خەڵكی‌ ئەنبار موڵك‌‌و ماڵەكەیان بە نیوە قیمەت دەفرۆشن
جێهێشتنی‌ ئارەزوومەندانە خەڵكی‌ ئەنبار موڵك‌‌و ماڵەكەیان بە نیوە قیمەت دەفرۆشن ‌ 9/2/2017
یەکەی ئابووری

ئەو رێوشوێنانەی لەپارێزگای ئەنبار (110كم لەڕۆژئاوای بەغدای پایتەخت) گیراونەتەبەر، یارمەتیدەر نەبوون بۆ باوەڕهێنان بە دانیشتووانی ناوچەكە تا جارێكی تر لەشارەكانیاندا جێگیر ببن، بەتایبەتی كە لەگەڕانەوەی گروپە چەكدارەكان دەترسن، هەروەها ئەو رێوشوێنانە بە تەنیا گوشارێك بۆ سەر سروشتی ژیانی رۆژانە لەناو شارەكاندا دەزانن ئەمەش بەزۆری بۆتە هۆی كۆچێكی پێچەوانە كە پاشگەزبوونەوەی تێدا نییە، ئەویش لەڕێی فرۆشتنی موڵك‌و خانووبەرەكان یاخود بەكرێدانیان بە نرخێكی كەم كە رەنگە بگاتە نیوەی ئەو نرخەی بەر لەساڵی 2014 هەیانبووە.

ژیان لە ئەنبار ئەستەمە
عومەر حەمدانی (48 ساڵ) یەكێكە لەدانیشتووانی شاری رومادی‌و خانوویەكی لەشوێنێكی باشی ناوەندی شارەكەدا هەبوو، بڕیاریدا دەستبەرداری خانووەكەی بێت لەبەرامبەر نیوەی نرخەكەیدا تا بگوازێتەوە بۆ هەرێمی كوردستان‌و ژیانێكی نوێ پێكبهێنێت لەخانوویەكدا كە خۆی خاوەنی بێت.
حەمدانی قسە بۆ ماڵپەڕی (نیقاش) دەكات‌و دەڵێ: «رۆژێك لەڕۆژان بەخەیاڵمدا نەهاتووە كە بتوانم لەدەرەوەی شاری رومادی بژیم، بەڵام ئەو كردەوە تیرۆریستی‌و سەربازییانەی روویاندا، ناوچەكانیان كردینە سەربازگەو جموجوڵ تێیاندا وەستاوەو سەركردە ئەمنیەكان كاتی ئیش‌و هاتوچۆش دیاری دەكەن بەپێی چەند پلانێكی ئەمنی كە زۆر جار نامەدروسن، هەندێك جاریش یەكێك لەئەندامانی هێزە ئەمنیەكان لەو خاڵانەی پشكنیندا كە بەشارەكەدا بڵاوبوونەتەوە، دەبێتە هۆی پەكخستنی هەموو هاتووچۆی ناوچەكەو رێ لەدانیشتووانەكەی دەگرێت كە بچنە دەرەوە بۆ سەر كارەكانیان، بەبیانووی بوونی پێشێلكاری ئەمنی كە هەڕەشە بۆ سەلامەتی دانیشتووانی ناوچەكە دروست دەكات».
دەشڵێت: «خانووەكەم كە نزیكەی (250) ملیۆن دیناری عیراقی دەكرد (200 هەزار دۆلاری ئەمریكی) بە تەنیا (150) ملیۆن دینار فرۆشتم، دەزانم ئەو نرخە زۆر كەمە، بەڵام ناچارم تا لەو كرێ زۆرەی خانوو رزگارم بێت كە لەماوەی دوو ساڵی ئاوارەییدا ماندووی كردم، زۆر دوودڵیش نەبووم كە خانووەكەم بەنیوەی نرخەكەی فرۆشت تا لەڕێوشوێنە ئەمنیە ئاڵۆزەكان دەربازم بێت‌و ژیانێكی ئارام‌و ئاسان بۆ خێزانەكەم دەستەبەر بكەم دوور لەو ململانێی سیاسی‌و فیكریەی ژیانمان دەخاتە بەر هەڕشەی راگواستن‌و ئاوارەبوونەوە».
ئامانجی ئەوانەی بڕیاریان داوە نیوەی نرخی خانووبەرەكانیان بكەنە قوربانی، تەنیا بۆ گەڕان بەدوای شوێنێكدا نەبووە كە بۆ ژیان ئارام بێت، بەڵكو دەرفەتی‌ ئەوەیان لەبڕیاری گواستنەوەكەدا بینیەوە كە رێچكەی ئەزموونەكانیانی پێ راست بكەنەوەو ئەو داهاتەش مسۆگەر بكەنەوە كە لەماوەی سێ ساڵی رابردوودا لەدەستیان چووە.

زەرەرێكی زۆر دەكەن
«بینایەكی چەند نهۆمی‌و ژمارەیەك دوكانی بازرگانیم هەیەو ناتوانم داهاتێكی ئەوتۆیان لێ دەستبخەم كە ژیانێكی باشم بۆ مسۆگەر بكات‌و بگونجێت لەگەڵ ئەو پارەیەی وەبەرمهێناوە» ئەمە قسەی یەكەمی ماجد عەبدوڵڵایە. ئەو وتیشی: «جگە لەچەند یادەوەرییەك هیچی دیكەم لەشاری فەلوجەدا نەماوە، چونكە هەموو كاروبارەكانم یەكلاكردۆتەوەو گواستوومنەتەوە بۆ بەغدای پایتەخت لەو كاتەوەی بەئاوارەیی لەساڵی 2014دا روومان تێكرد، تەنیا چەند موڵكێكی بازرگانی ماون كە لەچەند ساڵی رابردوودا هیچ سوودێكیان نەبووە».
هەروەها وتی: «باڵەخانەیەكم هەیە كە خۆم‌و براكانم لەباوكمانەوە بۆمان ماوەتەوە، بڕیارماندا بیفرۆشین، بەڵام زەرەرێكی زۆری دەكرد، لەگەڵ‌ ئەوەش پێمانوایە بەدەستهێنانی نیوەی پارەكەمان‌و وەبەرهێنانی لەشوێنێكی ئارامدا بڕیارێكی دروستەو رەنگە هانمان بدات تا لەدەرەوەی وڵات نیشتەجێ ببین لەڕێی وەبەرهێنانی موڵكەكانمان لەناوخۆی وڵات‌و نیشتەجێبوون لەدەرەوە، بۆئەوەی خوێندنێكی باشتر بۆ منداڵەكانمان‌و ژیانێكی خۆش‌و ئارامیش بۆ خێزانەكانمان مسۆگەر بكەین».
وتیشی: «ئەو رێوشوێنە ئەمنیە ئاڵۆزانەی ئاستەنگیان بۆ جموجوڵی دانیشتووانی ناوچەكە دروستكردووە، یارمەتیدەربوون لەدروستكردنی بەربەست بۆ هاتن‌و چوونی كاڵا لەشارەكەوە بۆ دەرەوەو بەپێچەوانەشەوە، هەروەها بوونەتە هۆكاری وەدەرنانی هەموو كەسانی بەتواناو شارەزای بواری بازرگانی‌و تەندروستی، ئەمەش رەنگدانەوەی خراپی بەسەر واقیعی تەندروستی‌و بازرگانی‌و تەنانەت خوێندنیش لەشارەكەدا هەبووە دوای ئەوەی زۆربەی دانیشتووانی ناوچەكە وازیان لەگەڕانەوە بۆ شارەكە هێنا بەتایبەتی پزیشك‌و خاوەن سەرمایەكان كە گرنگترین كرێچیەكانمان بوون».

بازاڕی خانووبەرە گەرمە
رەنگە ئەم پڕۆسەی مۆڵك فرۆشتنانە كارەساتێكی ئابووری بێت بۆ خاوەن موڵك‌و خانووبەرەكان كە ناچاربوون بەنیوەی نرخ بیانفرۆشن، بەڵام بۆتە بازرگانیەكی باش‌و ئەو خاوەن سەرمایانە سوودیان لێ بینیوە كە دەستیان كردووە بەسەرفكردنی پارەیەكی زۆر بۆ بەدەستهێنانی زۆرترین موڵك‌و زەوی‌و خانووبەرە.
نەبیل ئیبراهیم عیساوی (58 ساڵ) كە خاوەنی نووسینگەی كڕین‌و فرشتنی خانووبەرەیە، ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، بازاڕی خانووبەرە لەمانگی ئەیلولی 2016وە جموجوڵێكی خێرای بەخۆوە بینیوە دوای ئەوەی خێزانەكان گەڕانەوە بۆ شارەكانیان، وا دیاریشە بەگوێرەی ئەو پەیوەندییانەی لەهەندێك دۆست‌و كڕیارەوە پێمدەگەیشتن، زۆربەی ئەو خێزانانە خۆیان یەكلایی كردبووەوەو داوایان لێ دەكردم خانووەكانیان بۆ بفرۆشم‌و دەشیانزانی كە نیوەی نرخی راستەقینەی موڵكەكانیان وەردەگرن».
هەروەها دەڵێت: «زۆربوونی خواست یارمەتیدەرە بۆ بەرزبوونەوەی نرخ، بەڵام ئەوەی ئەمڕۆ لەبازاڕی خانووبەرەدا دەیبینین پێچەوانەی ئەو رێسایەیەو نرخ لەگەڵ زۆربوونی خواست لەسەر ئەو خراوەڕووە كەمە، هەرەس دێنێت، هۆكارەكەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە ئەو شارانەی لەچنگی داعش ئازادبوون، فاكتەرەكانی راكێشانی دانیشتووانی ناوخۆیان لەدەست داوە ئەویش دوای دووركەوتنەوەی پزیشكان‌و داڕمانی ژمارەیەكی زۆر خوێندنگەو ئەو لاوازیە زۆرەی لەدۆسێی خزمەتگوزاریەكان‌و ژێرخاندا هەیە».
وتیشی‌: «لەماوەی سێ مانگی رابردوودا یەكێك لەو كەسانەی باری داراییان باشە لەڕێی ئەم نووسینگەیەی ئێمەوە پێنج خانوو سیانزە پارچە زەوی نیشتەجێی كڕیوەو بڕی یەك ملیار دیناری عیراقی سەرفكردووە، زۆركەسی تریش هەن كە دەرفەتێكی باشی وەبەرهێنانیان لەكڕینی زەوی نیشتەجێبوون یاخود كشتوكاڵیدا بینیوەتەوە».

پشكی گەورە بەر زەویە نیشتەجێكان دەكەوێت
هاوكات، عەبدولحەمید حەدیسی راوێژكاری یاسایی فەرمانگەی تۆماری خانووبەرە لەپارێزگای ئەنبار روونیدەكاتەوە، جموجوڵێكی گەورەو سەرنجڕاكێش هەیە لەپڕۆسەی كڕین‌و فرۆشی خانووبەرەو زەوی نیشتەجێ‌و كشتوكاڵی لەپارێزگای ئەنبار، بەتایبەتی لەشارەكانی فەلوجەو رومادی هەردوو گەورە شاری پارێزگاكەدا، بەڵام ناتوانین ناوی دیاردەی لێ بنێین، چونكە ئامارێكی وردمان لەبارەی قەبارەی ئەو پڕۆسەیە لەلا نییە، هۆكارەكەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە فەرمانگەو بەڕێوەبەرایەتیەكانی تۆماری خانووبەرە دەستیان بەڕاییكردنی مامەڵەی گواستنەوەی خاوەندارێتی نەكردووە».
دەشڵێت: «لەمیانی چاودێریكردنمان بۆ پڕۆسەكانی كڕین‌و فرۆشتن، ئەو خانووبەرانەمان پۆلێنكرد كە لەپڕۆسەكانی فرۆشتندا كراونەتە ئامانج‌و دەركەوت پشكی گەورە بەر زەویە نیشتەجێكان دەكەوێت، بەم پێیەش ئێمە لەبەردەم چەند پڕۆژەیەكی وەبەرهێنان‌و بازرگانیداین كە خاوەن سەرمایەكانی شارەكەو دەرەوەی راكێشاوە بۆ ئەوەی بازرگانی ئایندەیی لەبازاڕی خانووبەرەو زەوی ئەو شارانەدا بكەن كە پێگەی بازرگانی‌و كۆمەڵایەتی باشیان هەیە».
سەرچاوە: ماڵپەڕی نیقاش


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7204
26/2/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ نه‌ورۆز، شیروانه‌، كه‌ركوك، پ.هه‌ولێر بۆ چوارگۆشه‌ی زێڕین 26/2/2017
‌ پێكانه‌كه‌ی‌ كازۆرلا تا كۆتایی وه‌رز درێژه‌ی ده‌بێت 26/2/2017
زانست
‌ هۆكاری خه‌وتنی مرۆڤ و زینده‌وه‌رانی تر ئاشكرا بوو 22/2/2017
‌ میكانیزمێكی نوێ بۆ وه‌ستاندنی خوێنبه‌ربوونی مێشك 22/2/2017
‌ كونێكی ڕه‌ش له‌ گه‌له‌ ئه‌ستێره‌كه‌ماندا خۆی شاردووه‌ته‌وه‌ 22/2/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP