چەند وێستگەیەك لە مێژووی كارەبا
چەند وێستگەیەك لە مێژووی كارەبا ‌ 15/2/2017
دڵسۆز عومەر

فورمێكی وزەیە لە ئەنجامی بوونی پارتیكلی بارگەكراو وەكو ئەلكترۆن‌و نیترۆن ئینجا كۆكردنەوەی ئەو بارگانە بەشێوەیەكی ستاتیكی بێت یاخود دوانە ئەمیكسیت وەكو تەزوو. دەزانین كارەبا (ئەلكتریك) هەمووی بەجاریك نە دۆزراوەتەوە، بەڵكو قۆناغ لەدوای قۆناغ گەشەی سەندوە. قۆناغەكانی گەشەسەندن لە بواری زانستی كارەبادا‌و گەڕان بەدوای سەرچاوەیەكی روناكی هەرزان‌و سەلامەت بەمەبەستی روناككردنەوەی ماڵەكان لەشەودا.

تۆماس ئەدیسۆن
زۆربەی سەرچاوەكان وایدادەنێن كە (بینجامین فرینكلین) لەساڵی ١٧٥٢ زاینیدا كارەبای دۆزیوەتەوە، بەهۆی تاقیكردنەوەی كولارە بەناوبانگەكەی بە بەردەوام لەكاتی هەورە بروسكەدا هەرچەندە بەرهەم هێنانی وزەی كارەبا ئاسان نەبوو بۆ ماوەیەكی درێژ بووە هۆی بوونی سەرچاوەیەكی باوەڕپێكراو بۆ بەرهەم هێنانی كارەبا بەمەبەستی تاقیكردنەوە لەساڵی ١٨٠٠ زاینیدا لە ئیتالیا ئەلیساند ڤۆلتا دۆزینەوەیەكی گەورەی گرنگی ئەنجامدا‌و پەڕەیەكی هێنا‌و خستیە ناو ئاوی سوێرەوەو زنگ‌و مسی لە بەرامبەر پەڕەكە داناو تێبینی كارلێكی كیمیاوی كرد بە بەرهەم هاتنی ئەو وزەیەی كارەبا، ڤۆلتا بووە یەكەمین كەس كە خانەی كارەبای دروست كرد لە مێژوودا، بەهۆی بەستنی چەند خانەیەك بەدوای یەكدا.
زانا ڤۆلتا توانی سپرنگی تەزوو دروست بكات‌و بیكاتە فورمێك لە شێوەی پاتری. بەمەش زیاتر ناوبانگی دەركرد‌و ئێستاش ڤۆلتا بۆتە پێوانە بۆ باتری. لە ساڵی ١٨٧٩ زاینیدا (تۆماس ئەدیسۆن) ورد بووە لە گلوپێكی كارەبایی راست كارپێكراو و چەندین تاقیكردنەوەی كرد، تا توانی ئەو داهێنانە بكات ئەویش بەكارهێنانی وایەرێكی بچوك لەناو گڵوپێكدا. لەكۆتاییدا توانی بەكارهێنانی كوتونی ئاسایی بەكاربۆن ئەمیش گەشەسەندنێكی بە رچاوی لە داهێناندا بەرپاكرد‌و گڵۆپی بەرهەم هێنا، بۆیە بەرەنگاربوونەوەو سەختیەكان كەمتربوونە. دواتر لە ساڵی ١٨٨٢دا لە شاری نیویۆرك توانی ٥٠٠٠ لامپ دروست بكات.

جیاكردنەوەی هەردوو جۆرەكە
 دوای ئەدیسۆن، زانا (نیكۆلا تیك) هات‌و بەمەبەستی كاركردن لەگەڵ كۆمپانیاكەی تۆماس ئەدیسۆن توانی كۆیلی تیسلا بەرهەم بهێنیت، كە تا ئەمڕوش بەكاردێت. هەروەها توانی هەردوو جۆری كارەبا لێك جیابكاتەوە (AC)‌و (DC). دواتر لە ساڵی ١٩٢٠دا وزەی كارەبا گەشەی كرد تا ئەمڕۆ ئەو پێشكەوتنانە كە لە بواری كارەبادا هاتووە ماندوبوون‌و شەونخونی ئەم زانایانە بوون.


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7252
27/4/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ به‌كورتی 27/4/2017
‌ نهێنی ئاهه‌نگێڕانه‌كه‌ی میسی ئاشكرابوو 27/4/2017
زانست
‌ جیهانێكی نهێنی به‌كتریا له‌ گه‌رماوه‌كاندا 27/4/2017
‌ چۆن بیابان له‌ ئه‌فریقا سه‌ریهه‌ڵداوه‌؟ 27/4/2017
‌ چین..ڕووبارێك له‌ ئاڵتوون دۆزرایه‌وه‌ 27/4/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP