رۆژێک بۆ رەنـگـی رەنگـاڵە*
بەر لە مەرگی کوردستانی نوێ رۆژێک بۆ رەنـگـی رەنگـاڵە* ‌ نه‌وزاد عه‌لی ئه‌حمه‌د‌ 12/1/2017
تەنیا چڵێک لە درەختی ئەرخەوان
ئێرە رۆژهەڵاتە، ئەم کیشوەرە  بە جۆرێک ئاڵۆزو سەرگەردان بووە، ویژدانی زیندووش نەیتوانیووە لە تەپوتۆزی رۆژگار دایتەکێنێت.
ناسنامەکەی بە جۆرێک تەڵخ بووە بە گەڕانەوە بۆ سەرچاوە ئۆرجیناڵەکانیش نە دەتوانێت خۆی بەیان بکات، نە جوانییەکان رەونەقدارتر دەکات. ئێرە میحنەتە، ئەو میحنەتەش وەک نەتەوەکانی تر بینەقاقای کوردیشی گرتووە. پسپۆران نەبوونی دەوڵەتێکی سەربەخۆ بە سەرتۆپی ژەنگاویبوونی مێژووی کورد دەزانن، ئەی ئەوەنییە ٢٥ ساڵە درەختی ساوا تێکەڵاو بە روحمان بووە، چاوەڕوان بووین ببێت بە درەختێکی ئەرخەوان! ٢٥ ساڵە ساوای نێو بێشکە بەرەو نادیار شەقامەکان تەی دەکات. ئایا ئەگەر ئەمە کولتورێک نەبێت بەباڵای رۆژهەڵات دوورابێت، کەواتە چ پێناسەیەکی تر هەڵدەگرێت! رۆژهەڵات جوگرافیایەکی چاوکراوەیە بۆ شەڕو جەنگێکی درێژخایەن. شەڕ ژیارو کولتور وێران دەکات! 
ئێمە نەتەوەیەکین ئاڵوودە بە تاریکی، ئەوەندەی عاشقی سەرخەوەکانی بەر سێبەرین، نیو بەقەد ئەمە چاوەڕوانی رۆشنایی سەحەر ناکەین! ئێمە موسافیری سەفەرە کورتەکانی ژیانین!
کەواتە پیتەکانی رۆژنامەو ماکینەکانی چاپ لەو ٢٥ ساڵەدا تەنیا روو لە ئەرشیڤ‌و پشت لە رابوون بوون، رۆژنامەنووسی ئێمە پێش ئەوەی روو لە شەقام بکات، کورتترین رێگاو هەنگاوی هەڵبژاردووە بۆ گواستنەوەی رووداوەکان، ئەو حەیرانی کورسی‌و مێزو چاویلکەی رەشە! چونکە کاپتنەکان عاشقی کورسیین، ئەو کورسییانەی نە دەزانن دەریا چییە! نە شەپۆڵەکان دەناسن! رۆژنامەنووس و کاپتنەکان ٢٥ ساڵە بە دوو ئاڕاستەی جیاواز رێدەکەن، وەهم‌و گومان دوو تیرەی یەک عەشیرەتن، ساڵانێکە بەرامبەر بە یەک وەستاون‌و خەنجەری دەبانیان سوارە!
ئێرە کوردستانە، کوردەواریم، ئەوەندە بە کۆکە کۆک رێدەکات، منداڵەکانیش لە ئازاری دەگەن. کارمان کردو بەرهەممان فرە... بەڵام مێژوومان پەرت‌و شڕە! پەشیمانی وەک تیرۆژێکی گەمارۆدراوی بەر رەشەبا دەرگاکانی ون کردووە! ژیان تەندراوە بە هەڵوەستە و رامان، چ رامانێکە ٢٥ ساڵ لە مێژووی نادیدە، رێ بە رۆژنامەیەک بگیرێت‌و بەرەو ئاوابوونی ببات، ئەمە چ مردنێکە لەنێو ئەم گێژەنگەدا دەریچەیەک نادۆزێتەوە بۆ دەربازبوون‌و خۆنوێکردنەوە! وردە .. وردە « ئەو «یش مەرگی خۆی رادەگەیەنێت و پەنجەی شایتمانی بۆ قیبلەی ئەلیکتڕۆنێک دەلەقێنێت. بەڵام رەنگە ئەو نەزانێت وڵاتانی رۆشن ئارەزوو ناکەن، مەرگی کاغەزو چاپ رابگەیەنن. ئەی کاپتن زۆرمان گووت‌و پڕۆژە دوای پڕۆژە مێزی بەردەمتی پڕ کرد لە پێشنیار، پێشنیارو پڕۆژە بۆ گواستنەوەی رۆژنامەی « کوردستانی نوێ» لە گیرفانی تۆ، بۆ گیرفانی خۆی!
چرۆیەک لە لوتکەدا
جارێکی تر مێژوو هەڵدەستێتە سەرپێ‌و بانگمان دەکات بۆ دەورکردنەوەیەکی تر، بە پێوەرێک وەک چرۆی بەر کانییەک چۆن بە خێرایی سەردەکاو سەردەکا. ئەوێ پانتاییەکە لە چرۆی شکاو. شاخێک بوو لە چەکی تەسلیم بوونەوەو رووبارێک لە شەرمەزاری و ئەشکەوتێکی تاریک تاریک وەک قەترانی شەوی یەڵدا. ئەوێ رۆژێ ئاسۆیەک نەبوو بۆ بینی مانگ‌و کۆکردنەوەی ئەستێرەکان. دارستانێک نەبوو چاوەکان لە ئامێز بگرێت، رەزێک نەمابوو هێشتووە ترێ بە رێبوارەکان ببەخشێت... تا « شام» هاتە دەنگ‌و بانگی شەفەقی راگەیاند. پەیام گەیشت هەر زوو.. شارەو شارو گوند بەگوند، ماڵ بە ماڵ عەترێکی بۆنخۆشی دوای سوتماک ئەم ناوەی جوانتر کرد. پەنجەکان چرۆیان کرد، گوڵاڵەی ئەو ناوە نێرگزەجاڕێکی سوورو سەوزی لێکەوتەوە... بروسکە، نامەو تەتەرەکانی مام بە خێرایی مەشخەڵی ئاگری نەورۆزیان لە سەری مامەندەو لە سێ سنوور گەشاندەوە، مام **دەڵێت: 
- ئێستگه‌یه‌ک له‌ شام دابین بکەن‌و بڵاوکراوه‌یه‌کیش ده‌ربکه‌ن و الشرارة بۆ ئه‌وان جێ بهێڵن تا له‌ کوردستان واته‌ له‌ شاخ ده‌ری بکه‌ن.
-هه‌وڵی دامه‌زراندنی ئێستگه‌ بده‌ن له‌لای « دیر الزور» چ بۆ جوقد بێ چ بۆ خۆمان بێ... ده‌رچواندنی» نشرةاخباریة» هه‌فته‌یی یان دوو هه‌فته‌یی، زۆربه‌ی له‌ رادیۆکه‌مانه‌وه‌ بێت.
-الشراره‌! کوا؟ چۆنه‌؟ چی یه‌؟ چاومان لێڵ بوو هه‌ر ئه‌و ئه‌ستێره‌ی سیوه‌یله‌ ده‌رنه‌که‌وت؟
-راپه‌ڕینی شاره‌کان به‌ راستی زۆر زۆر نایاب‌و دڵخۆشکه‌رو وره‌‌ به‌رزکه‌ره‌وه‌یه‌، زۆربه‌ی زۆری خه‌ڵک ئاماده‌ن درێژه‌ی پێ بده‌ن، به‌ڵام به‌ قسه‌ی ی.ن.ک خه‌ڵک گوێ له‌ ئامۆژگاریی رادیۆکه‌مان ده‌گرێت.
- ئێستگه‌یه‌کمان بۆ بکڕن، مۆدێرن بێ، ئه‌مپری فایه‌ری له‌گه‌ڵ بێ، 1-2 کیلۆ بێت، بچووک بێت، یان به‌ هۆی نه‌سرین یان به‌ هۆی ئامۆزاوه‌ بۆمان بنێرن. 
-ڤیدیۆکه‌مان زۆر که‌ڵکی بووه‌، زۆر فیلمی باشمان پێ گرتووه‌، به‌ راستی افلام وثائقیة‌-ی باشمان هه‌یه‌و ئێسته‌ وا « ده‌سته‌ی ڤیدیۆ- سینمائی» دروست ده‌که‌ین، بۆیه‌ زۆر تکایه‌ زۆر هه‌وڵده‌ن بۆ: ا- کڕینی کامیرای سینه‌مایی زۆر مۆدێرن‌و باش‌و دوورگریش به‌ ئه‌فلامی زۆره‌وه‌ بۆمان بنێرن به‌ هۆی نه‌سرین و ئامۆزاوه‌. ب- کڕینی جهازی ڤیدیۆی مۆدێرن و باش و سووک و بچووک با کامیرایه‌که‌ی دوورگریش بێت. ج- جهازێکی ڤیدیۆی ( پورته‌بل- حمال) هه‌یه‌ وه‌ک کامیرا وایه‌ بۆمان بکڕن. جگه‌ له‌مانه‌ ئێمه‌ نازانین نوێ چی په‌یدا بووه‌، بۆیه‌ خۆتان لێ ی بگه‌ڕێن و بۆمانی بکڕن و بنێرن. به‌ راستی بۆ دوارۆژ، بۆ تاریخ، بۆ پ. م- یش زۆر باش و به‌ که‌ڵکه‌.
- رادیۆکه‌مان وه‌ک خه‌ره‌کی لێ هاتووه‌ و باش نابیسرێ و خه‌ریکه‌ په‌کی ده‌که‌وێت به‌ یه‌کجاری بۆیه‌ زۆر تکایه‌ هه‌وڵو هیمه‌تی باشمان بۆ بده‌ن بۆ کڕین و ناردنی دوو دانه‌ی باش و به‌ هێزتر به‌ ئه‌مپلی فایه‌ره‌وه‌.
-  رادیۆکه‌مان هه‌ر رۆژێک بوه‌ستێت په‌کمان ده‌که‌وێت: زۆر شڕ بووه‌! بۆیه‌ هه‌قه‌ په‌له‌ له‌ ناردنی دوو رادیۆ بکه‌ن یه‌ک به‌ هۆی نه‌سرین و یه‌کێکیش به‌ هۆی ئامۆزاوه‌، هه‌ر چه‌نده‌ به‌ هێز و بچووک بێت باشتره‌..... دووباره‌ تکام وایه‌ هه‌میشه‌ بیرتان لامان بێت، مشوری چه‌کو پاره‌، ئۆفسێت، رادیۆ، بێ سیم، ده‌رمان و ادواتی جراحی، توکی ووکی.
- رادیۆ له‌ هه‌موو شتێ پێویستره‌ به‌ تایبه‌تی له‌م رۆژانه‌دا. جا تکام وایه‌ زۆر زۆر زۆر به‌ په‌له‌ رادیۆیه‌ک به‌ هۆی ئامۆزا و دانه‌یه‌کیش به‌ هۆی (وانێکه‌وه‌) بنێرن.
- لێره‌ الشرارة و رێبازی نوێ ئیتر باشترو رێکوپێکتر ده‌رده‌چن‌و هیوامان زۆره‌ که‌ به‌رده‌وام بن بۆتان ده‌نێرین، هه‌قه‌ له‌ ئه‌وروپا چاپیان بکه‌نه‌وه‌و بڵاویان بکه‌نه‌وه‌. هی خۆشتان ( ئێوه‌و ئه‌وروپا) چی هه‌یه‌ بۆمانی بنێرن تا لێره‌ دیعایه‌ی پێوه‌ بکه‌ین و که‌ڵکیان لێ وه‌رگرین. تکایه‌ مقتطفاتی رۆژنامه‌کانی ئه‌وروپا به‌ ته‌رجومه‌کراوی بنێرن بۆمان. زۆریش الاتحاد بنێرن بۆ لای کوێخا.
-ئۆفسێته‌که‌ ( نیو بطال) بێ، چه‌ندی بکرێ سووک‌و یان لێک بترازێت.
-ئێستگه‌که‌مان قه‌ت نه‌وه‌ستاوه‌. به‌ڵام تشویش زۆره‌ له‌ سه‌ری! چونکه‌ به‌ راستی و بێ فشه‌ و خۆهه‌ڵکێشان، هه‌ر هی ئێمه‌ دوژمن ته‌زێنه‌! و خه‌ڵک زۆربه‌ی زۆری چاوه‌نواڕیه‌تی!
بانگی ئومێد..!
ئەمانە پشکۆ بوون بۆ ئاوەدانکردنەوەی شاخەکان و پاککردنەوەی کانیاوەکان. ئەمانە سەرەتای بانگێک بوون بۆ پایدۆزکردن لە ترس و رەتکردنەوەی بێ ئومێدی. ئەمانە هەر زوو رۆشنایی بوون بۆ رۆحی شارییەکان.. بەوجۆرە الشرارة و رێبازی نوێ شام جێدەهێڵن و رووەو برادۆست و قەندیل توولە رێگاکان دەبڕن، ئەوان هاتن لەگەڵ نەورۆزی هەفتاونۆ قوڕگی زێڕینی ئێستگەیان خۆشترکرد، پێشمەرگە باشتر تاوی سەند، شار کڵپەی کرد، دەشت و دەر مێخەک و بەیبوون و گوڵەحاجیلەیان وەک فەرش بۆ پێشمەرگە راخست، پێشمەرگە رووباری خوێنی بەخشی.
حکایەتی حەرف و حبر نە کۆتایی دێت، نە کاڵ دەبێتەوە.. چیڕۆکی ئێستگەش نە خەونە و نە خەیاڵ! ئەرشیڤی شۆڕشی یەکێتیی ئەوەندە باڵایە، هیچ هێزێک نەیتوانی گەمارۆی بدات ئەم قەڵایە.. نە بەفر زریانی بۆ هێنا، نە بەعس توانی نغرۆی کا... رۆژنامەی ئەم هێزە قۆناغی سەختی خەباتی بڕیوە.. لە چەندان وێستگەدا هەر ئەو بوو سروودی سەرکەوتنی چڕیوە. بەڵام ئێستاکە، نازو نزاری ئەم مێژووە.. بێنازە وەک گۆڕی شەهیدان... غەمبارە وەک چرای گۆڕستان. 
لە راپەڕین و دوای راپەڕینیش تەییار بە ئەدەبیاتێک دڕی بە قەتران دا، هەڵۆ ئاسا لەشار نیشتەوە، چاوێکی لە شاخ بوو، چاوەکەی تریشی لە شار. « ئەو» رووناکتر لە سەکۆی دوێنێ و واڵاتر لە مەیدانی رمبازێن، سوارچاکێک بوو بەردەوام کۆڕژنی دەکردو لە حیللەی دەدا، چاوانی هەمیشە رۆشنایی دەبینی، ئەودیوی رووداوەکانی تەی دەکرد... ئەوەندە زیت بوو، پێشبینی سبەی دەکرد. بۆ هەور فڕی و بارانی جوانتر دیت، رەشبەڵەک بوو لە رەنگی رەنگاڵە... گۆرانی عەشق بوو، ئەو ماڵە!کانی بوو، سازگارتر لە نامەی ئاسۆگە... کاروان بوو، خواوەندی ژوانگە. 
هەنگوین و تەمتوومان
ئێستاکە خەریکە هەنگویت وشک کەن، خەریکە بە سەوزی تابووتێ بۆ مەرگت چێ بکەن.. خەریکە ئاشنات کەن بە دەرگای تەمتوومان.. خەریکە شەڕابێک هەڵبدەن لە چەشنی تابووتی گۆڕستان.. خەریکە لەررەی گوێ، ئاوازی لاوکی ئەم چیایە... دێتەگۆ بۆ بەهرەی ئەو خوایە.
سووتانت تابلۆیەک دەکوژێت، لە چەشنی زاهیدی مەیخانە... بێدەنگیت، ئەم ناوە پڕ دەکات لە حەرفی شێتخانە. گەر بتکوژن ناوت دەکەم بە ملوانکە بۆ چراخانی ئەشکەوتێک... گەر بتکوژن، رەنگ و دەنگ و پیتت دەکەم بە ئاوی نەمری دەربەندێک. گەر بتکوژن نە باڵندەی سەر تەنافێک، نە کوچە، نە کۆڵانێک تامی خۆشنوود نابەخشنەوە... کە پێت بڵێن ماڵئاوا، ئێمەش دەڵێین دروود بۆ تۆ ئەی زایەڵە، دەماڵاوا... پێش ئەوەی وەسیتنامەت بنووسمەوە پێشنیار دەکەم مانگی تشرینی دووەمی هەموو ساڵێک بۆ مێژووەکەت، مۆمێکت بۆ دابگیرسێنن. پێشنیار دەکەم ئەو رۆژە ناوبنێن رۆژی رەنگی رەنگاڵە، چونکە لە مانگی تشرینی ١٩٧٥- ***ەوە وەک رەنگاڵە فرەییت بە کوردەواری دا. وەک رەنگاڵە ئاوازی رەنگەکانت دەژەند... شەماڵی دەروون پڕ کەیل دەڵێت، هیوادارم دەروونم وەک ئەم شیعرەی « نالی» خاڵی نەکەن:
دەرونم خاڵییە وەک نەی دەناڵێت 
هەوارێکی چ پڕهاوارە بێ تۆ

ئەستێرەکان لە تیرەی پەراوێز:
* ئەم نووسینە لەسەر ریتمی ئەدەب داڕێژراوە. نە دەقێکی ئەدەبییە، نە وتارێکی رۆژنامەنووسی بەڵکو تێکەڵەیەکە لە هەردووکیان.
** ئەم چەند رستەیە لە چەند نامەیەکی مام جەلال وەرگیراون کە کاتی خۆی بۆ سەرکردایەتی یەکێتیی لە دەرەوەی کوردستان ناردوویەتی، لە نامەکاندا سەرەتای دامەزراندن و  کاریگەرییەکانی راگەیاندنی یەکێتیی دەردەکەون، بە مەبەست لەگەڵ  ئەم تێکستەدا» تضمین» کراون.
*** مەبەستم لە دەرچوونی یەکەمین ژمارەی رۆژنامەی « الشرارة‌» یەو ئەو رۆژە بکرێت بە رۆژی رۆژنامەگەریی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
Nawzad.ali@hotmail.com


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7173
20/1/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ خولی نایابی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان 19/1/2017
‌ گراند سلامی ئوستورالیا 19/1/2017
زانست
‌ به‌ به‌ڵگه‌وه‌ خوێنه‌رانی‌ كتێب ساڵی‌ 1960 زیاتر بووه‌ له‌ ئێستا 19/1/2017
‌ زیانه‌كانی زۆر به‌كارهێنانی خوێ 19/1/2017
‌ تێچووی جگه‌ره‌كێشان له‌سه‌ر ئابوری جیهان گه‌یشتۆته‌ زیاتر له‌ یه‌ك تریلیۆن دۆلار 19/1/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP