سەرەکی » چاوپێکه‌وتن » سۆلاڤێك له‌ بیره‌وه‌ری‌

سۆلاڤێك له‌ بیره‌وه‌ری‌

 چەند ژنە کەسایەتییەکی ناسراو لە مێژووی کورددا هەن کە لەبواری جیاجیادا کەسانی لێوەشاوەو چالاک بوون، بەڵام هەرگیز ئەو چالاکییانەیان نەکردووەتە بانگەشەو کایەیەک بۆ خۆناساندن، لەوبارەیەوە لە ماوەی رابردوودا خاتوو نەرمین عوسمان کە بۆ خۆشی ژنێکی چالاکی بواری پەروەردەو  تێکۆشەرێکی کایەی سیاسیشە زنجیرەیەک سەردان و بەسەرکردنەوەی دەستپێکردووە بۆ گفتوگۆو هەڵدانەوەی لاپەڕە پرشنگدارەکانی ژیان و کارو چالاکیی ئەو خانمانەی کوردستان کە وەک سەربازی ون خزمەتێکی زۆریان بە چەند نەوەیەک کردووە لە بواری جیاجیادا، بەڵام نەوەی نوێ وەک پێویست ئاشنا نییە بە بەخشش و کۆششە مرۆڤدۆستامەکانیان، بۆیە بەسوپاسەوە خاتوو نەرمین پوختەی ئەو گفتوگۆیانە و ئەرشیفی وێنەو بیرەوەرییەکانی ئەو خانمە چالاکوانانە دەنووسێتەوەو بۆ دەربازکرنیشیان لە فەوتان و لەبیرچوونەوە، پێشکەشی کوردستانی نوێ-ی دەکات و کوردستانی نوێش ناوبەناو وێنەکان و چیرۆکی ژیانی پڕ بەخششی ئەو کەسایەتییانە بڵاودەکاتەوە.

ئه‌م گفتوگۆیه‌م له‌ ڕێگا چه‌ند جارێك له‌ ڕێی‌ ته‌له‌فونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ سه‌بری‌ خان ناسراو به‌ دایكی‌ سۆلاڤ ئه‌نجامداوه‌، قسه‌كردن له‌گه‌ڵ ئه‌م خاتونه‌ كاته‌كان لول ئه‌دا، نه‌م ئه‌زانی‌ چۆن ئه‌م هه‌موو كاته‌ تێپه‌ڕ ده‌بون، ژنێكی‌ گوفتار خۆش و پڕ له‌ زانیاری‌ و بیره‌وه‌ری‌ جوان، له‌گه‌ڵیدا هه‌ست به‌ جیاوازی‌ ته‌مه‌ن ناكه‌ی‌ ڕێگای‌ هاوڕێیه‌تی‌ له‌گه‌ڵیا ئاسان و كورته، به‌ هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ شیعره‌كانی‌ بۆ مناڵ و ژن وتووه‌، بۆیه‌ ته‌مه‌ن و پیر بون لای‌ ئه‌و ماناكانی‌ په‌ڕیون، پڕه‌ له‌ هه‌ستی‌ پاكی‌ مناڵی‌ و ژنێكی‌ پڕاوپڕ له‌ جوانی‌ و مه‌ینه‌تیش.

نەرمین عوسمان

خاتو سه‌بریه‌ ناسراو به‌ دایكی‌ سۆلاڤ له‌ 17/5/1928 له‌ گه‌ڕه‌كی‌ گۆیژه‌ له‌ سلێمانی له‌ دایك بووه‌ ، تا پۆلی‌ شه‌شی‌ سه‌ره‌تای‌ خوێندوه‌ و ده‌ریان هێناوه‌، له‌ (15) ساڵی‌ به‌ شویان داوه‌ به‌ مامۆستا (عه‌زیز صاڵح گورون) که‌ به‌ڕێوه‌به‌ری‌ قوتابخانه‌ بووه‌ بێ‌ ئه‌وه‌ی‌ بیناسێ‌ و بیبینێ‌.
له‌ منداڵییه‌وه‌ خولیای‌ نوسین و وێنه‌ كێشان بووه‌، زۆر جار شتی‌ له‌ سه‌ر پارچه‌ كاغه‌ز نوسیووه‌ و دوای‌ ماوه‌یه‌ك دڕاندویه‌تی‌، جارێك یه‌كێك له‌ نوسینه‌كانی‌ پیشانی‌ باوكی‌ ئه‌دا هه‌رچه‌ند زۆر به‌دڵی‌ ئه‌بێت ، به‌ڵام پێی‌ ده‌ڵێ‌ «بڕۆ خه‌ریكی‌ خوێندن به‌ باشتره‌« .
ده‌رهێنانی‌ له‌ قوتابخانه ‌ نه‌بۆته‌ هۆی‌ دورخستنه‌وه‌ی‌ له‌ خوێندنه‌وه‌و نوسین، هه‌وڵی‌ زۆری‌ داوه‌ زمانی‌ عه‌ره‌بی‌ به‌هێز بكات له‌ ڕێگای‌ خوێندنه‌وه‌، تا وای‌ لێهاتووه‌ توانیویه‌تی‌ كتێبی‌ نوسه‌ره‌ به‌ناوبانگه‌كان بخوێنێته‌وه‌ به‌ مه‌به‌ستی‌ فراوان كردنی‌ ئاسۆی‌ بیركردنه‌وه‌ و ڕۆشنبیری‌ خۆی‌.
كاریگه‌ری‌ باوكی‌ و گۆرانی‌ شاعیر و شێخ سه‌لامی‌ شاعیرو ئه‌خۆل و ئه‌حمه‌د ده‌رویش و فایه‌ق بێكه‌س و شێخ نوری‌ و مامۆستا ابراهیم احمد- ی‌ به‌سه‌ره‌وه‌ بوه‌.
باوكی‌ خاتو سه‌بریه‌ ئاره‌زوی‌ كۆڕو كۆبونه‌وه‌ی‌ نوسه‌ران شاعیرانی‌ ده‌كرد، ئه‌و كاتانه‌ی‌ له‌ ماڵی‌ ئه‌وان كۆ ده‌بونه‌وه‌ سه‌بری‌ خان لایان دائه‌نیشت، جارێكیان ئه‌خۆل پێی‌ ده‌ڵێ «به‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌وه‌نده‌ی‌ ژیرو ئیشكه‌ری‌ ئه‌بێ‌ دیاریه‌كت بۆ بكڕم «خاتو سه‌بریش ده‌ڵێ‌ «نامه‌وێ‌» ئه‌ویش به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ ده‌ڵێ‌ «خۆ بازنی‌ ئاڵتونت بۆ ناكڕم داوا بكه‌، خاتو سه‌بری‌ داوای‌ جانتایه‌كی‌ مه‌كته‌ب ده‌كات، ئه‌ویش جانتایه‌كی‌ بۆ ده‌هێنێ‌، سندوقی‌ بوو له‌ ته‌نه‌كه‌ دروست كرابو ڕه‌نگاو ڕه‌نگ بو.
گێڕایه‌وه‌ وتی‌ «هه‌رچه‌نده‌ زوو شوم كرد ،به‌ڵام وازم له‌ خوێندنه‌وه‌ نه‌هێنا، هه‌رچی‌ به‌ر ده‌ستم بكه‌وتایه‌ ده‌م خوێنده‌وه‌، ئه‌وه‌ی‌ هاوسه‌ره‌كه‌شم ده‌یهێنایه‌وه‌ ده‌مخوێنده‌وه‌» له‌گه‌ڵیشیا نوسینی‌ كردووه‌، هه‌روه‌ها ووتی‌ : كاتی‌ بێشكه‌ ڕاژاندنیش خه‌ریكی‌ خوێندنه‌وه‌ ده‌بوم.
جارێک خه‌سوی‌ پێی‌ ده‌ڵێ‌: بۆ ئه‌وه‌نده‌ ده‌خوێنیته‌وه‌؟» ئه‌ویش ده‌ڵێ‌ : «تۆش پیرۆز بێ‌ سه‌به‌ته‌ی‌ گیپن و خڕ پڕیه‌تی‌ له‌ په‌ڕۆی‌ شڕ».
زۆر جار وه‌ڵامی‌ به‌ شیعر و گوفتاری‌ گاڵته‌ ئامێز داوه‌ته‌وه‌ ناوه‌ ناوه‌ وتویانه‌ باسی‌ فڵانمان بۆ بكه‌ ئه‌ویش به‌و جۆره‌ شیعرانه‌ مه‌جلیسه‌كه‌ی‌ خۆش وگه‌رم كردووه‌.
باسی‌ بۆ كردم وتی‌» ئیتر ورد ورد نوسیم له‌ سه‌ر په‌ڕه‌ كاغه‌ز تێپه‌ڕی‌ و نه‌م ئه‌دڕاند ، یه‌كه‌م نوسینم له‌ ساڵی‌ 1945 نوسی‌(17) ساڵان بوم، گفتو گۆیه‌ك له‌ نێوان دوو خوشك بو كه‌ بڵاونه‌بۆته‌وه‌، ئه‌مه‌ ده‌قه‌كه‌یه‌تی‌ :
خوشكێ‌ بۆ ئه‌بێ‌ به‌شی‌ كورد وابێ‌
به‌شی‌ هه‌ژاری‌ و ده‌ردو جه‌فابێ‌
ئه‌چه‌وسێنه‌وه‌ له‌ ڕۆژی‌ ڕه‌شدا
هه‌ر چاو ئه‌گێڕن به‌ خوێنی‌ گه‌شدا

نازانم ئێمه‌ بۆچی‌ وا ئه‌ژین ؟
دوژمنی‌ یه‌كین دڵمان پڕله‌ قین
وه‌ڵامی‌ خوشك
خوشكی‌ دڵسۆزم دوا ڕۆژمان ڕونه‌
ڕزگارمان ده‌بێ‌ له‌م ڕۆژه‌ دونه‌
بێتو یه‌كگرین بۆ گه‌ل دڵسۆز بین
خوێنده‌وار زۆر بێ پێئه‌گه‌ین چین چین
چونكه‌ ئه‌م گه‌له‌ چاره‌ی‌ خوێندنه‌
ڕێی‌ تێكۆشانه‌ هه‌م یه‌كگرتنه‌
خوێندن چرایه‌ ژینه‌ ژیانه‌
بۆ ده‌ردی‌ میلله‌ت چاره‌و ده‌رمانه‌
له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی چۆن هه‌وڵی‌ داوه‌ به‌ زمانێكی‌ ساده‌و پاراو بنوسێ‌ بۆی‌ گێڕامه‌وه‌و وتی‌: ماڵی‌ فایه‌ق بێكه‌سی‌ شاعیر له‌ ماڵی‌ باپیرم ده‌ژیان، له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ی‌ ئامینه‌ی‌ دایكی‌ نه‌شمیل، ناوه‌ ناوه‌ ماڵه‌وه ‌منیان ده‌نارد بۆ ئیش بۆ لایان ته‌مه‌نم (5 تا 6) ساڵان بوو هێشتا نه‌چووبومه‌ به‌ رخوێندن – فایه‌ق بێكه‌س دیشداشه‌یه‌كی‌ سپی‌ له‌به‌ردا بو دای ئه‌نام له‌سه‌ر باوه‌شی‌ له‌ گیرفانی‌ دوو فلسی‌ ده‌رئه‌هێناو ئه‌یدامێ‌ و ئه‌یوت: بڕۆ شتی‌ خۆشی‌ پێبكڕه‌ مه‌یده‌ به‌ دایكت، ئه‌ویش وه‌ك خۆی‌ ئه‌ڵێ‌ زۆربه‌ی‌ جار گه‌نمه‌ شامی‌ تۆپه‌ڵی‌ شیلاویم پێ‌ ده‌كڕی‌.
هه‌روه‌ها وتی‌ «شێخ سه‌لامی‌ شاعیر هاوڕێی‌ باوكم بوو، به‌ڵام تێكه‌ڵی‌ خێزانیمان نه‌بوو،ناهی‌ شێخ سه‌لام مامۆستامان بوو، وانه‌ی‌ وه‌رزش و شیعرو گۆرانی‌ پێ‌ ده‌وتین جارێك شیعرێكی‌ شێخ سه‌لامی‌ باوكی‌ بۆ هێناین منیش زۆر به‌ ئاسانی‌ ڕه‌وانم كرد» پرسی‌ وتی‌ «تۆ كچی‌ كێیت ؟» منیش وه‌ڵامم دایه‌وه‌ ئیتر به‌و هۆیه‌وه‌ هاتوچۆی‌ خێزانیمان په‌یدا كرد.
یه‌كه‌م بڵاو كراوه‌م، كارێك بو باس له‌ ئافره‌ت و ژن و ماڵ و داكۆكی‌ له‌ مافی‌ ژن ده‌كا، ساڵی‌ 1956 له‌ ڕۆژنامه‌ی‌ ژین بڵاو كراوه‌ته‌وه‌، كه‌ كاكه‌ی‌ فه‌لاح و ئه‌حمه‌د زرنگ نوسینه‌كه‌ ده‌بینن ده‌ڵێ‌ «ده‌عوه‌تێكمان بكه‌ی‌ به‌بۆنه‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌ نوسه‌رێكی‌ ژنمان تیا هه‌ڵكه‌وتووه‌» .
سه‌بری‌ خان ده‌ڵێ‌: «یه‌كه‌م شیعریشم هه‌ر له‌ (ژین) بڵاوكرایه‌وه‌، بۆ لافاوه‌كه‌ی‌ سلێمانی‌ ساڵی‌ 1957 نوسیم، دوای‌ ئه‌ویش شیعرێكم بۆ شۆڕشی‌ 14-ی‌ ته‌موز ی‌ ساڵی‌ 1958 وه‌ك ئه‌وانی‌ تر له‌ ژین بڵاو بۆوه‌.
ئیتر خاتو سه‌بریه‌ ده‌ستی‌ واڵا ده‌بێ‌ و ده‌كه‌وێته‌ ناردنی‌ نوسین و شیعره‌كانی‌ بۆ(ژین، پێشكه‌وتن، ، شه‌فه‌ق) بۆ بڵاو كردنه‌وه‌یان، له‌ دوایشدا له‌(ده‌نگی‌ مامۆستاو به‌یان و ڕه‌نگین و هاوكاری‌ و پاشكۆی‌ عێراق گۆڤاری‌ په‌رستان و په‌پوله‌ و هه‌نگ و ته‌وارو … هتد) بابه‌ته‌كانی‌ بڵاو ده‌كاته‌وه‌، هه‌ندێ‌ شیعری‌ تریشی‌ له‌ هه‌نده‌ران له‌ وڵاتی‌ نه‌رویج و ئوسترالیا بڵاوكراونه‌ته‌وه‌ .
له‌ 8/5/1958 شیعرێكی‌ نوسیوه‌ به‌ ناوی‌ بیرو هه‌ست له‌ سه‌ره‌تای كتێبی چه‌پكی وه‌نه‌وشه‌ دای ئه‌نێت ئه‌مه‌ كۆپله‌یه‌كیه‌تی‌»
تاكه‌ی‌ به‌م جۆره‌ ڕیسوا بین؟
كه‌ڕو لاڵ و كزی‌ چاو بین
تاكه‌ی‌ نه‌زانین ئێمه‌ چین ؟
له‌ كوێ‌ هاتوین بۆ كوێ‌ ئه‌چین ؟
مامۆستا برایم كه‌ ئه‌م شیعره‌ ده‌بینێ‌ ده‌ڵێ‌: حه‌ق وایه‌ هه‌ر كتێبێك چاپ ده‌كه‌ی‌ ئه‌م شیعره‌ی‌ تێدا وه‌ك ده‌ستپێك دوباره‌ بكه‌یته‌وه‌ .
یه‌كه‌م ژن بوه‌ له‌ سلێمانی‌ شیعر بۆ مناڵان بنوسێ‌ و چاپیان بكاو بڵاویان بكاته‌وه‌، زیاتر له‌ نیو سه‌ده‌یه‌ شیعر بۆ مناڵان ده‌نوسێ‌، ساده‌و ئاسان به‌ زمانێكی‌ شیرین و په‌تی‌ و پاراو و ڕه‌وان دایڕشتون.
له‌ دونیای‌ عیشقدا هه‌سته‌كانی‌ ئه‌وه‌نده‌ جوانن، پێناسه‌ی‌ عیشق لای‌ خاتو سه‌بریه‌ ئیلاهییه‌، ناتوانین نه‌ به‌ زارو نه‌ به‌ جه‌سته‌ ده‌ریببڕین، هه‌ڵچونێكی‌ كاتی‌ نییه‌ به‌ڵكو به‌هایه‌كی‌ مه‌زنی‌ هه‌یه‌ به‌ نمونه‌ كاتێ‌ ده‌ڵێ‌:
له‌ كه‌ژاوه‌ی‌ گیانی‌ عیشقی‌
دڵداری‌ وپاكی‌ و ڕاستیا
به‌دیم كردی‌
ئه‌ستێره‌ی‌ هه‌موو ئاسمانم
كرد به‌ چاو سه‌یرم كردی‌
له‌ شیعرێكی‌ تریدا ده‌ڵێ‌ :
دڵی‌ ساوام نه‌پشكوو بوو
نه‌ی‌ بیستبوو له‌ بولبولێ‌ هیچ ئاوازێ‌
نه‌كرابوو به‌ هێلانه‌ بۆ هیچ ڕازێ‌
كاتێ‌ كه‌ یه‌كترمان ناسی‌
بۆت بوو به‌ لانه‌ی‌ گه‌رم و گوڕ
ئێستا بێ‌ تۆ
سه‌هۆڵ به‌ندانه‌ وه‌ی‌ شوومه‌
بیابانێكه‌ ساردو سڕ
8/1/1977

هه‌ستی‌ نیشتیمانی‌ و خۆشه‌ویستی‌ بۆ پێشمه‌رگه‌ له‌شیعره‌كانیدا ڕه‌نگی‌ داوه‌ته‌وه‌، ژیله‌مۆ یه‌كێكه‌ له‌ شیعره‌ ناسك و قوڵه‌كانی‌، باسی‌ پێشمه‌رگه‌و بزوتنه‌وه‌ی‌ نه‌ته‌وه‌یی ده‌كات، ناڕاسته‌و خۆ له‌به‌ر ڕژێم، شیعره‌كه‌ ده‌ڵێ‌:
پریشكی‌ ئاگرێكی‌ گه‌ش
به‌ ده‌م(با) وه‌ ئه‌خولایه‌وه‌
دای‌ به‌ دارا كڵپه‌یان كرد
دای‌ به‌ ئاوا نه‌كوژایه‌وه‌
دای‌ به‌ به‌ردا هه‌موی‌ له‌ت كرد
گێژه‌ ڵوكه‌ی‌ ڕه‌ش هه‌ڵبژا
خۆی‌ كوتایه‌ ئاگردانێكی‌ نیوه‌ شه‌و
ژیله‌ مۆ چاوی‌ هه‌ڵهێنا
پریشك ووتی‌
هاتوم له‌گه‌ڵ تۆدا بمرم
ژیله‌ مۆ ووتی‌ نازانی‌
كه‌ نامرم
من شا ڕ ه‌گی‌
پشكۆو گڕم
28/1/1978
لێم پرسی‌ بیستومه‌ تۆ سه‌رقافله‌ی‌ فڕێدانی‌ عه‌با بویت، چۆن ئه‌م بیرۆكه‌یه‌ت لا دروست بوو؟ ئه‌مه‌شی بۆی‌ گێڕامه‌وه‌ و ووتی‌: چه‌ند سه‌یری‌ ژنانم ده‌كرد له‌ بازاڕ و سه‌رجاده‌كان و ناو پاص دامێنی‌ كراس و عه‌باكانیان له‌ خۆڵ و قوڕو پیسی‌ ئاڵا بو یان ژنانم ده‌بینی‌ قۆڵیان له‌ عه‌با ده‌رده‌هێنا و كیسه‌ی‌ خواردنیان هه‌ڵده‌كرد یان قه‌ل ومریشك له‌ ده‌ستی‌ عه‌باكانیانه‌وه‌ سه‌ریان ده‌رده‌هێنا وێنه‌یه‌كی‌ زۆر ناشرین بوو، بۆیه‌ منیش شیعرێكم نوسی‌ له‌سه‌ر عه‌با له‌ 30/4/1962 بڵاوم كرده‌وه‌ و ئه‌مه‌ شیعره‌كه‌یه‌ :
هاوار خوشكانی‌ ڕۆشن بیر
دایكی‌ دوا ڕۆژی‌ ڕۆڵه‌ی‌ ژیر
تێكڕا به‌ كۆمه‌ڵ یه‌كگرن
با عه‌بای‌ ڕه‌شمان لابه‌رین
تاكه‌ی‌ دیل و پێچراو بین
بۆ شاراوه‌ بین ئێمه‌ چین
ئیتر تا دوای‌ هه‌موو شیعره‌كه‌ هاندانه‌ بۆ فڕێدانی‌ عه‌با، بۆشی‌ باس كردم ووتی‌ «بۆ ئه‌وه‌ی‌ ده‌ستپێشخه‌ری‌ بۆ فرێدانی‌ عه‌با، داوام له‌ هێرۆ خانی‌ كچی‌ مامۆستا گۆرانی‌ شاعیر كرد(هاوڕێ‌ و دراوسێش بووین)، بۆ ئه‌وه‌ی‌ بچین بۆ به‌رده‌ركی‌ سه‌را و له‌ وێ‌ عه‌باكانمان فرێبده‌ین ، ئه‌و بیرۆكه‌كه‌ی‌ لا باش بو به‌س وتی‌: با له‌به‌ر ده‌ركی‌ سه‌را نه‌بێ، بۆیه‌ چوینه‌ جاده‌ی‌ توی مه‌لیك له‌ كاتی‌ پیاسه‌ی‌ خه‌ڵك و له‌ ناو خه‌ڵكدا عه‌باكانمان فڕێبده‌ین و هه‌ر له‌وێ‌ فڕێماندا و خستمانه‌ ناو كیسه‌وه‌، ئه‌و كاته‌ خه‌ڵكێكی‌ زۆری‌ لێبوو ده‌ستخۆشیان لێكردین له‌ وانه‌ی‌ بیرم ماوه‌( فوئادی‌ حه‌مه‌ئه‌مین ئاغا و خێزانه‌كه‌ی‌)، ئیتر كه‌وتینه‌ هاندانی‌ ژنانی‌ گه‌ڕه‌ك و مامۆستاكان.
ئه‌م جۆره‌ ڕێچكه‌ شكاندنه‌ بوێریه‌كی‌ زۆری‌ پێویسته‌، سه‌رقافڵه‌ بوون ڕووبه‌ڕوی‌ ده‌ یان جۆر مه‌ترسی‌ بونه‌ته‌وه‌ وتی‌: یه‌كێ‌ له‌ بیرۆكه‌كانی‌ ترم هه‌رچه‌ند پرسه‌كانمان ده‌بینی‌ و ده‌چوین ده‌مانبینی‌ ئه‌و ماڵانه‌ جگه‌ له‌ كه‌س مردنه‌كه‌، به‌ قه‌ڕه‌باڵغی‌ و چێشت لێنانه‌وه ماڵیان وێران ده‌بوو‌، بیرۆكه‌كه‌م به‌ هاوسه‌ره‌كه‌م وت و لای‌ په‌سه‌ند بوو ، وتی‌: بیكه‌ به‌ نوسراو منیش نوسراوێكم نوسی‌ بۆ شێخ محه‌مه‌دی‌ خاڵ و دامه‌ ده‌ستی‌ بێگه‌رد خانی‌ خێزانی‌ كاك خالید كوڕی‌ شێخ محه‌مه‌د ، بیرۆكه‌كه‌ دروستكردنی‌ هۆلێك یان چه‌ند ژورێك له‌ هه‌موو گه‌ڕه‌كه‌كان تا ته‌رخان بكرێت بۆ بۆنه‌و پرسه‌كان، شێخ محه‌مه‌د زۆر لای‌ په‌سه‌ند ده‌بێ و ده‌ڵێ‌ ئه‌یده‌م به‌ وه‌زیری‌ ئه‌وقاف.
هه‌روه‌ها گێڕایه‌وه‌ وتی‌: تازه‌ پاصی‌ (مونشه‌ئه‌) هاتبووه‌ سلێمانی‌، مه‌كته‌بی‌ (سه‌فه‌رو سیاحه‌) گه‌شت و سه‌فه‌ر كرابوه‌وه‌، كاك عه‌زیزی‌ هاوسه‌ری‌ دێته‌وه‌ ده‌ڵێ‌: با بچین بۆ به‌غدا و نه‌فه‌ری‌ به‌ «35» دیناره‌ به‌(ئوتێل و خواردن )ه‌وه‌ له‌ شیراتۆن ده‌بین، وتی‌ منیش چوم وتاكه‌ ژن بوم له‌ ناو پاصه‌كه‌دا، پیاوه‌كان ده‌ستخۆشیان لێكردم وتیان خێزانه‌كانی‌ ئێمه‌ش هانئه‌دا، ئیتر به‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سه‌فه‌رو سیاحه‌ سه‌فه‌ره‌كانی‌ منی‌ بێ‌ به‌رامبه‌ر كرد.
ده‌شڵێت: زۆر جار خۆم و هاوڕێكانم ،خواردنی‌ وشكه‌و جل و به‌رگ و پێویستیه‌كانی‌ ناوماڵمان كۆ ده‌كرده‌وه‌ و دابه‌شمان ده‌كرد به‌سه‌ر ماڵه‌ هه‌ژاره‌كاندا .
له‌ پاڵ بابه‌تی‌ شیعر نوسین ،ده‌ستی‌ هونه‌ریشی هه‌یه‌، زۆر جار وه‌ك شیعره‌كانی‌ له‌سه‌ر پارچه‌ كاغه‌ز وێنه‌كانی‌ كێشاون ئه‌وه‌ی‌ به‌ دڵی‌ نه‌بوه‌ دڕاندویه‌تی‌ و به‌شێكی‌ باشی‌ لا ماوه‌ له‌وانه‌ (35) وێنه‌ن.
جارێك(6) تابلۆی‌ پیشانی‌ كاك ئازاد شه‌وقی‌ ئه‌دات و ده‌ڵێ‌ ئه‌مانه‌ یه‌كه‌م ده‌ستمه‌، كاك ئازاد ده‌ڵێ‌ وێنه‌ كێشانه‌كان هی‌ كه‌سێكی‌ شاره‌زایه‌ له‌ یه‌كه‌م ده‌ست ناچێ‌، وه‌ره‌ با بچین بۆ ئه‌ڵمانیا بۆ نمایشیان و پێشی‌ وتوه‌ هه‌قه‌ واز له‌ شیعر بهێنی‌ و بكه‌ویته‌ تابلۆ كێشان.
بۆشی‌ گێڕامه‌وه‌ وتی‌: ساڵی‌ 1980 كتێبی‌ چه‌پكی‌ وه‌نه‌وشه‌م دا به‌ وه‌زاره‌تی‌ ڕۆشنبیری‌ به‌غدا بۆ چاپكردن، بۆ ماوه‌یه‌ك پشتگوێیان خست‌، دوای‌ دوو ساڵ پاش لێپێچینه‌وه‌ بۆیان چاپ كردم.
له‌و وێنانه‌ی كێشاونی‌ كه‌ ئێستا ماویه‌تی‌ وێنه‌ی‌ «شێخ محمود، مه‌لا مسته‌فا، عادیله‌ خان خێزانی‌ (محمودپاشا)، نالی‌ شاعیر، مه‌ستوره‌ و زۆری‌ تریش.
سه‌بریه‌ خان كه‌سێكه‌ ڕاستگۆیی‌ له‌ شیعره‌كانیدا به‌دیده‌كرێ هه‌رگیز دژی‌ باوه‌ڕ و هه‌سته‌كانی‌ خۆی‌ شتی‌ نه‌نوسیووه‌، به‌رده‌وام باوه‌ڕی‌ به‌ ئاستی‌ پێكه‌وه‌ ژیان هه‌یه‌ و دژی‌ دوبه‌ره‌كی‌ بووه‌و به‌ ده‌ردێكی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ ترسناكی‌ زانیووه‌ بۆ كورد و مه‌سه‌له‌ی‌ نه‌ته‌وایه‌تی‌ له‌ یه‌كێ‌ له‌ شیعره‌كانی‌ ده‌ڵێ‌:
با له‌ ژێر ئاڵای‌ ئاشتیا
زه‌رده‌ خه‌نه‌ هه‌ڵقوڵێنین
تۆوی‌ شادی‌ و دڵنیایی‌
با له‌م خاكه‌ دا بڕوێنین
ئه‌وه‌شم لێ پرسی‌ بۆ شیعری‌ زۆرت بۆ مناڵ نوسیوه‌؟ ئه‌و وتی: حه‌زم له‌ دنیای‌ مناڵ بووه‌، ئاره‌زوم بوو به‌ شیعره‌كانم لێیان نزیك بمه‌وه‌، جیهانی‌ مناڵان جیهانێكی‌ فراوان و به‌رین و پاكه‌، ئه‌وان پیاوان و ژنانی‌ دوا ڕۆژی‌ میلله‌تن، به‌ وشه‌ی‌ ساده‌و ساكار باسم كردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئاوازی‌ شیعر به‌ گوێچكه‌یان ئاشنا بێ‌ و دۆستایه‌تیان له‌گه‌ڵ زانیاری‌ و جوانیه‌كان و خۆشه‌ویستی‌ وڵات په‌یدا بكه‌ن و به‌ ڕێك و پێكی‌ گه‌شه‌ بكه‌ن.
له‌ شیعری‌ منداڵان جیاوازی‌ ته‌مه‌نی‌ ڕه‌چاو كردووه‌ وبیرۆكه‌كه‌شی‌ له‌ خوێندنه‌وه‌ی‌ كتێبه‌ عه‌ره‌بیه‌كانی‌ منداڵان وه‌رگرتوه‌، كاتێ‌ بۆ مناڵه‌كانی‌ خوێندۆته‌وه‌ وتویه‌تی‌ مه‌كته‌به‌ی‌ كوردی‌ زۆر هه‌ژاره‌ له‌م باره‌یه‌وه‌).
ئه‌گه‌ر سه‌یری‌ شیعره‌كانی‌ دوای‌ شه‌سته‌كانیشی بكه‌ین ده‌بینین ورده‌ ورده‌ ئاستی‌ شیعره‌كان به‌رزتر و به‌چێژترن، وشه‌ی‌ جوانترو ڕۆمانسی‌ واقعی‌ تر بوون، له‌م باره‌یه‌شه‌وه‌ وتی‌: به‌ هۆی‌ خوێندنه‌وه‌ی‌ زۆرو تێكه‌ڵیم له‌گه‌ڵ نوسه‌رو شاعیره‌ مه‌زنه‌كان زیاتر په‌ره‌م به‌ تواناكانی‌ خۆم دا، هه‌روه‌ها ووتی: ده‌یان نوسینم هه‌یه‌ بڵاو بۆته‌وه‌ بۆ ڕێنمایی كردنی‌ ژنان له‌سه‌ر په‌روه‌رده‌كردن و به‌خێو كردنی‌ مناڵ و هه‌ڵسو كه‌وت له‌گه‌ڵ خێزان و ڕێنمایی ته‌ندروستی‌ و كۆمه‌ڵایه‌تی‌.
وه‌ك ژنێكی‌ ڕۆشنبیر نه‌یویستووه‌ ژن پاشكۆی‌ پیاو بێ و باوه‌ڕی‌ به‌ تواناكانی‌ ژن زۆر بووه‌ كه‌ هیچ له‌ تواناكانی‌ پیاو كه‌متر نین، له‌و رووه‌شه‌وه‌ ووتی‌: هه‌ر كاتێ‌ دیارده‌یه‌ك یان ڕوداوێكم بینیبێ‌ یان هه‌ستێكم بزوتبێ‌ هۆنراوه‌یه‌ك یان نوسینێكم نوسیوه‌، نوسین و شیعر یاریه‌ به‌ وشه‌ بۆ گه‌یشتن به‌ ئامانجێك.
كاك عه‌زیز-ی‌ هاوسه‌ری‌ هانده‌رو هاوكار و پاڵپشتی‌ بوه‌ بۆ زۆرێك له‌ كاره‌كانی‌، ده‌شڵێ‌ منیش هه‌وڵم ئه‌دا سه‌رقاڵیم له‌وان دور نه‌خاته‌وه‌ و كاتی‌ باشیان بۆ ته‌رخان بكه‌م.
وتیشی‌:جارێك ده‌نگ گرێك-(موسه‌جیله‌یه‌كی‌) بچوكی‌ بۆ كڕیم بۆ ئه‌وه‌ی‌ به‌ ده‌نگی‌ خۆم شیعره‌كانم تۆمار بكه‌م و له‌ فه‌وتان به‌ دوریان خه‌مه‌وه‌، هه‌ستم ده‌كرد شانازیم پێوه‌ ده‌كات.
هه‌ندێ‌ له‌ شیعره‌كان له‌ ئێستگه‌ی‌ كوردی‌ به‌ ده‌نگی‌ په‌روین خان به‌شی‌ مناڵان بڵاو كراونه‌ته‌وه‌ (7) كتێبی‌ چاپ كراوی‌ هه‌یه‌، ده‌یان بڵاو كراوه‌ی‌ هه‌یه‌، ساڵی‌ 1996 پاش ئه‌وه‌ی‌ مناڵه‌كانی‌ به‌ره‌و هه‌نده‌ران ڕۆیشتون ئه‌ویش به‌ره‌و ووڵاتی سوید ده‌ڕوا بۆ ئه‌وه‌ی‌ لێیانه‌وه‌ نزیك بێ‌.
خاوه‌نی‌ 8 مناڵ بو 6 كچ و كوڕێك، كوڕێكیشی‌ به‌ ڕوداوی‌ ئۆتۆمبێل گیانی‌ له‌ ده‌ست داوه، به‌رده‌وامه‌ له‌ شیعر نوسین زۆربه‌ی‌ شیعره‌كانی‌ هه‌نده‌رانی‌ سۆز و بیر كردنی‌ وڵات و شاری‌ سلێمانیه‌، ناوه‌ ناوه‌ له‌ كۆڕ و كۆبونه‌وه‌كاندا به‌شداری‌ ده‌كاو داوای‌ شیعر خوێندنه‌وه‌ی‌ لێده‌كه‌ن، ده‌ڵێ‌: له‌ خوێندنه‌وه‌و خۆفێركردن ماندو نابم ئه‌گه‌ر چاوم ڕێگه‌م پێبدات.
تا ئێستا ئه‌ندامی‌ یه‌كێتی‌ نوسه‌رانی‌ كوردستانه‌، بیر تیژی‌ و تواناكانی‌ ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ خوێندنه‌وه‌و به‌ دوادا چونی‌ زۆری‌ بۆ هه‌موو جۆره‌ بابه‌تێك.
له‌ كۆتایدا ده‌ڵێم: هه‌رگیز پله‌ی‌ خوێندن ڕاده‌ی‌ ڕۆشنبیری‌ و توانا ده‌رناخه‌ن و ڕێگر نین له‌ به‌رده‌م به‌رز كردنه‌وه‌ی‌ تواناكان و په‌ره‌ پێدانیان، نمونه‌ش زۆرن، هه‌رچه‌نده‌ ڕێگریش هه‌بێ، به‌ڵام ئیراده‌ی‌ مرۆڤ ده‌یانشكێنێ‌، وته‌یه‌كی‌ چینی‌ هه‌یه‌ ده‌ڵێ‌: دڵۆپه‌ ئاوی‌ به‌رده‌وام به‌رد كون ده‌كا، سه‌بری خانیش له‌و مرۆڤه‌ كۆڵنه‌ده‌ر و به‌رده‌وامانه‌یه‌ كه‌ مێژووه‌كه‌یان پڕ شانازییه‌، تێكه‌ڵ به‌ كۆمه‌ڵی‌ كوردی‌ سویدی‌ ده‌بێ‌، ده‌بێته‌ ئه‌ندامێكی‌ كارا له‌و ڕێكخراوه‌یه‌، دوای‌ ساڵێك هه‌ڵبژاردن ده‌كرێ‌ و ده‌نگی‌ یه‌كه‌م ده‌هێنێ‌ به‌ڵام به‌رپرسیاریه‌تی‌ وه‌رناگرێ‌ .
نزیکه‌ی(10) ئۆپه‌ریتی‌ بۆ مناڵان نوسیوه‌ و له‌ خوێندنگاكان كراون به‌ چالاكی‌ جۆراو جۆر و شاره‌و شار گه‌ڕاون.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

خاتوو زه‌كیه‌ ره‌شید مامۆستا و په‌روه‌دكار و وه‌رزشه‌وان و نووسه‌ر و دایكێكی میهره‌بان

چەند ژنە کەسایەتییەکی ناسراو لە مێژووی کورددا هەن کە لەبواری ...

freier porno porno gratis
doğubayazıt escort afşin escort afyon escort afyon escort alanya masaj salonu afyon masaj salonu efeler masaj salonu polatlı masaj salonu merzifon masaj salonu afyon masaj salonu akhisar masaj salonu akçakale escort