خەباتی دەرەوە و دیپلۆماسی، كه‌ناڵێكی تری خه‌باتی یه‌كێتی
دیپلۆماتکارێکی دێرین.. چیرۆکی خۆپیشاندانی بەردەم باڵێۆزخانەکانی عیراق تا بوون بە باڵیۆز دەگێڕێتەوە خەباتی دەرەوە و دیپلۆماسی، كه‌ناڵێكی تری خه‌باتی یه‌كێتی ‌ 18/7/2017
باڵیۆز د. محه‌مه‌د سابیر، له‌دیدارێكی تایبه‌تدا لاپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌تاكانی كاری خۆی له‌ بواری خه‌باتی سیاسی له‌ ریزه‌كانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستاندا بۆ كوردستانی نوێ هه‌ڵده‌داته‌وه‌‌و باسی گرنگیدانی یه‌كێتی ده‌كات به‌ بواری دیپلۆماسی كه‌ هه‌ر له‌سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی‌و هه‌ڵگیرسانه‌وه‌ی شۆڕشی نوێ-وه‌ شانبه‌شانی كاری «رێكخراوه‌یی، پێشمه‌رگه‌یی، راگه‌یاندن» نەک لایه‌نی كاری دیپلۆماسی فه‌رامۆش نه‌كردووه‌، بەڵکو بەیەکێک لە پایەکانی خەبات زانیووە، هەر لە سۆنگەیەشەوە وێڕای کاری رێکخراوەیی، له‌ زۆرێك له‌ وڵاتاندا‌و به‌تایبه‌تی له‌ ئه‌وروپادا هه‌وڵی دروستكردنی په‌یوه‌ندیی به‌ ناوه‌نده‌ حزبی‌و ده‌وڵه‌تییه‌كانی ئه‌و وڵاتانه‌ داوه‌، هەڤاڵ د. محەمەد سابیریش وه‌ك خۆی له‌سه‌ره‌تای گه‌یشتنی به‌ ئه‌وروپا، شانبه‌شانی كاری رێكخراوه‌یی له‌ ریزه‌كانی یه‌كێتی‌و كۆمه‌ڵه‌، له‌وبواره‌دا كاری كردووه‌و هه‌موو قۆناغه‌كانی بڕیووه‌‌و تا له‌كۆتایی وێستگه‌ی كاری دیپلۆماسیدا له‌دوای رووخانی رژێم گه‌یشته‌ پله‌ی باڵیۆزی عیراق لە چین و له‌باره‌گای نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان له‌ جنیڤ و بەرپرسی دۆسێی ئاسیا لە وەزارەتی دەرەوەی عیراق.
 له‌م دیداره‌دا رۆشنایی ده‌خاته‌ سه‌ر قۆناغ به‌قۆناغی سه‌رده‌می خه‌باتی حه‌فتاكان‌و هه‌شتاكان‌و نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی رابردوو سه‌ره‌تاكانی دوو هه‌زارو قۆناغی دوای رووخانی رژێم.
دیداری: كوردستانی نوێ           
بەشی دووەم
*له‌و قۆناغه‌دا په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ حزبی شیوعی‌و چه‌په‌كان هه‌بوو؟
-له‌ ئامۆژگارییه‌كه‌ی كابرای پۆڵۆنییه‌وه‌ فێربووین، چووین سه‌رۆكی وه‌فدی یۆگوسلاڤیامان بینی، گرفتی خوێندكارمان هه‌بوو، فازیله‌ ره‌ش یه‌كێك بوو له‌وانه‌ی ده‌ركرابوو، ئازادیش ده‌یوت ده‌ركراوم، ئیتر نازانم چۆن ده‌ركراوه‌، به‌شی زۆری ئه‌وانه‌ی كێشه‌یان هه‌بوو له‌ كرواتیا بوون، بۆ نموونه‌ براكانی نه‌وشیروان فوئاد مه‌ستی له‌وێ بوون، داوامان لێكردن هیچ نه‌بێت گوشار له‌و خوێندكارانه‌ نه‌كه‌ن، باوه‌ڕبكه‌ن ئه‌وه‌شیان بۆ نه‌كردین، به‌و جۆره‌ بوو، ئێمه‌ هاتووین خۆمان به‌ كوشت ده‌ده‌ین له‌ پێناوی بیروباوه‌ڕی چه‌پ‌و كۆمۆنیزم، ئیتر له‌و كۆنگره‌یه‌دا توانیمان هیچ نه‌بێت له‌ سیاسه‌تی نێوده‌وڵه‌تی تێبگه‌ین، خه‌ڵك چۆن ته‌عامول ده‌كات‌و ئینجا بۆیه‌ حزبی شیوعی په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵدا باشكردین، حزبی شیوعیی فه‌ره‌نسا ده‌عوه‌تی كردین، زۆر به‌قووه‌ت بوو، بڕیاربوو بگه‌نه‌ حوكم، چه‌ند وه‌زیرێكیان هه‌بوو، دواتر له‌گه‌ڵ حزبه‌ سۆشیالیسته‌كاندا رۆڵێكی باشیان هه‌بوو، حزبه‌ چه‌په‌كان، سه‌وزه‌كان، ورده‌ ورده‌ گه‌شه‌یان ده‌كرد، به‌تایبه‌تی له‌ ئه‌ڵمانیا كاك سه‌ڵاح ره‌شید یه‌كێك بوو له‌ ئه‌ندامه‌كانییان، یه‌كێك له‌ ئاراسته‌كانمان ئه‌وه‌بوو په‌یوه‌ندیی به‌ حزبه‌ ئه‌وروپییه‌وه‌ بكه‌ین، بۆئه‌وه‌ی شوێنی خۆمان بكه‌ینه‌وه‌‌و ببین به‌ ئه‌ندامی په‌رله‌مان‌و پێشبكه‌وین‌و له‌و حزبانه‌وه‌ لۆبیه‌ك بۆ میلله‌ته‌كه‌مان بكه‌ین، له‌ زۆرێك له‌ وڵاتانی ئه‌وروپا چه‌ند ئه‌ندام په‌رله‌مانی كورد هه‌یه‌ له‌ سوید له‌ شاره‌وانی، له‌و سیاسه‌ته‌دا كاك سه‌ڵاح بوو به‌ ئه‌ندامێكی چالاكی ئه‌و حزبه‌.
*سه‌ره‌تاكانی ده‌سپێكردنی خۆپیشاندان له‌ كوێیه‌وه‌ ده‌ستی پێكرد؟
-هه‌ر له‌ ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی شۆڕشه‌وه‌ یان هه‌ر له‌گه‌ڵ دروستبوونی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستاندا له‌ بۆنه‌كاندا، بۆنموونه‌ كه‌  ئه‌و هاوڕێیانه‌ی كۆمه‌ڵه‌ ئیعدام كران، ده‌ستمان ده‌كرد به‌ یادداشت نووسین‌و ناڕه‌زایی ده‌ربڕین، مانمان له‌ خواردن ده‌گرت، دوای ئه‌وه‌ چه‌ندجارێك له‌ ئۆپسالا-وه‌ هاتین‌و به‌شی زۆرمان نانمان نه‌ده‌خوارد، له‌ ماوه‌ی ئه‌و هه‌فته‌یه‌دا هه‌موو خه‌ڵك لێت كۆده‌بوونه‌وه‌، ئێمه‌ش ئه‌و به‌یاننامانه‌مان بڵاو ده‌كرده‌وه‌، هه‌تا پێیان ده‌كرا ئه‌و وڵاتانه‌ پارێزگارییان لێ ده‌كردین.
*له‌به‌رده‌م باڵیۆزخانه‌كان بوو؟
-خۆپیشاندان له‌به‌رده‌م باڵیۆزخانه‌كان بوو، به‌ڵام مانگرتن له‌خواردن ده‌بوایه‌ موڵه‌تت وه‌ربگرتایه‌، به‌تایبه‌تی له‌ ستۆكهۆڵم شوێنێك هه‌بوو سه‌نته‌ری شاربوو، ده‌بوایه‌ له‌وێ بمانكردایه‌، جگه‌ له‌وه‌ش، رێكخراوی سۆڵیدارێتیمان دروست ده‌كرد، هاوپه‌یمانیی پشگیریمان دروست ده‌كرد، ئه‌وسا له‌ زۆر شوێنی ئه‌مریكای لاتینی، له‌ یۆنان، ئه‌مانه‌ هه‌موو له‌ ئۆپۆزسیۆن بوون‌و هاوكاریی یه‌كتریمان ده‌كرد، كاتێك خۆپیشاندانمان ده‌كرد، بانگهێشتی ئه‌وانه‌مان ده‌كرد‌و خه‌ڵكیان ده‌نارده‌ ئه‌مریكای لاتین، زۆر باش بوون، هه‌موو ساڵێك له‌ یادی یه‌كێتیدا، له‌ یادی كۆمه‌ڵه‌دا، له‌ یادی نه‌ورۆزدا بانگهێشتمان ده‌كردن، ساڵێك ئاهه‌نگمان ده‌گێڕا، هه‌م بۆ یاده‌كه‌‌و هه‌م بۆ پاره‌ په‌یداكردن بوو، باوه‌ڕ بكه‌ن وه‌كو رێكخستن كه‌م بووین، 400 كه‌س ئاماده‌ ده‌بووین، هه‌ر ئێمه‌ نه‌بووین، ئه‌وانیش ده‌هاتن خه‌ڵكیان ده‌نارد دوو رۆژ له‌گه‌ڵماندا ده‌مانه‌وه‌ وه‌ك پشتگیرییه‌ك.
*ئێوه‌ش بۆ ئه‌وانتان ده‌نارد؟
-به‌ڵی ئێمه‌ش به‌شدارییمان ده‌كرد، به‌ڵام وه‌ك ئه‌وه‌ی ئه‌وان نه‌بوو.
*فه‌له‌ستیینیه‌كان نه‌ده‌هاتن؟
-له‌گه‌ڵ فه‌له‌ستینییه‌كاندا په‌یوه‌ندیمان باش بوو، ئێمه‌ په‌یوه‌ندییمان له‌گه‌ڵ هه‌موو رێكخراوه‌كانی دونیای سێیه‌مدا باش بوو، ئه‌وانه‌ی كه‌ خه‌باتیان ده‌كرد، خه‌باتی چه‌كداریی سیاسیان هه‌بوو دژی ده‌وڵه‌ته‌ دیكتاتۆره‌كان، ئێمه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌دا په‌یوه‌ندیی باشمان دامه‌زراند بوو، هاوكاریی باشیان كردین.
*ئه‌و ماوه‌یه‌ ساڵی 1978 تا ساڵی 1985 كێشه‌ ناوخۆییه‌كانی یه‌كێتی له‌ ئیشه‌كانی ئێوه‌دا ره‌نگیدایه‌وه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات به‌ هۆی جیابوونه‌وه‌ی به‌شێكی بزووتنه‌وه‌ی سۆشیالیست‌و ئاڵای شۆڕشه‌وه‌؟
-نه‌خێر ره‌نگی نه‌ده‌دایه‌وه‌، شتی بنچینه‌یی دووكاری هه‌بوو، به‌ڵام په‌یوه‌ندیی به‌كار‌و چالاكییه‌كانمانه‌وه‌ نه‌بوو، بۆنموونه‌ مه‌سه‌له‌ی جیابوونه‌وه‌ی به‌شێك له‌ بزووتنه‌وه‌ی سۆشیالیست كه‌ بوو به‌ «حسك «، بێگومان له‌ده‌ره‌وه‌ كاریگه‌ریی نه‌بوو، به‌ڵام له‌ناوه‌وه‌ كاریگه‌ریی خراپی هه‌بوو، كوڕێكمان له‌گه‌ڵدا بوو گوایه‌ ئه‌مه‌ یه‌كێتییه‌، دوایی بۆمان ده‌ركه‌وت كه‌ له‌ كۆبوونه‌وه‌كان به‌شدارنابێت، دوایی ده‌یوت وانییه‌، حسك زۆره‌‌و نیوه‌ی رێكخستنه‌كان زیاتری بردووه‌، یه‌كسه‌ر موحاسه‌به‌مان كرد، یه‌كێك قسه‌ی بكردایه‌، موحاسه‌به‌ ده‌كرا، له‌وه‌ی له‌گه‌ڵ سیاسه‌تی یه‌كێتی نه‌گونجێت، له‌به‌رئه‌وه‌ هیچ كاریگه‌ریی نه‌بوو، یان مه‌لا به‌ختیار‌و ئاڵای شۆڕش‌و ئه‌وانه‌ من ناڵێم خه‌ڵكیان له‌گه‌ڵدا نه‌بوو، به‌ڵام هیچ كه‌سێك ده‌ستی له‌كار نه‌كێشایه‌وه‌، چ له‌كۆمه‌ڵه‌ چ له‌ ئاڵای شۆڕش، به‌ڵام ناخۆش بوو.
*له‌كاتی دانوستاندنی ساڵی 1984دا ره‌ئی كورده‌كانی ده‌ره‌وه‌ی وڵات چی بوو؟
-ره‌ئی یه‌كێتییه‌كانی ئه‌وروپا به‌ تێكڕا دژی بووین، یه‌ك دۆسێ هه‌یه‌ به‌تایبه‌تی زۆر قورس بوو، له‌ یه‌كێك له‌نامه‌كاندا ده‌ڵێت: ته‌سه‌ور مه‌كه‌ن ئێمه‌ خۆمان بفرۆشین، یان میلله‌ته‌كه‌مان بفرۆشین، یه‌ك مه‌له‌فی گه‌وره‌م هه‌یه‌ له‌سه‌ر دانوستاندنه‌كه‌، نامه‌ی مام جه‌لال-ه‌، نامه‌ی فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادره‌، كۆمه‌ڵێك نامه‌ی تره‌، ورده‌كاریی دانوستاندنه‌كان، چیمان ده‌ستكه‌وتووه‌، له‌ نامه‌یه‌كی كاك فه‌ره‌یدوندایه‌.
*ئه‌گه‌ر بڵێین هه‌موو ره‌وتێكی خه‌بات بازدانێكی گه‌وره‌ی تێدایه‌، بازدانی گه‌وره‌ له‌ یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات كه‌ی بوو، بۆ نموونه‌ باستكرد كه‌ په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ حزبی شیوعی فه‌ره‌نسی باش بووه‌، بازدانی گه‌وره‌ له‌په‌یوه‌ندییه‌كانی ئێوه‌دا له‌ چ سه‌رده‌مێكدا بووه‌ كه‌ زۆر چالاكیتان هه‌بووه‌؟
-بازدانی زۆر له‌ دوای هه‌ڵه‌بجه‌وه‌ بوو، چونكه‌ دوای هه‌ڵه‌بجه‌، شته‌كان زۆر گۆڕان، ئێمه‌ش زۆر چالاك بووین.
 پاش ئه‌وه‌ی دانوستان كرا، ئه‌وه‌ رۆڵێكی هه‌بوو وه‌كو حكومه‌ت كه‌ به‌ لایه‌نێكی ره‌سمی ناساندینی، ئه‌وه‌ بۆ ده‌ریشه‌وه‌ رۆڵی هه‌بوو، به‌ڵام  دوای ئه‌وه‌ی به‌شداریی كۆبوونه‌وه‌كانی حزبه‌ سۆشیالیسته‌كانمان كرد له‌ ئه‌وروپا، بۆ نموونه‌ كاك نه‌وشیروان سه‌رۆكی وه‌فده‌كه‌مان بوو له‌ ستۆكهۆڵم، 13 ده‌وڵه‌ت به‌ ده‌ست سۆشیالیسته‌كانه‌وه‌ بوو، ئێمه‌ چه‌ند دۆسێیه‌كی گه‌وره‌مان ئاماده‌كردبوو كه‌ چی كراوه‌‌و تاوانه‌كانی رژێم چین، دامان به‌ هه‌موو وه‌فد‌و سه‌رۆك وه‌زیران‌و سه‌رۆك ده‌وڵه‌ت، ئه‌مانه‌ رۆڵی گه‌وره‌ی هه‌بوو.
 به‌شداریمان له‌ كۆنگره‌كان‌و چالاكییه‌كانمان له‌و كۆنگرانه‌دا رۆڵێكی گرنگی هه‌بوو، په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ وه‌راره‌ته‌كاندا.. ئیتر رۆژ به‌ڕۆژ زیاتر ده‌ناسراین، مه‌غدوریی میلله‌ته‌كه‌مانمان زیاتر ده‌خسته‌ڕوو، به‌ڵام وه‌كو بازدانی گه‌وره‌ هه‌ڵه‌بجه‌‌و دوای هه‌ڵه‌بجه‌ بوو، ده‌بێت ئه‌وه‌مان بیرنه‌چێت كه‌ فه‌ره‌نسا ده‌رگای بۆ كردینه‌وه‌، بێگومان به‌هۆی فرانسوا مێترانه‌وه‌، مرۆڤ نابێت ئه‌وه‌ له‌بیربكات كه‌ یه‌كه‌مجار مام جه‌لال هاڤڵی بینی ئه‌وه‌ یه‌كه‌م سه‌رۆك وه‌زیران بوو، دوای ئه‌وه‌ فرانسوا میتران بوو وه‌ك سه‌رۆك كۆماری فه‌ره‌نسا، میتران چه‌ند جارێك مام جه‌لال-ی بینی، جارێكیشیان له‌گه‌ڵ مه‌سعود بارزانیدا بینی، ئیتر دوای ئه‌وه‌ ورده‌ ورده‌ ده‌رگای وڵاتان كرایه‌وه‌، ئێمه‌ تا ساڵی 1989 په‌یوه‌ندیمان نه‌بوو له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا، ئه‌و گه‌شته‌ی مام جه‌لال بۆ ئه‌مریكا ده‌رگای ئه‌وێشی به‌ڕوودا كردینه‌وه‌.
*له‌ هه‌شتاكان به‌دواوه‌‌و له‌ دوای جه‌نگی عیراق- ئێران، ورده‌ ورده‌ ئۆپۆزسیۆنی عیراقیش په‌یدابوون، هه‌تا ئیسلامییه‌كانیش، ماوه‌ی هه‌شتاكان په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ حزبه‌ عیراقییه‌كاندا چۆن بوو؟
-حزبه‌ عیراقییه‌كان كێبوون؟ حزبی شیوعی، حزبی ده‌عوه‌، ئه‌نجومه‌نی باڵای ئیسلامی، حزبی دیموكرات هه‌بوو، ئێمه‌ له‌ ماوه‌ی پاش ئه‌وه‌ی هاتینه‌ ده‌ره‌وه‌ په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ شیوعییه‌كان باش بوو، هه‌ شه‌ڕی ناوخۆی شاخی نێوان یه‌كێتی‌و به‌ره‌ی جود (پارتی، سۆشیالیست، شیوعی، پاسۆك) په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ شیوعییه‌كاندا باش بوو، ئیتر له‌دوای ئه‌وه‌وه‌ خراپ بوو، چۆن له‌ ناوه‌وه‌ تێكچوو، له‌ ده‌ره‌یشه‌وه‌ تێكچوو، به‌ڵام له‌ ئه‌وروپادا ئیتر حزبه‌ ئه‌وروپییه‌كان، ئه‌ستێره‌ی به‌ختیان ده‌هاته‌ خواره‌وه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ نه‌بوو كه‌ له‌ناو ئه‌وروپادا حزبه‌ سۆشیالیسته‌كان رۆڵیان هه‌بوو و باشتر بوو. ئێمه‌ هیچ كێشه‌مان نه‌بوو له‌گه‌ڵ ئه‌واندا، رۆژ به‌ڕۆژ په‌یوه‌ندیمان باشتر ده‌بوو، توندو تۆڵتر ده‌بوو، گه‌شه‌ی ده‌كرد، حزبه‌ شیوعییه‌كانی تریش ئه‌وروپییه‌كان گوێیان نه‌ده‌دا به‌ حزبی شیوعیی عیراق به‌و شێوه‌ی جاران، ئه‌وانیش ده‌مێك له‌گه‌ڵ عیراق‌و ده‌مێك له‌گه‌ڵ ئێران، زۆر گرنگییان به‌وان نه‌ده‌دا، ئه‌وه‌ هیچ كاریگه‌ریی له‌سه‌ر په‌یوه‌ندیی ئێمه‌ نه‌بوو له‌گه‌ڵ حزبه‌ شیوعی‌و چه‌په‌كان، به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ئه‌وانی تر حه‌زیان ده‌كرد په‌یوه‌ندییان له‌گه‌ڵ شوعیدا نه‌بێت، چونكه‌ ورده‌ ورده‌ كۆمۆنیزن لای حزبه‌ سیاسییه‌كانی دیكه‌ بێزراوبوون، له‌به‌ر ئه‌وه‌ ئێمه‌ كێشه‌مان نه‌بوو له‌گه‌ڵیاندا، به‌ڵام ئه‌وان هه‌ر به‌یاننامه‌ی خویانیان ده‌رده‌كرد‌و ئێمه‌ش به‌یاناتی خۆمانمان ده‌رده‌كرد‌و وه‌ڵاممان ده‌دانه‌وه‌.
 له‌گه‌ڵ هه‌موو حزبه‌ كوردستانییه‌كاندا په‌یوه‌ندیی باشمان هه‌بوو، به‌بێ قه‌ید‌و شه‌رت، له‌گه‌ڵ حزبه‌كانی كوردستانی ئێرانیشدا، بێگومان ئه‌وان دوو كۆمه‌ڵه‌ هه‌بوو له‌گه‌ڵ حزبی دیموكراتیشدا، ئێمه‌ له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵه‌ په‌یوه‌ندییمان زۆر باش بوو، له‌گه‌ڵ دیموكراتیشدا‌و له‌گه‌ڵ چه‌په‌كانی ئێراندا‌و له‌گه‌ڵ هه‌موویاندا په‌یوه‌ندیمان زۆر باش بوو، له‌گه‌ڵ حزبه‌كانی ئه‌وروپاشدا به‌گشتی په‌یوه‌ندیمان باش بوو، حزبه‌ سورییه‌كانیش، ئه‌وانیش حزبی شوعیان هه‌بوو، حزبی عه‌مه‌لی لوبنانی، كه‌ ئه‌بو ئه‌مه‌ل سه‌رپه‌رشتیی ده‌كردن، له‌گه‌ڵ ئه‌واندا په‌یوه‌ندیمان باش بوو، وه‌حده‌ی قاعیده‌یان دروستكرد له‌ به‌یروت بوو، له‌گه‌ڵ ئه‌وانیشدا په‌یوه‌ندیمان باش بوو، له‌گه‌ڵ «سازمانی ئینقلابی» ئه‌وانه‌ی كاتی خۆی له‌ به‌كره‌جۆ بوون، له‌گه‌ڵ ئه‌واندا په‌یوه‌ندیمان باش بوو، هه‌رچی حزبێك له‌ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بووبێت، په‌یوه‌ندیمان باش بوو له‌گه‌ڵیاندا، یان له‌گه‌ڵ حزبی سۆشیالیستی جه‌زائیری‌و مه‌غریبی، چونكه‌ هه‌ر شوێنێك ده‌ستمان پێی بگه‌شتایه‌، په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵدا ده‌كردن‌و باشبووین له‌گه‌ڵیاندا.
*چه‌ند بڵاوكراوه‌تان هه‌بوو له‌ ئه‌وروپا؟
-بڵاوكراوه‌كان هه‌رچی له‌ وڵات ده‌رده‌چوو، هه‌رله‌ به‌یاننامه‌‌و بڵاوكراوه‌و ئه‌و گۆڤارانه‌ی كه‌ ده‌رمانده‌ركرد، ئه‌ركی نوێمان ده‌رده‌كرد، ئه‌لئیتیحاد-مان ده‌رده‌كرد، تۆچ-مان ده‌رده‌كرد به‌ ئینگلیزی، به‌شی زۆری له‌ ئه‌مریكا چاپ ده‌كرا، ئاڵامان ده‌رده‌كرد، ئه‌ویش هه‌ر له‌ ئه‌مریكا ده‌رده‌چوو، هه‌رچی رووداوێكیش هه‌بوایه‌، ده‌مانكرد به‌ ئینگلیزی‌و ده‌ماننارد بۆ وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌كان، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌ به‌یاننامه‌ به‌عه‌ره‌بی‌و به‌كوردیش، بێگومان ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ست بووایه‌ به‌ خه‌ڵكی عیراقه‌وه‌ به‌ عه‌ره‌بی ده‌بوو، ئه‌وه‌ی بۆ كورد بوایه‌ به‌كوردی ده‌بوو.
*له‌ 1976 بۆ سه‌ره‌وه‌ ژماره‌ی كورد له‌ئه‌وروپا كه‌مبوو، به‌ڵام دواتر به‌هۆی شه‌ڕی ئێران- عیراقه‌وه‌ تا 1988،ره‌وه‌ندی كوردی زۆر بوو، ئێوه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و شه‌پۆله‌دا چۆن مامه‌ڵه‌تان ده‌كرد؟ 
-ئێمه‌ مامه‌ڵه‌مان به‌و جۆره‌ كرد كه‌ هه‌ندێكیان ئه‌وانه‌ی سه‌ربازی هه‌ڵاتوو بوون، هه‌ندێكیان خۆیان ئه‌ندام بوون‌و هاتن‌و په‌یوه‌ندییان كرد، به‌ڵام ترۆپكی ئیشكردنمان له‌ساڵانی 1975 تا نه‌وه‌ده‌كان بوو، كه‌م بوو و پوخت بوو، ده‌یانگوت ئه‌ندام‌و چالاكوان له‌ 15 تێپه‌ڕمان نه‌ده‌كرد، به‌ڵام ئیشی سه‌دان كه‌سمان ده‌كرد.
ئه‌وانه‌ ده‌سته‌بژێر بوون، كه‌سی چالاك‌و زیته‌ڵه‌ بوون ته‌مه‌ڵ نه‌بوون، هه‌مووی ئاماده‌بوو خۆی به‌ كوشت بدات، یان  بۆ نموونه‌ با شتێك بگێڕمه‌وه‌: «له‌ ساڵی 1975 بۆ 1976 من له‌ شامه‌وه‌ چووم بۆ سوید، شه‌هید دكتۆر خالید له‌وێ بوو، به‌و شێوه‌یه‌ بوو، وه‌ك پێشمه‌رگه‌ باسی ئه‌وه‌ ده‌كرا كه‌ ده‌نگێك هه‌بوو سه‌دام حسێن بێته‌ ده‌ره‌وه‌، دكتۆر خالید له‌گه‌ڵ د. فوئاد وتی: باشه‌ ئێمه‌ ده‌توانین ئه‌گه‌ر سه‌دام هاته‌ شوێنێك ده‌ستی لێ بوه‌شێنین.
دوای ئه‌وه‌ بڕیار وابوو جارێكی تر بێته‌وه‌ بۆ عیراق، منیش وتم بۆ ناتوانین؟ وتی باشه‌ پێداویستییه‌كان چین، وتیان چه‌ك یه‌ك دوو چه‌ك، خۆ ده‌بێ پاره‌یه‌كت له‌به‌ر ده‌ستدا بێت، خه‌ڵكه‌كان له‌ شوێنێكه‌وه‌ به‌ریت بۆ شوێنێكی تر، وتم باشه‌ هه‌وڵ ده‌ده‌م هه‌مووی په‌یدا بكه‌م، من چووم ئیشم له‌سه‌ر ئه‌وه‌ كرد، ئه‌وه‌ بوو كڵاشینكۆف‌و روومانه‌‌و پێنج كه‌سیشم په‌یداكرد، یه‌كێك ئۆتۆمبێل لێ بخوڕێت، یه‌كێك چاودێریی بكات، پاشان چالاكییه‌كه‌ ده‌كه‌ین، چووین‌و كه‌شفی شوێنه‌كانمان كرد كه‌ له‌ كوێدایه‌. ئیتر كۆمه‌ڵێك شتی له‌و بابه‌ته‌، دوای ئه‌وه‌و هه‌ر له‌و چوارچێوه‌یه‌دا وتمان ئێوه‌ش هه‌وڵ بده‌ن له‌ رێگه‌ی سورییه‌كانه‌وه‌ زانیاریمان بده‌نێ، ئه‌وه‌بوو ساڵێكیش چه‌كه‌كان مانه‌وه‌ له‌ پاریس لای كاك ئه‌حمه‌د بوو ، ئیتر ناچاربووین گوشاری خستینه‌ سه‌ر‌و ناهه‌قیشی نه‌بوو، چه‌ك له‌ ماڵتدا بێت‌و بگیرێیت، مه‌ترسیداره‌، ئیتر له‌به‌رئه‌وه‌ هانیمان بۆ هۆڵه‌ندا‌و دامان به‌ خه‌ڵكانی تر.
*له‌وكاته‌دا له‌ ئه‌وروپا بزووتنه‌وه‌ی چه‌پ له‌ ساڵانی 1976 بۆ سه‌ره‌وه‌ هه‌م چه‌پی ئه‌و وڵاتانه‌ خۆیان به‌ هێزبوون‌و هه‌م بزووتنه‌وه‌ی چه‌پ له‌ ئه‌ڵمانیا‌و سوپای سویدی‌و ژاپۆنی‌و ئه‌رمه‌نه‌كان هیچ تێكه‌ڵیه‌كیان له‌گه‌ڵیاندا نه‌بوو، باوه‌ڕیان پێیان نه‌بوو، له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌ تووشی هیچ كێشه‌یه‌ك نه‌بوون كه‌ چۆن مامه‌ڵه‌یان ده‌كرد؟
-زۆر باش مامه‌ڵه‌یان ده‌كرد، ئێمه‌ هیچ كارێكی تیرۆریستیمان نه‌كردووه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ مێژووی ئێمه‌ مێژوویه‌كی پاك بوو، ته‌نها مه‌سه‌له‌ی په‌كه‌كه‌ هاته‌ پێش، كۆمه‌ڵێك خه‌ڵكیان كوشت، خۆ بێگانه‌یان نه‌كوشت، ئه‌وه‌ش له‌سه‌ر ئه‌وه‌ بوو كه‌ گه‌نجێكی په‌یدا كردبوو له‌ رێكخراوێكی ئه‌رمه‌نی بوو، به‌هۆی كاری تیرۆریستی ئه‌و ئه‌رمه‌نییه‌ی ئه‌حمه‌د په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵیدا هه‌بوو گیرا، ئه‌وسا ته‌له‌فون نه‌بوو، ده‌فته‌رێكی بچووك هه‌بوو ژماره‌ی تێدا ده‌نووسرا، ژماره‌ی ئه‌حمه‌د هه‌بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ئه‌حمه‌د دوو رۆژ گیرا، تا قه‌واڵه‌كه‌ی خۆمان خۆێنده‌وه‌ ئینجا ئازادكرا
*په‌یوه‌ندیتان له‌گه‌ڵ میدیای ئه‌و وڵاتانه‌دا چۆن بوو؟
-ئێمه‌ په‌یوه‌ندیمان زۆر باش بوو له‌گه‌ڵ هه‌موو میدیای وڵاتان.
*زانیاریتان ده‌دانێ له‌سه‌ر دۆخی عیراق؟
-هه‌ر روواوێك هه‌بوایه‌، بۆمان ده‌ناردن، چاوپێكه‌وتنیشیان له‌گه‌ڵدا ده‌كردین، مانگی جارێك كه‌ له‌ پاریس بووم، چاوپێكه‌وتنم له‌گه‌ڵدا ده‌كرا، به‌تایبه‌تی ئه‌و رۆژنامه‌نووسانه‌ی سه‌فه‌ری كوردستانیان ده‌كرد، له‌گه‌ڵ هه‌موو رۆژنامه‌كان.


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7395
20/10/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ ئیتالیا مه‌ترسی گه‌وره‌ی سه‌رنه‌كه‌وتنی بۆ مۆندیال له‌سه‌ره‌ 19/10/2017
‌ رۆناڵدۆ زیندانی دەکرێت؟ 19/10/2017
زانست
‌ هه‌سارۆكه‌یه‌ك سڵاوی له‌ زه‌وی كرد و رۆیشت 19/10/2017
‌ چه‌ند خۆراكێكی گرنگ بۆ وه‌رزی پایز 19/10/2017
‌ كاریگه‌ری‌ ته‌له‌فزیۆن له‌ دروستكردنی‌ ترس لای‌ بینه‌ر 19/10/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP