هه‌ژموونی‌ هێزه‌ نا عه‌ره‌بییه‌كانی‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست له‌فراوانبووندایه‌
هه‌ژموونی‌ هێزه‌ نا عه‌ره‌بییه‌كانی‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست له‌فراوانبووندایه‌ ‌ 25/8/2017
جه‌میل مه‌ته‌ر*
پێشبینییه‌كانمان بۆ ئاینده‌ تێپه‌ڕاند و گه‌یشتینه‌ قسه‌كردن له‌سه‌ر ژیانی‌ رۆژانه‌ی‌ ئێستامان. 
چه‌ندان ساڵمان له‌ داڕمانی‌ كاریی‌ به‌كۆمه‌ڵی‌ عه‌ره‌بیدا به‌سه‌ربرد و خه‌یاڵمان له‌ ره‌وشی‌ عه‌ره‌ب ده‌كرده‌وه‌، ده‌وڵه‌ت و عه‌قیده‌ و ته‌یافه‌ و خه‌ون له‌ هه‌رێمێكدا كه‌ نه‌ك هه‌ر هه‌ڵگریی‌ ناوی‌ خۆمان بێت، به‌ڵكو جێگه‌ی‌ هه‌موومانی‌ تێدا ببێته‌وه‌ و ناوی‌ نه‌ته‌وه‌كانی‌ تریش هه‌ڵبگرێت. 
دوای‌ به‌سه‌ربردنی‌ چه‌ندان ساڵ به‌بێ‌ ناونیشان، به‌ هه‌موو توانایه‌كه‌وه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ زه‌به‌لاحییه‌كه‌یدت كاریگه‌رییه‌كی‌ كه‌می‌ هه‌یه‌، له‌ هه‌رێمێكی‌ نوێداین كه‌ جگه‌ له‌ پێیه‌كی‌ عه‌ره‌بی‌ جێگه‌ی‌ چی‌ دیمان بۆنه‌ماوه‌. 
تاكه‌ هیوایه‌ك كه‌ ماوه‌ته‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌، وه‌ك دانیشتوویه‌ك له‌ خاكێكدا نه‌ژین كه‌ بێگانه‌كان و سه‌ركوتكاران و ره‌گه‌زپه‌رسته‌كان حوكمی‌ نه‌كه‌ن. 
ئه‌و دێڕانه‌ی‌ پێشوو هه‌ندێك زیاده‌ڕۆیی‌ به‌خۆوه‌ده‌بینن، به‌ڵام ئه‌وه‌ قه‌ده‌ری‌ چاوه‌ڕوانكراوی‌ ئێمه‌یه‌. 
ده‌ستمان به‌ هه‌ستانه‌وه‌ كردووه‌ و هه‌لی‌ زرمان له‌به‌رده‌سته‌ تا به‌سه‌ر وڵاتانی‌ ده‌وروبه‌ردا زاڵ ببین. به‌سه‌ره‌تایه‌كی‌ باش ده‌ستمان به‌ كاریی‌ ئیقلیمی‌ عه‌ره‌بی‌ كرد. ژماره‌یه‌ك له‌ وڵاته‌كانمان توانایه‌كی‌ مرۆیی‌ و ماددی‌ باشیان هه‌بوو كه‌ رێخۆشكه‌ر بوو لانی‌ كه‌م بتوانین پارێزگاریی‌ له‌و كه‌لێنه‌ زانستی‌ و ته‌كنیكییه‌ بكه‌ین كه‌ له‌ وڵاتانی‌ تری‌ دراوسێی‌ جیای‌ ده‌كردینه‌وه‌، وێڕای‌  ئاسته‌نگه‌كان هیواكان گه‌وره‌بوون. 
خه‌ریك بوو ده‌بوینه‌ سیستمی‌ ئاسایشی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌ كه‌ پشت به‌ بازاڕێكی‌ عه‌ره‌بی‌ یه‌كگرتوو ده‌به‌ست. خه‌ریك بوو ده‌گه‌یشتینه‌ ئاستێكی‌ یه‌كخستنی‌ ئیقلیمی‌ عه‌ره‌بی‌ وه‌ها كه‌ زۆر به‌رزتر بوو له‌و ئاسته‌ی‌ له‌ وڵاتانی‌ ئه‌مریكای‌ باشوور و ئه‌فریقیا و ئاسیا هه‌بوون. له‌ حاڵه‌تێكی‌ ته‌واوكاریی‌ وه‌هادابوین كه‌ خه‌ریك بوو ده‌بوینه‌ نمونه‌ بۆ ئه‌وانی‌ دی‌. 
گه‌له‌ هۆكارێكی‌ وه‌های‌ به‌هێزبوونمان له‌ قۆناغێك له‌و قۆناغانه‌دا هه‌بوو كه‌ وایده‌كرد ئه‌و خواتانه‌مان هه‌بێت. 
به‌ خراپی‌ مامه‌ڵه‌مان تێدا كرد و به‌ خراپی‌ مامه‌ڵه‌مان پێوه‌كرد. 
خۆمان هه‌ڵخه‌ڵه‌تاند. پێمانوابوو ئه‌و هه‌ژموونه‌ ده‌ره‌نجامێكی‌ حه‌تمی‌ و لۆجیكی‌ هێزێكی‌ ره‌هایه‌. چه‌ك و ته‌كنه‌لۆجیا و پسپۆڕ و بنكه‌ بیانییه‌كانمان له‌سه‌ر یه‌ك كه‌ڵه‌كه‌ كرد، گره‌ومان له‌سه‌ر هه‌ژموونی‌ گه‌وره‌تری‌ ده‌وڵه‌ته‌كانمان ده‌كرد له‌ هه‌رێمه‌كه‌ و له‌ جیهانی‌ ده‌ره‌وه‌. 
ئه‌و راستییه‌مان پشتگوێخست كه‌ هێز مه‌سه‌له‌یه‌كی‌ رێژه‌ییه‌، ئه‌وه‌مان له‌بیركرد كه‌ هێزی‌ ده‌وڵه‌ت، هه‌رده‌وڵه‌تێك، وابه‌سته‌ی‌ هێزی‌ ده‌وڵه‌ته‌كانی‌ تره‌. 
وابه‌سته‌ی‌ ره‌زامه‌ندی‌ گه‌له‌ له‌سه‌ر فه‌رمانڕه‌واكانی‌ یان یاخیبوونیان له‌ ده‌سه‌ڵات. 
وابه‌سته‌ی‌ پێگه‌ی‌ ده‌وڵه‌ته‌كه‌ له‌ هاوپه‌یمانییه‌كدا یان پشتبه‌ستنی‌ به‌ هێزێك.
هه‌روه‌ها وابه‌سته‌ی‌ ئه‌و ئامانجه‌ نه‌ته‌وه‌یی‌ یان نیشتیمانیانه‌یه‌ كه‌ كار بۆ به‌ردیهێنانیان ده‌كرێت. هه‌ژموونمان له‌ده‌ستدا یان زۆربه‌ی‌ هه‌ژموونه‌كه‌مان له‌ده‌ستدا كاتێك توانای‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی‌ ئه‌و هێزه‌ رێژه‌ییه‌مان نه‌ما كه‌ له‌به‌رده‌ستمان بوو. 
وه‌ك چاودێرانی‌ تر ده‌پرسم: چ هه‌ژموونێكمان هه‌یه‌، وه‌ك گروپ یان سیستم یان كۆمكاریی‌ عه‌ره‌بی‌. 
پسپۆڕه‌ ستراتیجییه‌كانمان تا ئه‌مڕۆش زانیاریی‌ بۆ نمونه‌، زانیاریی‌ شیاوییان  له‌سه‌ر ئه‌و هێزه‌ «عه‌ره‌بی‌»یه‌ نییه‌ كه‌ سه‌ر به‌ ئێرانه‌، یان زانیارییان له‌سه‌ر تواناكانی‌ ئیسرائیل یان توركیا یان ئه‌سیوپیا یان خوا نه‌كان هه‌موویان به‌ یه‌كگرتوویی‌ نییه‌. 
وه‌ك زۆرێك چاودێریی‌ ئه‌دای‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ هه‌ریه‌ك له‌ ئێران و ئیسرائیل و توركیا و ئه‌سیوپیا ده‌كه‌م، به‌ چاوێكی‌ ئاسایی‌ و یان نا وردبینی‌ یان كه‌م شاره‌زاییه‌وه‌، تێبینی‌ زیادبونێكی‌ گه‌وره‌ی‌ ئیقلیمی‌ و زۆرجا نێوده‌وڵه‌تی‌ چه‌ند ساڵی‌ رابردووی‌ زۆربه‌ی‌ ئه‌و وڵاتانه‌ كردووه‌. 
نیشانه‌كان زۆرن و ئه‌وه‌ی‌ شاره‌زای‌ ناوچه‌كه‌ بێت حاشا له‌ په‌ره‌سه‌ندنی‌ ستراتیژی‌ وڵاتان و سیاسه‌ته‌ ده‌ره‌كییه‌كانیان ناكات. 
گومان له‌سه‌ر مه‌ودای‌ هاوتابوونی‌ ئه‌و تێبینییه‌ له‌سه‌ر ئه‌سیوپیا هه‌یه‌. به‌ڵام ئه‌وانه‌ی‌ شاره‌زاییه‌كی‌ باشیان له‌ كاروباری‌ دانوستانه‌كانی‌ به‌نداوی‌ نه‌هزه‌ و په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ میسر و وڵاتانی‌ ئه‌فریقی‌ سه‌ر رۆخی‌ روباریی‌ نیل هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ ئه‌سیوپیا له‌گه‌ڵ دامه‌زراوه‌ ئابورییه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان و «پێگه‌ی‌ جێگیریی‌» ئه‌و وڵاته‌ له‌ كیشیوه‌ره‌كه‌، درك به‌ مه‌ودای‌ هه‌ژموونی‌ ئه‌سیوپیا ده‌كه‌ن و درك به‌و په‌یوه‌ندییه‌ توندوتۆڵه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌دیس ئه‌بابا به‌ وڵاتانی‌ ئه‌فریقا و ئیسرائیل و ئه‌وروپاوه‌ ده‌به‌ستێت به‌تایبه‌ت له‌م چه‌ند ساڵە‌ی‌ دواییدا، به‌راورد به‌ هه‌ژموونی‌ گۆه‌شگیركراوی‌ میسر و زۆرێك له‌ ئه‌ندامانی‌ گروپی‌ عه‌ره‌بی‌ له‌ هه‌مان ماوه‌. 
هۆكاره‌كان له‌یه‌كتر نزیكن، به‌ڵام كاتێك باس له‌ زیادبوونی‌ هه‌ژموونی‌ وڵاتی‌ دراوسێ‌ ده‌كه‌ین، هه‌ندێك كه‌متر ئه‌وه‌ی‌ بۆ ئه‌سیوپیا گونجاوه‌ بۆ توركیا و ئێرانیش ده‌بێت، به‌ ئاندازه‌یه‌كی‌ زۆر زیاتر بۆ ئیسرائیل.
به‌ واتایه‌كی‌ تر، هه‌ژموونی‌ ئه‌و چوار ده‌وڵه‌ته‌ دراوسێیه‌ زۆر له‌و كاته‌ زیاتره‌ كه‌ به‌ سه‌رده‌می‌ سیستمی‌ ئیقلیمی‌ عه‌ره‌بی‌ ناوده‌برا. 
ئه‌گه‌ر بێت و به‌پێی‌ ریزبه‌ندی‌ تواناكان، هه‌ژموونی‌ ئه‌و چوار ده‌وڵه‌ته‌ دیاریی‌ بكه‌ین، چاودێران له‌سه‌ر ئه‌م ریزبه‌ندییه‌ جیاواز نابن. ئیسرائیل له‌ پێشه‌نگدایه‌، پاشان ئێران دێت كه‌ هاوبه‌شی‌ ده‌كات، دواتر توركیا و ئه‌سیوپیا. 
له‌ هه‌موو حاڵه‌ته‌كان، زیادبوونی‌ هه‌ژموونه‌كان هاتوونه‌ته‌دی‌، زۆربه‌ی‌ هه‌ژموونه‌كانیش له‌م چه‌ند ساڵه‌ی‌ دواییدا بوون. 
هه‌رچه‌نده‌ هۆكاره‌كان زۆرن بۆ زیادبوونی‌ ئه‌و هه‌ژموونانه‌، به‌ڵام دوو هۆكار به‌شێوه‌یه‌كی‌ ده‌ركه‌وتوو به‌پێی‌ جیاوازیی‌ دۆخه‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ و ناوخۆیییه‌كان كه‌ هه‌موان به‌شدارن تێیدا ئاماژه‌یان پێده‌كرێت. 
یه‌كێك له‌و هۆكارانه‌ی‌ له‌پشت ویادبوونی‌ ئه‌و هه‌ژموونانه‌وه‌یه‌، سه‌ركه‌وتنی‌ لایه‌نه‌ ئیقلیمییه‌كانه‌ له‌ قۆستنه‌وه‌ی‌ ئه‌و دۆخه‌ ناهه‌مواره‌ی‌ كه‌ به‌هۆی‌ په‌رچه‌كرداریی‌ نابه‌رپرسانه‌ی‌ فه‌رمانڕه‌وایانی‌ جیهانی‌ عه‌ره‌بیه‌وه‌ بوو به‌رانبه‌ر دیارده‌ و كرۆك و ئامانجه‌كانی‌ به‌هاریی‌ عه‌ره‌بی‌. 
ئه‌و حكومه‌تانه‌ گرنگی‌ پێویستیان به‌ رووداوه‌كه‌ نه‌دا كه‌ ده‌كرا وه‌ك هه‌لێكی‌ بێ‌ هاوتا بۆ گواستنه‌وه‌ بۆ رابونێكی‌ راسته‌قینه‌ی‌ نه‌ته‌وه‌ی‌ عه‌ره‌ب مامه‌ڵه‌ی‌ له‌گه‌ڵ بكرێت. هه‌لێك بوو كه‌ ده‌كرا هه‌موو هۆكاره‌كانی‌ تر كۆبكاته‌وه‌ بۆ رابوون، یان ته‌نانه‌ت بۆ ئه‌نجامدانی‌ چاكسازییه‌كی‌ راسته‌قینه‌ له‌ ناوه‌ند و دامه‌زراوه‌كانی‌ فه‌رمانڕه‌وایی‌ هاوشان له‌گه‌ڵ چه‌ندان ملیۆن گه‌نج و لایه‌نی‌ میانڕه‌و له‌ كۆمه‌ڵگه‌ عه‌ره‌بییه‌كان و ده‌كرا لێوه‌ ئه‌و كۆمه‌ڵگانه‌ به‌ره‌و قۆناغێكی‌ نوێی‌ مۆدێرنه‌ ببرێن كه‌ نه‌ته‌وه‌ی‌ عه‌ره‌بی‌ پێویستییه‌كی‌ زۆری‌ پێی‌ هه‌بوو. 
ئه‌وه‌ی‌ مایه‌ی‌ سه‌رنج و تێڕامانه‌، ژماره‌یه‌ك له‌و وڵاته‌ عه‌ره‌بیانه‌ی‌ بڕیاریاندا كه‌ به‌هاری‌ عه‌ره‌بیان به‌خۆوه‌بینی‌ یان رووداوه‌كه‌ له‌ وڵاتانی‌ ده‌وروبه‌رییان رویاندا، له‌ پێشه‌نگی‌ ئه‌و وڵاتانه‌ بوون كه‌ به‌وپه‌ڕی‌ بوێری‌ و چاوقایمییه‌وه‌ هه‌وڵیان بۆ گرتنه‌به‌ر و پراكتیزه‌كردنی‌ پلانه‌كانی‌ گه‌شه‌پێدان ده‌دا.
ئه‌و وڵاتانه‌ كه‌ به‌رپه‌رچی‌ به‌هاریی‌ عه‌ره‌بیان دایه‌وه‌، یان هه‌وڵیاندا داواكارییه‌كان به‌لاڕێدا ببه‌ن، ده‌كرا هه‌موو ئه‌و هه‌وڵ و ته‌نگوتیژی‌ و مه‌رگه‌ بكه‌نه‌ وزه‌یه‌ك بۆ گۆڕانكاریی‌ ئاشتیخوازانه‌ له‌ كۆمه‌ڵگه‌دا و بیگۆڕن به‌ وزه‌یه‌كی‌ له‌بن نه‌هاتوو. 
ئه‌و هێزانه‌، به‌گژداچوونه‌وه‌ و فێڵ و پاره‌ و توندوتیژییان به‌كارهێنا و به‌ریه‌ككه‌وتیان هه‌ڵبژارد. 
له‌ زیاتر له‌ جێگه‌یه‌ك، جه‌نگی‌ ئه‌هلی‌ دروست بوو. به‌هار ژاكا و به‌رگی‌ سه‌ربازیی‌ پۆشی‌، كاتێك گروپه‌ چه‌كداره‌كان و ره‌وته‌ سیاسییه‌كانی‌ دژ به‌ چاكسازیی‌ و نوێگه‌رایی‌ و زلهێزه‌كان هاتنه‌ناوه‌وه‌. به‌هۆی‌ دروستبوونی‌ بۆشایی‌ له‌ ده‌سه‌ڵات له‌ زۆربه‌ی‌ پێگه‌كانی‌ جیهانی‌ عه‌ره‌بی‌، میلیشیاكان و ئه‌و سوپا رێكخراوانه‌ی‌ له‌لایه‌ن وڵاتانی‌ ده‌وره‌به‌ره‌وه‌ پشتیوانی‌ ده‌كران، هاتنه‌پێشه‌وه‌. ئه‌و وڵاتانه‌ مه‌رجی‌ خۆیان دانا بۆ په‌یوه‌ندی‌ نوێ‌ و بنه‌مای‌ كاریی‌ داهێنراویان له‌ هه‌رێمه‌كه‌دا سه‌پاند و سه‌ودایان به‌و هه‌ژموونانه‌وه‌ ده‌كرد كه‌ له‌ وڵاته‌ عه‌ره‌بییه‌ شه‌كه‌ته‌كان دروستیان كرد و ئه‌و دۆخه‌یان قۆسته‌وه‌ بۆ خزمه‌تكردن به‌ په‌ره‌پێدانی‌ په‌یوه‌ندییه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئه‌وروپا و ئه‌مریكا.     
ئایا ئه‌وه‌ هه‌ندێك له‌و كارو كرده‌وانه‌ نییه‌ كه‌ ئێران و ئیسرائیل ئه‌نجامی‌ ده‌ده‌ن دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ دڵنیابوون له‌ خامۆشبوونی‌ به‌هاری‌ عه‌ره‌بی‌ كه‌ پێشتر هه‌ڕه‌شه‌ی‌ له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی‌ و خه‌ونی‌ فراوانبوونی‌ هه‌ێمایه‌تییان دروستكردبوو. 
سه‌یره‌كه‌ له‌وه‌دایه‌، هه‌ندێك له‌ پلانه‌كانی‌ گه‌شه‌پێدان و چاكسازیی‌ كه‌ له‌ قۆناغی‌ تیۆری‌ هاتنه‌ده‌ر و ده‌ستكراوه‌ به‌ جێبه‌جێكردنیان، كات دره‌نگ بووه‌ بۆیان و له‌ سایه‌ی‌ بارێكی‌ ئاڵۆز و قورسدایه‌. چاره‌نوسی‌ زۆرێك له‌و پلانانه‌ رووبه‌ڕووی‌ مه‌ترسی‌ دره‌كی‌ و ناوخۆیی‌ ده‌بێته‌وه‌. 
هۆكاریی‌ دووه‌م و به‌رپرسیارێتی‌ زیادبوونی‌ هه‌ژموونی‌ وڵاته‌ ئیقلیمییه‌كان، ده‌كه‌وێته‌ ئه‌ستۆی‌ وڵاته‌ زلهێزه‌كان و به‌ تایبه‌تیش ولایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان. 
واشنتۆن هه‌ڵه‌ی‌ كرد كاتێك شێوازیی‌ هاوسه‌نگی‌ هێزی‌ پیاده‌كرد بۆ رێكخستنی‌ په‌یوه‌ندییه‌كان له‌گه‌ڵ هێزه‌ عه‌ره‌بی‌ و ئیقلیمییه‌كان له‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست و په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ نێوان ئه‌و وڵاتانه‌ له‌گه‌ڵ یه‌كتر. هه‌وڵیدا هه‌موو لایه‌نه‌كان رازیی‌ بكات، بۆیه‌ كاریی‌ بۆ به‌هێزبوونی‌ هه‌موویان كرد و هه‌ریه‌ك و به‌پێی‌ قه‌باره‌ی‌ خۆی‌. 
ئه‌و شێوازه‌ی‌ له‌كاتی‌ جه‌نگی‌ عیراق-ئێراندا به‌كارهێنا، پاشان عیراق تێكشكا و رووبه‌ڕبوونه‌وه‌كه‌ له‌نێوان سعودیه‌ و ئێراندا مایه‌وه‌. 
به‌ڵێنیدا چه‌ك بداته‌ میسر، كۆمه‌كه‌كان به‌رده‌وام بوون، هه‌موو پشتیوانییه‌كی‌ پێشكه‌ش به‌ ئیخوان موسلیمین كرد به‌ فشارخستنه‌ سه‌ر هێزه‌ ده‌ستڕۆیشتووه‌كان له‌ میسر و هێزه‌ مه‌ده‌نییه‌كان.
شۆڕشی‌ به‌هاری‌ عه‌ره‌بی‌ له‌ میسر وه‌ك هه‌لێك له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی‌ توركیاوه‌ قۆزرایه‌وه‌ تا كار بۆ جێبه‌جێكردنی‌ شه‌ریعه‌تی‌ ئیسلامی‌ بكرێت و سیستمی‌ حوكمڕانی‌ ئاینی‌ له‌ میسر جێگیر بكرێت. 
واشنتۆن به‌ئاگانه‌هاته‌وه‌ و به‌شێوه‌یه‌كی‌ ته‌واوه‌تی‌ گه‌یشته‌ قۆناغی‌ رۆچوونی‌، به‌ڵام سیاسه‌تی‌ هاوسه‌نگی‌ هێزه‌كان، لانی‌ كه‌م پێویسته‌ بۆ سه‌رخستنی‌ هه‌وڵی‌ سه‌قامگیریی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ و ئیقلیمی‌ و خۆجێی‌. مه‌رجه‌كه‌ له‌سه‌ر هه‌موو ئه‌و ئاستانه‌ ره‌خساو نه‌بوو. 
سودی‌ له‌ پوخته‌ی‌ ئه‌زمونه‌ مێژوییه‌كانی‌ رابردوو و ئێستای‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست وه‌رنه‌گرت ، خه‌ریكه‌ ده‌گاته‌ ئه‌و ئاكامه‌ی‌ كه‌ ده‌سته‌بژێری‌ فه‌رمانڕوایانی‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست دڵسۆزی‌ پێویست و به‌رده‌وامی‌ خۆیان بۆ خۆرئاوا نه‌سه‌لماندووه‌، وڵاتانی‌ خۆرئاوا به‌رده‌وام دڵنیا نه‌بووه‌ له‌ هاوپه‌یمانه‌كانی‌ له‌ ناوچه‌كه‌، جا ئه‌و هاوپه‌یمانانه‌ تورك بن یان یان ئێرانی‌ ئان عه‌ره‌ب. 
ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانه‌كانی‌ له‌و ماوه‌یه‌ و له‌سایه‌ی‌ ئه‌و ره‌وشه‌دا كه‌ حوكمی‌ سه‌رۆك موباره‌ك له‌پاش خۆیه‌وه‌ جێیهێشت و پاشاگه‌ردانی‌ دروست بوو به‌هۆی‌ هاوپه‌یمانی‌ نێوان پاشماوه‌كانی‌ رژێم له‌گه‌ڵ هێز و دامه‌زراوه‌ و گروپه‌كانی‌ دژ به‌ چاكسازیی‌  و شۆڕشی‌ گه‌لی‌ میسر، هه‌لێكی‌ گه‌وره‌یان له‌ده‌ستدا. 
ئه‌وه‌یان له‌ده‌ست چوو كه‌ میسر وه‌ك گه‌وره‌ترین وڵات له‌ڕووی‌ دانیشتوانه‌وه‌ له‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست ده‌توانێت ئه‌و رۆڵی‌ ئیقلیمییه‌ گه‌وره‌یه‌ بگێڕێت كه‌ پێشتر هه‌یبوو. 
ماوه‌یه‌كه‌ رۆڵی‌ میسر له‌سه‌ر گۆڕه‌پانی‌ ناوچه‌كه‌ به‌دی‌ ناكرێت و وه‌ك ده‌وڵه‌تێك ته‌ماشا ده‌كرێت كه‌ نه‌توانێت وه‌ك جاران گه‌مه‌ی‌ خۆی‌ بكات بۆ راكرتنی‌ هاوسه‌نگی‌ نێوان هێزه‌ ئیقلیمییه‌كان، یان پێكهێنانی‌ سه‌ركردایه‌تیه‌كی‌ هاوپه‌یمانی‌ ئیقلیمی‌ له‌پێناو هێنانه‌كایه‌ی‌ ئه‌و سیستمه‌ ئیقلیمییه‌ی‌ كه‌ خواستی‌ مانه‌وه‌ی‌ نه‌ماوه‌. 

له‌ (الشروق)ی‌ میسرییه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌ 
*بیرمه‌ندی‌ میسری‌ شاره‌زا له‌ كاروباریی‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ و ریفۆرم و وه‌رچه‌رخانی‌ دیموكراتی‌.


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7372
25/9/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ پاڵێوراوانی خه‌ڵاته‌كانی فیفا زه‌ بێسته‌كان به‌ بردنه‌وه‌ی جام و نازناو دیاریی ده‌كرێن یان ئاستی هونه‌ری؟ 25/9/2017
‌ بارسێلۆنا بۆندی چه‌ند یاریزانێكی نوێ ده‌كاته‌وه‌ 24/9/2017
زانست
‌ پاسێكی كارەبایی ژمارەی پێوانەیی جیهانی تێكشكاند ئایندە بۆ ئۆتۆمبیلی كارەباییە 25/9/2017
‌ وریای سوپەر مەلاریا بن 25/9/2017
‌ دیزاینەرە گەورەكەی ئەپڵ 25/9/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP