سەرەکی » راپۆرت » كه‌سێتی‌ تاكی‌ عیراقی‌، ئه‌م هه‌موو كوشتن‌و بڕینه‌ی‌ له‌ كوێوه‌ هێناوه‌؟

كه‌سێتی‌ تاكی‌ عیراقی‌، ئه‌م هه‌موو كوشتن‌و بڕینه‌ی‌ له‌ كوێوه‌ هێناوه‌؟

د. قاسم حسێن ساڵح
و: كورده‌وان محه‌مه‌د سه‌عید

سه‌ره‌تا دڕنده‌یی دیمه‌نی‌ كوشتنی‌ ئیمام حسێن سه‌رنجی‌ راكێشام، به‌و پێیه‌ش من له‌و كه‌سانه‌م كه‌ راهاتووم له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ راپرسی‌ بۆ بابه‌تی‌ له‌و شێوه‌یه‌ بكه‌م، له‌به‌ر ئه‌وه‌ ئه‌م هه‌نگاوانه‌م گرته‌به‌ر: پرسیارێك بۆ ئه‌وانه‌ی‌ گرنگی‌ به‌ سروشتی‌ مرۆڤ ده‌ده‌ن: پڕكێشیی عومه‌ری‌ كوڕی‌ سه‌عد‌و شمه‌ر بۆ كوشتنی‌ حسێن.. ره‌نگه‌ بیانووه‌كه‌ ئه‌وه‌ بێت كه‌ پاڵنه‌رێكی‌ به‌هێز له‌ پشتییه‌وه‌ هه‌یه‌ بۆ به‌ده‌ستهێنانی‌ ده‌سه‌ڵات‌و پله‌‌و پایه‌، به‌ڵام ده‌یان‌و سه‌دان‌و بگره‌ هه‌زاران كه‌سیش هه‌وڵی‌ كوشتنی‌ بده‌ن، ئه‌میان ده‌بێ هۆكاره‌كه‌ی‌ چی‌ بێت، له‌ كاتێكدا هه‌موویان ده‌یانزانی‌ حسێن له‌ بنه‌چه‌ی‌ پێغه‌مبه‌ره‌كه‌یانه‌‌و پیره‌مێردێكی‌ 56 ساڵه‌یه‌؟ تۆ بڵێی‌ ئه‌و رووداوه‌ بێت فێری‌ كوشتن‌و شێواندنی‌ ته‌رمی‌ كوژراوه‌كه‌شی‌ كردبێتین به‌و شێوه‌ دڕندانه‌یه‌؟
پۆلێن كردنی‌ وه‌ڵامه‌كان
ژماره‌ی‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ پرسیاره‌كه‌یان ئاراسته‌ كراوه‌ 341 كه‌سه‌، له‌ نێوانیاندا كه‌سانی‌ ئه‌كادیمی‌‌و رۆشنبیر‌و راگه‌یاندنكاریشی‌ تێدایه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ وه‌ڵامه‌كانیانمان به‌م جۆره‌ی‌ لای‌ خواره‌وه‌ پۆلێن كردووه‌:
ده‌سه‌ڵات‌و پله‌‌و پایه‌: هه‌ندێك له‌وانه‌ی‌ پرسیاریان ئاراسته‌ كراوه‌، وای‌ ده‌بینن، ده‌سه‌ڵاتخوازی‌‌و حه‌زی‌ پله‌‌و پایه‌ نیشانه‌یه‌كی‌ دیاری‌ كه‌سێتی‌ عه‌ره‌به‌.
گوێڕایه‌ڵیی: هه‌ندێكی‌ تر له‌ كه‌سانی‌ به‌شداربووی‌ راپرسییه‌كه‌ پێیان وایه‌ عه‌ره‌به‌كان له‌و كاته‌دا گوێڕایه‌ڵی‌ سه‌ركرده‌ی‌ عه‌شیره‌ته‌كه‌یان یان سه‌رۆكی‌ هۆزه‌كه‌یان كردووه‌‌و كوێرانه‌ فه‌رمانه‌كانیان جێبه‌جێ كردووه‌، به‌ تایبه‌تیش له‌ كاتی‌ داگیركاریی‌و به‌ده‌ستهێنانی‌ نه‌فه‌ل‌و ئه‌نفال‌و غه‌نیمه‌دا، ئه‌م گوێڕایه‌ڵییه‌ كوێرانه‌یه‌ش دواتر گوازراوه‌ته‌وه‌ بۆ فه‌رمانڕه‌واكه‌ش ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر خۆیشی‌ دیكتاتۆر بووبێت‌و له‌ شه‌ڕه‌كه‌شدا غه‌نیمه‌ی‌ ده‌ست نه‌كه‌وتبێ، تازه‌ لێی‌ بۆته‌ خوو.
ئاوه‌زی‌ ده‌سته‌: گروپێكی‌ تر له‌ به‌شداربوانی‌ راپرسییه‌كه‌ به‌ گوێره‌ی‌ وه‌ڵامه‌كانیان پێیان وایه‌ عه‌ره‌ب كۆمه‌ڵگه‌ی‌ دواكه‌وتوون پاڵنه‌ری‌ ناوه‌كی‌‌و ئاوه‌زی‌ ده‌سته‌، واته‌ ئاوه‌زی‌ به‌ كۆمه‌ڵی‌ دواكه‌وتوانه‌ ده‌یانجوڵێنێت، له‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی‌ له‌و جۆره‌دا تاك له‌ نێو ده‌سته‌كه‌یدا ده‌توێته‌وه‌‌و خواستی‌ كۆمه‌ڵ‌و ده‌سته‌كه‌ی‌ بێ هیچ بیركردنه‌وه‌یه‌ك جێبه‌جێ ده‌كات. ئه‌و كه‌سه‌ی‌ تینووی‌ ده‌سه‌ڵات‌و پله‌‌و پایه‌یه‌، ده‌ماری‌ ئاوه‌زی‌ ده‌سته‌ یاخود ئاوه‌زی‌ به‌كۆمه‌ڵی‌ دۆزیوه‌ته‌وه‌‌و وه‌ك ژێ به‌كاری‌ هێناوه‌‌و به‌ به‌كارهێنانی‌ بیر‌وباوه‌ڕی‌ ئایینی‌ ئه‌و ئاوازه‌ی‌ خۆی‌ ویستوویه‌تی‌ پێی‌ لێ ده‌دات‌و ئه‌و دیمه‌نه‌ دڕندانه‌یه‌ی‌ خوڵقاندووه‌، چونكه‌ كه‌سی‌ خاوه‌ن بیروباوه‌ڕی‌ ئایینی‌ هیچ كه‌سێك به‌ره‌نگاری‌ نابێته‌وه‌، جگه‌ له‌ خاوه‌ن بیرۆباوه‌ڕێكی‌ گه‌وره‌تر‌و جێگیر‌و جێكه‌وته‌ له‌ نه‌ست‌و ئاوه‌زی‌ به‌كۆمه‌ڵی‌ جه‌ماوه‌ردا.
كه‌مڕه‌وشتیی: كاتێك ره‌وشت داده‌به‌زێت ئاستێكی‌ نزم‌و ویژدان نامێنێت مرۆڤ ده‌بێته‌ كاڵایه‌ك بۆ فرۆشتن، به‌ڵگه‌ش ئه‌و هه‌موو ماستاوچێتییه‌یه‌ كه‌ له‌ رابردوو ئێستاشدا وێرانی‌ كردووین، عیراقییه‌كانیش له‌مێژه‌ به‌وه‌ ناسراون ماستاو بۆ فه‌رمانڕه‌وای‌ به‌هێز ده‌كه‌ن، هه‌ڵبه‌ت ئه‌م خووه‌ش یان له‌ برساندایه‌ یان له‌ ترسان.
جۆری‌ هزر: ره‌گ‌و ریشه‌ی‌ هزری‌ ئیسلامی‌ په‌ڕگیرانه‌ له‌ رووداوه‌كه‌ی‌ ته‌ف، (رووداوی‌ ته‌ف رووداوه‌كه‌ی‌ كوشتنی‌ ئیمام حسێن‌و هاوڕێكانییه‌تی‌ له‌ كه‌ربه‌لا‌و دواتر سه‌ربڕین‌و گێڕانی‌ سه‌ری‌ بڕاویان به‌ شاراندا- وه‌رگێڕ)‌و تێكه‌ڵه‌یه‌ك له‌ بیروباوه‌ڕی‌ لاده‌رانه‌‌و ملكه‌چبوون بۆ حه‌ز‌و خواستی‌ ده‌سه‌ڵات‌و هه‌ڵچوون‌و په‌یڕه‌و كردنی‌ تۆقاندن‌و دڕه‌نده‌ییه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی‌ گرتووه‌، كه‌ دواتر به‌چكه‌ی‌ وه‌ك ئه‌لقاعیده‌‌و داعشی‌ ده‌بێت.
رق‌و تۆڵه‌: شێواندنی‌ ته‌رمی‌ ئیمام حسێن‌و كوشتنی‌ به‌و شێوه‌ دڕندانه‌یه‌، له‌ بنه‌ڕه‌ته‌وه‌ رق‌و كینه‌یه‌كی‌ ره‌ش‌و گیانی‌ تۆڵه‌ سه‌ندنه‌وه‌ سه‌رچاوه‌یه‌تی‌، تۆڵه‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ پێشتر باوكی‌ حسێن واته‌ ئیمامی‌ عه‌لی‌ به‌سه‌ر باوكی‌ تۆڵه‌ سێنه‌رانی‌ هێناوه‌.
ژینگه‌: سروشتی‌ بیابان كه‌ سروشتێكی‌ بێبه‌زه‌ییه‌ وای‌ كردووه‌ عه‌ره‌ب تا ئه‌و راده‌یه‌ دڵڕه‌ق‌و بێبه‌زه‌یی بن، ئه‌وان به‌ دوای‌ سامان‌و پله‌‌و پایه‌دا ده‌گه‌ڕێن له‌ رێگه‌ی‌ نوكی‌ شمشێره‌كانیانه‌وه‌‌و له‌وه‌ش خراپتر پێیان وایه‌ دزی‌‌و تاڵانی‌ ئه‌وپه‌ڕی‌ ئازایه‌تییه‌.
كرۆمۆسۆم‌و ململانێی‌ به‌هاكان: له‌ دێر زه‌مانه‌وه‌ ململانێ له‌ نێوان به‌ها ماددییه‌كان‌و به‌ها هزرییه‌كاندا هه‌بووه‌، هه‌ڵبه‌ت به‌ پێی‌ جۆری‌ كرۆمۆسۆمه‌كانی‌ مرۆڤ. زۆرینه‌ی‌ ره‌های‌ مرۆڤیش به‌ها ماددییه‌كان لایان زاڵ بووه‌ به‌سه‌ر به‌ها فیكرییه‌كاندا، جگه‌ له‌ پێغه‌مبه‌ران‌و نێردراوانی‌ خوداوه‌نده‌كان كه‌ هزریان خستۆته‌ پێش مادده‌وه‌. چیرۆكی‌ ئیمام حسێن چیرۆكێكی‌ ئه‌مرۆیی نییه‌، به‌قه‌د ئه‌وه‌ی‌ كه‌ نوێكردنه‌وه‌ی‌ پابه‌ندبوونه‌ به‌ هزری‌ شیعه‌وه‌‌و زیندوو راگرتنیه‌تی‌، له‌ كاتێكدا مێژوو پڕه‌ له‌ رووداوی‌ له‌م شێوه‌یه‌.
شیكاریی سایكۆلۆژیانه‌
نامانه‌وێ بچینه‌ بێنه‌وبه‌ره‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌ داخۆ دیمه‌نی‌ كوشتنی‌ حسێن ته‌نها گێڕانه‌و (روزه‌خانی)یه‌‌و رووداوی‌ كوشتنی‌ خه‌لیفه‌ عوسمان كه‌ پێش رووداوه‌كه‌ی‌ حسێن بووه‌ ئه‌ویش هه‌ر دڕندانه‌ بووه‌. به‌ڵكو ئه‌وه‌ی‌ بۆ ئێمه‌ گرنگه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كه‌سێتی‌ تاكی‌ عیراق به‌ دڕندانه‌ترین شێوه‌ تاوانی‌ كوشتن ئه‌نجام ده‌دات‌و به‌ قێزه‌ونترین شێوه‌ش ته‌رمی‌ كوژراو ده‌شێوێنێت. با وه‌بیرتان بێنمه‌وه‌ چی‌ له‌ مێژووی‌ نوێتاندا رووی‌ داوه‌:
1- به‌ره‌به‌یانی‌ 14ی‌ ته‌مووزی‌ 1958 مه‌لیك فه‌یسه‌ڵ كوژرا‌و ده‌ستی‌ جێنشین‌و كه‌سانی‌ ده‌وروبه‌ریان بڕی‌‌و به‌ شه‌قامه‌كانی‌ به‌غدادا گێڕایان.
2- ساڵی‌ 1959 كۆمه‌ڵێك كه‌س له‌ كه‌ركوك‌و موسڵ كوژران‌و هه‌ڵواسران‌و سوكایه‌تی‌ به‌ ته‌رمه‌كه‌یان كراوه‌.
3- له‌ مانگی‌ ره‌مه‌زانی‌ 1963دا عه‌بدولكه‌ریم قاسم كوژرا‌و له‌ هه‌مان مانگدا سكترێری‌ حزبی‌ شیوعی‌ عیراق‌و ژماره‌یه‌ك له‌ ئه‌ندامه‌كانی‌ ئه‌و حزبه‌ به‌ زیندوویی سوتێنران، كۆمه‌ڵێكی‌ تریش كه‌ به‌ كه‌سانی‌ سه‌ر به‌ قاسم له‌قه‌ڵم درابوون ته‌رمه‌كانیان شوێنێنرا.
4- دوای‌ تێكشكانی‌ سوپای‌ عیراق له‌ كوێت ساڵی‌ 1991 توندوتیژی‌ به‌رامبه‌ر به‌ عیراقییه‌كان گه‌یشته‌ ئه‌و راده‌یه‌ی‌ كه‌سانی‌ عیراقی‌ به‌عسییان ده‌گرت‌و تایه‌ی‌ ئۆتۆمبێلیان ده‌كردی‌ ملی‌‌و به‌ زیندوویی ئاگریان تێ به‌رده‌دا.
5- دوای‌ ته‌واوبوونی‌ شه‌ڕی‌ عیراق‌و ئێران له‌ ساڵی‌ 1988دا زیاتر له‌ 180 هه‌زار كورد له‌ پرۆسه‌ی‌ ئه‌نفالدا پاكتاو كران‌و هه‌زاران گوندی‌ كورده‌كان سووتێنرا، جگه‌ له‌ كاره‌سات‌و قه‌تڵوعامه‌كه‌ی‌ هه‌ڵه‌بجه‌ كه‌ به‌ چه‌كی‌ كیمیایی بۆردومان كرا‌و زیاتر له‌ پێنج هه‌زار كورد تیایدا له‌ناو چوون.
6- له‌ سه‌رده‌می‌ رژێمی‌ پێشوودا ئامراز‌و شێوازی‌ ئه‌شكه‌نجه‌دانی‌ زۆر‌و زه‌وه‌ند به‌كار هێنرا، كوشتنی‌ زۆر دڕندانه‌‌و به‌ ئازاری‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ كه‌سێكیان ده‌خسته‌ ناو حه‌وزێكی‌ تێزابه‌وه‌‌و گۆشت‌و ئیسكی‌ ده‌توایه‌وه‌، یان ئه‌شكه‌نجه‌ به‌ رێگه‌ی‌ به‌كارهێنانی‌ ئوتو، سووتاندن‌و بڕینی‌ گوێ‌و پارچه‌كانی‌ له‌شی‌ مرۆڤ‌و زۆری‌ تر له‌و ئه‌شكه‌نجانه‌ی‌ كه‌ نیشانه‌ی‌ ئه‌وپه‌ڕی‌ ده‌ڕنده‌یی‌و بێبه‌زه‌یی مرۆڤن به‌رامبه‌ر به‌ مرۆڤ.
7- له‌ ساڵی‌ 2003دا‌و دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ رژێمی‌ به‌عس رووخێنرا، ده‌یان گۆڕی‌ به‌كۆمه‌ڵ دۆزرانه‌وه‌، كه‌ ته‌رمی‌ هه‌زاران هاووڵاتی‌ عیراقییان تێدا بوو، له‌ نێو ئه‌و قوربانیانه‌دا ژماره‌یه‌كی‌ زۆر ژن‌و منداڵیان تێدا بوو، هه‌موو ئه‌وانه‌ش هه‌ر به‌ زیندوویی كرابوون به‌ ژێر گڵه‌وه‌‌و زینده‌به‌چاڵ كرابوون.
هه‌رچه‌نده‌ بیرمه‌ند‌و سایكۆلۆجیسته‌ گه‌وه‌ره‌كانی‌ وه‌ك سیگمۆند فرۆید، كۆنراد لۆرێنز كه‌ خاوه‌نی‌ خه‌ڵاتی‌ نۆبڵه‌، نیچه‌، وه‌ك موته‌نه‌بی‌-ش ده‌ڵێ: سته‌م تایبه‌تمه‌ندی‌ ده‌رونی‌ مرۆڤه‌، ئه‌گه‌ر كه‌سێك حه‌یابه‌خۆ بێت ره‌نگه‌ سته‌م نه‌كات. هه‌موو ئه‌وانه‌ پێیان وایه‌ سروشتی‌ مۆرڤ به‌و جۆره‌یه‌ كه‌ حه‌زی‌ به‌ توندوتیژیی‌و له‌ناوبردنی‌ به‌رامبه‌ره‌كه‌یه‌تی‌، ئه‌وه‌ش ده‌گه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ هه‌ندێك هۆكاری‌ بایۆلۆژی‌، به‌ڵام ئێمه‌ پێمان وایه‌ ژینگه‌‌و جۆری‌ رووداوه‌كان وا له‌ مرۆڤ ده‌كات ببێته‌ تاكێكی‌ توند‌وتیژ، یان ببێته‌ كه‌سێكی‌ بێوه‌ی‌. كه‌سێتی‌ تاكی‌ عیراقیش هه‌ر وای‌ به‌سه‌ر هاتووه‌‌و له‌ درێژایی مێژووه‌ دوور‌و درێژه‌كه‌ی‌ تووشی‌ شكست‌و داگیركاریی‌و چه‌وسانه‌وه‌‌و نامۆبوون‌و قه‌تڵوعام بووه‌ له‌سه‌ر ده‌ستی‌ ئه‌و فه‌رمانڕه‌وایانه‌ی‌ خولیای‌ سامان‌و ده‌سه‌ڵات له‌ كه‌لله‌ی‌ داون.
به‌ڵام توندوتیژی‌ له‌ عیراق له‌ ساڵی‌ 1980وه‌ زیاتر په‌ره‌ی‌ سه‌ندووه‌، ئه‌و كاته‌ی‌ كه‌لتووری‌ توندوتیژی‌ بڵاو ده‌كرایه‌وه‌‌و حه‌ز‌و خولیای‌ دیوه‌ دڕنده‌كه‌ی‌ نه‌ستی‌ به‌كۆمه‌ڵی‌ عیراقییه‌كان ده‌بزوێنرا، ئه‌و كاته‌ی‌ كه‌ رژێمی‌ به‌عس جه‌نگی‌ له‌ دژی‌ ئێران به‌رپا كرد‌و بۆ ماوه‌ی‌ هه‌شت ساڵ به‌رده‌وام بوو، ئه‌و كات توندوتیژی‌ ته‌نها له‌لایه‌ن سوپای‌ ره‌سمی‌ ده‌وڵه‌ته‌وه‌ په‌یڕه‌و نه‌ده‌كرا، به‌ڵكو خه‌ڵكیش ده‌كرانه‌ چه‌كدار‌و به‌ ناوی‌ جه‌یشی‌ شه‌عبییه‌وه‌ ده‌بووه‌ به‌شێك له‌ عه‌سكه‌ر‌و چه‌كدار‌و توندوتیژیی، ئه‌و كاته‌ هیچ ماڵێكی‌ عیراقی‌ نه‌بوو چه‌كدارێكی‌ تێدا نه‌بێت، جا له‌ ریزه‌كانی‌ سوپای‌ عیراقدا بێت یان له‌ ریزه‌كانی‌ جه‌یشی‌ شه‌عبی‌، یاخود سه‌ر به‌ هێزه‌كانی‌ ئاسایشی‌ ناوخۆ بێت، جگه‌ له‌وه‌ش ده‌زگاكانی‌ راگه‌یاندن به‌كار ده‌هێنران‌و له‌ رێگه‌ی ئه‌و ده‌زگایانه‌وه‌ مامۆستای‌ زانكۆ نووسه‌ر‌و شاعیر‌و هونه‌رمه‌ند‌و گۆرانیبێژه‌كان به‌شدارییان ده‌كرد له‌ بڵاو كردنه‌وه‌ی‌ كه‌لتووری‌ توندوتیژیدا، هه‌موو ئه‌مانه‌ هۆكار بوون بۆ ئه‌وه‌ی‌ گه‌لێك به‌ ته‌واوی‌ ببێته‌ عه‌سكه‌ر، یان چه‌كدار به‌ مامۆستایانی‌ زانكۆشه‌وه‌ كه‌ ئه‌وانه‌ی‌ ته‌مه‌نیشیان له‌سه‌رو 60 ساڵه‌وه‌ بوو كڵاشینكۆفیان له‌شان كرابوو.
سه‌یره‌كه‌ له‌وه‌دابوو، هه‌ر دوای‌ كۆتایی هاتنی‌ جه‌نگی‌ نێوان عیراق‌و ئێران له‌ هه‌شتی‌ ئابی‌ 1988دا، زۆری‌ پێ نه‌چوو عیراق ده‌ستی‌ به‌ جه‌نگێكی‌ تر كرد‌و ئه‌وه‌ بوو له‌ رۆژی‌ دووه‌می‌ ئابی‌ 1990دا كوێتی‌ داگیر كرد، جه‌نگ له‌ دوای‌ جه‌نگ‌و كوشتن‌و خوێنڕشتن، ئه‌مانه‌ كاریگه‌رییان به‌سه‌ر تاكی‌ عیراقییه‌وه‌ هه‌بوو، سه‌ره‌نجام بووه‌ هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ ره‌فتاری‌ مرۆڤی‌ ئه‌م وڵاته‌ به‌ره‌و توندوتیژی‌ بچێت‌و كه‌لتووری‌ توندوتیژی‌ تیایدا به‌هێز بێت، به‌ تایبه‌تی‌ بۆ نه‌وه‌ی‌ تازه‌‌و هه‌رزه‌كاری‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌، واته‌ هه‌شتاكان، كه‌ چاویان به‌ توندوتیژی‌ كراوه‌ته‌وه‌. دوای‌ ئه‌وه‌ش سه‌پاندنی‌ گه‌مارۆ به‌سه‌ر عیراقدا بۆ ماوه‌ی‌ سێزده‌ ساڵ هێنده‌ی‌ تر تاكی‌ عیراقی‌ به‌ره‌و توندوتیژی‌ برد، چونكه‌ له‌ سایه‌ی‌ گه‌مارۆدا دیارده‌ی‌ دزی‌‌و رفاندنی‌ ئۆتۆمبێل‌و كوشتنی‌ خاوه‌نه‌كه‌ی‌ زیادی‌ كرد، دوابه‌دوای‌ ئه‌وه‌ش له‌ ساڵی‌ 2003دا عیراق رووبه‌ڕووی‌ جه‌نگێكی‌ بێبه‌زییانه‌ی‌ تر بۆوه‌ له‌ رووی‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌، توندوتیژییه‌كی‌ بینی‌ كه‌ له‌ باس كردن نایه‌ت، توندوتیژییه‌ك كه‌ گه‌یاندینییه‌ ئه‌و راستییه‌ی‌ كه‌ ره‌فتاری‌ تاكی‌ عیراقی‌ كه‌ ئاوا به‌ ئاسانی‌‌و خوێنساردی‌ مرۆڤ ده‌كوژێ‌و ته‌رمه‌كه‌ی‌ ده‌شێوێنێ، گرنگترین هۆكاره‌كانی‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌و جه‌نگانه‌ی‌ نه‌وه‌یه‌كیان پێگه‌یاندووه‌، پڕپڕه‌ له‌ كه‌لتووری‌ توندوتیژی‌‌و ئه‌و كه‌لتووره‌ش له‌ سه‌رده‌می‌ دیموكراسیدا گه‌یشتۆته‌ ئه‌وپه‌ڕی‌‌و تیایدا كوشتن‌و شێواندنی‌ ته‌رم هاوشێوه‌ی‌ كاره‌سات‌و رووداوه‌كه‌ی‌ (ته‌ف)ی‌ سه‌رده‌می‌ سه‌ربڕینی‌ حسێنه‌. عیراقییه‌كانی‌ ئێستاش تیایاندا هه‌یه‌ كه‌ بوێرییه‌كه‌ی‌ له‌ عومه‌ر بن سه‌عد‌و شمه‌ر كه‌متر نییه‌، واته‌ ئه‌وانه‌ی‌ كه‌ حسێنییان سه‌ربڕی‌، كوشتن‌و له‌ناو بردن ئێستا به‌ جۆرێك ته‌شه‌نه‌ی‌ سه‌ندووه‌ كه‌ ژنانیش ده‌گرێته‌وه‌، ئه‌مه‌ش ده‌مانگه‌یه‌نێته‌ ئه‌و بڕوایه‌ی‌ كه‌ له‌ داهاتوودا كوشتنی‌ به‌رپرسه‌ سیاسییه‌ گه‌وره‌كانیش به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێت، هه‌ڵبه‌ت هه‌ر له‌و سۆنگه‌یه‌وه‌ كه‌ له‌ عیراقدا ده‌سه‌ڵات به‌ زه‌بری‌ هێز‌و زگهه‌ڵدڕین به‌ده‌ست دێت، ئه‌گه‌رچی‌ سیستمه‌كه‌ی‌ ناوی‌ دیموكراسییه‌.
كۆمه‌ڵه‌ی‌ ده‌روونیی عیراقی‌

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

چی لە فەرەنسا روودەدات؟

د. لوئەی جاف* لە ماوەی چەند رۆژی ڕابردوو، لە چەندین ...

freier porno porno gratis
doğubayazıt escort afşin escort afyon escort afyon escort alanya masaj salonu afyon masaj salonu efeler masaj salonu polatlı masaj salonu merzifon masaj salonu afyon masaj salonu akhisar masaj salonu akçakale escort