رێزگرتن لە عەباس بەدری
ساڵۆنی كوردستانی نوێ رێزگرتن لە عەباس بەدری ‌ 13/8/2017
ئەم دوو توێیە
رۆژی یەکشەممە 23/7/2017 گردبوونەوەیەک لەساڵۆنی کوردستانی نوێ-دا بەڕێوەچوو بۆ ناساندنی کتێبی «بغدادیات»ی رۆژنامەنووس و رووناکبیری کۆچکردوو مامۆستا عەباس بەدری، کە وەک بەرزان بەدری ئاماژەی پێکرد ئەو کتێبە لەو بابەتانەی باوکی بووە کە لەریزی بابەتە فەوتاوەکاندا بووەو بە هیممەتی هاوڕێیەکی خۆی دەستی کەوتۆتەوەو بە لەچاپدانی لە فەوتان رزگاری کردووە.
وەک لە دەستپێکی ساڵۆنەکەشدا ئاماژەی بۆکراوە ئه‌م كتێبه‌ی  عه‌باس بەدری، كۆمه‌ڵێك بیره‌وه‌ریی و ناساندنی شاری به‌غدایه‌ وه‌كو ئه‌وه‌ی كه‌ خۆی هه‌بووه‌ له‌ مێژوودا. به‌عسییه‌ شۆڤێنیه‌كان‌و عروبییه‌كان شاری به‌غدا وا ده‌یناسێنن كه‌ شارێكی خالس عروبییه‌، بەڵام بەدری بەهێنانەوەی بەڵگەو گێڕانەوەی رووداوەکان، هەم بەغدای پێش ئەو بەغدایەمان پیشان دەدات کە بەعسییەکان و شۆڤێنییەکان شێواندیان و هەم بەو ستەمەشمان ئاشنا دەکات کە لە مێژووی ئەم دواییەی ئەو شارەدا لە کوردانی فەیلی کراوە کە پێکهاتەیەک بوون لە پێکهاتە سەرەکییەکانی بنیاتنانی نەسیجی کۆمەڵایەتی و ئابووریی و سیاسی و کەلتووریی ئەو شارە فرە رەنگ و کەلتوورە.
لەپەنا ناساندنی کتێبەکەشەوە، هاوڕێیانی قۆناغە جیاجیاکانی تەمەنی لە بوارەکانی نووسین و رۆژنامەنووسی و پێشمەرگایەتی ئامادەبووانیان بە کەسایەتیی بەدری ئاشناکرد کە بۆخۆی لە ناسینی کەسایەتییەکەیەوە، دەتوانین لەوە تێبگەین کە گێڕانەوەکانی ناو «بغدادیات» راستکردنەوەی  مێژووی بەغدایەکی شێوێنراوە.
ستران عه‌بدوڵڵا: 
به‌خێربێن بۆ ساڵۆنی كوردستانی نوێ، مه‌راسیمی ئه‌مڕۆمان بۆ به‌رزراگرتنی یادی نووسه‌رو رۆژنامه‌نووس و تێكۆشه‌ر عه‌باس به‌دری، هه‌روه‌ها بۆ ناساندنی چاپی دووه‌می كتێبه‌كه‌یه‌تی به‌ناونیشانی (بغدادیات). 
رێگه‌م پێبده‌ن به‌ڕێزان به‌ناوی ئێوه‌وه‌ به‌خێرهاتنی خوشكی به‌ڕێزم سوعادخان هاوسه‌ری خوالیخۆشبوو و منداڵه‌كانی بكه‌م. به‌خێرهاتنی ئێوه‌ش بكه‌م كه‌ ئه‌مڕۆ ئه‌م كتێبه‌ ده‌ناسێنین. 
له‌ساڵی 1999 چاپی یه‌كه‌می ئه‌م كتێبه‌ «بغدادیات» كه‌ كاك عه‌باس به‌شێوه‌ی ئه‌ڵقه‌ له‌ رادیۆی گه‌لی كوردستان كاتی خۆی بڵاوی كرده‌وه‌. كاتی خۆی ئه‌م كتێبه‌ كه‌ چاپكرا، له‌بیرمه‌ له‌ ناوه‌ندی رووناكبیریی و رۆشنبیری و رۆژنامه‌نووسیی كوردستانیش پێشوازییه‌كی باشی لێكرا، چونكه‌ ئه‌وكاته‌ هێشتا خوێنه‌ری زمانی عه‌ره‌بی مابوو، گرنگی به‌ زمانی عه‌ره‌بی ده‌درا له‌ راگه‌یاندنی كوردیدا، به‌تایبه‌تی له‌ناو یه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستاندا ئه‌وه‌ هه‌بوو. 
ئه‌م كتێبه‌ی كاك عه‌باس، كۆمه‌ڵێك بیره‌وه‌ریی و ناساندنی شاری به‌غدایه‌ وه‌كو ئه‌وه‌ی كه‌ خۆی هه‌بووه‌ له‌ مێژوودا. به‌عسییه‌ شۆڤێنیه‌كان‌و عروبییه‌كان شاری به‌غدا وا ده‌ناسێنن كه‌ شارێكی خالس عروبییه‌، به‌ڵام مێژوو وامان پێ ناڵێت،  به‌ڵكو وا به‌غدا ده‌ناسێنێ كه‌ ته‌نانه‌ت له‌ گه‌رمه‌ی ئه‌وه‌ی پایته‌ختی ده‌وڵه‌تێكی عه‌ره‌بی و ده‌وڵه‌تێكی ئیسلامی و ده‌وڵه‌تی عه‌باسی بووه‌و له‌و كاته‌شدا به‌غدا شارێكی هه‌مه‌ڕه‌نگ بووه‌. 
ئه‌م بیروه‌ریانه‌و ئه‌م گێڕانه‌وانه‌ی كاك عه‌باس له‌م كتێبه‌دا، راستی و حه‌قیقه‌تی به‌غدا ده‌گێڕێته‌وه‌ وه‌كو شارێكی فره‌ڕه‌نگ ‌و فره‌ ناسنامه‌ ‌و فره‌ مه‌زهه‌ب ‌و فره‌ نه‌ته‌وه‌، شارێك كه‌ تیایدا خوشك و برایانی فه‌یلی رۆڵی گه‌وره‌یان له‌ بنیاتنان و رێكخستن و گه‌شه‌پێدانیدا هه‌بووه‌. شارێك وه‌ك ئه‌وه‌ی كاك عه‌باس باسی ده‌كات، تیایدا برایانی فه‌یلی به‌سه‌ر فه‌یلی بوونی خۆیان و شیعه‌بوونی خۆیان و به‌ شیوعیبوونی خۆیان و چه‌پی خۆیانه‌وه‌، رۆڵی خۆیان گێڕاوه‌ له‌ناو بزوتنه‌وه‌ی رزگاریخوازیی گه‌لی كورددا. 
جا ئه‌م كتێبه‌ بیروه‌رییه‌كانی ئه‌و كاته‌ ‌و بیره‌وه‌رییه‌كانی هه‌موو كوردانی فه‌یلییه‌ له‌ كۆڵانه‌كانی به‌غدادا، پێش ئه‌وه‌ی به‌عس ده‌ستی به‌سه‌ردا بگرێت. 
ئێمه‌ چاپكردنه‌وه‌ی ئه‌م كتێیه‌ بۆ جاری دووه‌ممان به‌چاك زانی كه‌ له‌ میانی چالاكییه‌كانی پایته‌ختی رۆشنبیرییدا‌و به‌هیمه‌تی برای خۆشه‌ویستمان كاك بابه‌كر دڕه‌یی و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی رۆشنبیریی سلێمانی چاپكراوه‌ته‌وه‌. تا بیكه‌ینه‌ ده‌رفه‌تێك له‌گه‌ڵ كاك بەرزانی كوڕی خوالێخۆشبوودا، تا ئه‌مڕۆ له‌م ساڵۆنه‌دا دووباره‌ كتێبه‌كه‌ بناسێنین و هه‌م بۆ یادهێنانه‌وه‌ی عباس به‌دری كه‌ تێكۆشه‌رێكی راگه‌یاندنی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان بووه‌ و یه‌كێك بوو له‌ رۆشنبیرو شاعیرو كه‌سه‌ ناسراوه‌كانی  كوردی فه‌یلی و كه‌سێكی چالاكی ناو بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازیی گه‌لی كورد. 
ئه‌م بۆنه‌یه‌مان بۆ ئه‌وه‌ رێكخستووه‌ كه‌ هه‌ر ته‌نها بۆ ناساندنی كتێبه‌كه‌ نییه‌، به‌ڵكو بۆ بیرهێنانه‌وه‌ی كاك عه‌باسه‌ له‌ناو راگه‌یاندنی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان، كه‌ رۆڵی له‌ رادیۆی گه‌لی كوردستان و له‌ (حدیپ الیوم)ه‌وه‌ بۆ گۆشه‌كانی له‌سه‌ر (بیروه‌ریی راپه‌ڕین) و رێزگرتنه‌ له‌ یه‌كێك له‌ ستافه‌ هه‌ره‌ خۆشه‌ویسته‌كانی رۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ، چونكه‌ كاك عه‌باس ماوه‌یه‌كیش هه‌فتانه‌ له‌ رۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ گۆشه‌یه‌كی هه‌بوو به‌ناوی «ره‌هه‌ندی چواره‌م» كه‌ ئه‌و كاته‌ به‌ عه‌ره‌بی ده‌ینووسی‌و كاك (ماكۆك شێخ محه‌مه‌د) وه‌ریده‌گێڕایه‌ سه‌ر زمانی كوردی و له‌كوردستانی نوێ بڵاوده‌كرایه‌وه‌ كه‌ به‌شی ئه‌وه‌ی تێدایه‌ له‌ داهاتوودا بتوانین ئه‌ویش بكه‌ین به‌ كتێبیك. 
ره‌نگه‌ كه‌س هێنده‌ی كاكه‌ بەرزان ئه‌م كتێبه‌ باش نه‌ناسێت، هیوادارم ئه‌مه‌ سه‌ره‌تایه‌ك بێت بۆ چاپكردن و بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌موو كتێبه‌كانی عه‌باس به‌دری‌و سه‌ره‌تایه‌كیش بێت بۆ ناساندنه‌وه‌ی ئه‌وه‌ی له‌ راستیدا راگه‌یاندنی یه‌كێتی نیشتمانیی كوردستان به‌و ته‌نگژه‌یه‌ی كه‌ هه‌یه‌تی له‌و باره‌دۆخه‌ خراپه‌ی كه‌ تێیدایه‌، ئه‌ركی سه‌رشانێتی كه‌ لایه‌نی زمانی عه‌ره‌بی له‌ كاری راگه‌یاندنی خۆیدا په‌ره‌پێبداو گه‌شه‌ی پێبداو شێوازی جیاجیا بدۆزێته‌وه‌ بۆ ئه‌و ته‌عبیره‌.
 راسته‌ ئه‌و بارودۆجه‌ داراییه‌ كاریگه‌ریی له‌سه‌ر «حوڕیه‌»كرد‌و كاری له‌ «الاتحاد» كرد، ته‌نانه‌ت كاری له‌ رادیۆش كردووه‌، به‌ڵام پێموایه‌ هونه‌ر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ شێوه‌ی جیاجیا بدۆزینه‌وه‌ بۆ زمانی عه‌ره‌بی‌و زمانی موخاته‌به‌مان بێت له‌گه‌ڵ عه‌ره‌بدا.
 مه‌سه‌له‌كه‌ی ئێمه‌ ره‌وایه‌، زمانی به‌لیغی عه‌ره‌بی ده‌توانێت به‌قه‌ده‌ر زمانی كوردیش ته‌عبیری لێبكات، پێم خۆشه‌ كاك بەرزان كتێبه‌كه‌ به‌ ئێوه‌ بناسێنێت ‌و ئه‌م بۆنه‌یه‌ش ده‌رفه‌تێكه‌ بۆئه‌وه‌ی هه‌ندێك له‌ دۆسته‌كانی عه‌باس به‌دری كه‌ لێره‌ دانیشتوون به‌تایبه‌تی ئه‌و براده‌رانه‌ی كه‌ هه‌م له‌كاری راگه‌یاندن ‌و هه‌م له‌ كاری رادیۆ، له‌ شاخ ‌و  له‌دوای راپه‌رینه‌وه‌ كاریان پێكه‌وه‌ كردووه‌، ئه‌وانیش بیره‌وه‌ریی خۆیان له‌گه‌ڵ كاك عه‌باس بگێڕنه‌وه‌، چونكه‌ له‌ئه‌نجامدا ئه‌م كۆڕانه‌ی له‌م ساڵۆنه‌ ده‌كرێت، له‌ چوارچێوه‌ی پاشكۆیه‌كدا بڵاوی ده‌كه‌ینه‌وه‌ تا ببێت به‌ یادێك بۆ ئه‌م تێكۆشه‌رو رووناكبیره‌.
بەرزان عه‌باس به‌دری:
 به‌خێرهاتنی هه‌موو لایه‌ك ده‌كه‌ین، پێش هه‌موو شتێك سوپاسی كاك بابه‌كر ده‌كه‌م كه‌ هیمه‌تێكی گه‌وره‌ی نواند له‌ چاپی ئه‌م كتێبه‌دا، هه‌روه‌ها هاوڕێی خۆشه‌یستم كاك هه‌رێم كه‌ دیزاینی ناوه‌وه‌ی كتێبه‌كه‌ی كردووه‌و به‌رگی ده‌ره‌وه‌ش كاك هه‌ڵۆ كردوێتی سوپاسی ده‌كه‌م و وه‌كو وه‌فایه‌ك ناویان ده‌هێنم.
ئه‌م كتێبه‌ له‌2015 ه‌وه‌ ئاماده‌یه‌ بۆ چاپ، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌م قه‌یرانه‌وه‌ كه‌ تێیكه‌وتوین بۆ ماوه‌یه‌ك دواكه‌وت. 
ئه‌گه‌ر بپرسن به‌غدادیات بۆچی؟ عه‌باس به‌دری زۆر نووسین و بابه‌تی فه‌وتاوه‌، سه‌ره‌تای كاری ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ساڵه‌كانی 1959و 1960 كه‌ مامۆستا برایم ئه‌حمه‌د ده‌ڵێ له‌ خه‌بات ئیشی كردووه‌، هه‌تا ئه‌و كاته‌ی رۆژنامه‌كه‌ داخراوه‌. مێژووه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌و كاته‌. 
له‌راستیدا به‌غدادیات خۆی فه‌وتابوو، هاوڕێیه‌كی زۆر خۆشه‌ویستم رۆژێكیان سوپرایزێكی بۆ كردم ‌و وتی: كتێبێكی باوكتم دۆزیوه‌ته‌وه‌ ده‌ڵێی چی بۆت بێنم؟ من به‌وه‌ زۆر دڵخۆشبووم، چونكه‌ له‌راستیدا لام نه‌مابوو، ئه‌گه‌ر ئه‌و نه‌بوایه‌ به‌غدادیات-یش وه‌كو به‌رهه‌مه‌كانی تری ده‌فه‌وتا.
به‌غدادیات كۆمه‌ڵیك به‌سه‌رهات و بابه‌تی مێژوویی و سیاسی و پێشمه‌رگایه‌تی له‌خۆده‌گرێت، له‌كورده‌ فه‌یلییه‌كانه‌وه‌ هه‌تا كوردانی رۆژهه‌ڵات و باكوورو باشوورو رۆژئاواو ته‌نانه‌ت كورده‌كانی لوبنانیشی تێدایه‌ كه‌ رۆڵیان هه‌بووه‌ له‌كاتی شۆڕشی لوبناندا له‌دژی ده‌سه‌ڵاتی ئه‌وكاته‌ی فه‌ره‌نسا. به‌ هه‌رحاڵ ئاره‌زوومه‌ خۆتان بیخوێننه‌وه‌و ئه‌م شتانه‌ ببینن.
من حه‌زده‌كه‌م یه‌ك شت به‌هه‌موو لایه‌ك بڵێم، به‌راستی گله‌ییش ده‌كه‌م له‌ وه‌زاره‌تی رۆشنبیریی عیراق  كه‌ ئێستا براده‌رێكی نزیكی باوكم به‌رپرسێتی، به‌ڵام تا ئه‌م چركه‌ساته‌ش نامیلكه‌یه‌ك یاخود نووسینێكی باوكمی چاپ نه‌كردووه‌. 
من به‌راستی گله‌یی لێ ده‌كه‌م، چونكه‌ لێمانه‌وه‌ نزیكه‌، وه‌كو خۆی ده‌ڵێت: له‌ساڵی 1973یان 1974 به‌ پشتگیریی ئه‌و بووه‌ به‌ ئه‌ندامی سه‌ندیكای رۆژنامه‌نووسانی عیراق، پێم باشه‌ لێره‌وه‌ بڵێم وه‌كو وه‌فایه‌ك ببێت به‌ ده‌رگایه‌ك بۆ ئه‌و نووسینانه‌ی، هیچ نه‌بێت له‌به‌غدایه‌و من وه‌كو خۆم ده‌ستم پێی ناگات. ده‌ستپێشخه‌ریه‌ك بكات بۆ چاپكردنی. 
ئه‌وه‌ی كه‌ كه‌م كه‌س ده‌زانێت عه‌باس به‌دری رۆمانیشی هه‌بووه‌. وه‌كو له‌ یاده‌وه‌رییه‌كانیدا نووسیویه‌تی 1981 ده‌ڵێت: « لا ادری ما الذي حصل لدفاتر الذي تركتها فی بغداد واذا كان قد ضاع الی‌ الابد، فأنها مأساة‌ حقیقیة‌ في حیاتي، فالروایة‌ اولی‌ و الروایة‌ (( من الذی سیفصل رئس الذئبة‌ الجمیلة‌ (( التی أحبها كثیرا ودفاتر المتنوعة‌ لكتاباتي، صحفی و المجلات تشكل اثارا هامة‌ في حیاتي، انني في الواقع لا املك في الدنیا غیر تلك الكتابات، ثروتي الوحیدة‌ في الحیاة‌ تلك الكتابات» .  مه‌به‌ستم له‌چییه‌، ئه‌وه‌و چه‌نده‌ها نووسینی عه‌باس به‌دری هه‌یه‌ خه‌ریكه‌ ده‌فه‌وتێ، سوپاسی هه‌موو لایه‌ك ده‌بین كه‌ له‌ فه‌وتان بیپارێزن، چونكه‌ به‌راستی ته‌نها موڵكی خۆی نییه‌. ئه‌گه‌ر خوێندبێتتانه‌وه‌، بابه‌ته‌كانی نووسیویه‌تی زۆربه‌ی گشتگیره‌، باسی ته‌نها پارچه‌یه‌كی كوردستان ناكات، بگره‌ زۆر زۆر به‌رفراوانتر باسی ده‌كات.
 من به‌ ده‌رفه‌تی ده‌زانم كه‌ كاك فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد لێره‌یه‌ پێێ بڵێم (كاك فه‌رید ئینسكلۆپیدیا هه‌ندێ هه‌ڵه‌ی تێدایه‌، پێویسته‌ چاكبكرێت، ناوه‌كه‌ی نووسراوه‌ عه‌باس محه‌مه‌د به‌ڵكو (عه‌باس باقر به‌دری) یه‌و سه‌ره‌تای ئیشی ناگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ (فكر الجدید)، به‌ڵكو ده‌گه‌ڕیته‌وه‌ بۆ 1959 له‌ خه‌بات، هه‌ره‌وه‌ها شتێكی تێدایه‌ ده‌ڵێت زمانی كوردی باش نه‌زانیوه‌. به‌راستی پێم باشه‌ چاك بكرێت، چونكه‌ جگه‌ له‌ فه‌یلی، سۆرانییه‌كی زۆرباش قسه‌ی كردووه‌، هه‌روه‌ها نووسراوه‌ 1963 له‌ ده‌زگای دارایی ئیشی كردووه‌، به‌ڵام راستییه‌كه‌ی له‌ راگه‌یاندن ئیشی كردووه‌‌و بگره‌ باوكم له‌ حیسابات زۆر خراپ بووه‌، له‌ 1974 بۆ 1980 ته‌نها له‌ «جمهوریة‌» ئیشی نه‌كردووه‌، به‌ڵكو كۆتایی ئیشی پێش راگواستنی له‌ به‌غدا، له‌ «عیراق» بووه‌، ئه‌و كاته‌ ره‌حمه‌تی مامۆستا ساڵح حه‌یده‌ری سه‌رنووسه‌ر ده‌بێت و له‌م «به‌غدادیات»ه‌دا باسی ده‌كات كه‌ ره‌حمه‌تی مامۆستا فاتیح عه‌بدولكه‌ریم و مامۆستا محه‌مه‌دی مه‌لا عه‌بدولكه‌ریم ئه‌و براده‌رانه‌ پێكه‌وه‌ ئیشیان كردووه‌. سه‌باره‌ت به‌ كاری دووباره‌ی له‌ «ئیتیحاد» نووسراوه‌ له‌ساڵی 2000 یان 2001 ئیشی كردووه‌، ئه‌ویش هه‌ڵه‌یه‌، به‌ڵكو دوای شه‌ڕی ناوخۆ كه‌ جه‌ریده‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ  سلێمانی‌و ده‌ست ده‌كه‌نه‌وه‌ به‌ ئیشكردن له‌گه‌ڵ مسته‌فا ساڵح كه‌ریم و كاك عادل و ئه‌و هاوڕێیانه‌و له‌ چاوپێكه‌وتنی ته‌له‌فزیۆنی ده‌نگ و ره‌نگ له‌لامانه‌ ناگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ 2000و 2001. سوپاستان ده‌كه‌ین كه‌ ئه‌م هه‌ڵانه‌ چاكبكرێت. 
ده‌توانم كاك ستران گله‌ییه‌ك بكه‌م، ئه‌و شتانه‌ی كوردستانی نوێ 1999 بۆ 2000 پێموایه‌ شتی زۆر جوانی تێدایه‌‌و سوپاستان ده‌كه‌م ئیشی له‌سه‌ر بكه‌ن.
مسته‌فا ساڵح كه‌ریم: 
كاك عه‌باس یادی به‌خێربێت یه‌كێكه‌ له‌وانه‌ی به‌راستی له‌بیرناچێته‌وه‌. عه‌باس به‌دری خۆی ناوێك بوو، ئه‌گه‌رچی له‌بواری ئه‌ده‌بیات شۆڕه‌سوارێك بوو، به‌ڵام وه‌كو ناویش ناوێك بوو له‌ هه‌موو ئه‌ده‌بیات و رۆشنبیریی عیراق. 
یه‌كه‌مجار من كه‌ كاك عه‌باسم ناسی له‌ رێگه‌ی خاڵییه‌وه‌ بوو، محه‌مه‌د بدری، ئه‌وكاته‌ له‌  رۆژنامه‌ی «نور» ئیشی ده‌كرد، لاپه‌ڕه‌ ئه‌ده‌بییه‌كه‌ی به‌ده‌ست ئه‌وه‌وه‌ بوو. هاته‌ سلێمانی دیداری له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵێك رووناكبیری سلێمانیدا كرد، ئیتر ئێمه‌ په‌یوه‌ندیمان له‌وه‌وه‌ به‌هێزبوو. 
دوای ئه‌وه‌ی «نور» داخراو بارودۆخ گۆڕدرا، جارێكی تر بینیمه‌وه‌ له‌ «عیراق» بوو، لای ساڵح حه‌یده‌ری، ئیتر ئه‌و چوو بۆ غه‌ریبی كه‌ گه‌ڕاینه‌وه‌ حه‌زه‌كه‌م ئه‌وه‌ راستبكه‌مه‌وه‌، خۆی یه‌كه‌م سه‌رنووسه‌ری ئیتیحاد له‌ 24/10/1993 ناوی عه‌باس به‌دری پێوه‌یه‌، ئه‌و سه‌رنووسه‌ر بووه‌، پاشان دوای ئه‌وه‌ی كه‌ بڕیارێكی مه‌كته‌بی سیاسی ده‌رچووبوو كه‌ ده‌بێت یه‌كێك له‌ سه‌ركردایه‌تییه‌كان بن، بۆیه‌ كاك (قادری حاجی عه‌لی) دانراو ئه‌ویش بوو به‌ جێگری سه‌رنووسه‌ر. 
ئه‌وێی به‌ڕێوه‌ ده‌برد تا كرا به‌ به‌ڕێوه‌به‌ری رادیۆ  له‌گه‌ڵ كاك شواندا پێكه‌وه‌ بوون، به‌ڵام به‌رده‌وام لای ئێمه‌ له‌ نووسینگه‌ی ئیتیحاد هاتوچۆی ده‌كردو گۆشه‌یه‌كی هه‌بوو. 
ئه‌وه‌ی لام سه‌یره‌ ئه‌وه‌بوو ئێستا له‌م كۆڕه‌دا ئه‌و گۆشانه‌ بڵاوبكرێته‌وه‌، به‌ڕاستی گۆشه‌كانی توحفه‌یه‌و هه‌ریه‌كه‌و مانای خۆی هه‌یه‌. دێته‌وه‌ بیرم هێشتا سه‌ره‌تای راپه‌ڕین بوو و گه‌نده‌ڵی سه‌ری هه‌ڵدابوو. هه‌ندێك له‌ لێپرسراوان ناوناتۆره‌یان دواخرابوو، له‌و وه‌خته‌دا ئه‌و وتارێكی خوێنده‌وه‌ له‌سه‌ر یه‌كێك له‌وانه‌ی هاتوون  له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات و لێره‌ وه‌زعیان وایه‌، پیاوێكی پێی ده‌ڵێت گوێم له‌ عه‌ره‌بییه‌كه‌ت بوو، لێی تێگه‌یشتم و ئه‌وانه‌ كاكه‌ لێیان گه‌ڕێ، ئه‌وانه‌ میوانن به‌ مۆقه‌ت هاتوون و ده‌ڕۆنه‌وه‌. 
ئه‌مه‌ واتای ئه‌وه‌یه‌ كاك عه‌باس قه‌ڵه‌مه‌كه‌شی بوێربوو، پیاوێكی ئازاو نه‌ترس بوو. هه‌ر له‌هاتنییه‌وه‌ بۆ ئیتیحاد، به‌رده‌وام بوو دوای 31ی ئاب لێره‌ ده‌ستپێكرایه‌وه‌، پێكه‌وه‌ دووقۆڵی له‌گه‌ڵ كاك عادل رۆژنامه‌كه‌مان به‌ڕێوه‌ده‌برد    تا  ساڵی 2003 كه‌ به‌غدا ئازادكرا، ئێمه‌ كراین به‌ دوو به‌شه‌وه‌، به‌شێكمان ستافه‌كه‌ له‌ به‌غدابوو، به‌شێكیشمان لێره‌ بووین، هه‌فته‌ی دووو جار ده‌رمان ده‌كرد. شه‌وی 24/4/2003 یه‌كه‌م جار له‌ به‌غدا یه‌كه‌م رۆژنامه‌ كه‌ ده‌رچوو ئیتیحاد بوو كاك عه‌باس سه‌رپه‌رشتیی ده‌كرد، هه‌ر به‌رده‌وام بوو تاكو له‌ 18/10/2003 هات بۆ سلێمانی، دوای ئه‌وه‌ش كرا به‌ ئه‌ندامی ده‌سته‌ی راگه‌یاندنی عیراقی تا هاته‌وه‌ بۆ سلێمانی . 
سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌مانه‌، كاك عه‌باس پیاوێكی تێكۆشه‌ر بوو و قه‌ڵه‌م و نووسینێكی جوانی هه‌بوو. داوا له‌ كاك بەرزان ده‌كه‌م ئه‌و گۆشانه‌ی ئیتیحاد هه‌مووی كۆ بكه‌نه‌وه‌‌و ئه‌و گله‌ییه‌ی ئه‌و ده‌یكات من ده‌یگه‌یه‌نم به‌ وه‌زاره‌تی رۆشنبیریی عیراق‌و له‌وێ چاپی ده‌كه‌ین. ئێمه‌ هیوای ته‌مه‌ن درێژی بۆ كوڕه‌كانی ده‌خوازین‌و هیوای له‌شساغی و به‌ختیاریی بۆ سوعادخانی هاوسه‌ری‌و میدیا خانی كچی ده‌خوازم‌و دڵنیابن ناوی هه‌ر زیندووه‌، ئێمه‌ عه‌باس به‌دری  هه‌ر له‌ یادمانه‌. 
شوان كابان: 
سڵاو له‌گیانی پاكی كاك عه‌باس و هه‌موو تێكۆشه‌رانی رێگای رزگاری كوردستان، به‌راستی من كاك عه‌باس كه‌ به‌ خزمه‌تی گه‌یشتم سه‌ره‌تای ساڵی 1989 بوو، له‌دوای ئه‌نفاله‌كان راگه‌یاندن رێكده‌خرایه‌وه‌، وتیان براده‌رێكی نوێ هاتووه‌، بڕیاره‌ له‌ (شه‌راره‌) ئیش بكات، منیش زۆر حه‌زم ده‌كرد بیبینم، ئێمه‌ عاده‌تمان وابوو پێمان خۆشبوو خه‌ڵكی نوێ بێت. به‌راستی من نه‌مده‌زانی كاك عه‌باسه‌، وتم ره‌نگه‌ كه‌سێكی تازه‌ بێت له‌ بواره‌كه‌دا، چوومه‌ ژووره‌وه‌ وتیان ئه‌و براده‌ره‌یه‌ فڵان كه‌سه‌ ناوی عه‌باس به‌دریه‌، ئیتر خۆی دوای نیو سه‌عاتێك دانیشتن خۆی باسی كرد‌و وتی من له‌به‌غدا بووم، له‌ بواری رۆژنامه‌گه‌ریی‌و له‌ خه‌بات ئیشم كردووه‌، دوایی كه‌ وه‌زعی كورده‌ فه‌یلییه‌كان تێكچوو له‌به‌غدا، عیراق بڕیاری راگواستن‌و  ده‌ركردنی دان  له‌ عیراق، له‌وڵاتی خۆیان و به‌غدا به‌ تایبه‌تی، وتی ئیتر من ئاواره‌ی ئێران بووم‌و ماوه‌یه‌ك له‌وێ ئیشم كردووه‌و ئێستا هاتوومه‌ته‌وه‌، ئێمه‌ش خۆشحاڵیی خۆمان ده‌ربڕی‌و وتمان سه‌ربه‌رزییه‌ بۆ ئێمه‌، ناسینه‌كه‌شم له‌گه‌ڵ كاك عه‌باس هه‌ر له‌و كاته‌وه‌یه‌، له‌وكاته‌وه‌ هه‌میشه‌ من وه‌كو برایه‌كی گه‌وره‌ سه‌یرم كردووه‌، هه‌م وه‌كو ته‌مه‌نیش و هه‌م وه‌كو ئه‌زموونی خۆشی له‌ بواری كاری رۆژنامه‌وانیدا، ئێمه‌ ئه‌وكاته‌ له‌و گه‌نجتر بووین، هه‌رچه‌نده‌ كاك عه‌باس هه‌میشه‌ به‌دڵ و گیان و به‌جه‌سته‌ش هه‌ر گه‌نجی ده‌نواند‌و له‌ ئێمه‌ گه‌نجتر ده‌ره‌كه‌وت. دواتر كه‌ مه‌سه‌له‌ی راپه‌ڕین هاته‌ پێشه‌وه‌، بڕیاردرا هه‌موو تواناكانی ئیعلام بۆ ئێزگه‌كه‌ ته‌رخان بكه‌ین، ئێمه‌ هه‌موومان ئه‌وانه‌ی له‌ رۆژنامه‌و به‌شه‌كانی تری راگه‌یاندن كارمان ده‌كرد، هێزو توانامان بۆ رادیۆ ته‌رخان كرد. یه‌كێك له‌وانه‌ی كه‌ رۆڵێكی زۆر گه‌وره‌ی بینی له‌ به‌شی عه‌ره‌بی له‌گه‌ڵ هه‌ڤاڵه‌كانی تری به‌شی عه‌ره‌بیدا، كاك عه‌باس بوو. دواتر كه‌ ئیزگه‌ كرا به‌ دوو به‌شه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانرێت روماڵی هه‌موو رووداوه‌كانی راپه‌ڕین بكات، كاك عه‌باس له‌گه‌ڵ 41 و نزیكه‌ی له‌گه‌ڵ مامۆستا (موحسین عه‌لی ئه‌كبه‌ر) دا پێكه‌وه‌ كه‌ مامۆستا موحسین به‌رپرسی 41- مه‌تره‌كه‌ بوو. كه‌ به‌راستی هه‌موو ساڵێك ئه‌و له‌ یادی ئێزگه‌دا مافی ده‌خورێت‌و ئه‌وه‌نده‌ باسی ناكرێت كه‌ من پێموایه‌ یه‌كێكه‌ له‌وانه‌ی رۆڵێكی گرنگی بینیووه‌ له‌ ئێزگه‌و كاری راگه‌یاندنی یه‌كێتی به‌گشتی و كاری یه‌كێتی خۆشی به‌گشتی. 
عه‌باس به‌دری رۆڵێكی گه‌وره‌ی بینی له‌ 41 مه‌ترییه‌كه‌، ئه‌و عه‌ره‌بیه‌ی ئه‌و ده‌یزانی ئه‌و ده‌سته‌واژه‌ میللیانه‌ی كه‌ ئه‌و له‌ وتاره‌كانی و له‌ چالاكییه‌كاندا به‌كاری ده‌هێنا، رۆڵ و كاریگه‌رییه‌كی به‌هێزی هه‌بوو له‌سه‌ر گوێگری عه‌ره‌ب و ته‌نانه‌ت له‌سه‌ر گوێگری كوردی ئه‌وانه‌ی كه‌مێكیش عه‌ره‌بیان بزانیایه‌ ئه‌و وشانه‌ی كاك عه‌باس به‌كاری ده‌هێنان زاكیره‌یانی ده‌جوڵاند به‌یادی به‌غداو یادی باشوورو  براده‌رانی كه‌ خۆیان ده‌زانن له‌ له‌هجه‌ی جڵفه‌ی به‌غداو باشوور چۆنه‌. 
من له‌یادمه‌ له‌كاتی راپه‌ڕیندا كه‌ كه‌ركوك رزگاركرا، كاك عه‌باس هه‌واڵه‌ی رزگاركردنه‌كه‌ی نووسی، من پێموایه‌ كه‌ یه‌كێك له‌ هه‌واڵه‌ هه‌ره‌ جوانه‌كان كه‌ نووسراوه‌ بۆ ئازادكردنی ناوچه‌كانی كوردستان، ئه‌مه‌ی كاك عه‌باس به‌دریه‌، چونكه‌ به‌هه‌موو ئه‌و سه‌ركردانه‌ی شۆڕشی كورد هی 100 ساڵ له‌وه‌وپێش، پیایدا هات، هه‌تا كۆتایی كه‌ هه‌موو ئه‌وانه‌ی كه‌ چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌یان ده‌كرد كه‌ رۆژێك له‌ رۆژان كه‌ركوك به‌ ئازادكراوی ببینن، ئه‌و به‌عه‌ره‌بییه‌كی زۆر پاراوو جوان دایڕشتبوو، ئێمه‌ خۆمان وامان هه‌ست كرد تازه‌ هه‌واڵه‌كه‌ ده‌بیستین، له‌كاتێكدا 15 بۆ 20 سه‌عات بوو هه‌واڵه‌كه‌مان پێگه‌یشتبوو.   
من پێم باشه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و هه‌واڵه‌مان ده‌ست بكه‌وێته‌وه‌، له‌گه‌ڵ هه‌ندێك له‌ بابه‌ته‌كانی تری رۆژنامه‌كانی ئێستادا چاپ بكرێته‌وه‌و كارێكی جوان ده‌بێت.
 شتێكی تری كه‌ كاك عه‌باس له‌ رۆژانی راپه‌ڕیندا نووسی، ئه‌و رۆژێك پێش ئێمه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی ئێمه‌ له‌ ئیزگه‌ ئیشمان زۆر زۆر بوو، رۆژێك ده‌رفه‌تێكی وه‌رگرت‌و وتی من ده‌چم سه‌رێكی ئه‌منه‌ سووره‌كه‌ ده‌ده‌م، هاته‌وه‌ زۆر باری ده‌روونیی تێكچوو بوو، لێمان پرسی، وتی: به‌راستی تا نه‌چیته‌ ئه‌وێ، نازانی به‌عس چیی كردووه‌ له‌م شارو كورده‌. ئیتر هه‌رچی له‌سه‌ر دیواره‌كان نووسرابوو نووسیبوویه‌وه‌‌و دواتر وتارێكی زۆر كاریگه‌ریی نووسیبوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ ئه‌منه‌سووره‌كه‌ بینیبووی، ئه‌ویش یه‌كێكه‌ له‌وانه‌ی كه‌ زۆر كاری تێكردین له‌ كاتی راپه‌ریندا. 
دواتر ئێمه‌ش له‌گه‌ڵ كاك عه‌باسدا وه‌كو شاگردێكی ئه‌و پیاوه‌ له‌ رێره‌وی كاری رۆژنامه‌وانی له‌گه‌ڵیدابووین و من ئه‌و شه‌ره‌فه‌شم پێ بڕا ماوه‌ی دووساڵ جێگری بووم له‌ رادیۆ. له‌ساڵی 94 و95 تا 31 ی ئاب دواتریش هه‌ر به‌یه‌كه‌وه‌ دانه‌بڕاین له‌یه‌كتریی. 
هه‌میشه‌ من وه‌كو برایه‌كی گه‌وره‌و كه‌سێكی شاره‌زاو لێزان سوودم زۆر لێ وه‌رگرتووه‌ به‌تایبه‌تی له‌ بواری نووسین به‌ عه‌ره‌بی، جار جاره‌ شتێكم ده‌نووسی به‌ عه‌ره‌بی له‌ «ئیتیحاد» یارمه‌تیم وه‌رگرتووه‌و هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌و سه‌رده‌مه‌ له‌ ده‌وروبه‌ری ئه‌و بووین، سوودمان لێی بینیووه‌. 
هیوادارم هه‌میشه‌ یادی كاك عه‌باس و هه‌موو ئه‌وانه‌ی وه‌كو ئه‌و ژیانی خۆیان ته‌رخان كردوه‌ بۆ خه‌بات و تێكۆشان له‌ پێناوی كوردایه‌تیدا به‌زیندوویی بمێنێته‌وه‌. به‌و بۆنه‌یه‌شه‌وه‌ حه‌زم كرد ئه‌م دیارییه‌ پێشكه‌ش به‌ كاك بەرزان بكه‌م. ئه‌وكاته‌  باوكم كه‌ ده‌هات بۆ لای كاك عه‌باس بۆ ئیعلام، له‌حه‌وشه‌ گۆرانییه‌ عه‌ره‌بییه‌ كۆنه‌كانی سه‌رده‌می زوویان ده‌وته‌وه‌  ئه‌مه‌ش یه‌كێكه‌ له‌و گۆرانییانه‌.
فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد:
 ره‌نگه‌ من به‌ به‌راورد به‌هه‌موو براده‌رانی تری راگه‌یاندن، دره‌نگتر ئه‌وم بینیبێت، له‌ 1/1/1989 قاسمه‌ره‌شم به‌جێهێشت‌و رۆیشتم‌و ئه‌ركێكی تریان پێ سپاردم، ئه‌و پاش من هات، ئه‌وكاته‌ی كه‌ ئه‌و هات، من له‌وێ نه‌بووم، به‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ی من بزانم رۆڵێكی زۆر كارای هه‌بوو له‌ ده‌زگای راگه‌یاندن، ئه‌وه‌ی بۆیان باس كردم وتیان ماڵی له‌ ئیلام بووه‌‌و كاك فه‌ره‌یدون په‌یوه‌ندیی پێوه‌ كردبوو كه‌ بێته‌وه‌ ناو یه‌كێتی‌و كار بكات له‌ناو ده‌زگای راگه‌یاندن. په‌یوه‌ندیكردن له‌وكاته‌دا ته‌واو جیاواز بوو، له‌ قۆناغی پێشتر‌و پاشتر، چونكه‌ ئێمه‌ له‌ قۆناغی پاشه‌كشه‌دا بووین، هیچ ناوچه‌یه‌كی رزگاركراومان نه‌بوو، هه‌موو پێشمه‌رگه‌ له‌سه‌ر سنوور بوون، ئه‌و پێشمه‌رگه‌ پارتیزانانه‌ نه‌بێت له‌ناو وڵات بوون، زۆربه‌ی زۆری ده‌زگاكان له‌ناو شاره‌كانی ئێران بوون، ئه‌و له‌و كاته‌دا په‌یوه‌ندیی پێوه‌ كردین، كێشه‌یه‌كی گه‌وره‌مان هه‌بوو له‌ به‌شی عه‌ره‌بیدا، بۆشاییه‌كی زۆر گه‌وره‌ی پڕكرده‌وه‌، هه‌م له‌به‌شی عه‌ره‌بیی رادیۆ‌و هه‌م له‌ رۆژنامه‌ی شه‌راره‌ كه‌ بووه‌ سه‌رنووسه‌ری، كه‌ ئه‌وكاته‌ یوسف زۆزانی یان رۆشتبوو یان به‌ته‌مای رۆشتن بوو. بۆیه‌ ده‌ڵێم یه‌كێك له‌وانه‌بوو، له‌به‌رئه‌وه‌ ئه‌وكاته‌ رۆڵێكی گه‌وره‌ی بینی له‌ راگه‌یاندن، ئه‌مه‌ قۆناغی یه‌كه‌می بوو، قۆناغی دووه‌می: له‌كاتی راپه‌ریندا بوو، هه‌موو ده‌زگای راگه‌یاندن منی لێ ده‌ربكه‌ «من له‌وێ نه‌بووم»، هه‌موویان رۆڵێكی زۆر كاریگه‌ر‌و مێژووییان بینی، ئه‌و یه‌كێك بوو له‌وانه‌ كه‌ به‌ نووسینه‌كانی به‌شی عه‌ره‌بی زۆر ده‌وڵه‌مه‌ند كردبوو، زۆرجار خۆشی شته‌كانی ده‌خوێنده‌وه‌، نه‌ك هه‌ر ده‌ینووسی، به‌تایبه‌تی ئه‌و كاته‌ یه‌كه‌م جاربوو رادیۆ راسته‌وخۆ شته‌كانی په‌خش ده‌كرد، ئه‌وه‌ نه‌بوو تۆمار بكرێت وه‌كو جاران‌و پاشان بڵاوبكرێته‌وه‌. قۆناغی سێیه‌می ئه‌و كاته‌ بوو كه‌ گه‌ڕاینه‌وه‌ بۆ شاره‌كان، من ئه‌وكاته‌ په‌یوه‌ندیم پێوه‌كردن‌و گه‌ڕامه‌وه‌ بۆ راگه‌یاندن، ئه‌وان له‌ گه‌ڵاڵه‌ بوون، له‌وێ كاك عه‌باسم ناسی، ئه‌وكاته‌ بڕیاربوو دوو رۆژنامه‌ ده‌ربچێت، «شه‌راره‌» كرا به‌ «الاتحاد» ئه‌و سه‌رنووسه‌ری بوو، پاشان رێبازی نوێ ده‌رچوو كه‌ رۆژنامه‌ی «الاتحاد» ده‌رچوو، من جێگری سه‌رنووسه‌ر بووم سكرتێری نووسین بووم ماوه‌یه‌ك كارمان كرد پێكه‌وه‌، نزیكه‌ی دوو مانگ بۆ سێ مانگ بوو، پاشان كاك قادر هات بوو به‌سه‌رنووسه‌ر، به‌ڵام له‌و سێ قۆناغه‌دا رۆڵێكی سه‌ره‌كی‌و پێشه‌نگی بینی، به‌وه‌ی كه‌ هات بۆ راگه‌یاندن، كه‌وا ئێمه‌ كه‌موكورتیمان له‌ كادردا هه‌بوو، به‌دوای كادردا ده‌گه‌ڕاین، به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی ئه‌وێش یه‌كێك له‌وانه‌ من ئه‌وێم به‌جێهێشتبوو، كاری تریان پێ سپاردم، پێویست بوو سه‌رله‌نوێ كار بكه‌ینه‌وه‌، له‌ قۆناغی دووه‌می راپه‌ڕین هه‌موو ده‌زگاكانی راگه‌یاندن رۆڵی مێژووییان بینی، له‌ قۆناغی سێیه‌مدا سه‌رله‌نوێ بنیادنانه‌وه‌ی یه‌كێتی‌و راگه‌یاندن ده‌ستیپێكردووه‌‌و ئه‌مه‌ پێویستی به‌ هه‌ندێك كادری نوێ بوو، ئه‌و جیاواز له‌وه‌ی ئێمه‌ له‌ئێمه‌ نوێتر‌و مه‌ده‌نیتر بیری ده‌كرده‌وه‌، ئێمه‌ هه‌موو ژیانمان پێشمه‌رگایه‌تی بوو، به‌ڵام ئه‌و به‌شێكی ژیانی پێشمه‌رگایه‌تی ناو شاری دیبوو، ئه‌و ئاسانتر له‌گه‌ڵ هه‌لومه‌رجه‌ نوێكاندا خۆی ده‌گونجاند، له‌و سێ قۆناغه‌دا رۆڵێكی سه‌ره‌كیی بینی، من بیریشم بێت ئه‌گه‌ر قۆناغی چواره‌می بۆ زیادبكه‌م، قۆناغی رۆژنامه‌ی «الاتحاد» بوو كه‌ له‌ سلێمانی ده‌رده‌چوو له‌گه‌ڵ كاك مسته‌فا پێكه‌وه‌ كاریان ده‌كرد، نازانم ئه‌وكاته‌ وابزانم كاك عادل سه‌رنووسه‌ری بوو، رۆژنامه‌ی «الاتحاد» گه‌یشتبووه‌ لوتكه‌، یه‌كه‌م رۆژنامه‌ی ئۆپۆزسیۆنی عیراق بوو له‌ سه‌رتاسه‌ری عیراق‌و هه‌موو ناوچه‌كه‌دا، كاك عادل، كاك عه‌باس به‌دری رۆڵی سه‌ره‌كیی تێدا ده‌بینی، ئه‌و قۆناغه‌ به‌دڵنیاییه‌وه‌ ده‌بێت ته‌وسیف بكرێت‌و هه‌ریه‌كێك له‌وانه‌ ئه‌گه‌ر زانیاریان هه‌بێت له‌وباره‌یه‌وه‌ ده‌توانێ بینووسێ‌و یاخود بڵاوی بكاته‌وه‌.
د. به‌هرۆز جاف: 
درود بۆ روحی پاكی كاك عباس به‌دری و هه‌روه‌ها سوپاس بۆ كاك بەرزان كه‌ كۆیكردینه‌وه‌، لێره‌ به‌راستی من سه‌باره‌ت به‌م كتێبه‌‌و په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ كاك عه‌باسدا قسه‌ ده‌كه‌م، كاك عه‌باس له‌ كۆتایی ساڵی نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی رابردوودا ناسیم، به‌درییه‌كان ته‌نها ناوی محه‌مه‌د ئه‌لبه‌دریم بیستبوو، له‌به‌غدا بوو، له‌ قۆناغی نه‌وه‌ده‌كاندا ده‌رفه‌تێكم هه‌بوو هه‌فتانه‌ بابه‌تێكم ده‌نووسی، ئه‌وكاته‌ وه‌ك كاك فه‌رید باسی كرد رۆژنامه‌ی (الاتحاد) یه‌كه‌م بوو، ته‌نها ئه‌و رۆژنامه‌یه‌ به‌ زمانی عه‌ره‌بی هه‌بوو، ئێمه‌ بابه‌تمان ده‌نووسی له‌جه‌ریده‌‌و گۆڤاری ئۆپۆزسیۆنی دیكه‌، به‌ڵام به‌ناوی نه‌خوازراوه‌وه‌ بوو، له‌به‌رئه‌وه‌ زۆر چاوی له‌سه‌ر بوو، كاك عه‌باس كۆمه‌ڵێك بابه‌تی نووسیبوو له‌سه‌ر كه‌لتور‌و كه‌له‌پورو داب‌و نه‌ریتی به‌غدا، به‌تایبه‌تی فه‌یلییه‌كان، ئینجا من كه‌ هاتم  نووسیبووی رۆژێ هاتم وتی: نزیكه‌ی 20 بابه‌تم ئاماده‌كردووه‌، من هه‌فتانه‌ له‌ رادیۆی گه‌لی كوردستان پێشكه‌شیان ده‌كه‌م، منیش به‌شێكم لێ وه‌رگرت‌و خوێندمه‌وه‌، به‌ڵام ئێستا سه‌یری ئه‌م كتێبه‌ ده‌كه‌م ئه‌و بابه‌تانه‌ی تێدا نییه‌، به‌ڵام باسی داب‌و نه‌ریتی فه‌یلییه‌كانی ده‌كرد له‌كاتی عاشورادا من خوێندبوومه‌وه‌، سه‌رنجی راكێشام، باسی ئه‌وه‌ی ده‌كرد كه‌ رێیان ده‌كرد‌و ئه‌یاندا له‌ خۆیان‌و ئاڵایه‌كی قورسیان به‌رزده‌كرده‌وه‌، پێش سیبایه‌كه‌ زۆر قورسه‌ 25 كیلۆ ده‌بوو، هه‌موو كه‌سێك ناتوانێ به‌رزی بكاته‌وه‌، مه‌گه‌ر شه‌قاوانی به‌غدا نه‌بێت، ئه‌ویش به‌ نوره‌ به‌رزیان ده‌كرده‌وه‌، دواجار ئه‌وه‌ لێكدانه‌وه‌ی زیاتر بوو، چونكه‌ سه‌فینه‌یه‌ك هه‌یه‌ ئاسنینه‌، زۆر قورسه‌، ئه‌یاندایه‌ ده‌ستی یه‌كتری، به‌تایبه‌ت پاڵه‌وانه‌كانی زۆرانبازی و هه‌روه‌ها له‌ به‌غدا بوون كاتی زۆرخانه‌كان من پێشنیازی ئه‌وه‌م بۆی كرد وتم: من كتێبم خوێندۆته‌وه‌ هه‌ر به‌ناوی به‌غدادییاته‌وه‌ له‌ نووسینی عه‌زیز ئه‌لحجییه‌ كه‌ ساڵی 1989 داینا بوو، به‌داخه‌وه‌ لام نه‌ماوه‌، چونكه‌ من چوار كتێبخانه‌م هه‌بوو نه‌ما، ئیتر فه‌وتا یان فرۆشتم، كتێبه‌كه‌ ناوی بغدادیات بوو باسی داب‌و نه‌ریتی كه‌له‌پوری به‌غدادی ده‌كرد، به‌ گشتی‌و هه‌روه‌ها سه‌لیم ته‌ها شتێكی نووسیبوو له‌سه‌ر به‌غدا‌و هه‌روه‌ها عه‌بدولكه‌ریم ئه‌زه‌ری به‌ناوبانگ بوو له‌سه‌ر شته‌ شاراوه‌كانی ناو به‌غدای ده‌نووسی، ئیتر وتم ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ هه‌بێت ده‌توانی شتێكی جوان بنووسی، ئه‌گه‌ر تایبه‌تمه‌ندیش بێت به‌ كورده‌ فه‌یلییه‌كان، ئیتر ئه‌و وتی: من ده‌ینووسم‌و ده‌یكه‌م به‌ كتێبێك. په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ كاك عه‌باس مایه‌وه‌ تا ئه‌و رۆژه‌ی چوون بۆ به‌غدا، ئه‌وو به‌ڕێز عبدالهادی مه‌هدی پێش سێ رۆژ له‌وه‌ی به‌غدا بگیرێت، ئه‌و توانی به‌شێوه‌یه‌كی شاراوه‌ بچێت بۆ به‌غدا، له‌وێ كارێكی كرد بۆ ئه‌وه‌ی كۆنترۆڵی رۆژنامه‌ی عیراق بكات، كه‌ له‌وێ ده‌رده‌چوو، به‌ناوی كرده‌وه‌ رۆژنامه‌یه‌كی حكومی بوو رۆژنامه‌كه‌ی هاشم عه‌قراوی بوو، ئینجا من له‌و قۆڵه‌وه‌ كارم ده‌كرد، له‌ حه‌مرینه‌وه‌ كاتی خۆی راسپێردرام له‌لایه‌ن جه‌نابی مام جه‌لاله‌وه‌ بۆ ئازادكردنی پێشی حه‌مرین شاره‌بان، له‌وێ بووم، سێیه‌م رۆژ 12 ی مانگ چووم بۆ رۆژنامه‌ی عیراق له‌ناو گه‌راجی باب ئه‌لموعه‌زه‌م بوو، چووم بۆ ئه‌وێ عه‌بدولهادی مه‌هدیم بینی، وتم چییه‌ مه‌سه‌له‌؟ ئاڵایه‌كی زه‌رد له‌سه‌ر بیناكه‌ بوو، وتم ئه‌وه‌ چییه‌؟ وتی پێش ئه‌وه‌ی به‌غدا له‌گه‌ڵ جه‌ماعه‌تدا ته‌رتیبم كردبوو، له‌گه‌ڵ ئه‌و خه‌ڵكانه‌ی له‌ رۆژنامه‌كه‌ كاریان ده‌كرد، من ئه‌وه‌م كرد‌و وتم باشه‌ سێ رۆژه‌ كۆنترۆڵكراوه‌، ئه‌و ئاڵا زه‌رده‌ چییه‌؟ وتی كاك مه‌سعود له‌گه‌ڵ مام جه‌لال قسه‌ی كردووه‌‌و وتویه‌تی ئه‌و رۆژنامه‌یه‌ موڵكی خۆمه‌، كاتی خۆی رۆژنامه‌ی ته‌ئاخی به‌غدا بووه‌ گۆڕدراوه‌ به‌ عیراق‌و حزبه‌ كارتۆنییه‌كه‌ دروست بووه‌ كاتی خۆی به‌ سه‌رۆكایه‌تی هاشم عه‌قراوی بوو، ئێستا موڵكی خۆمانه‌، مام جه‌لال وتی: ئه‌مه‌ بۆ خۆتان‌و ئێمه‌ هی تازه‌ دروست ده‌كه‌ین، كاك عه‌باس له‌ ژوورێكدا بوو، وتم با بچم بۆ لای كاك عه‌باس قسه‌ی له‌گه‌ڵ بكه‌م، وتی تازه‌ فه‌وتاوه‌‌و وتی (رفعت الاقلام و جومت صحوف) ئاوای وت، وتم باشه‌ ئێمه‌ ده‌توانین به‌شێوه‌یه‌كی تر كۆنترۆڵی بكه‌ین، من وتم: رۆژنامه‌ی جمهوری نزیكه‌‌و ده‌توانین ئامێره‌كانی ئه‌وان به‌كاربهێنین، چووین سه‌یرمان كرد بیناكه‌ ده‌سوتا‌و خه‌ڵك تاڵانیان ده‌كرد.
كاك عه‌باس نووسه‌رێكی به‌توانا بوو، به‌تایبه‌تی له‌و كاته‌ی كه‌م كه‌س به‌توانا بوو به‌ زمانێكی عه‌ره‌بی ساده‌ قسه‌ بكات، زمانی رۆژنامه‌وانی بتوانێ به‌رنامه‌‌و وتار پێشكه‌ش بكات، من زۆر سوپاستان ده‌كه‌م كه‌ توانیم قسه‌ له‌سه‌ر كاك عه‌باس بكه‌م. 
محه‌مه‌د حمه‌ ساڵح توفیق:
 له‌م مینبه‌ر‌و بۆنه‌یه‌وه‌ ده‌ڵێم یادی به‌خێر له‌م بۆنه‌یه‌دا دانیشتووین ناسینی من بۆ مامۆستا عه‌باس به‌دری ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ مه‌زنیی دۆستێكی هه‌ردووكمان ئیبراهیم حاجی عه‌لی، ئه‌وكات عه‌باسی به‌ من ناساند، كه‌ كاك عه‌باس به‌ منی ناساند، كه‌سێكی روح سووكی به‌ من ناساند، ئه‌گه‌ر به‌ رۆژگار‌و ساڵ لێكی بده‌ینه‌وه‌، من ئه‌وه‌نده‌ ساڵ نه‌م ناسییه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌و چه‌ند ساڵه‌ كه‌مه‌ی یه‌كمان ناسی له‌ساڵانی نه‌وه‌ده‌كاندا، من وا هه‌ستم ده‌كرد دۆستێكی 40 ساڵه‌یه‌، راستیه‌كه‌ی پیاوێكی ئه‌وه‌نده‌ روح پاك‌و ساده‌ بوو هه‌ر زوو ئاشنا ده‌بووی پێی. من له‌گه‌ڵ ئیبراهیم حاجی عه‌لی گه‌لێك جار سه‌ردانی رۆژنامه‌ی (الاتحاد) مان ده‌كرد لێره‌ بوون، هه‌موو جارێ ده‌مانكرد به‌ سوعبه‌ت ده‌مانووت ده‌چین بۆ لای نائبا رئیس تحریر، ئه‌و كاته‌ كاك مسته‌فا‌و كاك عه‌باس بوون، ئێمه‌ ده‌چووین بۆ لای كاك عه‌باس، نه‌ده‌بوو دواتر ته‌جاوزی ئاخر رئیس تحریر بكه‌ین، راستییه‌كه‌ی من كاك عه‌باس هانیدام جارێك پێكه‌وه‌ دانیشتین، هه‌ر جارێكیش پێكه‌وه‌ بووین له‌ شامه‌وه‌ تا شیرازمان باس ده‌كرد، كورد وته‌نی وتی: ئه‌رێ كاكه‌ تۆ له‌و كاوله‌ هاتویته‌وه‌ من خۆم موسته‌له‌حی كاوله‌ به‌كار ده‌هێنم ئه‌رێ بۆ شتێك نانووسی، من به‌ عه‌ره‌بی شتێكم بۆ نووسی (مغترب عائد من امریكا) ئه‌وه‌ به‌ چوار لاپه‌ڕه‌ی (الاتحاد) بڵاوبۆوه‌، دواتر (كردی من وگنی سابق للهنود حمر) راسته‌ییه‌كه‌ی بابه‌تێكی دروست كرد، لای كاك مسته‌فا‌و لای كاك عادل موراد ئه‌وكاته‌ سه‌رنووسه‌ری رۆژنامه‌ی الاتحاد بوو، له‌رێگه‌ی كاك مسته‌فاوه‌ بوو كاك عادل ته‌كلیفی له‌ من كرد وتم كاكه‌ من رۆژنامه‌نووس نیم، هه‌ندێك جار خولیایه‌كم بوو، شتێكتان بۆ ده‌نووسم من له‌و بابه‌ته‌ كار ناكه‌م مه‌سه‌له‌ی (مغترب عائد من امریكا) و (كردی من وگنی سابق للهنود حمر) مه‌وزوعێكی دواتر دروستكرد من ئه‌و فه‌زله‌ ده‌گێڕمه‌وه‌ بۆ كاك عه‌باس كه‌ زۆر هانیدام، هه‌رچه‌نده‌ كاك ستران راستییه‌كه‌ی نه‌ك بڵێم له‌ڕووه‌، دواتر به‌ باره‌كه‌ی تردا له‌ رۆژنامه‌ی ئاسۆ سه‌رنووسه‌ر بوو، زۆر هانیدام، كاكه‌ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ی الاتحاد بۆ په‌ره‌ پێناده‌ی، ئه‌وه‌ بوو به‌ كتێبی ئه‌مریكا‌و ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كی دروستكرد.
 كاك عه‌باس كه‌سێك بوو زوو به‌ روحی ئاشنا ده‌بووی كاك عه‌باس له‌ تان‌وپۆی كوردانی فه‌یلی به‌غدا زۆر وه‌ك ده‌ڵێی به‌رجه‌سته‌كردنێكی واقیعێك بوو ئه‌و كوردانه‌ی كه‌ تۆ ده‌چووی له‌ شۆرجه‌‌و باب شێخ‌و كورده‌ هه‌ژاره‌كانی به‌غدا، ئه‌گه‌رچی من له‌ زانكۆ گه‌لێك له‌وانه‌ زیاتر له‌سه‌ر ده‌ستی به‌عس فه‌وتان، كه‌سانی وه‌ك جه‌میل ‌و سالم فه‌یلی‌و كاك عه‌باس هه‌ندێكیان له‌وانه‌ دۆستی من بوون له‌ زانكۆی سلێمانی، كاك عه‌باس ده‌یناسین كاك عه‌باس ته‌عبیرێك بوو له‌و خه‌ڵكه‌ هه‌ژاره‌ی كوردی فه‌یلی كه‌ سه‌رباری هه‌ژاریی خه‌ون‌و خولیایه‌كی وه‌ك كاك ستران وتی چه‌پی شیوعیی نه‌ته‌وه‌یی هه‌بوو، زۆر به‌ ئیسراره‌وه‌ ئه‌و خه‌ڵكانه‌ خه‌باتیان ده‌كرد. تۆ ئێستا ئه‌گه‌ر بچیته‌ ئیستانبوڵ له‌هه‌ر شوێنێكی ئیشكردنی ‌و ئه‌وایی یه‌كسه‌ر ئه‌ز كرمانجێك لێیه‌ له‌ شام تۆ سه‌یرده‌كه‌ی له‌ نه‌وه‌ته‌كان خه‌ڵكانێك سه‌ردانی دیمه‌شقیان كردبێ سه‌یرده‌كه‌ی زۆرێ خه‌ڵكی عه‌فرین‌و قامیشلۆ‌و ئه‌وانه‌ن، كاك عه‌باس  به‌نیسبه‌ت به‌غداوه‌ به‌غدای پێش ته‌عبیرێكی راسته‌قینه‌ بوو له‌ تان‌و پۆی به‌غدا، به‌تایبه‌تی به‌ری كوردی فه‌یلیه‌كه‌ی، به‌غدای پێش ناسیونالیستی، وه‌كو ده‌ڵێی ته‌سبیتی عه‌ره‌بی به‌غدای پێش عروبی، ئه‌وه‌ زۆر ته‌عبیرێكی جوانه‌ ئه‌وكاته‌ خه‌ڵكی كوردی فه‌یلی به‌راستیه‌كه‌ی وه‌ك ده‌ڵێی جه‌وهه‌ری به‌غدایان پێكده‌هێنا، دواتریش هه‌رئه‌و جه‌وهه‌ری به‌غدا پێكهێنانه‌ بوو كه‌ كوردی فه‌یلی له‌ حه‌فتاكانه‌وه‌ به‌ر شاڵاوی جینۆساید كه‌وتن‌و له‌ تروپكدا له‌ ساڵی 1980به‌و ده‌رده‌ بران سه‌دان‌و هه‌زارانی به‌ركه‌وتن، كاك عه‌باس به‌راستییه‌كه‌ی ته‌عبیرێكی راسته‌قینه‌ بوو له‌و واقیعه‌ی به‌غدا، من له‌ كه‌سایه‌تیی كاك عه‌باسه‌وه‌ زۆر جار وتم له‌ شامه‌وه‌ بۆ شیراز باسمان ده‌كرد، باسی والی پشكۆمان ده‌كرد، میس بێڵ له‌ كتێبه‌كه‌ی باسی ده‌كات ده‌ڵی یه‌ك له‌و خه‌ڵكانه‌ی كه‌ كاندید بوون بۆ پادشای عیراق، سه‌ید تالیب نه‌قیب بوو، له‌پاڵ ئه‌م فه‌یسه‌ڵه‌ی دواتر هێنایان، والی پشكۆ بوو، ئه‌و وه‌خته‌ والی پشكۆ له‌سه‌رده‌می لێقه‌ومانی عه‌لی خان‌و ولایه‌تی پشكۆ ‌و ئه‌و به‌شه‌ی لوڕستان كه‌ به‌شێكی زۆری هاتنه‌ به‌غدا‌و به‌غدا پێشتریش له‌سه‌ر وه‌ختی عه‌باسییه‌كانه‌وه‌ شوێنی ئه‌و خه‌ڵكانه‌ بووه‌، هاتنه‌وه‌ والی پشكۆ یه‌كێك له‌و كاندیدانه‌ بوو بۆ پادشای عیراق ئه‌وه‌ كراو دوایی نه‌سه‌لمێنرا، زۆر سوپاس من نامه‌وێ شت زۆره‌ له‌سه‌ر كاك عه‌باسی‌و یادی كاك عه‌باس‌و ئه‌و كتێبه‌ بكرێته‌وه‌ من نامه‌وێ وه‌ختی براده‌ران بگرم‌و زۆر سوپاس بۆ هه‌موو لایه‌ك.
ستران عه‌بدوڵڵا: 
ده‌ستت خۆشبێت مامۆستا ئه‌وه‌ هه‌موو جارێك كاك عه‌باس باسی ئه‌وه‌ی ده‌كرد‌و ده‌یوت: له‌ ساڵی 1963 له‌ كاتی به‌عسدا كه‌ ده‌ستی كرد به‌ڕاونانی شوعییه‌كان‌و ئازادیخوازان، ئینجا ده‌ڵێت: له‌سه‌ر یه‌كێك له‌ پرده‌كاندا كابرایه‌ك پاسكیلی لێده‌خوڕی، حه‌ره‌س  قه‌ومییه‌كان رایانگرت‌و وتیان تۆ چیت‌و چ كاره‌ی، وتی وه‌ڵا من كوردی فه‌یلیم، وتی ئه‌ی چیت؟ وتی وه‌ڵڵا شوعیم، وتی كابرا خۆی تووڕه‌كردو وتی: «هم كردی، هم فیلی، هم شیعی، هم شیوعی، هم راكب بایسكل» كاك عه‌باس ده‌یوت: ئێستاش نه‌مزانی ده‌بێت تۆمه‌تی سواربوونی پاسكیل ده‌بێ چیبێت له‌ رژێمی به‌عسدا؟!.
بابه‌كر دڕه‌یی: 
من سوپاس بۆ جه‌نابتان‌و كاك بەرزان ده‌ستتان خۆشبێت، به‌ڕاستی شتێكی باشتان كردووه‌، ناسینم بۆ كاك عه‌باس به‌دری، ناسینێكی دوورو درێژ نییه‌، به‌ڕاستی نه‌وه‌ی من نییه‌، خۆتان ده‌زانن، به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه‌ من له‌وا ده‌مبینی كه‌ كه‌م باسكرا، وه‌ك بڵێین ئه‌و سیفه‌تێكی عارفانه‌ی هه‌بوو، نه‌وعێك دوور له‌ ماده‌. له‌ زه‌مانی 1993 ‌و 1994 زه‌مه‌نی تاڵانكردنی كوردستان بوو، شۆڤڵ ده‌فرۆشرا به‌ شوێنه‌كانی تردا، ئه‌م پیاوه‌ له‌ قوتبنێكدا داده‌نیشت‌و خه‌ریكی كاری قه‌ڵه‌م‌و نووسین بوو، ئه‌و به‌دیدێكی فه‌لسه‌فی‌و عارفانه‌ ده‌یبینی، ئه‌م زه‌مه‌نه‌ ده‌ڕوات، ئه‌مه‌ی كه‌ هه‌یه‌ له‌ كوردستاندا، ژاوه‌ ژاوی سوڵته‌، پاره‌، ئه‌مه‌ كۆتایی پێدێت، كاری سه‌ره‌كیی ئه‌وه‌یه‌ ئیش بۆ میلله‌ته‌كه‌ت بكه‌یت له‌ ڕێگه‌ی قه‌ڵه‌مه‌وه‌، من ئه‌وه‌م تێدا ده‌بینی، وه‌ك براده‌رانیش باسیان ده‌كرد، نووسینه‌كانی زۆر جوان‌و جدی بوون، له‌ «الاتحاد» ده‌تبینی مه‌قاله‌یه‌كی عه‌ره‌بی زۆر جوان نووسراوه‌، به‌رگریی له‌ مه‌سه‌له‌ی كورد ده‌كات، ئه‌مه‌ ئه‌وه‌ ده‌هێنێت به‌ بڕوای من بووه‌ستین.
 مه‌سه‌له‌یه‌ك هه‌یه‌ بۆ كاك ستران من ده‌ستخۆشی لێده‌كه‌م، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ له‌ سلێمانییه‌، یاخود له‌ كوردستاندا، هه‌ڵسه‌نگاندن نییه‌، ئه‌م كاره‌ی ئه‌مڕۆ  هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ بۆ كه‌سایه‌تییه‌كی رووناكبیری كوردستان. به‌ بڕوای من زۆر گوناحه‌‌و تاوانه‌ كه‌سایه‌تییه‌كانی ئێمه‌ بڕۆن‌و كه‌س باسیان نه‌كات، كاتێك ده‌بینی له‌ كوردستاندا هه‌ر ئه‌وانه‌ باس ده‌كرێن كه‌ هه‌ن، ته‌له‌فزیۆن باسیان ده‌كات، چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵ ده‌كرێت، كه‌سێك ده‌ڕوات وه‌ك بڵێن هه‌ر نه‌بووه‌، وه‌ك شیعره‌كه‌ی مامۆستا گۆران ده‌ڵێ: 
«شه‌ودادێ ئه‌م دێیه‌ ڕێی وێڵم... 
به‌یانی خۆرهه‌ڵهات، جێی دێڵم».
 كه‌سایه‌تییه‌كی زۆر ئه‌م وڵاته‌یان دروستكردووه‌، سیاسی، ئه‌ده‌بی، من لام گوناحه‌ كه‌مته‌رخه‌مییه‌كی زۆره‌ بۆ خودی منیش له‌م شاره‌ یادیان بكه‌ینه‌وه‌‌و یادكردنه‌وه‌ی ئه‌وان شتێكی مه‌عنه‌ویی نییه‌ بۆ كه‌سایه‌تییه‌كان، یادێكه‌ بۆ بیروبۆچونه‌كانیان، بۆ كه‌سایه‌تییان، بۆ نووسینه‌كانییان.
 ئه‌م سلێمانییه‌ چۆن بۆته‌ شاری رۆشنبیریی؟ ئه‌م مرۆڤانه‌ دروستیان كردووه‌، به‌خۆڕایی نه‌بۆته‌ پایته‌ختی رۆشنبیری، بۆیه‌ من پێموایه‌ ئه‌م ته‌قلیده‌ بكه‌ینه‌ كارێكی چه‌سپاو له‌ سلێمانیدا، هه‌میشه‌ به‌رده‌وام ئه‌م ساڵۆنه‌ شوێنێك هه‌بێ بگونجێ یادیان بكه‌ینه‌وه‌، بۆ كه‌سوكاری ئه‌وان زۆر ناخۆشه‌ كه‌سێك هه‌وڵیداوه‌ 30 ساڵ كاری قه‌ڵه‌می كردووه‌، دوای مردنی خۆی شوێنه‌واری نه‌مێنی، ئه‌وه‌ شتێكی زۆر خراپه‌، به‌ڕاستی من ده‌ستخۆشی له‌كاك ستران ده‌كه‌م بۆ ئه‌و كاره‌ گرنگانه‌، پێشنیازده‌كه‌م هه‌موو ئه‌و كه‌سایه‌تییه‌ گرنگانه‌ی كاریان كردووه‌ له‌ بواری رووناكبیریی‌و سیاسی، یادیان بكه‌ینه‌وه‌، كه‌ شاره‌كه‌ به‌رده‌وام پڕبێت له‌ جوڵه‌ی رۆشنبیری‌و بتوانیین لانیكه‌م كاریگه‌ریی هه‌بێـت بۆ نوخبه‌ی سیاسی وڵاته‌كه‌، ئه‌گه‌ر نوخبه‌ی سیاسی وڵاته‌كه‌ له‌ ته‌نگژه‌دایه‌، ئه‌م ره‌هه‌نده‌ سیاسییه‌ لانی كه‌م بتوانێ پارسه‌نگی بدات‌و تۆزێك گۆڕانكاریی دروست بكات ‌و سوپاستان ده‌كه‌م.
ستران عه‌بدوڵڵا: 
هه‌ر بۆ وه‌بیرهێنانه‌وه‌ی ئێوه‌ش خوشك‌و برایانی به‌ڕێز، كاك عه‌باس مامۆستا باسی «هنود الحمر»ه‌كانی كرد، كاك عه‌باس دوو چیرۆكی هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ    «هنود الحمر» یه‌كێكان ساڵی 1975 دوای نسكۆ‌و شۆڕش‌و ئاشبه‌تاڵی كوردستان له‌ به‌غدا له‌ رۆژنامه‌ی عیراق بوو، یه‌ك بابه‌تی نووسیبوو له‌سه‌ر ئه‌و میلله‌ته‌ی كه‌ ته‌فروتونا كرا‌و له‌ناو چوو  له‌سه‌ر «هنود الحمر»ه‌كان بوو، ئه‌وكاته‌ ئه‌و وتاره‌ وه‌ك ریپۆرتاژ سه‌یر كرابوو، كاك عه‌باس كه‌وته‌ به‌ر لێكۆڵینه‌وه‌، به‌یادی ئه‌وه‌وه‌ ساڵی 1999 له‌ كۆنگره‌ی ئۆپۆزسیۆن له‌ نیوێۆرك بووین، له‌ رێگادا كه‌ له‌ واشنتۆن ده‌رده‌چیت، كۆمه‌ڵێك هه‌واری خۆیان هه‌ڵدابوو، كاك عه‌باس چوو بۆلایان به‌یارمه‌تیی كاك عادل موراد رۆڵی وه‌رگێڕی بۆ گێڕا، له‌وێدا ریپۆرتاژێكی تری كرده‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌و «هنود الحمر»انه‌، ئینجا ئه‌و ریپۆرتاژه‌ی به‌بیرهێنایه‌وه‌ كه‌ له‌ ساڵی 1975‌و له‌ گه‌رمه‌ی سیاسه‌تی به‌عسدا له‌سه‌ر رۆژنامه‌‌و وشه‌ی كوردی زۆربوو، شتێكی تری له‌سه‌ر «هنود الحمر»-ه‌كان نوسیبوو، ئه‌مجاره‌ خۆی چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ هنود الحمر-ه‌كان كرده‌وه‌، له‌وانه‌ی كه‌ به‌شێك بوو له‌ مێژووی ئه‌مریكا‌و به‌شێك بوون له‌ مێژووی مرۆڤایه‌تی‌و به‌شێك بوون له‌ كوراسێكی گه‌وره‌ كه‌ شارستانییه‌ت‌و مه‌ده‌نییه‌ت له‌ناوی بوو، وه‌كو ئه‌و كوراسه‌ی فه‌یلییه‌كان وه‌ك ئه‌و كوراسه‌ی زۆر گروپی تری ناو كۆمه‌ڵگه‌ی كورده‌واریی‌و ناو كۆمه‌ڵی مرۆڤایه‌تی. به‌داخه‌وه‌ له‌ناوچوون‌و فه‌وتان‌و سیاسه‌تی شۆڤێنی به‌عس‌و سیاسه‌تی شۆڤێنی داگیركه‌ران رۆڵی زۆر گه‌وره‌ی گێڕا له‌ شیواندن‌و سڕینه‌وه‌ی ئه‌و شوێنه‌وارانه‌.
فه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد: 
ده‌مه‌وێت باسی دوو شت بكه‌م، ره‌نگه‌ كه‌متر خه‌ڵك بزانێت، یه‌كه‌میان ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و داهێنه‌ری وشه‌ی ئێزدییه‌كان، من پێنچ ساڵ له‌ رادیۆی گه‌لی كوردستان كارم كردووه‌‌و سێ ساڵیش به‌ڕیوبه‌ری رادیۆكه‌ بووم ، هه‌م خۆمان وشه‌ی یه‌زیدییه‌كانمان به‌كارده‌هێنا هه‌ر ته‌عبیره‌ عه‌ره‌بیه‌كه‌مان به‌كار ده‌هێنا، ئه‌و یه‌كه‌م جار ساڵی 1991 له‌ رۆژنامه‌كه‌ به‌مانشێت وشه‌ی الئیزیدین-ی به‌كارهێنا، ئیتر له‌وه‌ به‌دواوه‌ هه‌م ئێمه‌‌و هه‌م عه‌ره‌به‌كان وشه‌ی ئیزدییه‌كان-مان به‌كارهێنا، پێش ئه‌وه‌ هه‌مووی كورد‌و عه‌ره‌ب یه‌زیدییه‌كان-مان به‌كارده‌هێنا.
دووه‌م: عه‌باس به‌دری ئینشیقاقی له‌ یه‌كێتیی كردووه‌، ئه‌ویش به‌پێی قسه‌ی رۆژنامه‌یه‌ك له‌ پاریس ده‌رده‌چوو، وه‌لید مه‌غربی ناوه‌كه‌م بیرنایه‌ته‌وه‌ له‌ پاریس ده‌رده‌چوو، وه‌لید مه‌غریبی سه‌رنووسه‌ری بوو، ده‌ڵێت: ئینشیقاق له‌ناو یه‌كێتیی به‌ سه‌رۆكایه‌تی عه‌باس به‌دری روویداوه‌، ئێرانییه‌كان پشگیریی ده‌كه‌ن‌و به‌جانتایه‌ك دۆلار هاتۆته‌وه‌، ئه‌گه‌ر بچنه‌وه‌ سه‌ر رۆژنامه‌ی الاتحاد ده‌زانن، ئینجا ئێمه‌ زۆرجار پێمان ده‌وت جواب بده‌ره‌وه‌، ئێمه‌ ده‌مانزانی درۆیه‌، نیوه‌ی هه‌واڵه‌كه‌ راستبوو، ئه‌و مۆڵه‌تی وه‌رگرتبوو بۆ ئیلام پاشان هاتبۆوه‌، هه‌واڵه‌كه‌ ئه‌وه‌نده‌ بوو، وتبویان چووه‌ بۆ ئیلام‌و ئه‌مریكییه‌كان په‌یوه‌ندیان پێوه‌ كردووه‌ به‌ جانتایه‌كی پڕ له‌ دۆلاره‌وه‌ هاتۆته‌وه‌و سه‌ركردایه‌تیی ئینشیقاقێك ده‌كات دژی جه‌لال تاڵه‌بانی‌و  ئه‌مه‌ شتێكی گه‌وره‌یه‌، به‌دڵنیاییه‌وه‌ هه‌واڵه‌كه‌ نیوه‌ی راستبوو نیوه‌كه‌ی تریشی خۆی دروستی كردبوو، ئه‌وانه‌ی كه‌ موخابه‌رات ده‌یكه‌ن زۆرمان پێوت وه‌ڵامی بده‌ره‌وه‌، ئه‌وه‌نده‌ خه‌ڵك چووبووونه‌ لای‌و وتبوویان ئه‌و هه‌واڵه‌ چییه‌، ئینجا دواتر گۆشه‌یه‌كی له‌سه‌ر نووسی، گۆشه‌كه‌ هه‌یه‌ ئه‌وه‌ بۆ ته‌رائیفی سه‌حافه‌ی كوردی رۆژێك له‌ رۆژان بڵاوبكرێـته‌وه‌ هه‌ر له‌یادی ئه‌ودا ئه‌و گۆشه‌یه‌ بڵاوبكرێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر به‌دوای بگه‌ڕێن ده‌دۆزرێته‌وه‌.
مسته‌فا ساڵح كه‌ریم:
 ئه‌و ماوانه‌ی نووسینگه‌مان هه‌بوو، كاك یاسین لێره‌یه‌ به‌س به‌یانیان له‌ سكرتایه‌ت ده‌وامیان ده‌كرد‌و ئێواران ده‌هاتن بۆ رۆژنامه‌، كاك عه‌باس له‌گه‌ڵ كاك شوان ئێواران ده‌هاتن بۆ لای ئێمه‌، وتی: ده‌مه‌وێت دیدارێك له‌گه‌ڵ مام بكه‌م، منیش به‌ مام جه‌لال-م وت: وتی بابێن به‌خێربێن، سبه‌ینی وه‌رن ئێواره‌ هاتن‌و چوونه‌ ژووه‌ره‌ دوو ده‌قیقه‌یان پێچوو، وتم ئه‌وه‌ چیبوو؟ مام جه‌لال وتی: چۆن زوو لێنابینه‌وه‌ هه‌رچی ئه‌و وتی من وتم به‌سه‌رچاو هه‌رچیش من وتم، وتی به‌خوا پێم ناكرێ.
كامیل ئه‌حمه‌د: 
له‌ رۆژنامه‌ی الاتحاد، له‌ دوالاپه‌ڕه‌دا له‌سه‌فه‌ركانی بۆ خاریج هه‌ندێك وێنه‌ی بڵاو ده‌كرده‌وه‌‌و له‌سه‌ری ده‌نووسی، ته‌له‌فونێكم بۆ كرد‌و وتم مامۆستا حكومه‌ت به‌دوای قاچاخچییه‌كاندا ده‌گه‌ڕێت كه‌ خه‌ڵك ده‌به‌ن بۆ خاریج، هه‌قه‌ تۆ بگرن، وتی: بۆ؟ وتم: تۆ ئه‌وه‌نده‌ چێژ ئه‌ده‌یت به‌و شوێنانه‌ وه‌ڵا حكومه‌ت هه‌قه‌ تۆ بگرێت.
ستران عه‌بدوڵڵا: 
شتێك هه‌یه‌ ده‌مه‌وێت باسی بكه‌م ، ساڵی 1997 بوو وتمان سوعاد خان كاتێك زه‌واجی كردووه‌ ئاهه‌نگی بۆ نه‌كراوه‌، وه‌ڵڵا هاتین به‌و شێوه‌یه‌ی ئاهه‌نگی زه‌واج ده‌كرێت، سه‌یاره‌مان په‌یداكرد، كاك دڵشاد، كاك مسته‌فا، كاك فریادو منیش ده‌وری برا بچووكی زاوامان ده‌بینی، ئاهه‌نگێكی بچووكمان بۆ گیڕا‌و بردمانن بۆ بازاڕ‌و وێنه‌مان گرت، زۆر رۆژێكی خۆشبوو. 
بەرزان عه‌باس به‌دری: 
دووباره‌ زۆر سوپاس به‌خێربێن سه‌رچاو من ناتوانم  واژۆ بكه‌م، چونكه‌ كتێبه‌كه‌ هی خۆم نییه‌.


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7346
21/8/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ له‌ وه‌رزی نوێی NBA -دا (1230) یاریی دەکرێت 21/8/2017
‌ شاراپۆڤا داوه‌تنامه‌ی‌ گراندسلامی ئه‌مریكای پێشكه‌ش كرا 20/8/2017
زانست
‌ هەسارەیەك لە زەوی نزیك دەبێتەوە 21/8/2017
‌ نۆكیا 8 ركابەریی ئایفۆن و گالاكسی دەكات 21/8/2017
‌ پێنج هەڵەی باو لەكاتی راكردندا 21/8/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP