سەرەکی » کەلتوور » ئازایەتی و ئازابوون

ئازایەتی و ئازابوون

هاوڕێ سواره‌ – مافناس

به‌شی سێیه‌م و کۆتایی

جیاوازی نێوان ئازایەتی تاك و ئازایەتی دەستەیی
ناتوانرێت نكۆڵی لە ئازایەتی تاكەكەس بكرێت، بەڵام مانەوە بەتەنها ، نەتوانینی یەكگرتن، بوونی ئازایەتی تاكەكەس بێكاریگەر دەكات، دەپوكێتەوەو شكست دەهێنێت و دەقۆزرێتەوەو بەكاردەهێنرێت لەكاری نەخوازراودا.
1)ئازایەتی تاك هیچ پاڵپشتێكی نیە، جەماوەری نیە.
بەڵام ئازایەتی دەستەیی پاڵپشتی زۆرە، جەماوەرییە .
2)ئازایەتی تاك لاواز وبچووك وكەمە.
بەڵام ئازایەتی دەستەیی فراوان وگەورەیە. ئازایەتی تاك لەچاو ئازایەتی دەستەیی زۆر بچووكە.
3)ئازایەتی تاك كاریگەری بچووكە، چونكە دەرەتان وقەوارەو ئاستی بچووكە . بەڵام ئازایەتی دەستە، بەهێزە، كاریگەرە، دەرەتانی گەورەیە .
4)ئازایەتی تاك گومانلێكراوە.
بەڵام ئازایەتی دەستە رێزلێگیراوە.
5)ئازایەتی تاك روون نیە، لێڵ و تەماوییە، نادیارە.
بەڵام ئازایەتی دەستە ڕوون و لەبەرچاوە.
6)ئازایەتی تاك لەناكۆكی بەردەوامدایە نەك هەرلەگەڵ نەیار و ناحەز، بەڵكو لەگەڵ دۆستەكانیش، لەگەڵ دەوروبەر،چونكە توانای یەكگرتنی نیە، ناگونجێت، ناكۆكە، لە ململانێ‌ و زۆرانبازی هەمەلایەنی قوڵدایە.
بەڵام ئازایەتی دەستەیی كەمتر رووبەرووی كێشەو ئاستەنگ وناكۆكی و ململانێ‌ و زۆرانبازی دەبێتەوە جگەلە دژ و دوژمن، كە هێزو لایەنی دەرەكیە.
7)ئازایەتی تاكەكەس، دیكتاتۆرەو تاكڕەو وملهور ونەزان وخۆپەرست و شكستخواردووە لەئەنجامدا.
بەڵام ئازایەتی دەستەیی دیموكراسی و هۆشیارانەوگەل پەروەرو سەركەوتووە لەئەنجامدا.
8)ئازایەتی تاكەكەس لەسەر هێڵی شكاوە كاردەكات هەر رۆژی لەسەر بەزم و ئاوازێكە.
بەڵام ئازایەتی دەستەیی لەسەر رەوتێكی ڕاست و روون كاردەكات.
9)ئازایەتی تاك دەرەتانی كامە، ئاسۆی لێڵە.
بەڵام ئازایەتی دەستە پەرەسندووە و گەشەسەندووە، لەسەر ئاستی هەرتاكێكی ئەندام و لەسەر ئاستی گشتی دەستەیش.
10)ئازایەتی تاك لاوازە و شكستخواردووە، بەڵام ئازایەتی دەستەیی (كۆ) بەهێز وسەركەوتووە. توانا و ئازایەتیەكانی تاك( تاكگەرایی)چەن گەورەبێت بەتەنیا بێكاریگەرە بۆیە تاكگەرایی بۆخۆی رێبازێكی هەڵەیە.
11)ئازایەتی تاك دوژمندارە و نەگونجاوە،بەڵام ئازایەتی تاك كەم دوژمن و تەبا و تەندروستە.
12)ئازایەتی تاك نەزان وناهۆشیارە زیاتر، بەڵام ئازایەتی دەستەیی هۆشیارو بەكەڵكە.
13)یەكگرتن خودی خۆی ئازایەتی و هۆشیارییە، بەڵام تاكبوون (تاكڕەویی) لاوازی و نەزانی وناكاراییە.
14)تاك بەتوانا و ئازایەتیە جیاوازییەكانیەوە لەناوخۆدا رووبەرووی دوو جۆر پاڵپەستۆدەبێتەوە، یەكێكیان توانا و ئازایەتی تاكەكانی دەوروبەرو ناو كۆمەڵگەیە، دووەمیان رووبەروبوونەوەی توانا و ئازایەتی دەستەییەكانە، هەروەها سێیەمیش تاك بەتوانا و ئازایەتیەكانیەوە دەكەوێتە ژێر پاڵپەستۆو هێرش وشاڵاوی توانا و ئازایەتی دەستەیی لایەنە دەرەكییەداگیركەرەكانەوە.
ناكۆكی و ململانێی تاك شكست دەهێنێت، لەبەردەم زۆرانبازی ناوخۆ كە یەكێكیان لەگەڵ تاكەكانە و دووەمیان زۆرانبازی دەستەیی و سێهەمیش شكست و هەڵهاتنە لەبەردەم زۆرانبازی توانا و ئازایەتییەكانی دەستەیی دەرەكی بێگانەی داگیركەر، هەمیشە توانا و هێز و ئازایەتی داگیركەر دەستییە.
تاكگەرایی تووشبوونە بە گرێی دەروونی و خۆبەزل و گەورە زانین و دەستكردن بە گەندەڵی و ستەم و زۆرداری و .. كەوتنی رەوشتی و ناپاكی نیشتمانی ولەئەنجامدا …. ناچاربوون بەپەنابردنە بەر كەسان و ولایەنی دەستەیی، چ ناوخۆیی بێت، چ دەرەكی وەك جاشایەتی و نۆكەری، دروستكردنی باندو كۆمەڵ و دروستكردنی شێوازێكی كاریزمی و دڕدۆنگێ‌ پەلاماردانی هەموو لایەك بەپشتی هێزی دەرەكی.
15)تووشبوون بە رووخان و ناوئومێدی و رەشبینی و بەهەڵەداچوون و كەوتنی فیكری و….

گیانی تاكڕەوی و دۆخی تاكەكانی كۆمەڵگەی داگیركراو:
یەكنەگرتنی تاك لەگەڵ دەوروبەرو لەگەڵ دەستە دەگەرێتەوە بۆ یەكێك یان زیاتر لەم هۆیانە:-
1)بەهەڵەداچوون لە هەستكردن بە باڵا دەستی وبە شانازیكردن بەخۆوە وبروابوونی كوێرانە بەمافی گەورەیی خۆ.
2)خەڵك بەسووك وترسنۆك(مەڕوبزن)سەیركردن.
3)بەدەستهێنانی هەندێك دەستكەوت وسەركەوتنی بچووك وكاتی.
4)بێئومد بوون لەدەوروبەرو ڕكبوون لە خەڵك.
5)داوای زۆركردن وبەمافی خۆزانین بۆ هەموو شت یان زۆرشت، چێژ وەرگرتن لە ستەم و لەدەستەڵات بۆ خۆدەوڵەمەندكردن و بەرژەوەندی زیاتر.
6)نەبوونی هەستی مرۆڤانە و نیشتمان پەروەری.

هاندەرەكانی (پاڵنەرەكانی) ئازایەتی:-
دەبێ چ پاڵنەرو هاندەرێك هەبێت بۆ دەستلەخۆبەردان وچوونە مەیدانی ئازایەتی و بەرەنگاری ستەم و زۆرداری !؟.
لەراستیدا چوونە مەیدان و رووبەرووبوونەوە، ئازایەتی و قارمانێتین، بۆبەرگری و خەباتی شۆرشگیرانە و بۆهەر هەڵوێستێكی ئازایانەو بۆ هەركەسێكی ئازا، هاندەرێك یان زیاتر هەیە، بۆ گرتنەبەری رێگەی سەختی ئازایەتی . كە دەكرێت بەشێك لەو هاندەرانە ئەمانە بن:
1)پاڵنەری چینایەتی و نەتەوەیی:
هەموو مرۆڤێك، رەنگە هەموو گیاندارێك جۆرێك لە ستەم قبوڵ بكات، بەڵام كاتێك ستەم وزۆرداری بەردەوام بێت و درێژە بكێشێت یان ستەم و زۆردارییەكی گەورە، كە نەتوانرێت لەوە زیاتر خۆراگری (هەموار) (تحمل) بكرێت، ئەوا تەقینەوە دروست دەكات.
ستەم و زۆرداری لەسەر گەلانی ژێر دەست، هاندەرو پاڵنەرێكی بەهێز و بەتین و تاو بووەو لەدروستكردنی گیانی بەرەنگاری و بەرگریكردن لەماف وتۆڵەسەندنەوە، لەداگیركەری دەرەكی لەناوبەر و نۆكەرەكانیان لەوڵاتدا. خەباتی شۆرشگێرانە بۆتە هۆی دەركەوتنی دەیان و سەدان و هەزاران جەنگاوەری ئازا لە رێكسختنەكان ولەناوبەندیخانەكان و لە خەباتی چەكداری و خەباتی فیكری
2) ڕك و كینەی كەڵەكەبوو(واقیع و ستەمی سیاسی و كۆمەڵایەتی).
مرۆڤ بەگشتی لەسەر ئاستی تاكە كەس (1-2)جار. سوكایەتی و ستەم قبوڵ دەكات، جاری یەكەم پێی وایە، ئەوە تەنها هەڵەیەكە و روویداوە، جاری دووەم پێی وایە دەبێت بیبەخشێت.
نموونەی روون وئاشكرا لەم جۆرە لە مێژوودا، ژیان و سەربوردەی تەیموری لەنگە.
تەیمور مندالێكی بێ كەسی زیرەكی، شوانكارەی هەژار بوو، لەلایەن و هاوپۆلییەكەوە، لە حوجرە، لەلای مەلا، هەموو رۆژێك سوكایەتی پێ دەكرا، بەگیردەهێنراو، لەژێر پاڵپەستۆی زۆربۆهێناندا بوو، لەلایەن كوری دەستەڵاتداری ئەو ناوچەیە.
تەیمور لە كۆتاییدا و لە تەمەنی چواردەساڵیدا لێی هەڵگەرایەوە و كوشتی، هەربەهۆی ئەدەب و جوانییەكەیەوە، لەتەمەنی (19)ساڵیدا تووشی سوكایەتی بوو، لەلایەن سەرلەشكرێكەوە، ئەویشی كوشت، پاش ئەوە تەیمور دەستی كرایەوە لە كوشتن و راونانی چەتەو جەردەو دزو زۆردار و ستەمكار و بێ رەوشتەكان، تابووە سەركردەیەكی جیهانی جیهانگیری .
3) پاڵنەری ئایینی ئایدۆلۆژیا و بیروبۆچوون:
ئاین و جوڵاندنی هاندەرو پاڵنەرێكی گرنگە بۆ پەلامارو بۆ جەنگ، لە زۆرلایەنەوە:
أ‌-پشتگیریكردنی هێزێكی گەورەی نادیار بۆجەنگاوەران كەلەشەڕدان. دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی ورەی بەرز و رەواییدان بە جەنگ ودڵنیابوون لەسەركەوتن. ئەو هێزە نادیارە دەجەنگێ لەشەڕدا لەگەڵ سەربازەكانی .
ب‌-بەرگریكردن و جەنگان لەپێناوی ئاینی پیرۆزدا دەبێتە هۆی پاداشتێكی گەورە لەم دنیاو لەودنیا. لەم دنیا پارەو موڵك وسامان بەهۆی تاڵانیەوە(غینمە)، لەگەڵ ئافرەت دەستكەوت دەبن. لەودنیاش پاداشت دەدرێتەوە بەژیانێكی نەمری ناوكۆشك وتەلار وباخ و بێستان و لەگەڵ دەستكەوتی پەری جوان و نازدارو رازاوە. ئایین پاڵنەرێكە لەدەركەوتنی گیانی هێرش وپەلامار و سڵنەكردنەوە.

4) لەبەردەستا بوونی هێز :
هەندێ‌ كەس دێنە سەر سفرەی حازری وهێز لە گردوپارەو پایەو….لەباوان و حزب و كۆمەڵبوونەوە بۆیان جێدەمێنێت لە دۆخێكی مێژوویدا.

ناحەزەكانی ئازایەتی:
ئازایەتی لە كۆندا و ئێستاش ناحەز و دوژمنی زۆرە، چونكە ئازایەتی زیاتر واناسراوە كە دژی ستەم و زۆرداریەو لە هەوڵی گۆرانی بارودۆخ دایە.
ستەمكاران و داگیركاران ركیان لە ئازایەتیەو بە دوژمنی خۆیانی تێدەگەن.
هەروەها كەسانی ئێراقچی و ترسنۆك دژایەتی ئازایی دەكەن، چونكە ئازایەتی لەمەیداندا ئەو ناحەزو دوژمانە بەناو بەهێزانە تێكدەشێكێنێت كە ئەوان ئێراقچی و( ترسنۆكەكان) چۆكیان بۆداداوەو خەریكی خۆپارێزین وبەرگریشیان لە خۆشیان پێناكرێت. ئازا بەنەزان وبە بێ ئەقڵ و خوێنرێژ ناودەبەن.
هەروەها لایەنی سێیەم گەندەڵكاران و مشەخۆرانن، كە دژایەتی وشەی( ئازا) و ناوەرۆكی ئازاو ریبازی ئازایەتی وكوردایەتی دەكەن، چونكە خۆیان هەرخەریكی بەرژەوەندی و خۆپەرستی و گەندەڵی و دزی و خۆشگوزەرانی و خۆدەوڵمەند كردننلەپاڵ كۆلۆنیالیزم وئێراق و ئیمپریالیستەكاندا، بۆیە ئەوان خۆیان بە زیرەك و تەنانەت بەئازاش دەزانن، لە خۆشگوزەرانی و دەوڵەمەندبوون و موچەو پلەو پایەی خیانەتكاری ورابواردن و گەندەڵیدا.
ترسنۆكی :
ترسنۆك كەسی بەجەستە لاواز و نەخۆش و كەم ئەندام و بەتەمەن نیە، هەڵوێستی ئازایانە بە گوێرەی تایبەتمەندی كەسە.
ئازایەتی بریتیە لە خۆویستی و نەتەوە(گشت)ویستی و مرۆڤپەروەری، ترسنۆكی پێچەوانەی ئازایەتیە . كەواتە ترسنۆكی بریتییە لە:
خۆپەرستی و خودگەرایی (خۆخۆیی) وخۆتەرخانكردن بۆ ژیان و گوزەرانی تایبەتی و بەرژەوەندییەكان خۆی دەخاتە سەروو هەموو بەرژەوەندییەكی كەسانی تر و گشتییەوە .
كەسی خۆپەرست، نەك هەر ئاشتی خواز و مرۆڤ پەروەر نیە، بەڵكو هەڵگری توندتیژی و شەرانگێزییە بۆ بەدەستهێنانی هەموو جۆرە بەرژەوەندییەكی تایبەتی تەنانەت بچووك و سادەی بێ بایەخی رۆژانەش.

ترسنۆك:
كەسێكی خۆپەرستەو بەرژەوەندییەكانی خۆی دەخاتە سەروو هەموو بەرژەوەندییەكی كەسانی ترو گشتییەوە، هیچ خۆبەستنەوەیەكی بە كیشە نیشتمانی ونەتەوەیی و گشتی ومرۆڤایەتیەكانەوە نیە. بەبەرنامەو هۆشیارییەوە خۆی لە كێشە گشتیەكان و لە كێشەی كەسانی تر و لەمافەكانی خەڵكی دەدزێتەوە، هەموو دنیا ئاو بیبات جێی بایەخ و بیركردنەوەی نیە، بۆ بەرژەوەندی تایبەتی خۆی ئامادەیە هەموو دنیا بسوتێنێت و ئاگری تێپەربدات و ئەوەشی پێ كەمە( گەر گاڕانێك گورگ بیبات، ئەم تەنیا لە گۆلكەسووری خۆی دەپێچێتەوە).
ترسنۆك، كەسێكی خۆپەرستی تاكرەوی – تاكگەرایی بەرژەوەندپەرستی شەرانگێزە. ترسنۆك، نەك خۆی، بەڵكو كەسانی تریش لە كار و لەداهێنان وسەركەوتن.. سارد دەكاتەوەو گاڵتەو سووكایەتیان پێدەكات.
ئەوەشی وەك بەرنامەو تێزێك دارشتووە و رۆژانە لەناو خەڵكدا باسیان دەكات و ئەستۆپاكی( برا‌وە) ی خۆی لێیان چەندپات دەكاتەوە لە هەموو بۆنەیەكدا و لە هەر راگەیاندراوێكی وتراو ونووسراو وبیستراو، هەمیشە خاڵ و لایەنی لاواز و هەڵەكان باسدەكات بۆ رووخاندن و لاوازكردن و كوشتنی بڕوا بەخۆ و بەدەوروبەر، بۆ پاساو هێنانەوە ورەواییدان بەكارو بەرژەوەندییە كەسیەكانی خۆی .
ترسنۆكی، نەبوونی ئامانجی گشتییە، ڕاڕایی ودوودڵی و كارنەكردن و تەمبەڵێ‌ و سستیەو نەبوونی بڕوایە بەكەسانی تر.
هەڵسوكەوتە ترسنۆكیەكان:
1)خۆتەرخانكردن بۆ ژیان و گوزەرانی تایبەتی و كەسی، هەموو هەوڵ و پەرۆشیەك بەسیاسەتكردن و سەركێشیەوە، بەكارو فرمان و بازرگانی .. بۆخۆ دەوڵەمەندكردن و خۆشژیان و بۆ تاكڕەوی و تاكەگەرایی و خۆپەرستیە .
2)لەگەڵ بەرنامەگشتییەكاندا نایەتەوە، نەرادیكاڵە و نەشۆرشگێڕ، دوورە لەكاری نەتەوەیی وسەربازی. ترسنۆك، سیاسەتكردنەكەشی گەركردی، بەخۆپارێزی و دوورە پەرێزی و دڕۆنگیە وبۆپلەو پایەوپارەیە لە دامدەزگەكانی داگیركەردا و هەمیشە ناكۆك و ناتەبایە لەناوخۆدا و هەموو گیانی رەخنەو گلەیی و بۆڵە و رەشبینە و بۆ پاراستن و هێنانە دی زیاتری بەرژەوەندیە تایبەتیەكانی و كۆك و تەبایە لەگەڵ داگیركەردا.
3)كەس و بنەماڵەو ناوچەگەر و ماستاوكەرو مەسینە هەڵگرە.
4) دوورە لە مافگیری و هەقانیەت و دادپەروەری و بیرو دەم ودەست و داوێن پاكی .
5)زۆردارو ستەمكەرە لەگەڵ خەڵكی لاوازو هەژار، خۆی بەسەریاندا دەسەپێنێت و سووكایەتیان پێدەكات.
6)دردۆنگ و ناتەبا و ناكۆك و شەرانگێزەو هەمیشە خەڵكی و دەوروبەر چاوترسێن دەكات بەبێرێزی و بەگیرهێنان هەراسانكردن و زۆربۆ هێنان و..
7)لەكارو پیشەدا گەندەڵ و تاڵانچی، لەسیاسەتدا تاكپەرست و تاكرەو ماستاوچیكەسی یەكەم و بنەماڵەو بەندەكەی، خۆپارێزی سەربازی، لەئەدەب و هونەردا، گاڵتەجار و هەجو، داوێنپیسی .
8)دوودڵی و دڵەڕاوكێ‌ بەبەردەوامی لەسەر هەموو شتێك و لە هەموو كات و شوێنێك و لەگەڵ هەموو كەس.
9)نەفەس كورتی و وازهێنان وئەمبەر وئەو بەركردن و نەبوونی(پوابت). هێڵ و بەرنامەیەكی چەسپاو.
10)گلەیی و رەخنەی هەیە لەهەموو كەس و لە هەمووشتێك و لەهەموو كات و شوێنێك.

سەرچاوەكانی ترسنۆكی :
ترسنۆكی هەڵسوكەوتێكی بەدەستهاتوو(مكتسب)ە، مرۆڤ لەبنەرەتدا نەئازایە، نەترسنۆك، بەڵام بە هەل و مەرجی گشتی وتایبەت و بەتاقیكردنەوە لە كات و شوێنی جیاواز، دەبێتە هەڵگری ( ئازایەتی، بەترسی، ترسنۆكی). ئەم دۆخانەی خوارەوە هەڵوێستی ترسنۆكی، كەسی ترسنۆك دروست دەكەن:
1) خراپی هەل و مەرجی گشتی دەوڵەتداری و بێدەوڵەتی:
ئەو گەلانەی داگیركراون و دەوڵەتیان نیە، وەك گەلی كوردستان، تاكەكانی لە ژێر گوشارو فشارو هەرەشەو تۆمەتباركردنی رۆژانەی بەردەوامی داگیركەرانن، تهجیر و ترحیل و ترس و تۆقاندن رۆڵی راستەوخۆی هەیە لەبەرمهێنانی تاك وكەس و مرۆڤی ترساو وترسنۆك بە(كاتی) یان بە( هەمیشەیی)، ئەوانە دەبنە هۆی گۆشەگیری بۆ خۆپاراستن لەدیكتاتۆری داگیركەر و لە هەڵە سیاسیەكانی ناوخۆ.
2)نەبوونی یاسا و دادپەروەری و بوونی سزاو ئازار و ئەشكەنجە و هەژاری و نەبوونی و بوونی بێكاری و نەخۆشی و دەردوبەڵا وگرفت وكێشە كۆمەڵایەتیەكان، سەرچاوەن بۆ خۆپارێزی، تاكڕەوی و گۆشەگیری و ترسنۆكی، ئەو دۆخە توندتیژی كۆمەڵایەتی زۆر بەرهەمدەهێنێت. چاوچنۆكی و گەندەڵكاری و زۆرداری و سەرسەری و چەقۆكێشی هۆكارن بۆ دابەزینی ورەو مۆراڵی تاكەكان.
3)نەبوونی هۆشیاری سیاسی و شۆرشگێڕی و سەربەخۆخوازی و هۆشیاری یەكریزی و… ورەو مۆراڵی مرۆڤ و گیانی كۆمەڵایەتی و كرانەوەو بەرپەرچدانەوە بە كۆئۆپەریشن وهەقانیەت و ئازایەتی لەناو دەبەن.
4)بێكەسی و بێ پشت و پەنایی و تەنیایی هۆی گرنگن بۆترسنۆكی .
5)لاوازی جەستەیی و كەمئەندامی و پیری و نەخۆشی، هۆكارن بۆ خۆپارێزی و كەمكردنەوەو كوشتنی گیانی بەرگری وهەڵمەتبردن.
6)هەژاری و نەبوونی ونەداری هۆیەكی ترە لە تێكەڵاونەبوون و لەپەیداكردن و دروستكردنی هێز و هاوڕێی و دۆست وپشت و پەنا. بەهەمان شێوە رەزیلی و چاوچنۆكی و نەبوونی بەخشندەیی لەكاتی بووندا، هۆیەكە بۆ دوورە پەرێزی و خۆپارێزی و ترسنۆكی.
7)نەخۆشیە دەروونیەكان و بوونی ناكۆكی و ناتەبایی، دوودڵی و ڕاڕایی، دڵەڕاوكێ‌،بێبڕوایی كۆمەڵایەتی گیانی هاوكاری وئازایەتی دەكوژن و شێوازی دڕدۆنگی و خۆپارێزی و ترسان و ترسنۆكی لەنێوان تاكەكاندا دروستدەكەن.
ئەو شیكردنەوەیە وئەوخاڵانەی سەرەوە تایبەتن بۆ ئەو كەسانەی توانای ئازایەتی و كاركردن و هەڵمەتبردنیان تێدایە بەڵام نایكەن.
ترس:
لەبەر ئەوەی هەمیشە مەترسی بەشێكە لەژیان،رەچاو كردنی ئەو مەترسیە هەمەجۆر و لەناكاو وچاوەڕوانكراو نەكراونە ئەركێكی بوون و ژیان و هۆشیارییە، بۆیە ترس ناچێتە چوارچێوە و چەمكی ترسنۆكییەوە،. ترس هەم هۆشارییەو هەم پارێزگار و بەهێزكەری ئازایەتیە، بەتایبەتی ئەو كاتەی دەچێتە چوارچێوەی بەرنامە رێژییەوە .
ترس لەكات و شوێن ودۆخی( بێچەكی، تەنیایی، شوێنی نامۆ، دۆخی گەڕەلاوژە و بێسەرەو بەرەیی …)پێویستە.
ئازایەتی بەبێ رەچاوكردنی ئەوانە، كە گیروگرفت و كۆسپ و هۆی لەناوچوونن، دەبێتە سەرچڵی و سەركێشی و نەزانین، زیانی گەورەو گیانی لێدەكەوێتەوە بەجۆرێك هەستانەوە ئەستەمدەكات.
رەسول هەمزاتۆڤ نوسەری بەناوبانگی داغستان لە كتێبەكەیدا( داغستانی من) دەڵێت:» كەسی لاواز، گەلی بچووك پێویستیان بەشمشێری تیژە، ئەو چەكەی یەك جار لە ژیانتا پێویستە، نەكەی جارێك لە بیری بكەی، چونكە كاتی تەنگانە و خراپ رەنگە رێكەوتی ئەو رۆژە بكات .
جیاوازی نێوان ترسان و ترسنۆك
1)ترساو، ئەنجامی هۆیەكی دیاریكراوە.
بەڵام ترسنۆك بەبێ هۆیەكی دیاریكراو هەرلە پاریزدایە.
2)ترس یان ترساو رێژەییە و تایبەتە بە( كات، شوێن، رووداو)ی دیاریكراوە.
بەڵام ترسنۆك بۆخۆی رێبازو فەلسفەو دیاردەیەكی كەسی ترسنۆكەو لەسەر هەموو شتێك، لە هەمووكاتێك، لە هەموو شوێنێك.بە بێ هۆ .
3)ترس و ترساو، رەچاوكردنی بارودۆخی نەگەتیڤە و كاتیە. بەڵام ترسنۆكی بیرو بۆچوونە.
4)ترس و ترسان لەسەر بەژەوەندی گشتی و پاراستنی ژیان و بوون وبەرژەوەندی كەسانی تر و كۆمەڵانی خەڵكە،
بەڵام ترسنۆك كردار و بەرنامەی بەژەوەندی كەسی و تایبەتیەكانە.
5) مرۆڤی ئازا لە (10) كردارو پرۆسەدا سێ جار، واتە3/10 دەترسێت، بەڵام ترسی ترسنۆك لە (100%)ە.
ئازا لە(10)جاردا (1-3) جار دەترسێت، پێویستە بترسێت، (1-3) جار شكست دەهێنێت، دەبێت بەرگەی بگرێت، بەڵام لە(10) جاردا، (7) جار سەركەوتن بەدەستدەهێنیت و بواری بردنەوە دروست دەكات.
6)ترسی ئازا بۆ چارەسەرە بەهەر هۆیەك بێت،یان پاشەكشەیە بەكاتی، بەڵام ترسنۆكی بۆنەكردن و خۆدان بەدەستەوەیە.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

two × two =

x

هەواڵێ هاوشێوە

بۆچی سالم شیعری بۆ ئەحمەد پاشای بابان نەنووسیوە؟

عومەر ئیسماعیل مارف-قەڵادزێ‌ بەرایی: لەمێژووی چەندین سەدەی نەتەوەی كورددا، میرنشینی ...