ئەفسانەی شێرپەنجە
ئەفسانەی شێرپەنجە ‌ 2/10/2017
دەیان ساڵە توێژەران و زانایان و پزیشكان هەوڵی زۆر و بێوچان دەدەن بۆ ئەوەی چارەسەرێكی گونجاو و بنەڕەتی بۆ شێرپەنجە بدۆزنەوە، بەڵام تا ئێستا ئەو هەوڵانە سەركەوتوو نەبوون، لێ بۆ حاڵەتە جۆراوجۆرەكانی ئەو نەخۆشییە چارەسەری سەرەتایی و چارەسەری كیمیاوی دۆزراونەتەوە. 
بە پێی راپۆرتی گۆڤاری ئیكۆنۆمیستی بەریتانی، هەوڵ و كۆششەكان بۆ دۆزینەوەی چارەسەری شێرپەنجە پێشكەوتنی بەرچاو بەدیهاتووە لە دەستنیشان و چارەسەری شێرپەنجەدا.
ئیكۆنۆمیست دەڵێت، ساڵی 2015 لە سەرتاسەری جیهاندا شێرپەنجە 8.8 ملیۆن كەسی كوشتوون، بەوەش تەنیا نەخۆشییەكانی دڵ و بۆڕییەكانی خوێن زیاتر لە شێرپەنجە خەڵك دەكوژن. نزیكەی 40%ی خەڵكی ئەمریكا لە یەكێك لە ماوەكانی ژیانیان تووشی شێرپەنجە دەبن و لە ئەفریقاش زیاتر لە مەلاریا خەڵكی دەكوژێت.
سەرەڕای ئەمانەش، هەواڵی خۆش هەن لە بارەی شێرپەنجەوە بیانبیستین.
ئێستا لە زۆر باردا شێرپەنجە لە نەخۆشییەكی كوشندەوە، بووەتە نەخۆشییەك كە چارەسەری هەیە، ئەوەش بە هۆی پێشكەوتنی بەردەوام لە رێگاكانی دەستنیشان و چارەسەری شێرپەنجە.
ساڵانی حەفتان لە ئەمریكا 34%ی ئەوانەی وەك تووشبووی شێرپەنجەی خوێن دەستنیشاندەكران ماوەی پێنج ساڵ دەژیان، كەچی ساڵی 2012 رێژەكە بەرزبووەوە بۆ 63%. ئێستاش لەو وڵاتە 15.5 ملیۆن رزگاربوی شێرپەنجە دەژین و پێشبینی دەكرێت لە 10 ساڵی داهاتوو ژمارەكە بگاتە 20 ملیۆن.
لە بەریتانیا و لە سەرەتای نەوەتەكاندا كەمتر لە 75%ی ئەوانەی شێرپەنجەی پرۆستاتیان هەبوو 10 ساڵ دەژیان، كەچی ئێستا 80% یان 10 ساڵ و زیاتر دەژین.
لەگەڵ پێشكەوتنی بەردەوامی زانستی پزیشكیی، دەتوانین پێشبینی بكەین بەشێكی بەرچاو لە جۆرەكانی شێرپەنجە وەك نەخۆشیی درێژخایەنیان لێدێت، دەكرێت هاوشێوەی شەكرە و بەرزەپەستانی خوێن كۆنترۆڵ بكرێن، تەنانەت هەندێكیان هاوشێوەی لەوزەتێن بنەبڕ دەكرێن. 
زاڵبوون بەسەر شێرپەنجەدا تەنیا بە زانست ناكرێت، بەڵكو پێویستی بە بەرنامەیەكی پتەوە، هەر لە زیادكردنی بودجەی كەرتی تەندروستییەوە تا دەگاتە و فراوانكردنی بیمەی تەندروستی و نەهێشتنی جیاوازی نێوان چینەكانی كۆمەڵگە لە وەرگرتنی چارەسەر و زیادكردنی باج لەسەر توتن و جگەرە.
هەموو ئەو زانیاری و داتایانە لە كاتێكدان كە ساڵانێكە بۆچوونێك خەریكی خەمڵینە كە نەخۆشی شێرپەنجە نەخۆشییەكی سەرەتاییە و چارەسەری زۆر ئاسانە، چونكە هۆكاری سەرهەڵدانەكەی دەگەڕێتەوە بۆ نەمانی جۆرێك لە ڤیتامین كە پێی دەوترێت ڤیتامین كەی، كۆمپانیا و بازرگانیی دەرمانسازی و ناوەندەكانی توێژینەوەش رێگرن لەوەی چارەسەرەكە ئاشكرا بكرێت لە بەرئەوەی ئەگەر ئەوە كرا، ئەوا ئەوان، تووشی زەرەر و زیانی ماددی دەبن و دەیان كۆمپانیا مایەپوچ دەبن و سەدان پزیشك و زانای ئەو بوارەش بێكار دەمێننەوە.

قۆناغی دوای شێرپەنجەی مەمك
بە پێی توێژینەوەیەكی زانستی نوێ كە لە ئەمریكا ئەنجامدراوە، وەرزش رۆڵێكی باشی هەیە بۆ زیادكردنی توانا هزرییەكانی ئەو خانمانەی پێشتر تووشی شێرپەنجەی مەمك بوون.
ئەو توێژینەوەیە لە لە كۆلێجی پزیشكی زانكۆی كالیفۆرنیای ئەمریكا ئەنجامدراوە و توێژەرەكانی ئەو كۆلیجەش دەڵێن، نزیكەی 75% ی تووشبووانی شێرپەنجەی مەمك پاش وەرگرتنی چارەسەری دژە شێرپەنجە تووشی گرفتی هزری و مەعریفی دەبن. بۆ گەیشتن بەو ئەنجامەش، توێژەران بۆ ماوەی 12 هەفتە بەدواداچوونیان بۆ باری هزری و مەعریفی 87 خانمی رزگاربوو لە شێرپەنجەی مەمك كردووە. 
پاش توێژینەوەیەكی ورد و زۆر، توێژەران گەیشتنە ئەو دەرەنجامەی ئەو كەسانەی وەرزشیان كردوە لایەنی هزری و مەعریفییان دوو هێندەی ئەوانە باش بووە كە وەرزش و چالاكی جەستەییان نەبووە.


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7392
17/10/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ رۆجێر فێدره‌ر بۆ جاری چواره‌م له‌م وه‌رزه‌دا له‌ نادالی برده‌وه‌ 17/10/2017
‌ دۆڤیزیسیۆ قۆناغی ژاپۆنی مۆتۆ جی پی برده‌وه‌ 17/10/2017
زانست
‌ ته‌كنیكی نوێ بۆ نووسینی نامه‌ بێ ده‌ستدان له‌ كیبۆرد 17/10/2017
‌ ئه‌ندۆنیزیا چاوه‌ڕوانی هه‌ڵپژانی گڕكانێكه‌ 17/10/2017
‌ زرێبار هه‌ورامی: ژیان جه‌نگه‌، له‌گه‌ڵ خۆت و له‌گه‌ڵ بارودۆخه‌كه‌ت 16/10/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP