بیری‌ نه‌ته‌وه‌یی له‌ هۆنراوه‌كانی‌ (برایم ئه‌حمه‌د )دا – knwe.org
سەرەکی » دۆسێ » بیری‌ نه‌ته‌وه‌یی له‌ هۆنراوه‌كانی‌ (برایم ئه‌حمه‌د )دا

بیری‌ نه‌ته‌وه‌یی له‌ هۆنراوه‌كانی‌ (برایم ئه‌حمه‌د )دا

سامان سه‌لاح له‌تیف

ئه‌م باسه‌ به‌شێكه‌ له‌ لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی‌ ئه‌كادیمی‌،كه‌ له‌لایه‌ن (سامان سه‌لاح له‌تیف)، وه‌كو به‌شێك له‌ پێداویستییه‌كانی‌ وه‌رگرتنی‌ پله‌ی‌ به‌كالۆریۆس له‌ زمان و ئه‌ده‌بی‌ كوردییدا، له‌ به‌شی‌ كوردیی – كۆلێژی‌ په‌روه‌رده‌ی‌ زانكۆی‌ كه‌ركوك، به‌ سه‌رپه‌رشتی‌ (پ.ی‌. ئازاد عه‌بدولواحد كه‌ریم) ئه‌نجام دراوه‌.
كوردستانی‌ نوێ‌-ی‌ هه‌فته‌ی به‌ چه‌ند ئه‌ڵقه‌یه‌ك چه‌ند به‌شێكی‌ لێكۆڵینه‌وه‌كه‌ بڵاو ده‌كاته‌وه‌.

به‌شی‌ چوارەم

مانشێتی‌ ژماره‌یه‌كی‌ رۆژنامه‌ی‌ كوردستان به‌ خه‌تێكی‌ درشت نووسراوه‌ (ئیمپریالیزم عه‌ره‌ب به‌ خه‌باتی‌ گه‌لی‌ كورد ئه‌ترسێنێ‌)(5).
برایم ئه‌حمه‌د ئامانجی‌ رۆژنامه‌كه‌ی‌ له‌ وتارێكدا به‌ ناوی‌ (ئامانجی‌ كوردستان) له‌ لاپه‌ڕه‌ (1)ی‌ رۆژنامه‌كه‌دا بڵاوكردووه‌ته‌وه‌ ، كه‌ تیایدا هاتووه‌ «ده‌رچوونی‌ رۆژنامه‌ی‌ (كوردستان) له‌م كاته‌ ناسكه‌دا كه‌ كۆماره‌كه‌مانی‌ پیا تێ‌په‌ڕ ده‌بێت گرنگییه‌كی‌ زۆری‌ هه‌یه‌ … جا به‌ هیواین كه‌ (كوردستان) بتوانێ‌ شان به‌ شانی‌ (خه‌بات)ی‌ هه‌ڤاڵی‌ ، پێ به‌ پێی‌ رۆژنامه‌ دیموكراتییه‌ كوردستانییه‌كانی‌ تر له‌ خه‌باتی‌ سه‌خت و مه‌ردانه‌ی‌ گه‌له‌كه‌ماندا دژی‌ ئیمپریالیست و كۆنه‌په‌رستی‌ و بۆ چه‌سپاندن و گه‌شه‌پێكردنی‌ ده‌ستكه‌وته‌كانی‌ شۆڕشه‌ دیموكراتییه‌ ئازادی‌ خوازه‌كه‌مان پێشڕه‌وی‌ خۆی‌ سه‌ربه‌رزانه‌ و جوامێرانه‌ به‌جێ بهێنێت»(1).
دیاره‌ رۆژنامه‌كه‌ له‌ رێی‌ (برایم ئه‌حمه‌ده‌)ه‌وه‌ رۆڵێكی‌ گه‌وره‌ و گرنگ ده‌بینێ‌ له‌ داكۆكێكردنی‌ مافه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی‌ گه‌لی‌ كورددا ، هه‌ر بۆیه‌ ناوه‌ڕۆكی‌ هه‌ردوو رۆژنامه‌ی‌ (خه‌بات) و (كوردستان) بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ ئاراسته‌ كراون و هه‌وڵیشی‌ داوه‌ رۆژنامه‌ بۆ خزمه‌تی‌ سیاسه‌ت و به‌دیهێنانی‌ مافه‌ ره‌واكانی‌ نه‌ته‌وه‌ی‌ كورد به‌كار بهێنێت.
رۆژنامه‌ی‌ (خه‌بات) له‌ ژماره‌ (445)دا ، هه‌واڵی‌ ده‌رچوونی‌ رۆژنامه‌ی‌ (كوردستان)ی‌ بڵاوكردووه‌ته‌وه‌ و ده‌ڵێت «كوردستان رۆژنامه‌یه‌كی‌ كوردستانی‌ جه‌ماوه‌رییه‌ ، هه‌وڵ ده‌دات له‌ پێناوی‌ پارێزگاری‌ كردنی‌ كۆماری‌ عێراق و دیموكراسی‌ و ئازاده‌ ، بۆ مه‌به‌ستی‌ به‌هێزكردنی‌ برایه‌تی‌ خه‌باتی‌ هه‌ردوو نه‌ته‌وه‌ی‌ كورد و عه‌ره‌ب(2).
داڕمانی‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ نێوان حكومه‌تی‌ عێراق و (پ.د.ك) له‌ لایه‌ك و تۆمه‌تباركردنی‌ (برایم ئه‌حمه‌د) به‌ كوشتنی‌ (سدیق میران) له‌ لایه‌كی‌ دیكه‌وه‌ ، هۆكاری‌ سه‌ره‌كی‌ بوون بۆر ێگری‌ كردنی‌ به‌رده‌وام بوونی‌ رۆژنامه‌ی‌ كوردستان.
له‌ دوای‌ خۆبه‌ده‌سته‌وه‌ نه‌دانی‌ برایم ئه‌حمه‌د به‌و تۆمه‌ته‌ی‌ خرابووه‌ پاڵی‌ ، دادوه‌ری‌ گشتی‌ سه‌ربازی‌ له‌ (1)ی‌ نیسانی‌ 1961دا فه‌رمانی‌ به‌ وه‌زاره‌تی‌ ئیرشاد كرد كه‌ رێگه‌ له‌ ده‌رچوونی‌ رۆژنامه‌ی‌ (كوردستان) بگرێت ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ (برایم ئه‌حمه‌د)ی‌ خاوه‌ن ئیمتیازی‌ رۆژنامه‌كه‌ داواكراوه‌ له‌ به‌رده‌م ده‌سته‌ی‌ لێكۆڵینه‌وه‌ی‌ تایبه‌ت به‌ رووداوی‌ شه‌قڵاوه‌ ئاماده‌بێـت ، به‌ڵام ناوبراو به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ی‌ یاساوه‌ شوێنی‌ نیشته‌جێ بوونی‌ نادیاره‌ ، كه‌ ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ی‌ بڕگه‌ی‌ (3)یه‌ له‌ ماده‌ی‌ (3)ی‌ یاسای‌ چاپه‌مه‌نییه‌كان ژماره‌ (24)ی‌ ساڵێ‌ 1954 ، كه‌ تیایدا هاتووه‌ پێویسته‌ شوێنی‌ نیشته‌جێ بوونی‌ خاوه‌نی‌ رۆژنامه‌كه‌ ئاشكرا بێت(3).
دوا ژماره‌ی‌ رۆژنامه‌ی‌ كوردستان ژماره‌ (پێنج)ه‌ كه‌ له‌ (1)ی‌ نیسانی‌ 1961 ده‌رچووه‌، به‌م شێوه‌یه‌ رۆژنامه‌ی‌ كوردستان وه‌ك رۆژنامه‌یه‌كی‌ سیاسی‌ زمانحاڵ پارتی‌ دیموكراتی‌ كوردستان ، به‌ هۆی‌ زوڵم و زۆری‌ حكومه‌تی‌ (قاسم) له‌ دوای‌ (پێنج) ژماره‌ كۆتایی به‌ ده‌رچوونی‌ هات.
ئاشكرایه‌ له‌ مێژووی‌ رزگاریخوازی‌ گه‌لاندا زۆر جار تاكه‌ كه‌سێك رۆڵی‌ سه‌ره‌كی‌ ده‌بینێ‌ له‌ رووداوه‌كاندا له‌ هه‌مان كاتدا مانه‌وه‌ یاخود له‌ناوچوونی‌ دامه‌زراوه‌یه‌ك به‌ چاره‌نووسی‌ ئه‌و كه‌سانه‌وه‌ به‌ند بووه‌.
له‌م رووه‌شه‌وه‌ برایم ئه‌حمه‌د وه‌ك رۆژنامه‌وانێك كاریگه‌ری‌ به‌رچاوی‌ هه‌بووه‌ به‌سه‌ر به‌رده‌وام بوون یاخود له‌كاروه‌ستانی‌ رۆژنامه‌ و گۆڤاره‌كان به‌ڵگه‌ش بۆ ئه‌م راستییه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ دوای‌ بڕیاری‌ ده‌ستگیركردن و نایاسیی بوونی‌ (برایم ئه‌حمه‌د) ، بڕیاری‌ له‌كار وه‌ستانی‌ هه‌ر یه‌كه‌ له‌ (گۆڤاری‌ گه‌لاوێژ ، رۆژنامه‌ی‌ خه‌بات ، رۆژنامه‌ی‌ كوردستان) له‌ لایه‌ن حكومه‌ته‌ یه‌ك له‌ دوا یه‌كه‌كانی‌ عێراق ده‌رچووه‌(1).
به‌شێكی‌ تری‌ خه‌باتی‌ (برایم ئه‌حمه‌د) له‌ بواری‌ رۆژنامه‌گه‌ریدا به‌شداریكردن بووه‌ له‌ ئاماده‌كردن و دامه‌زراندنی‌ (رادیۆی‌ ده‌نگی‌ كوردستان) له‌ گرده‌ ره‌شی‌ ناوچه‌ی‌ ماوه‌ت.
له‌م باره‌یه‌وه‌ هۆمه‌ر دزه‌یی كه‌ خۆی‌ یه‌كێك له‌ دامه‌زرێنه‌رانی‌ رادیۆكه‌ بووه‌ ده‌ڵێت رۆژێكیان له‌ مانگی‌ ئه‌یلولدا دوو گه‌نجی‌ ئه‌وروپیمان لێ‌ په‌یدا بوو من وام زانی‌ كه‌ رۆژنامه‌وانن ، به‌ڵام هێنده‌ی‌ نه‌برد مامۆستا (برایم ئه‌حمه‌د) له‌ (م.س)ه‌وه‌ هاته‌لامان و قۆڵی‌ منی‌ گرت و پێی‌ گوتم شتێك هه‌یه‌ نابێ‌ كه‌س پێی‌ بزانێت گوتی‌ وێستگه‌یه‌كی‌ رادیۆمان له‌ ئه‌ڵمانیاوه‌ بۆ هاتووه‌ كه‌ كاك كه‌مال فواد سكرتێری‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌ خوێندكارانی‌ كورد له‌ ئه‌وروپا ته‌رتیبی‌ كردووه‌ ، ده‌مانه‌وێت له‌ ئه‌شكه‌وتی‌ گرده‌ ره‌ش دایبمه‌زرێنین ، ئه‌م دوو گه‌نجه‌ش ئه‌ڵمانین و ئه‌ندازیاری‌ رادیۆن ، تۆش كه‌ ئه‌ڵمانی‌ ده‌زانی‌ هه‌میشه‌ له‌ گه‌ڵیانبه‌ ، به‌ڵام لای‌ خه‌ڵك بڵێ‌ رۆژنامه‌وانن»(2).
ئاشكرایه‌ (برایم ئه‌حمه‌د)له‌و كاته‌دا (ئه‌یلوولی‌ 1963) وه‌ك سكرتێری‌ (پ.د.ك) ، له‌ نزیكه‌وه‌ ئاگاداری‌ چۆنیه‌تی‌ په‌یداكردن و گواستنه‌وه‌ی‌ بۆ كوردستان و دامه‌زراندنی‌ رادیۆكه‌ بووه‌ ، ئه‌مه‌ش به‌ یه‌كێك له‌ كاره‌ گرنگ و پڕ بایه‌خه‌كانی‌ (برایم ئه‌حمه‌د) داده‌نرێـت له‌ بواری‌ راگه‌یاندن و رۆژنامه‌گه‌ریدا ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ دامه‌زراندنی‌ رادیۆی‌ ده‌نگی‌ كوردستان به‌ یه‌كێك له‌ هه‌ره‌ پێداویستییه‌ گرنگه‌كانی‌ شۆڕشی‌ ئه‌یلول داده‌نرێت ، كه‌ رۆڵێكی‌ گرنگی‌ بینیوه‌ له‌ ناساندنی‌ شۆڕشی‌ كورد و بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ هه‌واڵی‌ سه‌ركه‌وتنه‌كانی‌ پێشمه‌رگه‌ كه‌ راسته‌وخۆ كاریگه‌رییان له‌سه‌ر جۆشدانی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان هه‌بووه‌.
رۆژنامه‌ی‌ (النور) قۆناغێكی‌ تری‌ رۆژنامه‌گه‌ری‌ ئاشكرای‌ كوردییه‌ كه‌ (برایم ئه‌حمه‌د) رۆڵێ‌ به‌رچاوی‌ تیا بینیوه‌ ، كه‌ رۆژنامه‌یه‌كی‌ سیاسی‌ رۆژانه‌ بووه‌ ، خاوه‌ن ئیمتیازی‌ حیلمی‌ عه‌لی‌ شه‌ریف و سه‌رنووسه‌ره‌كه‌ی‌ عومه‌ر مسته‌فا بووه‌ كه‌ به‌ هه‌ردوو زمانی‌ كوردی‌ و عه‌ره‌بی‌ له‌ به‌غداد ده‌رچووه‌ ، ژماره‌ (1)ی‌ له‌ تشرینی‌ یه‌كه‌می‌ 1968دا به‌ عه‌ره‌بی‌ ده‌رچووه‌ و دوا ژماره‌ی‌ ئه‌م رۆژنامه‌یه‌ ژماره‌ (432)وه‌ كه‌ له‌ 29ی‌ مارتی‌ 1970 ده‌رچووه‌(1).
نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌مین له‌ باره‌ی‌ رۆڵی‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌ رۆژنامه‌ی‌ (النور)دا ده‌ڵێت» به‌شێك له‌ سه‌روتاره‌كانی‌ رۆژنامه‌ی‌ (النور) به‌ تایبه‌تی‌ ئه‌وانه‌ی‌ كه‌ دیفاع له‌ حقوقی‌ كورد ده‌كات برایم ئه‌حمه‌د نووسیویه‌تی‌»(2).
ئه‌مه‌ش ئه‌و راستییه‌ ده‌رده‌خات كه‌ (برایم ئه‌حمه‌د) هه‌میشه‌ هه‌وڵی‌ داوه‌ رۆژنامه‌ بكاته‌ ناوه‌ندێك بۆ داواكاری‌ مافه‌ڕه‌واكانی‌ كورد و رۆژنامه‌ی‌ وه‌ك به‌شێك له‌ سیاسه‌ت به‌كارهێناوه‌.
رێككه‌وتننامه‌ی‌ 11ی‌ ئازاری‌ 1970 كۆتایی به‌ ته‌مه‌نی‌ رۆژنامه‌ی‌ (النور) هێناو بووه‌ هۆی‌ یه‌كگرتنه‌وه‌ی‌ هه‌ردوو باڵه‌كه‌ی‌ (پ.د.ك) و دووركه‌وتنه‌وه‌ی‌ (برایم ئه‌حمه‌د) له‌ كاروباری‌ سیاسی‌.
به‌م شێوه‌یه‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌ نێوان سالاَنی‌ (1971 – 1974) له‌ سه‌رداوای‌ (بارزانی‌) له‌ ناوچه‌ی‌ (چۆمان) و (ناوپردان) نیشته‌جێ بووه‌ و هه‌ندێك وتاری‌ سیاسی‌ له‌سه‌ر جۆری‌ رێكخستنی‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ نێوان كورد و عه‌ره‌ب له‌ گۆڤاری‌ (كادر)دا بڵاوكردووه‌ته‌وه‌(3).
ده‌كرێ‌ رۆڵ و بایه‌خی‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌ بواری‌ رۆژنامه‌گه‌ریدا له‌ چه‌ند خاڵێكدا كورت بكه‌ینه‌وه‌.
برایم ئه‌حمه‌د هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای‌ لاوێتیه‌وه‌ خۆی‌ بۆ كاری‌ رۆژنامه‌گه‌ریی ته‌رخان كردووه‌ و چونیشی‌ بۆ كۆلێژی‌ یاسا هه‌ر بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ بووه‌.
– برایم ئه‌حمه‌د ده‌ستبه‌رداری‌ گه‌لێك پۆستی‌ ئیداری‌ گرنگ بووه‌ له‌ پێناوی‌ به‌رده‌وامبوونی‌ له‌ كاری‌ رۆژنامه‌گه‌ریدا.
– دامه‌زرێنه‌ری‌ هه‌ندێك له‌ رۆژنامه‌ و گۆڤاره‌كان بووه‌ و هه‌ر خۆشی‌ خاوه‌ن ئیمتیاز و سه‌رنووسه‌ریان بووه‌.
– چاره‌نووسی‌ گۆڤاری‌ (گه‌لاوێژ) و رۆژنامه‌ی‌ (خه‌بات و كوردستان) به‌ چاره‌نووسی‌ (برایم ئه‌حمه‌ده‌)ه‌وه‌ به‌ند بووه‌ ، هه‌ر بۆیه‌ له‌ دوای‌ بڕیاری‌ ده‌ستگیركردنی‌ برایم ئه‌حمه‌د بڕیاری‌ له‌كاروه‌ستانی‌ ئه‌وانیش ده‌رچووه‌.
– زۆربه‌ی‌ زۆری‌ سه‌روتاره‌ سیاسییه‌ گرنگه‌كانی‌ رۆژنامه‌ی‌ (رزگاری‌ ، خه‌بات ، كوردستان) له‌ سه‌رده‌می‌ حوكمی‌ پاشایه‌تیدا و رۆژنامه‌ی‌ (خه‌بات ، كوردستان ، النور …) له‌ سه‌رده‌می‌ حوكمی‌ كۆماریدا له‌ لایه‌ن (برایم ئه‌حمه‌د)ه‌وه‌ نووسراون ، یا بیروڕای‌ ئه‌و له‌ باره‌یانه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌.
– برایم ئه‌حمه‌د شان به‌ شانی‌ كاری‌ رۆژنامه‌گه‌ریی ئاشكرا ، رۆڵی‌ به‌رچاوی‌ هه‌بووه‌ له‌ بواری‌ رۆژنامه‌گه‌ریی نهێنیدا ، كه‌ دیارترینیان رۆژنامه‌ و بڵاوكراوه‌كانی‌ وه‌ك
(ده‌نگی‌ راستی‌ ، رزگاری‌ ، خه‌باتی‌ كوردستان ، (خه‌بات) له‌سه‌رده‌می‌ شاخ ، …).
– برایم ئه‌حمه‌د چه‌ند جارێك رووبه‌ڕووی‌ دادگا و كێشه‌ و گیروگرفته‌كانی‌ یاسایی بوه‌ته‌وه‌ به‌هۆی‌ داكۆكی‌ كردنی‌ له‌ مافه‌ نه‌ته‌وایه‌تییه‌كانی‌ گه‌لی‌ كورد له‌ رێگه‌ی‌ رۆژنامه‌وانییه‌وه‌(1).
سه‌باره‌ت به‌ رۆڵی‌ برایم ئه‌حمه‌دیش له‌ بواری‌ رۆشنبیری‌ و بڵاوكردنه‌وه‌ و چاپه‌مه‌نیدا بێ گومان په‌ره‌سه‌ندنه‌ سیاسی‌ و سه‌ربازییه‌كانی‌ دوا چاره‌كه‌ سه‌ده‌ی‌ بیسته‌م قۆناغێكی‌ تایبه‌تمه‌ند و كاردانه‌وه‌یه‌كی‌ نێگه‌تیڤی‌ له‌ مێژووی‌ بزاڤی‌ رزگاریخوازی‌ نه‌ته‌وه‌ی‌ كورد به‌ گشتی‌ و باشووری‌ كوردستاندا به‌ تایبه‌تی‌ تۆمار كرد ، كه‌ له‌ ئه‌نجامی‌ زنجیره‌یه‌ك گۆڕانكاری‌ له‌ په‌یوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ و ئیقلیمیه‌كاندا هاته‌ گۆڕێ‌.
شۆڕشی‌ ئه‌یلول كه‌ خاوه‌نی‌ ده‌یان ساڵ خه‌باتی‌ پڕ سه‌روه‌ری‌ و فیداكاری‌ بوو له‌ پێناوی‌ به‌دیهێنانی‌ مافه‌كانی‌ گه‌لی‌ كوردا ، وێڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ له‌وپه‌ڕی‌ به‌هێزیدا بوو ساڵی‌ (1975) به‌ پلانی‌ وڵاتانی‌ ناوچكه‌ و هاوكاری‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ به‌ چه‌شنێكی‌ تراژیدیا هه‌ره‌سی‌ پێهێنرا.
له‌م بارودۆخه‌ ناهه‌مواره‌دا سه‌ركردایه‌تی‌ كورد هه‌ریه‌كه‌ و به‌ لایه‌كدا په‌رته‌وازه‌ بوون ، برایم ئه‌حمه‌د وه‌ك زۆر له‌ كه‌سایه‌تییه‌كانی‌ تری‌ كوردستان له‌ (تاران) نیشته‌جێ بوو ، له‌و كاته‌دا حكومه‌تی‌ عێراق هه‌وڵێكی‌ زۆری‌ داوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ وا له‌ (برایم ئه‌حمه‌د) بكات بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ عێراق ، به‌ڵام هه‌وڵه‌كه‌ی‌ بێسوود بوو ، دواتر حكومه‌تی‌ تاران له‌سه‌ر داوای‌ حكومه‌تی‌ عێراق داوا له‌ برایم ئه‌حمه‌د ده‌كه‌ن كه‌ یان ئه‌وه‌تا له‌ (زاهدان) نیشته‌جێ‌ یان خاكی‌ ئێران به‌جێ‌ بهێڵێت ، له‌م باره‌یه‌وه‌ برایم ئه‌حمه‌د ده‌ڵێت « كاربه‌ده‌ستانی‌ ئێران پێیان راگه‌یاندم كه‌ ئێستا تۆ ئه‌بێت یان به‌ خاو و خێزانه‌وه‌ بچنه‌ (زاهدان) یان خاكی‌ ئێران به‌جێ‌ بهێڵێت ، منیش ئه‌مه‌یانم په‌سه‌ند كرد و هاتمه‌ بریتانیا و كرام به‌ په‌نابه‌ر و له‌و ساته‌وه‌ به‌ ماڵ و مناڵه‌وه‌ له‌ له‌نده‌ن ئه‌ژیم»(1).
لێره‌دا وا ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ برایم ئه‌حمه‌د به‌ لای‌ هه‌ردوو حكومه‌تی‌ (عێراق و ئێران)ه‌وه‌ جێگه‌ی‌ مه‌ترسی‌ بووه‌ به‌ تایبه‌تی‌ مه‌ترسی‌ رێكخستنه‌وه‌ و هه‌ڵگیرساندنه‌وه‌ی‌ شۆڕش له‌ دژیان ، هه‌ر بۆیه‌ حكومه‌تی‌ عێراق هه‌وڵی‌ داوه‌ گه‌ر نه‌توانێت سوودی‌ لێوه‌ربگرێت ئه‌وا هه‌وڵ بدات له‌ ناوچه‌كه‌ دووری‌ بخاته‌وه‌.
ئه‌وه‌ بوو له‌ هه‌مان ساڵدا رێكخراوێكی‌ نوێ‌ به‌ شێواز و پڕۆگرامێكی‌ نوێ‌ و سه‌ركردایه‌تییه‌كی‌ نوێوه‌ سه‌ری‌ هه‌ڵدا و توانی‌ ئه‌و بۆشاییه‌ سیاسی‌ و سه‌ربازیه‌ی‌ كه‌ له‌ ئه‌نجامی‌ نسكۆی‌ شۆڕشی‌ ئه‌یلووله‌وه‌ هاتبووه‌ كایه‌وه‌ پڕ بكاته‌وه‌ و له‌ ژێر ناوی‌ (شۆڕشی‌ نوێ‌) درێژه‌ به‌ شۆڕش و خه‌بات بدات ، ئه‌و رێكخراوه‌ش یه‌كێـتی‌ نیشتیمانی‌ كوردستان بوو كه‌ هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ برایم ئه‌حمه‌د هه‌وڵی‌ دا په‌یوه‌ندی‌ به‌و شۆڕشه‌ نوێیه‌وه‌ بكات.
برایم ئه‌حمه‌د له‌ هه‌نده‌ران هه‌وڵی‌ داوه‌ له‌ بواری‌ رۆشنبیری‌ و رۆژنامه‌وانیدا درێژه‌ به‌ خه‌باتی‌ كوردایه‌تی‌ و نیشتیمانپه‌روه‌ری‌ بدات ، بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ بیری‌ له‌وه‌ كردووه‌ته‌وه‌ كه‌ له‌ رێگه‌ی‌ ده‌ركردنی‌ گۆڤارێكه‌وه‌ بتوانێت هه‌ستی‌ كوردایه‌تی‌ و نیشتیمانپه‌روه‌ری‌ له‌ دڵ و ده‌روونی‌ كوردی‌ هانده‌راندا زیندوو بكاته‌وه‌ و هه‌وڵ بده‌ن به‌ هه‌موو لایه‌ك یه‌كێتیه‌ك پێكبێنن تا بتوانن له‌ ئاست پرسه‌ چاره‌نووسسازه‌كانی‌ میلله‌تی‌ كورددا هاو ئاهه‌نگ و هاو ده‌نگ بن(2).
بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ساڵی‌ (1979) برایم ئه‌حمه‌د بیرۆكه‌ی‌ ده‌ركردنی‌ گۆڤاری‌ (چریكه‌ی‌ كوردستان)ی‌ لا گه‌ڵاڵه‌ بوو(1)، له‌م باره‌یه‌وه‌ برایم ئه‌حمه‌د ده‌ڵێت « له‌ سه‌ره‌تای‌ ساڵی‌
(1980)دا له‌گه‌ڵ هه‌ندێ‌ دۆستی‌ وه‌ك (وه‌هبی‌ به‌گ و كاك هاوار و چه‌ند كه‌سێكی‌ تر قسه‌م كرد كه‌ گۆڤارێكی‌ وه‌رزی‌ ده‌ربكه‌ین له‌ پێشا به‌ كوردی‌ و دواتر به‌ عه‌ره‌بی‌ و ئینگلیزی‌ و ئه‌و زمانانه‌ی‌ پێمان ئه‌كرێن ، پاشان به‌ڵێنی‌ هاوكاریان داو منیش كه‌وتمه‌ ده‌ركردنی‌ گۆڤاری‌ (چریكه‌ی‌ كوردستان) و پاش ماوه‌یه‌ك چاپی‌ عه‌ره‌بیشمان لێ‌ بڵاوكرده‌وه‌ به‌ ناونیشانی‌ (صرخه‌ كوردستان)»(2).
له‌ راستیدا وا پێ ده‌چێت كه‌ ده‌رچوونی‌ گۆڤاری‌ چریكه‌ی‌ كوردستان له‌ ناوه‌ڕاستی‌ ساڵی‌ (1979) بووبێت نه‌ك ساڵی‌ (1980) له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ ژماره‌ (یه‌ك)ی‌ ئه‌و گۆڤاره‌ له‌ ته‌مموز و ئابی‌ (1979) له‌ له‌نده‌ن بڵاو كراوه‌ته‌وه‌(3).
له‌سه‌ر به‌رگی‌ ئه‌م گۆڤاره‌ نه‌خشه‌ی‌ كوردستانی‌ گه‌وره‌ دروستكراوه‌ و به‌ زمانی‌ ئینگلیزی‌ ناوی‌ ئه‌و وڵاتانه‌ی‌ له‌سه‌ر نووسراوه‌ كه‌ كوردستانیان به‌سه‌ردا دابه‌شكراوه‌.
مه‌به‌ستی‌ برایم ئه‌حمه‌د لێره‌دا ده‌ستنیشانكردنی‌ سنووری‌ كوردستان و گه‌یاندنی‌ پرسی‌ مێژو و وێنه‌ی‌ گه‌لی‌ كورده‌ به‌ جیهان ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ سه‌رنجدانی‌ نه‌خشه‌ی‌ سه‌ر به‌رگی‌ گۆڤاره‌كه‌ پوخته‌یه‌ك له‌ تراژیدیای‌ دابه‌شكردنی‌ كوردستان ئاشكرا ده‌بێت.
ژماره‌ (یه‌ك)ی‌ گۆڤاری‌ چریكه‌ی‌ كوردستان پێكهاتووه‌ له‌ (105) لاپه‌ڕه‌ی‌ قه‌باره‌ مام ناوه‌ند كه‌ به‌ تایپ چاپ كراوه‌ و به‌ ده‌ستی‌ (برایم ئه‌حمه‌د) خۆی‌ تایپ و فۆتۆكۆپی‌ كردووه‌(4).
له‌ باره‌ی‌ چۆنێتی‌ ده‌ركردنی‌ ئه‌م گۆڤاره‌وه‌ گه‌لاوێژ خانی‌ خێزانی‌ برایم ئه‌حمه‌د ده‌ڵێت « له‌ ساڵانی‌ هه‌شتاكاندا به‌ ئاواره‌یی له‌ له‌ندن برایم ئه‌حمه‌د گۆڤاری‌ چریكه‌ی‌ كوردستانی‌ ده‌رده‌كرد و له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ له‌ رووی‌ ماددیه‌وه‌ ده‌ستمان كورت بوو زۆربه‌ی‌ كاره‌كانی‌ به‌ ده‌ستی‌ خۆی‌ ئه‌نجامی‌ ده‌دا ، واته‌ هه‌ر خۆی‌ تایپی‌ ئه‌كرد و فۆتۆكۆپی‌ و رێكخستنی‌ هه‌مووی‌ له‌سه‌ر شانی‌ خۆی‌ بوو ته‌نها بۆ به‌رگ تێگرتن ئه‌ینارده‌ بازاڕ»(1).
چریكه‌ی‌ كوردستان له‌ رووی‌ ناوه‌ڕۆكه‌وه‌ و شێوازی‌ هونه‌ری‌ و داڕشتن و هه‌ڵبژاردنی‌ ناونیشانه‌كانه‌وه‌ تا راده‌یه‌كی‌ زۆر له‌ ئاستێكی‌ پێشكه‌وتوو دابوو ، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌ رووی‌ شێوازی‌ تایپ و كاغه‌ز و قه‌باره‌وه‌ كه‌م و كووڕی‌ تیایه‌ ، هۆیه‌كه‌شی‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ خراپی‌ باری‌ دارایی برایم ئه‌حمه‌د و كه‌می‌ ستافی‌ كاركه‌ر له‌ گۆڤاره‌كه‌دا ، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ له‌و گۆڤاره‌دا كاریان كردبوو له‌ (پێنج) كه‌س تێپه‌ڕیان نه‌كردووه‌ ئه‌وانیش
(برایم ئه‌حمه‌د ، تۆفیق وه‌هبی ، محه‌مه‌د ره‌سووڵ هاوار ، د. كه‌مال فواد ، كه‌مال میراو ده‌لی‌) بوون(2).
به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌ركی‌ سه‌ره‌كی‌ به‌ڕێوه‌بردنی‌ گۆڤاره‌كه‌ له‌ ئه‌ستۆی‌ برایم ئه‌حمه‌ددا بووه‌ ، هه‌روه‌ك خۆی‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات و ده‌ڵێت « جگه‌ له‌ نووسین ئه‌ركی‌ خوێندنه‌وه‌ی‌ وتاره‌كان و هه‌ڵبژاردن و بژاركردن و تایپ و هه‌ڵه‌ راستكردنه‌وه‌ و چاپ كردن و پێچانه‌وه‌ و پۆسته‌كردنیم به‌ مله‌وه‌ بوو»(3).
لێره‌دا ماندوونه‌ناسی‌ وله‌خۆبوورده‌یی (برایم ئه‌حمه‌د)مان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ له‌ دوا ساڵه‌كانی‌ ته‌مه‌نیدا هه‌وڵی‌ داوه‌ چریكه‌ی‌ كوردستان بكاته‌ ناوه‌ندێكی‌ رۆشنیری‌ و سیاسی‌ بۆ روونكردنه‌وه‌ و ئاشكراكردنی‌ كێشه‌ی‌ ره‌وای‌ كورد بۆ وڵاتانی‌ ده‌ره‌وه‌ و ناساندنی‌ كوردستان به‌ جیهان.
گۆڤاری‌ چریكه‌ی‌ كوردستان به‌ لای‌ (برایم ئه‌حمه‌د)ه‌وه‌ درێژه‌پێده‌ری‌ گۆڤاری‌ گه‌لاوێژه‌ و هه‌وڵ داوه‌ بیكاته‌ قۆناغێكی‌ نوێ‌ له‌ گه‌لاوێژ(4)، به‌لام له‌ رووی‌ شێوه‌ و بارستایی و قه‌باره‌وه‌ له‌ گه‌لاوێژ نزیكه‌ ، به‌ڵام له‌ رووی‌ ناوه‌ڕۆكه‌وه‌ جیاوازییه‌كی‌ زۆر له‌ نێوانیاندا هه‌یه‌ ، به‌ر له‌ هه‌موو شتێك له‌ دوو سه‌رده‌می‌ جیاوازدا ده‌رچوون ، گۆڤاری‌ گه‌لاوێژ مانگانه‌ی‌ ئه‌ده‌بی‌ بووه‌ و زۆربه‌ی‌ زۆری‌ نووسه‌ر و رۆشنبیرانی‌ كورد له‌ ساڵانی‌ سی و چله‌كاندا به‌شداریان تیاكردووه‌ ، ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدا چریكه‌ی‌ كوردستان له‌ ئاواره‌یی و تاراوگه‌دا به‌ توانایه‌كی‌ كه‌می‌ مادی‌ و كه‌می‌ نووسه‌ر له‌ ماوه‌ی‌ حه‌وت ساڵدا ته‌نها (9) ژماره‌ی‌ كوردی‌ و (5) ژماره‌ی‌ عه‌ره‌بی‌ لێ‌ ده‌رچووه‌(1).
بۆیه‌ ده‌توانین بڵێین راسته‌ هه‌ردوو گۆڤاره‌كه‌ دامه‌زراوی‌ كه‌سێكن كه‌ ئه‌ویش (برایم ئه‌حمه‌د)ه‌ و له‌ هه‌ندێك لایه‌نیشه‌وه‌ هاوشێوه‌ی‌ یه‌كترن به‌ڵام له‌ زۆر لایه‌نه‌وه‌ جیاوازییان تێدایه‌ ، به‌ تایبه‌تی‌ كه‌ گۆڤاری‌ گه‌لاوێژ گۆڤارێكی‌ ئه‌ده‌بی‌ و رۆشنبیری‌ بووه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی‌ ناڕاسته‌وخۆ له‌ رێگه‌ی‌ شیعر و چیرۆك و وتاره‌وه‌ هانی‌ شۆڕش و خه‌باتی‌ داوه‌ ، به‌ڵام چریكه‌ی‌ كوردستان گۆڤارێكی‌ رۆشنبیری‌ و ناوه‌ڕۆكێكی‌ سیاسی‌ پێوه‌ دیاره‌ كه‌ راسته‌وخۆ دژی‌ داگیركه‌ران و چه‌وساندنه‌وه‌ی‌ كورد دواوه‌.
برایم ئه‌حمه‌د له‌ پێناوی‌ گه‌شه‌كردن و به‌ره‌ و پێشچوونی‌ گۆڤاره‌كه‌دا داوای‌ هاوكاری‌ خوێنه‌ر و رۆشنبیران ده‌كات و ده‌ڵێت « داوا له‌ برا خوێنه‌ره‌ دڵسۆزه‌كان ده‌كه‌ین كه‌ له‌ یارمه‌تیدانی‌ گۆڤاره‌كه‌یاندا درێغی‌ نه‌كه‌ن ، سا ئه‌و یارمه‌تییه‌ به‌ نامه‌ و وتاربێت یا به‌ ره‌خنه‌گرتن و رێ‌ پیشاندان و هه‌ڵه‌ راستكردنه‌وه‌ ، یان به‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ چریكه‌ و ده‌ستگرتنی‌ ماددی‌ بێـت ، چونكه‌ له‌وان زیاتر هیچ پشت و په‌نایه‌كی‌ كه‌ شك نابات و مان و نه‌مان و كزی‌ و گه‌شه‌كردنی‌ هه‌مووی‌ به‌ ده‌ست ئه‌وانه‌»(2).
دیاره‌ مه‌به‌ستی‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌م داواكاریه‌دا ئاشكرایه‌ و دركی‌ به‌و راستییه‌ كردووه‌ كه‌ به‌ ته‌نها ناتوانێت درێژه‌ به‌ كاره‌كانی‌ بدات ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ داواكارییه‌كه‌ی‌ له‌ دۆستان و رۆشنبیرانی‌ كورد بۆ ئه‌وه‌ بووه‌ كه‌ بتوانێت زیاتر درێژه‌ به‌ خه‌باتی‌ رۆشنبیری‌ بده‌ن و گیانی‌ كوردایه‌تی‌ و نیشتیمانپه‌روه‌ری‌ په‌ره‌ بسێنێت.
گۆڤاری‌ چریكه‌ی‌ كوردستان زیاتر بابه‌تی‌ رۆشنبیری‌ و مێژوویی و سیاسی‌ و زمانه‌وانی‌ و هۆنراوه‌ی‌ سیاسی‌ له‌خۆگرتووه‌ ، له‌ ژماره‌ (یه‌ك)ی‌ ئه‌و گۆڤاره‌دا برایم ئه‌حمه‌د وتارێكی‌ له‌ ژێر ناوی‌ (پێشكه‌ش و شكاك)دا نووسیوه‌ كه‌ ئامانج و رێبازی‌ گۆڤاره‌كه‌ی‌ به‌ روونی‌ پیشان داوه‌ ، سه‌ره‌تای‌ وتاره‌كه‌ی‌ به‌وه‌ ده‌ست پێده‌كات و ده‌ڵێت « خوێنده‌واری‌ خۆشه‌ویست : گومان نابه‌ین كه‌ له‌م رۆژه‌دا له‌سه‌ر رووی‌ زه‌مین نه‌ته‌وه‌یه‌ك ببێ‌ له‌ كورد زۆر لێكراوتر ، چه‌وسێنراوه‌ترو ئه‌وه‌نده‌ی‌ ئه‌ویش پشت گوێ‌ خراوتر و بێ‌ ناونیشانتر بێت»(1).
لێره‌دا برایم ئه‌حمه‌د هه‌وڵ ده‌دات ئه‌و بارودۆخه‌ ناله‌باره‌ به‌ بیر خوێنده‌واران و رۆشنبیرانی‌ كورد بهێنێته‌وه‌ كه‌ كورد تیایدا ژیاوه‌ ، ئه‌مه‌ش فاكته‌رێكی‌ به‌هێز بووه‌ بۆ په‌ره‌پێدان و زیندووكردنه‌وه‌ی‌ هه‌ستی‌ نه‌ته‌وایه‌تی‌ به‌ تایبه‌تی‌ له‌ لای‌ كورده‌كانی‌ تاراوگه‌.
هاوكات له‌ به‌شێكی‌ تری‌ وتاره‌كه‌یدا ده‌ڵێت « باوه‌ڕ ناكه‌ین هیچ كوردێكی‌ دڵسۆز و پاك هه‌بێت كه‌ ئه‌م حاڵه‌ ناله‌باره‌ پڕ ئازاره‌ی‌ وڵات و گه‌له‌كه‌ی‌ و ئه‌م بێ ده‌نگی‌ و بێ باكی‌ و كه‌مته‌رخه‌مییه‌ی‌ ده‌وڵه‌تان و كاربه‌دستان و رێكخراوه‌ مرۆڤایه‌تیه‌كانی‌ جیهان به‌رامبه‌ر به‌و زوڵم و زۆره‌ی‌ به‌ ئاشكرا و بێ شه‌رم و ترس له‌ كورد ئه‌كرێت ، دڵی‌ هه‌ڵنه‌گڵۆفێت و په‌ژاره‌ نه‌یووروژێنێت و ویژدانی‌ ئازار نه‌دات و رقی‌ هه‌ڵنه‌سێنێت»(2).
برایم ئه‌حمه‌د لێره‌دا رۆشنبیران و كوردپه‌روه‌ران هان ده‌دات كه‌ كاردانه‌وه‌یان هه‌بێت به‌رامبه‌ر به‌ ره‌فتاره‌كانی‌ حكومه‌تی‌ ره‌فتار فاشستی‌ به‌غداد و بێ باكی‌ و كه‌مته‌رخه‌می‌ ده‌وڵه‌تان له‌ ئاست كرده‌وه‌كانی‌ حكومه‌تی‌ عێراق.
هه‌روه‌ها له‌ درێژه‌ی‌ وتاره‌كه‌یدا ده‌ڵێت « ئه‌بێ هه‌ریه‌كه‌مان به‌ پێی‌ كاروبار و ده‌سه‌ڵات و غیره‌تی‌ خۆی‌ تێكۆشین بۆ گۆڕینی‌ ئه‌م باره‌ ناله‌باره‌ ، هه‌رچه‌نده‌ ئاشكراشه‌ ئه‌م گۆڕأنكارییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌ له‌ ناوخۆی‌ كوردستاندا نه‌بێت نایه‌ته‌ دی‌ ، به‌ڵام به‌ هیچ ویژدان و دڵێك به‌ پێی‌ هیچ بیر و باوه‌ڕێك ره‌وای‌ حه‌ق نیه‌ گه‌له‌كه‌مان له‌م شه‌ڕی‌ ژیان و مردنه‌دا بێت .. ئێمه‌ش كوردانی‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ كوردستان بێ باك ده‌سته‌وه‌ستان لێی‌ دابنیشین و خه‌ریكی‌ ژیان و رابواردنی‌ خۆمان بین»(3).
ئاشكرایه‌ كه‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌ دوای‌ وه‌بیر هێنانه‌وه‌ی‌ رۆشنبیران به‌رامبه‌ر ره‌فتاری‌ دوژمنانی‌ كورد و گوزه‌رانی‌ ناله‌باری‌ ژیانی‌ كوردستان داوای‌ شۆڕشێكی‌ سه‌رتاسه‌ری‌ ده‌كات بۆ گۆڕینی‌ بارودۆخی‌ كوردستان ، بۆ گۆڕینی‌ هه‌لومه‌رجی‌ باری‌ داگیر كراوی‌ كوردستان ، جا ئه‌گه‌ر ئه‌و شۆڕشه‌ له‌ كوردستاندا شێوازێكی‌ چه‌كداری‌ وه‌ربگرێت ، ئه‌وا له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ كوردستان پێویسته‌ له‌ لایه‌ن كورده‌كانی‌ هه‌نده‌رانه‌وه‌ شێوازێكی‌ فكری‌ و سیاسی‌ و رۆشنبیری‌ و كوردایه‌تی‌ په‌یڕه‌و بكرێت ، هاوكات داوا ده‌كات كه‌ هه‌ر كوردێك له‌ هه‌ر وڵاتێك بێت به‌ پێی‌ توانای‌ كار بكاتب ۆ به‌رژه‌وه‌ندی‌ خاك و نه‌ته‌وه‌كه‌ی‌.
بێگومان داواكاری‌ و بانگه‌وازه‌كه‌ی‌ برایم ئه‌حمه‌د كارێكی‌ زۆر دروست و له‌ جێی‌ خۆیدا بووه‌ ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ كورده‌كانی‌ هه‌نده‌ران ، (جالیه‌ی‌ كورد) ، له‌ هه‌موو كاتێكدا ده‌توانن ده‌نگی‌ كورد و پرسه‌ ره‌واكه‌ی‌ به‌ جیهان رابگه‌یه‌نن و بوونی‌ خۆیان بسه‌لمێنن.
له‌ كۆتایی ئه‌و وتاره‌شدا چه‌ند خاڵێكی‌ پێشنیار كردووه‌ به‌ مه‌به‌ستی‌ به‌دیهێنانی‌ ئامانجه‌كانی‌ وه‌ك:
1. پێوه‌ندییه‌كی‌ گورج و گۆڵ و توندوتۆڵ له‌گه‌ڵ هێزه‌ خه‌باتكاره‌كانی‌ كوردستان و كۆمه‌ڵانی‌ خه‌ڵك له‌ وڵاتدا ببه‌سترێت بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌م گۆڤاره‌ ببێته‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی‌ به‌ڕێز و باوه‌ڕپێكراو و قسه‌ ره‌وا له‌ باره‌ی‌ ده‌نگ و باسی‌ كوردستانه‌وه‌.
2. په‌یوه‌ندی‌ هاوڕێیانه‌ و هاوخه‌باتانه‌ له‌گه‌ڵ پارت و رێكخراوه‌ دیموكراتی‌ و نیشتمانی‌ و شۆڕشگێڕی‌ و پێشكه‌وتووخوازه‌كاندا ببه‌سترێت كه‌ دۆست و هاوڕێمانن.
3. په‌یوه‌ندییه‌كی‌ له‌گه‌ڵ دامه‌زراوه‌ رۆشنبیریه‌كان ببه‌سترێت له‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات بۆ ناساندنی‌ زمان و ئه‌ده‌ب و مێژووی‌ گه‌له‌كه‌مان پێیان و روونكردنه‌وه‌ی‌ باری‌ سیاسی‌ و كۆمه‌ڵایه‌تی‌ و ئابووری‌ بۆیان و سه‌رنج راكێشانیان بۆ باری‌ سه‌خت و ئاڵۆز و ناخۆشی‌ كوردستان(1).
له‌ راستیدا ئه‌م وتاره‌ی‌ برایم ئه‌حمه‌د هه‌ولێكی‌ گرنگه‌ بۆ گه‌یاندنی‌ په‌یامی‌ كوردایه‌تی‌ به‌ دنیای‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ پێناو به‌ده‌ستهێنانی‌ كۆمه‌ك و پشتیوانی‌ بۆ بزاڤی‌ كوردایه‌تی‌ و یه‌كخستنی‌ توانای‌ ئه‌دیب و رۆشنبیرانی‌ كورد له‌ هه‌نده‌ران و گه‌یاندنی‌ ده‌نگی‌ ناڕه‌زایی خه‌ڵكی‌ كوردستان له‌ دژی‌ داگیركه‌رانی‌ كوردستان به‌ وڵاتانی‌ ده‌ره‌وه‌.
به‌ڵام وا پێده‌چێت كه‌ داواكاری‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌ رۆشنبیران بۆ هاوكاری‌ كردنی‌ گۆڤاره‌كه‌ له‌ پێناو به‌رده‌وام بوون و به‌دیهێنانی‌ ئامانجه‌كانیدا ، مه‌به‌سته‌كانی‌ برایم ئه‌حمه‌دی‌ نه‌پێكاوه‌ و به‌ده‌نگه‌وه‌ هاتنی‌ رۆشنبیران زۆر به‌ كه‌می‌ تیا به‌دی‌ ده‌كرێت ، له‌م باره‌یه‌شه‌وه‌ برایم ئه‌حمه‌د ده‌ڵێت « به‌ داخه‌وه‌ هاواره‌كانمان هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ ده‌نگ ئه‌داته‌وه‌ كه‌ له‌ گۆڤاره‌كه‌دا ئه‌یبینن»(2).
چریكه‌ی‌ كوردستان پاشكۆیه‌كی‌ به‌ ناوی‌ (صرخه‌ كردستان)ه‌وه‌ ده‌ركردووه‌ كه‌ (پێنج) ژماره‌ی‌ به‌ زمانی‌ عه‌ره‌بی‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ و به‌ هه‌مان دروشم و نه‌خشه‌ و قه‌واره‌ و ناوه‌ڕۆكه‌وه‌ ژماره‌ (یه‌ك)ی‌ له‌ مانگی‌ حوزه‌یرانی‌ (1981) له‌ له‌نده‌ن به‌ زمانی‌ عه‌ره‌بی‌ بڵاوكراوه‌ته‌وه‌(1).
كۆی‌ به‌رهه‌مه‌كانی‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌ (چریكه‌ و صرخه‌)دا (سی‌) به‌رهه‌می‌ به‌ هه‌ردوو زمانی‌ كوردی‌ و عه‌ره‌بی‌ بڵاوكردووه‌ته‌وه‌ كه‌ به‌رهه‌مه‌كانیش به‌م شێوه‌یه‌ن (دوو چیرۆك ، چوار هۆنراوه‌ی‌ كوردی‌ و دووانی‌ عه‌ره‌بی‌ ، حه‌ڤده‌ وتاری‌ كوردی‌ و دووانی‌ عه‌ره‌بی‌ ، له‌گه‌ڵ سێ بابه‌تی‌ وه‌رگێڕان)(2).
ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌مان بۆ ده‌رده‌خات كه‌ برایم ئه‌حمه‌د وابه‌سته‌ی‌ ته‌نها لایه‌نێكی‌ رۆشنبیری‌ و ئه‌ده‌بی‌ نه‌بووه‌ ، به‌ڵكو گرنگی‌ به‌ بواری‌ چیرۆك و هۆنراوه‌ و وتاری‌ سیاسی‌ و وه‌رگێڕانیش داوه‌.
به‌ شێوه‌یه‌كی‌ گشتی‌ گۆڤاری‌ چریكه‌ی‌ كوردستان ناوه‌ندێكی‌ رۆشنبیری‌ گرنگ بووه‌ بۆ دژایه‌تی‌ كردنی‌ داگیركه‌رانی‌ كوردستان و په‌رده‌ هه‌ڵماڵین له‌ رووی‌ كار و كرده‌وه‌كانی‌ حكومه‌تی‌ به‌غداد و كوشت و بڕی‌ بێ سنووری‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان و سیاسه‌تی‌ به‌عه‌ره‌ب كردن و كۆچ پێكردن و به‌ به‌عسی‌ كردنی‌ كۆمه‌ڵانی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان له‌ باشووری‌ كوردستاندا.
له‌ هه‌مان كاتدا ئه‌گه‌ر سه‌رنجی‌ ژماره‌ و لاپه‌ڕه‌كانی‌ چریكه‌ی‌ كوردستان بده‌ین ده‌یان وتار و لێكۆڵینه‌وه‌ی‌ سیاسی‌ ده‌رباره‌ی‌ جه‌نگی‌ كاول كارانه‌ی‌ (سه‌ددام حسێن) له‌ دژی‌ كۆماری‌ ئیسلامی‌ ئێران و پێشێلكردنی‌ مافی‌ مرۆڤ و جینۆسایدی‌ هاووڵاتیانی‌ كوردستان به‌دی‌ ده‌كرێت.
له‌ ئه‌نجامی‌ ئه‌مه‌دا ده‌توانین ئاماژه‌ به‌وه‌ بكه‌ین كه‌ گۆڤاری‌ چریكه‌ی‌ كوردستان له‌ ئاستێكی‌ به‌رزی‌ مێژووی‌ رۆژنامه‌گه‌ریی كوردی‌ دایه‌ و بۆشاییه‌كی‌ فراوانی‌ له‌و بواره‌دا پڕكردووه‌ته‌وه‌ بۆ خزمه‌تكردن به‌ زمان و ئه‌ده‌ب و مێژووی‌ كوردستان.
دوا ژماره‌ی‌ ئه‌م گۆڤاره‌ له‌ ئه‌یلولی‌ (1985)دا ده‌رچووه‌ كه‌ له‌ (144) لاپه‌ڕه‌ پێكهاتووه‌(3).
دیاره‌ هۆكاری‌ به‌رده‌وام نه‌بوونی‌ گۆڤاری‌ چریكه‌ی‌ كوردستان بۆ ئه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ كه‌ سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ زۆربه‌ی‌ كارو فرمانه‌كانی‌ له‌ ئه‌ستۆی‌ برایم ئه‌حمه‌د دا بوون ، له‌ هه‌مان كاتدا هۆكاری‌ ناڕاسته‌وخۆش كاریگه‌ریی له‌سه‌ر وه‌ستانی‌ گۆڤاره‌كه‌ هه‌بووه‌ ، له‌م باره‌یه‌وه‌ برایم ئه‌حمه‌د ده‌ڵێت: «ناله‌باری‌ و ئاڵۆزی‌ وه‌زع له‌ كوردستان و په‌یوه‌ندی‌ دژانه‌ی‌ هێزه‌ نیشتمانییه‌كانی‌ وڵات هێنامیانه‌ سه‌ر ئه‌و بڕیاره‌ی‌ كه‌ ده‌ست له‌ چریكه‌ هه‌ڵگرم و به‌ داخه‌وه‌ ده‌ستم لێ‌ هه‌ڵگرت»(1).
له‌ راستیدا له‌ بارودۆخێكی‌ له‌و جۆره‌دا كوردستان پێویستی‌ به‌ ده‌ركردنی‌ ده‌یان گۆڤار و بڵاوكراوه‌ی‌ تر هه‌بوو نه‌ك داخستن و دووركه‌وتنه‌وه‌ لێی‌ به‌ڵام واپێ‌ ده‌چێت كه‌ زۆری‌ ته‌مه‌ن و خراپی‌ باری‌ دارایی و نه‌بوونی‌ هاوكاری‌ و یارمه‌تیده‌ر و به‌ده‌نگه‌وه‌ نه‌هاتنی‌ رۆشنبیران هۆكارێكی‌ گرنگ و سه‌ره‌كی‌ له‌كاروه‌ستانی‌ گۆڤاری‌ چریكه‌ی‌ كوردستان بووبێت.
شان به‌ شانی‌ كاری‌ رۆژنامه‌وانی‌ له‌ هه‌نده‌ران (برایم ئه‌حمه‌د) خۆی‌ به‌ نووسینی‌ رۆمانی‌ (دڕك و گوڵ)ه‌وه‌ خه‌ریك كردووه‌(2)، كه‌ له‌ سێ به‌ش پێكهاتووه‌ و به‌ شێوه‌یه‌كی‌ گشتی‌ باس له‌ ژیانی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ میلله‌تی‌ كورد و گرتن و كوشتنی‌ ناڕه‌وای‌ خه‌ڵكی‌ بێ تاوانی‌ كورد ده‌كات له‌ لایه‌ن ده‌سه‌لاتدارانی‌ حكومه‌تی‌ عێراقه‌وه‌(3).
له‌ باره‌ی‌ كاری‌ نووسینه‌وه‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌ نامه‌یه‌كدا كه‌ له‌ (3/6/1992) بۆ عه‌بدوڵڵا مه‌ردۆخ ده‌نوسێت « هه‌تا ئێستا جگه‌ له‌ (كوێره‌وه‌ری‌) ته‌نها داستانی‌ (ژانی‌ گه‌ل)م بڵاوكراوه‌ته‌وه‌ ، ئه‌م ساڵ داستانێكی‌ كه‌شم له‌ سوید چۆته‌ ژێر چاپكردن به‌ ناوی‌ (دڕك و گوڵ)ه‌وه‌ ، كه‌ بریتییه‌ له‌ به‌شی‌ (1 ، 2)ی‌ داستانه‌كه‌ ، به‌شی‌ سێهه‌میشی‌ هیوام وایه‌ چاپ بكرێت»(4).
هه‌ر له‌و نامه‌یه‌دا ئاماژه‌ به‌ كۆمه‌ڵێك به‌رهه‌می‌ چاپ نه‌كراو و نووسینی‌ بیره‌وه‌رییه‌كانی‌ ده‌كات و ده‌ڵێت» سێ داستانی‌ درێژی‌ كه‌ی‌ چاپ نه‌كراویشم هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ (بیره‌وه‌رییه‌كانم)»(5).
ئه‌مانه‌ش ده‌مانگه‌یه‌نێته‌ ئه‌و باوه‌ڕه‌ی‌ كه‌ برایم ئه‌حمه‌د له‌ دوای‌ ساڵی‌ (1975)ه‌وه‌ له‌ بواری‌ ئه‌ده‌ب و رۆژنامه‌ و گۆڤار و رۆمان نووسیندا خزمه‌تێكی‌ گه‌وره‌ی‌ به‌ لایه‌نی‌ رۆشنبیری‌ و رۆژنامه‌وانی‌ كوردی‌ كردووه‌.

تێبینی:
لیستی‌ سه‌رچاوه‌كان و پەروێزەکانی ئەم بابەتە لەگەڵ هەمان بابەت لەسەر وێبساتی کوردستانی نوێ (www.knwe.org) بڵاوکراوەتەوە

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

جەنگی ئۆكتۆبەری نێوان عەرەب و ئیسرئیلچی رویدا؟

رۆژی كیبور جەژنە ناسراوەكە لە ئیسرائیل لە ساڵی 1973، رۆژێكی ...