایه‌تی

زانایانی شوێنه‌وارناسی مه‌كسیك له‌كاتی پرۆسه‌ی كنه‌ و پشكنینیان ، ژماره‌یه‌ك ئێسكی مرۆڤ‌و كه‌لله‌سه‌ری درێژكراوه‌ی نامۆیان دۆزییه‌وه‌ كه‌ پێده‌چێت هی خێڵه‌كانی مایا و پێشینه‌كانیان بن كه‌ به‌ر له‌ 7 هه‌زار ساڵ له‌و ناوچه‌یه‌ ژیاون . زاناكان سێ ئێسكه‌ په‌یكه‌ریان له‌ ئه‌شكه‌وتێكی ویلایه‌تی (تاباسكۆ)ی باشوری مه‌كسیك دۆزییه‌وه‌، ته‌مه‌نی دووان له‌ ئێسكه‌په‌یكه‌ره‌كان 4 هه‌زار ساڵ و سێیه‌میشیان 7 هه‌زار ساڵه‌ و پێده‌چێت هیی ...

زیاتر »

نهێنی ده‌ریاچه‌ ڕه‌نگ په‌مه‌ییه‌كه‌ی ئوسترالیا ئاشكرا بوو

بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر كه‌س له‌ مه‌ته‌ڵی ئه‌و ده‌ریاچه‌ ڕه‌نگ په‌مه‌ییه‌ نه‌ده‌گه‌یشت كه‌ ده‌كه‌وێته‌ كیشوه‌ری ئوستورالیاوه‌، به‌ڵام دواتر مانگی ده‌ستكردی بازرگانیی (Worldview-2) نهێنییه‌كه‌ی ئاشكرا كرد . له‌ساڵی 2012مانگی ده‌ستكردی بازرگانیی (Worldview-2) وێنه‌ی یه‌كێك له‌دوورگه‌كانی ئوستورالیای گرتووه‌ كه‌ ده‌كه‌وێته‌ باشووری ئه‌و كیشوه‌ره‌وه‌ و له‌ وێنه‌كه‌دا ده‌ریاچه‌یه‌كی ڕه‌نگ په‌مه‌یی ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ جیاوازه‌ له‌ ئاوه‌كانی ده‌روپشتی . ئه‌و ده‌ریاچه‌یه‌ ڕووبه‌ره‌كه‌ی (161) مه‌تر چوارگۆشه‌یه‌ و ...

زیاتر »

چه‌ند گۆڕێكی به‌كۆمه‌ڵ به‌ڵگه‌ی تسونامییه‌ك ده‌رده‌خه‌ن

چه‌ند گۆڕێكی به‌كۆمه‌ڵی چاخی به‌ردین به‌ڵگه‌ی سه‌رسوڕهێنه‌ر له‌سه‌ر تسونامییه‌ك ده‌رده‌خه‌ن توێژینه‌وه‌یه‌كی مشتومڕ ئامێز ئاشكرایكردووه‌ ، ئه‌و گۆڕه‌ به‌كۆمه‌ڵانه‌ی له‌دوورگه‌كانی سكۆتله‌ندا دۆزراونه‌ته‌وه‌ ڕه‌نگه‌ بۆ شاردنه‌وه‌ی قوربانیانی كاره‌ساتی تسۆنامی بووبێت كه‌ له‌چاخه‌كانی پێش مێژوودا ڕویانداوه‌. دورگه‌ی ئۆركنی نیشتمانی زیاتر له‌ 27 گۆڕستانی به‌ردینه‌ كه‌ به‌ (كیرنز) ناسراوه‌ و مێژووه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ 6 هه‌زار ساڵ پێش ئێستا. زانایان له‌و بڕوایه‌دان ئه‌و گۆڕه‌ به‌ ...

زیاتر »

هه‌موو شتێك له‌ باره‌ی مردنه‌وه‌!

د. زاهیر سۆران* بەشی چوارەم با بزانین ئه‌وانه‌ی زیندوو بوونه‌ته‌وه‌ چی ده‌گێرنه‌وه‌؟ یه‌كێك له‌ گه‌وره‌ترین و گرنگترین پرسیار، كه‌ مرۆڤ ده‌یكات بریتییه‌ له‌: كاتێك ده‌مرین چی ڕووده‌دات؟ هه‌رچه‌نده‌ له‌وانه‌یه‌ كه‌سانێك هه‌بن، له‌و باوه‌ڕه‌دانه‌بن یان باوه‌ڕ نه‌كه‌ن به‌ به‌سه‌رهاته‌كان، به‌ڵام ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ له‌ نه‌خۆشخانه‌كاندا مردوون یان پزیشك به‌ مردو تۆماری كردوون، پاشتر به‌ ئاگا بوونه‌ته‌وه‌ و ژیاون، باسی ئه‌‌و ماوه‌ ...

زیاتر »

به‌ربه‌ستدانان بۆتیشكی خۆر مرۆڤایه‌تی ڕزگار ناكات

توێژینه‌وه‌یه‌كی ڕه‌تكه‌ره‌وه‌ی تیۆری( ڕێگرتن له‌ قه‌تیسبونی گه‌رمی) ده‌ڵێت» به‌ربه‌ستدانان بۆ تیشكی خۆر به‌ مه‌به‌ستی ساردكردنه‌وه‌ی گۆی زه‌وی مرۆڤایه‌تی ڕزگار ناكات له‌ شوێنه‌واره‌كانی گۆڕانكاریی كه‌شوهه‌وا». پێشتر توێژه‌ره‌وان مه‌زنده‌یان ده‌كرد ئه‌گه‌ر گه‌ردیله‌ی بچووكی گاز بكرێته‌ به‌رگه‌ هه‌وای زه‌وییه‌وه‌، ده‌بێته‌ هۆی نزمكردنه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمای جیهان‌و ڕێگر ده‌بێت له‌ مردن و له‌ناوچوونی به‌رهه‌مه‌ كشتوكاڵییه‌كان له‌ هه‌ندێك شوێندا، به‌ڵام ئه‌و توێژه‌ره‌وانه‌ی كه‌ شوێنه‌واری پێشووتری هه‌ڵپژانی ...

زیاتر »

ماسكه‌كان هه‌میشه‌ به‌ر به‌ هه‌وای پیس ناگرن

ئه‌و ماسكانه‌ی بۆ خۆپاراستن له‌ پیسبوونی هه‌وا به‌كاردێن له‌ كاتی زۆر به‌كارهێنانیان كوالیتیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن و ئیدی مه‌ترسی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ كه‌ هه‌وا پیس گل نه‌ده‌نه‌وه‌. توێژینه‌وه‌یه‌كی په‌یمانگای پزیشكیی پیشه‌یی له‌ (ئه‌دنبه‌ره‌)ی سكۆتله‌ندا له‌نوێترین توێژینه‌وه‌یدا ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات ماسكه‌كانی ده‌موچاو كه‌ بۆ به‌ركاربه‌ران له‌ چین ده‌سته‌به‌ركراون تا له‌ پیسبوونی هه‌وا بیانپارێزێت توانای ئه‌وه‌یان نییه‌ كه‌ به‌ ته‌واوی ئه‌و كاره‌ ئه‌نجامبده‌ن كه‌ ...

زیاتر »

كه‌ی خۆر گۆی زه‌وی وێران ده‌كات؟

ژیان له‌سه‌ر گۆی زه‌وی به‌ته‌واوی پشتبه‌ستووه‌ به‌و كارلێكانه‌ی له‌سه‌ر ڕووی خۆر ڕووده‌ده‌ن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ زانایان به‌رده‌وام چاودێریی ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ له‌سه‌ر ڕووی خۆر ڕووده‌دات. به‌پێی تێگه‌یشتنی زانایان، خۆر ئه‌ستێره‌یه‌كی كورته‌ بنه‌ی زه‌رده‌ و ته‌مه‌نی ( پێنج) ملیار ساڵه‌ و ئێستاش له‌ نیوه‌ی ئه‌و زنجیره‌ی یه‌كبه‌دوایه‌كدا هاتووه‌ی وێنه‌ی به‌یانیی (Hertzsprung-Russell)یه‌ كه‌ گه‌شه‌كردنی ئه‌ستێره‌كان نیشانده‌دات. دكتۆر (ڤلادیمێر بۆگۆد)ی سه‌رۆكی لقی چاودێرگه‌ی فیزیای ...

زیاتر »

هه‌ندێك خۆراك ڕێگره‌ له‌ شێرپه‌نجه‌ و هه‌ندێكی تر هانده‌ره‌

توێژه‌وانی بواری توێژینه‌وه‌ له‌ شێرپه‌نجه‌ له‌و بڕوایه‌دان، زیاده‌ڕۆیی كراوه‌ له‌ مه‌سه‌له‌ی ڕۆڵی میوه‌‌و سه‌وز له‌ قه‌ڵاچۆكردنی شێرپه‌نجه‌دا، به‌ڵام ئه‌مه‌ش ڕێگر نییه‌ له‌وه‌ی هه‌ندێك خۆراك ڕۆڵی خۆیان هه‌یه‌ له‌كه‌مكردنه‌وه‌ی توشبوون به‌و نه‌خۆشییه‌ كوشنده‌یه‌. توێژه‌ره‌وانی سه‌نته‌ری ئه‌ڵمانیا بۆ توێژینه‌وه‌كانی شێرپه‌نجه‌ ئه‌وه‌ ده‌سه‌لمێنن كه‌ هه‌ڵه‌ كراوه‌ له‌و ڕێنماییانه‌ی پێشتر بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌وه‌ی كه‌سێك له‌ ڕۆژێكدا پێنج جار میوه‌ و سه‌وزه‌ بخوات له‌ شێرپه‌نجه‌ ...

زیاتر »

نانخواردنی دره‌نگانی شه‌و مه‌ترسیداره‌

به‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی نوێ ده‌ركه‌وتووه‌، نانخواردنی دره‌نگانی شه‌و مه‌ترسیی نه‌خۆشییه‌كانی شێرپه‌نجه‌ی مه‌مك‌و پرۆستات‌و چه‌ند شێرپه‌نجه‌یه‌كی تر نه‌خۆشییه‌كی تر زیاد ده‌كات. سیستمی دروستی نانخواردنێكی هاوسه‌نگ كلیلی له‌شێكی ساغه‌، توێژینه‌وه‌ پزیشكییه‌ نوێیه‌كانی په‌یمانگای(به‌رشه‌لۆنه‌) بۆ ته‌ندروستیی جیهانیی ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌و ڕاستییه‌ زیادكردووه‌ كه‌ ڕیتمی بیۆلۆجیی له‌ خوارددندا چه‌نده‌ گرنگه‌، به‌ شێوه‌یه‌ك ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ نانخواردنی ئێواره‌ یان شێوكردن له‌ دره‌نگانی شه‌ودا زیانی ته‌ندروستیی زۆری هه‌یه‌. ...

زیاتر »

یۆنان نهێنی خانمه‌ خانه‌دانه‌كه‌ ئاشكرا كرا

زانایانی شوێنه‌وارناسی یۆنانی گۆڕێكی ده‌ستلێنه‌دراوی خانمه‌ خانه‌دانێكیان دۆزییه‌وه‌ كه‌ به‌ خشڵه‌ زێڕه‌كانییه‌وه‌ له‌ مۆنۆمێنتێكی ڕۆمانیدا له‌ دوورگه‌ی سكینوس نێژابوو. به‌پێی ئه‌و نه‌خش و نیگاره‌ی له‌سه‌ر گۆڕه‌كه‌ی به‌ پیتی ئه‌لفبێی یۆنانیی نوسراوه‌ ئه‌و خانمه‌ ناوی (نیكو) یان(Νεικώ)بووه‌. و له‌ ناو گۆڕه‌كه‌شیدا جگه‌ له‌ بازن و ئه‌نگوستیله‌ و ملوانكه‌ی درێژ، پشتێنیكیش دۆزراوه‌ته‌وه‌ كه‌ نه‌خشی ڕووخساری ژنی له‌سه‌ر كێشراوه‌ و چه‌ند گوڵدانێكی شووشه‌ ...

زیاتر »