لە بۆردومانێكی هاوپەیمانی عەرەبی 22 منداڵی تری یەمەنی كوژران – knwe.org
سەرەکی » دۆسێ » لە بۆردومانێكی هاوپەیمانی عەرەبی 22 منداڵی تری یەمەنی كوژران

نەتەوە یەكگرتووەكان ئیدانەی دەكات

لە بۆردومانێكی هاوپەیمانی عەرەبی 22 منداڵی تری یەمەنی كوژران

رەوتەكان- بەشی هەواڵ

بەرپرسێكی باڵای نەتەوە یەكگرتووەكان، ئیدانەی كوژرانی 22 منداڵ و چوار ژنی كرد كە لە هێرشێكی ئاسمانی هاوپەیمانی عەرەبی بە سەركردایەتی سعودیە لە یەمەن لە 23ی ئابی 2018 ئەنجامدرا.
ئەو ژن و منداڵانە دەیانویست هەڵبێن لەو شەڕەی لە ناوچەی درەیهیمی باشووری بەندەری حودەیدە بەرپابوو، كاتێك هێرشێكی ئاسمانی ئۆتۆمبێلە نەفەرهەڵگرەكەی كردبوونە ئامانج.
مارك لوۆك، یاریدەدەری سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ كاروباری مرۆیی رایگەیاندبوو، بۆردومانێكی تر لە 23ی ئابی 2018دا بووە مایەی كوژرانی چوار منداڵی تر.
ئەمەش دوای چەند هەفتەیەك بوو لە كوژرانی زیاتر لە 40 منداڵ لە بۆردومانێكدا كە ئۆتۆمبێلە نەفەرهەڵگرەكەیانی لە باكووری پارێزگای سەعدە كردبووە ئامانج.
هاوپەیمانی عەرەبی بە سەركردایەتی سعودیە كە پشتوانی لە حكومەتی یەمەنی دەكات لە دژی چەكدارە حوسییەكان، هیچ كۆمێنتێكی لەسەر هێرشەكەی ئەم دواییە، بڵاونەكردبۆوە.
هاوپەیمانی عەرەبی پێداگرە لەسەر ئەوەی كە بە ئەنقەست مەدەنییەكان ناكاتە ئامانج، بەڵام رێكخراوە مافپەروەرەكان هاوپەیمانییەكە بە بۆردومانكردنی بازاڕ و خوێندنگە و نەخۆشخانەكان و ناوچەكانی جێنیشتەجێی هاوڵاتیان، تۆمەتبار دەكەن.

چی لە حودەیدە روودەدات؟
هەواڵەكە یەكەمجار لەلایەن میدیاكانی سەر بە حوسییەكان بڵاوكرایەوە و میدیاكان دیمەنێكیان خستبووەڕوو كە دەڵێت، قوربانیانی هێرشەكەی ئەم دواییەن.
لوۆك لە بەیاننامەیەكدا لە 24ی ئابی 2018 رایگەیاندبوو، قوربانییەكان لەو شەڕە هەڵاتبوون كە لە دەوروبەری بەندەری حودەیدە بەرپابوو كە لەلایەن حوسییەكانەوە دەستی بەسەرداگیراوە.
ئەو بەرپرسەی نەتەوە یەكگرتووەكان، داوای ئەنجامدانی لێكۆڵینەوەیەكی بێخەوش و سەربەخۆی كردبوو لەو هێرشە ئاسمانیانەی كە دەكرێنە سەر یەمەن. راپۆرتێكی رێكخراوی «هیومن رایتس وۆچ» لە هەمان رۆژدا، هاوپەیمانی عەرەبی بە سەركردایەتی سعودیە، تۆمەتبار كردبوو بەوەی كە رێگربووە لە ئەنجامدانی لێكۆڵینەوەیەكی سەربەخۆ لەو جۆرە رووداوانە.
هێرشەكە لەلایەن رێكخراوی (یۆنسێف)ی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان و رێكخراوەكانی ترەوە ئیدانەكرابوو.
لە مانگی حوزەیرانی رابردوو، ئەو هێوانەی لەلایەن سعودیەوە پشتیوانیان لێدەكرێت، ئۆپەراسیۆنێكی سەربازییان بۆ كۆنترۆڵكردنەوەی حودەیدە دەستپێكرد، رێكخراوە مرۆییەكانیش لەو دەمەدا هۆشدارییان دابوو لە روودانی كارەساتێكی مرۆیی.
بەندەرەكە، تاكە رێڕەوە بۆ هاتنەناوەوەی یارمەتییەكان بۆ ئەو ناوچانەی لەژێر دەستی حوسییەكاندان لە یەمەن.

سەرەتای مانگی ئاب چی رەیدا؟
هێرشە ئاسمانییەكان لە یەمەن شتێكی نوێ‌ نین، بەڵام ئەو بۆردومانەی ئۆتۆمبێلی خوێندكارە منداڵەكانی كردە ئامانج كە لە نۆی ئابی 2018 بۆ سەیران رۆیشتبوون، تەوژمێكی فراوانی رەخنە و ئیدانەی نێودەوڵەتی بەدوای خۆیدا هێنا.
نەفەرهەڵگرەكە لە بازاڕێكدا وەستابوو كاتێك كرایە ئامانج و تێیدا دەیان منداڵ كوژران.
لەو دەمەوە، رێكخراوەكانی مافی مرۆڤ رەخنە لە رۆڵی ئەو حكومەتانە دەگرن كە چەك دەدەنە سعودیە، ئەوەش دوای ئەوەی نەتەوە یەكگرتووەكان باسی لەوەكردبوو كە بۆمبە بەكارهاتووەكان لەلایەن ولایەتە یەكگرتووەكانەوە بە سعودیە فرۆشراوە.
هاوپەیمانی عەرەبی كە لە دژی حوسییەكان شەڕ دەكات، لەلایەن ولایەتە یەكگرتووەكان و بریتانیا و فەرەنساوە كۆمەكی لۆجیتی و هەواڵگری پێدەگات.
جێرمی هانت وەزیری دەرەوەی بریتانیا، بەرگری لە پەیوەندییەكانی وڵاتەكەی كردبوو لەگەڵ سعودیە و بە «هاوپەیمانێكی زۆر زۆر گرنگ» ریازی وەسفی كردبوو.

جەنگی یەمەن بۆچی؟
یەمەن بەهۆی ململانێكانەوە كاولكارییەكی فراوان بەخۆوەدەبینێت، بە تایبەت لە سەرەتای ساڵی 2015 كاتێك حوسییەكان دەستییان گرت بەسەر بەشێكی فراوان لە خۆرئاوای وڵاتەكە و عەبد رەبە مەسنور هادی سەرۆكی یەمەنییان ناچار كرد، بەرەو دەرەوەی وڵاتەكە هەڵبێت.
دوای ئەوەی حوسییەكان دەستییان گرت بەسەر سەنعای پایتەخت، ئیمارات و سعودیە و حەوت وڵاتی تری عەرەبی، دەستوەردانیان لەو وڵاتەكەدا كرد لەپێناو گێڕانەوەی «حكومەتی شەرعی» بۆ پایتەخت.
بەپێی نەتەوە یەكگرتووەكان، نزیكەی 10 هەزار كەس كە سێیەكیان مەدەنین كوژراون، و 55 هەزار كەسی تریش لە شەڕەكاندا برینداربوون.
زیاتر لە 22 ملیۆن یەمەنی لەئێستادا پێویستیان بە یارمەتی مرۆیی هەیە كە نزیكەی 11 ملیۆنێیان منداڵن و 400 هەزاریان دووچاری بەدخۆراكی بوون، بەهۆی شەڕەكان و ئەو گەمارۆیانەی لەلایەن هاوپەیمانی عەرەبی بە سەركردایەتی سعودیەش بەسەر ناوچەكاندا دەسەپێنرێن، گەورەترین باری نائاسایی خۆراكی لە جیهانی لە یەمەن دروستبووە، ئەوەش وایكردووە نەخۆشی كۆلێرا بڵاوببێتەوە و گومانی توشبوونی ملیۆنێك كەس لە وڵاتەكەدا بێتەئارا.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

ئەنقەر هاوڵاتییەكی بەریتانی بە حەوت ساڵ زیندانی سزادەدات

توركیا سزای زیندانی دەسەپێنێت بەسەر سەربازێكی پێشووی سوپای بریتانیا كە ...