كنێست «یاسای دەوڵەتی نەتەوەیی» پەسەند دەكات – knwe.org
سەرەکی » دۆسێ » كنێست «یاسای دەوڵەتی نەتەوەیی» پەسەند دەكات

مشتومڕێكی فراوانی لێدەكەوێتەوە

كنێست «یاسای دەوڵەتی نەتەوەیی» پەسەند دەكات

«ئەمە ساتێكی یەكلاكەرەوەیە لە مێژووی زایۆنیزم و مێژووی دەوڵەتی ئیسرائیل»، بەم رستەیە بنیامین نەتەنیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل گوزارشتی لە خۆشحاڵی خۆی كرد بەبۆنەی پەسەندكردنی «یاسای دەوڵەتی نەتەوەیی» لەلایەن كنێستەوە كە لەكۆی 120 ئەندام 62 ئەندام رەزامەندی لەسەر دەربڕیبوو.
یاسای «دەوڵەتی نەتەوەیی»، بە تەنیا مافی دیاریی كردنی چارەنوسی دەداتە جولەكە و ئیسرائیلیش بە «نیشتمانی مێژوویی گەلی جولەكە»دادەنێت.
لەماوەی چەندان ساڵی رابردوو، بەرەی نەتەوەیی (هاوپەیمانی راستڕەو و راستڕەوی توندڕەو) بە سەرۆكایەتی نەتەنیاهۆ، بەردەوامە لە كاركردن لەپێناو داڕشتنەوەی سنورەكانی كۆدەنگی نەتەوەیی ئیسرائیلی لەچوارچێوەی «نەتەوەیی جولەكە» كە جولەكەیی دەوڵەت بە پێشینەی دیموكراتییەكەی دەبینێت.
كنێست دەیان یاسای لەو جۆرەی داڕشتووە كە تێیدا فەلەستینییەكان بەشێوەیەكی سەرەكی، و رێكخراوەكان و لایەنە ئیسرائیلییە نەیارەكان دەكاتە ئامانج.
بەڵام یاسا نوێیەكەی ئیسرائیل، مشتومڕێكی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی فراوانی لێكەوتەوە، بەجۆرێك كەوای لە ئەندامە عەرەبەكانی كنێست كرد، یاساكە بدڕێنن و بەڕووی نەتەنیاهۆیدا بدەن.
هەندێك لە چاودێران پێیانوایە، یاساكە لەسەر هەموو ئاستەكان مەترسیدارە، بە تایبەت لایەنە رەگەزپەرستییەكەی، پرسیاریش دەكەن لەبارەی كاریگەرییەكانی لە مەوداو كورت و دوورەكان لەسەر ژیانی فەلەستینییەكان و لەسەر پرسی فەلەستینی بەشێوەیەكی گشتی.
نەتەنیاهۆ شانازی بەوەوە دەكات كە لەپشت دەركردنی بڕیارەكەوە بووە كە «زامنكەرە بۆ كەسێتی جولەكە بۆ نەوەكانی داهاتوو»، بەڵام پرۆژە بڕیارەكە یەكەمجار لە ساڵی 2011دا دەركەوت، كاتێك لەلایەن ئاڤی دیختەر سەرۆكی پێشووی دەزگای ئاسایشی ناوخۆ (شاباك)ەوە خرایەڕوو، ئەمەش بە «ئامانجی «بەرجستەكردنی دەستوری جولەكەیی دەوڵەت، بەو پێیەی نەریتی باڵا و مەرجەعیەتی یاسایی و مەعنەویی یەكلاكەرەوەیە».
بەپێی سەنتەری عەرەبی بۆ توێژینەوە ستراتیژییەكان، حكومەتەكەی پێشووی نەتەنیاهۆ لە ساڵی 2014، ژمارەیەك پێشنیاری لەبارەی یاسای نەتەوەییەوە پەسەندكرد، بەڵام نەیتوانی هیچ كام لەو پێشنیارانە بگەیەنێتە دەسەڵاتی یاسادانان، بەهۆی دژایەتی تسیبی لیڤنی كە لەو دەمەدا لە پۆستی وەزیری دادوەرییدا بوو.
لەپاش هەڵبژارنە پەرلەمانییەكەی ئەم دواییەش، ئیئتیلافی حكومەتی ئێستا كە لە ساڵی 2015دا لەلایەن نەتەنیاهۆوە پێكهێنرا لە حزبەكانی (بەرەی نەتەوەیی)، پێداگریی لەسەر داواكارییەكەی سەرۆكی حكومەت كردووە بۆ پێكهێنانی لیژنەیەك لە نوێنەرانی حزبە ئیئتیلافییەكەی حكومەت بۆ برەودان بە پرۆژەی «یاسای بنەڕەت: نەتەوەیی جولەكە».
لەدوای وەرگرتنی پۆستی سەرۆكایەتی ئەمریكاش لەلایەن دۆناڵد ترەمپ، ئیئتیلافە حكومییەكە گوشارەكانی بۆ داڕشتنی یاساكە چڕكردەوە، بۆیە لیژنەی وەزاری بۆ كاروباریی یاسادانان لە مانگی ئایاری 2017، پرۆژە یاساكەی دیختەری پەسەند كرد، لە هەمان مانگیشدا كنێست خوێندنەوەی سەرەتایی بۆ پرۆژەكە كرد، سێ‌ خوێندنەوەی لەبەردەمدا مابوو بۆ لابردنی هەندێك بڕگە و زیادكردنی هەندێكی تر، بەر لە پەسەندكردنی كۆتایی پرۆژە یاساكە.
یاسا نوێیەكەی ئیسرائیل 11 بڕگە لەخۆدەگرێت كە لەژێر ناونیشانی جیاجیادان: بنەما سەرەكییەكان، سونبولەكانی دەوڵەت، پایتەختی دەوڵەت، كۆكردنەوەی پەراوێزخراوەكان، پەیوەندی لەگەڵ گەلی جولەكە، جولەكەنشینی، رۆژی سەربەخۆیی و رۆژی یادەوەریی، رۆژەكانی پشوو، جێبەجێكردنی یاساكە.
«مافی چارەنوس لە دەوڵەتی ئیسرائیل تەنیا بۆ جولەكەیە،تەنیا كۆچی جولەكەكان بۆ ئیسرائیل دەبێتە مایەی هاوڵاتیبوونی راستەوخۆ»، بۆ «قودسی گەورە و یەكگرتوو پایتەختی ئیسرائیل»، تا دەگاتە «عیبری زمانی رەسمی دەوڵەتە»، زمانی عەرەبی پێگەی خۆی لەدەست دەدات وەك زمانێكی رەسمی، پاشان بەرجەستەكردنی یاسایی جولەكەنشینی و كردنەوەی دەروازەی كۆچ لەبەردەم جولەكە..بڕگەكانی یاساكە مەترسی فراوانی لەڕووی بەرجەستەكردنی یاساكە بۆ هەڵسوكەوتە رەگەزپەرستی و فاشییەكانی ئیسرائیل دروست كردووە.
لە سەروبەندی پەسەندكردنی یاساكە كە بە گرنگترین دادەنرێت لە ئیسرائیل لەو دەمەی «سەربەخۆیی راگەیەندرا»، رۆژنامەی هائاریتسیئیسرائیلی راپۆرتێكی بڵاوكردەوە و تێیدا هۆشداریی دابوو لەبارەی پرۆژە یاسا نەتەوەییەكە لە كنێست كە بەپێی رۆژنامەكە»دەبێتە مایەی بەرپاكردنی شۆڕش لە ئیسرائیل و دەوڵەتەكە دەكاتە دەوڵەتێكی نەتەوەیی- ئاینی».

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

جەنگی ئۆكتۆبەری نێوان عەرەب و ئیسرئیلچی رویدا؟

رۆژی كیبور جەژنە ناسراوەكە لە ئیسرائیل لە ساڵی 1973، رۆژێكی ...