له‌ یادی نادیاریی شه‌هیدی هه‌ره‌ دیار ئاسۆی‌ ده‌لاك دا
له‌ یادی نادیاریی شه‌هیدی هه‌ره‌ دیار ئاسۆی‌ ده‌لاك دا ‌ 7/9/2017
مام هه‌ژار
له‌ وه‌رزی خه‌نده‌ی‌ نێرگز و گوڵ چنیندا  
له‌گه‌ڵ نه‌غمه‌ی‌ بولبولان و 
ڕه‌شبه‌ڵه‌كی‌ كیژو لاوی‌ دڵ پڕ له‌ ئه‌ویندا
تاوه‌رزی كه‌روێشكه‌ی‌ ده‌غڵ  و 
نان و دۆی ژێر كه‌پران  و
چایه‌كی‌ كورده‌واریی شوان له‌ شه‌ویندا 
هه‌ڵۆیه‌كی‌ باڵ پیرۆزه‌یی چاو پڕ له‌ ئاسۆ
له‌ ده‌مكه‌لی‌ چیای ئاسۆسه‌وه‌
به‌ره‌و دوندی‌ قه‌ندیلی سه‌ربه‌رز هه‌ڵده‌كشێت و
له‌وێشه‌وه‌ به‌ نێو جریوه‌ی ئه‌ستێرانی ئاسمانی‌ سه‌نگه‌سه‌ری‌ كۆنه‌ هه‌واریدا به‌ره‌و شاخه‌ مه‌ندیل سپی به‌سه‌ره‌كه‌ی‌ پیره‌مه‌گرون و دۆڵه‌بی (ژووانی‌ مه‌فره‌زه‌ سه‌ره‌تاییه‌كان) و لوتكه‌ی‌ ( قووله‌ره‌ش) گوزه‌ر ده‌كات تا ده‌گاته‌ ئاوی‌ سازگاری‌ (گمۆ) و (هه‌زاركانی‌) و شنه‌ی‌ شه‌ماڵی‌ دارستانه‌كانی، شانه‌خسێ و مه‌روێ، له‌و هه‌واره‌ش سه‌ردانی‌ ونی‌ بۆ چیاكانی‌ (كوڕه‌كاژاو) و (دووبرا) و (گوێزه‌ڕه‌ش) و (دۆڵ په‌موو) هه‌واڵنامه‌ی‌ چایخانه‌كه‌ی‌ (گۆڕه‌جوله‌كه‌) و قاسپه‌ی‌ كه‌وی‌ چیای‌ (كه‌توو) و بۆسه‌ی‌ بێده‌نگی ڕێگای‌ (دوكانیان) ببونه‌ هه‌وێنی زیاتر شه‌یدابوونی‌ ئه‌م هه‌ڵۆیه‌ به‌چاره‌نووسی كوردستانه‌ داگیركراوه‌كه‌ی‌، دوای پشوویه‌كی‌ پارتیزانانه‌ له‌ كانی‌ سێ ئاشان، وه‌ك (دێوانه‌)ی شۆڕشی نوێ گوزه‌رێكی (وه‌لی) یانه‌ی‌ به‌ خاكی‌ (حه‌بیبه‌) كه‌ی‌ شاره‌زووردا كردووه‌ و ئاره‌زوومه‌ندانه‌ لانكه‌ی‌ خه‌بات و ژووانی‌ پلان و په‌ناگه‌ی‌ حه‌وانه‌وه‌ی‌ بردۆته‌ (قۆپی قه‌ره‌داخ) و (حه‌مه‌ی‌ هه‌واس) و ده‌ربه‌نده‌ مێژووییه‌كه‌ی‌ (نارامسین) و ده‌ربه‌نده‌كانی‌ ( داری زه‌رد و ئه‌ستێڵ و  سپێین)، ناوه‌ ناوه‌ش بۆ شكاندنی‌ تینوێتی‌ دڵه‌ گه‌رمه‌كه‌ی‌ سه‌ردانێكی‌ (كێوه‌ سپی) و (كانی‌ باجگه‌)ی‌ سه‌گرمه‌ی‌ به‌ سه‌نگه‌ر رێژ كراوی‌ كردووه‌.
سه‌رگوزشته‌ی ناو چایخانه‌كه‌
لێره‌وه‌ هه‌ڵۆ چاو پڕ له‌ ئاسۆكه‌مان بۆته‌وه‌ به‌ (ئاسۆ) تا له‌ ( شاخی زه‌رده‌ و مه‌ڕۆیی) یه‌وه‌ ئاسۆی‌ نوێ بگه‌یه‌نێته‌ ئه‌زمڕ و گوێژه‌ و شه‌قامه‌كانی‌ شاری هه‌ڵمه‌ت و قوربانی‌ پێ ڕووناك بكاته‌وه‌، به‌ جه‌ربه‌زه‌یی و بوێریی جرجه‌كانی‌ به‌عسی به‌ره‌و زێرابی ترسنۆكیان بباته‌وه‌.
ئاله‌و كاته‌ی‌ به‌ هه‌زاران له‌ پیاوه‌ ده‌روون نزمه‌كانی‌ شار مه‌ستی‌ پاره‌ی‌ داگیركاران بوون، ملهوڕی‌ پێكه‌نینی‌ ژه‌هراوی‌ كورد كوژه‌كان بوون، سه‌رخۆشی باده‌ی‌ پڕ له‌ خوێنی شه‌هیدان بوون.
ئا له‌و كاته‌دا  ئاسۆی چاپوك (ئاسۆی‌ ده‌لاك)، ته‌نها به‌ پریشكی‌ چالاكیه‌ كت و پڕه‌كانی چڵكاو خۆر و كاسه‌ لێسه‌كانی‌ رژێمی‌ خستبووه‌ هه‌له‌كه‌ سه‌ما.
فسفس پاڵه‌وانه‌كه‌ی‌ مه‌جلیسی ده‌سكیز و ئابڕوو فرۆشانیش كه‌ ناسرابوو به‌ (مولازم موحسین) له‌تاو كاره‌ پڕ بوێریی و سه‌رسوڕهێنه‌ره‌كانی‌ ئاسۆی ده‌لاك  وه‌ها تووشی‌ شۆك و دڵه‌كوتێ‌ و شپرزه‌یی ببوو نه‌ك چالاكی‌ پێشمه‌رگه‌و ڕێكخستنه‌ دێرینه‌كان، ته‌نانه‌ت ڕه‌شه‌بای سلێمانی‌ و سێبه‌ری‌ دار ئه‌رخه‌وان و شنه‌بای ده‌مئێوارانی‌  باخچه‌ی‌ گشتی‌ و داری هه‌لوكێنی‌ ده‌ست مێردمنداڵانی‌ (سه‌ر چیمه‌ن) و هاڵاوی‌ سه‌ر مه‌نجه‌ڵی‌ نۆكاوه‌كه‌ی‌ (ئه‌حه‌ نایلۆن) و كورسی چایخانه‌كانی‌ به‌ر خانه‌قاشی لێ ببوو به‌ ئاسۆی‌ ده‌لاك.
ئاخر چۆن شێت و هار نابێ!؟ ئه‌وه‌تا ڕۆژێكیان ئاسۆ ئه‌چێته‌ چایخانه‌كه‌ی‌ (حه‌مه‌ی‌ مامه‌ عه‌زه‌) پاش كه‌مێك ملازم موحسن و چڵكاوخۆره‌كانی‌ ده‌چنه‌ هه‌مان چایخانه‌ بۆ چاخواردنه‌وه‌، ئاسۆ هه‌ڵده‌ستێ‌ و پاره‌ی‌ چاكانی‌ موحسن و هاوه‌ڵه‌كانی‌ ئه‌دات به‌ چایچی یه‌كه‌ و ئه‌ڵێت: كه‌ ڕۆشتم بڵێ پاره‌كه‌تان دراوه‌.
چایچی: كاكه‌ بڵێم كێ داویه‌تی‌؟
ئاسۆ: ئێستا قسه‌ مه‌كه‌ تا ئه‌ڕۆم.
چایچی: باشه‌ كاكه‌ به‌ڵام بڵێم كێ‌ پاره‌كه‌ی‌ داوه‌؟
ئاسۆ: بڵێ ئاسۆی ده‌لاك.
كاكه‌ حه‌مه‌ی‌ چایچی واقی وڕ ئه‌مێنێ و له‌ به‌ر خۆیه‌وه‌ ئه‌ڵێ: ئاسۆی ده‌لاك!؟ 
دوای ئه‌وه‌ی‌ ئاسۆ ئه‌ڕوات، ملازم موحسن ئه‌یه‌وێ‌ پاره‌ی‌ چایه‌كان بدات، چایچی‌ یه‌كه‌ ده‌ڵێت: پاره‌كه‌تان دراوه‌.
ملازم موحسن: كێ داویه‌تی‌؟
چایچی‌: وه‌ڵانایناسم گه‌وره‌م گه‌نجێك بوو وتی‌ به‌ مولازم موحسن بڵێ ئاسۆی ده‌لاك داویه‌تی‌.
ئیتر موحسن چاوی‌ سوور ئه‌بێ و به‌شه‌ق و زلله‌ ئه‌كه‌وێته‌ وێزه‌ی‌ چایچی‌ داماو و هاوار ئه‌كا پێم بڵێ: له‌ كوێیه‌؟ تۆ ئه‌یناسی، بۆ كوێ چووه‌؟ چایچی هه‌ر ئه‌یووت: به‌خوا نایناسم و ناشزانم بۆ كوێوه‌ ڕۆشت.
جارێكی‌ تر
كاكه‌ ئاسۆ به‌فه‌رمانی‌ شۆڕش دێته‌ ناوشار بۆ قیڕه‌ بڕكردنی‌ ملازم موحسن، پلانی‌ كاره‌كه‌ی‌ وابووه‌ دوو نارنجۆك و ده‌مانچه‌كه‌ی‌   خستۆته‌ ناو مه‌نجه‌ڵی به‌ تاڵی ماسته‌وه‌،  سه‌ری‌ به‌خام و پوش داپۆشیوه‌، به‌ڵام خامه‌كه‌ی‌ له‌ ناوه‌ڕاستدا به‌ قه‌ده‌ر جێ ده‌ستێ بۆ هه‌ڵدڕیوه‌، داخه‌كه‌م، خۆ فرۆشێك پێشوه‌خته‌ زانیاری داوه‌ به‌ملازم موحسن ئه‌ویش له‌ شوێنی‌ دیاریكراو كه‌نزیك (مه‌لعه‌به‌كه‌)ی‌ سلێمانی‌ بووه‌، بۆسه‌ی بۆ دا ده‌نێت، كاتێك ئاسۆ ده‌گاته‌ شوێنی مه‌به‌ست و هه‌ست به‌ بوونی‌ بۆسه‌كه‌ ده‌كات، بێ ئه‌وه‌ی‌ تۆسقاڵێك خۆی بشڵه‌ژێنێ وه‌ك پیاوێكی‌ گه‌وج و گێڕو قاچ شه‌ل به‌ جۆرێكی‌ خوار و خێچ به‌ مه‌نجه‌ڵه‌كه‌وه‌ به‌ناو بۆسه‌كه‌دا تێده‌په‌ڕێ.
ماوه‌یه‌كی‌ زۆر ملازم و هێزه‌كه‌ی‌ ده‌مێننه‌وه‌، دواتر ده‌سكیزه‌كه‌ (جاسوس) بانگ ده‌كات و به‌ توڕه‌ییه‌وه‌ پێی وتووه‌: هه‌ی‌ هیچ و پوچ،  تۆ گاڵته‌ به‌ ئێمه‌ ئه‌كه‌ی‌؟ كوا ئاسۆ؟ بۆ نه‌هاته‌ ئه‌وێ‌؟.
خۆفرۆشه‌كه‌ش وه‌ك توله‌ سه‌گێكی‌ به‌رباران و به‌ ده‌م پاڕانه‌وه‌ وه‌ وتویه‌تی‌: گه‌وره‌م به‌خوا ئاسۆ هاته‌ ئه‌وێ‌ و به‌ به‌ر ده‌متانا تێپه‌ڕیبوو، به‌و ناونیشانه‌ی‌ مه‌نجه‌ڵێك ماستی‌ به‌ ده‌سته‌وه‌ بوو.
ئه‌و بوێریه‌ی‌ ئاسۆ به‌قه‌ده‌ر چه‌ندین چالاكی ناوشار كار له‌هۆشی مولازم موحسن ده‌كات و هار و هاج ده‌بێ؟
له‌ پایزی‌ 1978دا له‌و ڕۆژگاره‌ تاڵانه‌ی‌ خه‌ڵكی‌ شاری سلێمانی‌ به‌ ده‌ست سه‌گه‌ ره‌شه‌كانی‌ به‌عس و موحسنیه‌كانه‌وه‌ ده‌یانناڵاند، پاشنیوه‌ڕۆیه‌كی‌ پڕ له‌ئاسۆ كاكه‌ ئاسۆی‌ ده‌لاك له‌ (مه‌حه‌له‌بی خانه‌ی‌ سه‌لیم) له‌ فولكه‌ی‌ نالی‌ دانیشتووه‌، له‌ پڕ جێب قیاده‌یه‌ك له‌ به‌رده‌م مه‌حه‌له‌بی خانه‌ ئه‌وه‌ستێ‌ و دوو سه‌ربازی‌ ڕژێم دا ئه‌به‌زن یه‌كه‌میان دێته‌ دوكانه‌كه‌وه‌ دووه‌م به‌هۆی‌ هه‌ڵگرتنی‌ چه‌كی‌ كڵاشینكۆفه‌كه‌یه‌وه‌ كه‌مێك دوا ئه‌كه‌وێ، له‌و ده‌مه‌یدا (ئاسۆی نه‌به‌ز) له‌ چاوتروكاندنێكدا خۆی ده‌گه‌یه‌نێته‌ به‌رده‌م سه‌ربازی‌ دووه‌م و یه‌ك زلله‌ی‌ توندی‌ لێ ئه‌دا و كڵاشنكۆفه‌كه‌ی‌ لێ ده‌ستێنێ و به‌ور ئاسا خۆی ده‌گه‌یه‌نێته‌ (شیوی‌ جوله‌كان) و سه‌رباری‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی‌ پیاوانی‌ ڕژێم به‌ناوچه‌كه‌دا، به‌ڵام (ئاسۆ) له‌ ناو كۆنكرێتی‌ ئاوه‌ڕۆی شیوه‌كه‌دا خۆی حه‌شار ئه‌دات تا دونیا تاریك ده‌بێت، هه‌مان شه‌و نه‌به‌ردانه‌ خۆی ده‌گه‌یه‌نێته‌ هاوڕێكانی‌ له‌ قه‌ره‌داغ.
سه‌فین و یه‌كێتی
ئه‌مه‌ مشتێك بوو له‌ خه‌رواری خه‌باتی‌ دوژمن تۆقێنانه‌ی‌ كاكه‌ (حه‌سیب عومه‌ر سابیر)  كه‌ ساڵی‌  1957 له‌ گه‌ڕه‌كی‌ ( ده‌رگه‌زێن) و نزیك ( قاوه‌خانه‌ی‌ سه‌رچیمه‌ن) چاوی‌ بۆ ئاسۆی دوا ڕۆژی گه‌له‌كه‌ی‌ هه‌ڵهێناوه‌ و له‌ سه‌ره‌تای هه‌فتاكاندا له‌كۆتایی شه‌قامی‌ كاوه‌ دوكانی‌ سه‌رتاشینی‌ دا ناوه‌.
ساڵی‌ 1975  له‌ ڕێی شه‌هید (جه‌ماله‌ره‌ش)ه‌ وه‌ چۆته‌ ریزه‌كانی‌ ڕێكخستنی‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌ ره‌نجده‌رانی‌ كوردستانه‌وه‌، ئیدی‌ حه‌سیب  بۆته‌ ئاسۆی ده‌لاك، هاوزه‌مان به‌ پۆلیس دامه‌زراوه‌ و پاشان گوازراوه‌ته‌وه‌ بۆ بنكه‌ی‌ پۆلیسی سه‌نگه‌سه‌ر، به‌هاری  1977 له‌گه‌ڵ پێنج هاوڕێیدا به‌ چه‌كه‌كانیانه‌وه‌ چونه‌ته‌ قه‌ندیل و لای‌ شه‌هیدان عه‌لی عه‌سكه‌ری‌ و تالیب رۆسته‌م خه‌باتی‌ پێشمه‌رگایه‌تی‌ ده‌ست پێكردووه‌، پاشان چۆته‌ شارباژێڕ و دواتر هه‌رێمی‌ 5ی‌ قه‌رداغ و له‌ ته‌ك شه‌هید سیروان تاڵه‌بانی‌ و هاوڕێكانی درێژه‌ی به‌ خه‌باتی‌ پێشمه‌رگایه‌تی‌ داوه‌، به‌ڵام هه‌زاران ئه‌فسوس له‌و ده‌مه‌یدا كه‌ ئاسۆ به‌گیانی‌ پێشمه‌رگانه‌یه‌وه‌ خۆنه‌ویستانه‌یه‌وه‌ و له‌ پێناوی‌ لوتشكاندنی‌ موحسین و هاوشێوه‌كانی‌  هاتۆته‌وه‌ نێو شار، ده‌ستكیزێكی‌ ویژدانفرۆشی ده‌روون له‌ ژێر پۆستاڵدا شوێنی‌ خۆحه‌شاردانی‌ (ئاسۆ)ی‌ بۆ موحسن و موحسینیه‌كانی‌ ئاشكرا كردووه‌، ئیدی‌ له‌و ڕۆژه‌وه‌ بۆ مێژووی‌ كورد خه‌باتی‌ ی.ن.ك و ڕۆژه‌ ره‌شه‌كانی‌ شاری‌ سلێمانی‌، ڕۆژی شه‌شی ئه‌یلول بۆته‌ ڕۆژی‌ ماته‌م بۆته‌ ڕۆژی‌ ئاوابوونی‌ ئاسۆیه‌كی‌ پڕشنگدار له‌ ئاسۆكانی‌ شۆڕشی نوێ‌.
له‌و ڕۆژه‌شه‌وه‌، شوێنپه‌نجه‌ی‌ ئاسۆی‌ ده‌لاك و خوێنی‌ شه‌هیدانی‌ ئه‌یلولی‌ به‌رده‌رگی‌ سه‌را بوون به‌ (تابلۆی‌ ئازادی‌) له‌ مێژووی‌ گه‌لی كوردا. 
له‌و ڕۆژه‌وه‌، شوێن چوخمه‌كه‌ی‌ سابونكه‌ران و فولكه‌ی‌ به‌رخانه‌قا و باخه‌كه‌ی‌ شێخ له‌تیف  و سه‌ركارێز و فولكه‌ی‌ نالی‌ و جاده‌ی‌ كاوه‌و شیوی‌ قازی‌ و شیوی‌ جوله‌كان هاوكوفی پاشماوه‌ی‌ ئه‌نفاله‌كان له‌ چاوه‌ڕوانی‌ ته‌رمی‌ نادیاری‌ شه‌هیدی‌ هه‌ره‌ دیاریان ئاسۆی‌ ده‌لاك دان.
خۆزگه‌ له‌م یاده‌دا درێژه‌ده‌ران به‌ ڕێبازه‌كه‌ی‌ ئاسۆ به‌ گیانی‌ ئاسۆیانه‌وه‌ بناغه‌ی‌ بته‌وی‌ یه‌كڕیزی نێو ماڵی‌ یه‌كێتیه‌كه‌یان داده‌ڕشته‌وه‌ تا رۆحی ئاسۆكانیان ئاسوده‌ ده‌كردوو یه‌كێتیه‌كه‌یان ده‌كرده‌وه‌ به‌و یه‌كێتیه‌ی‌ كه‌ مامی‌ گه‌وره‌ بۆی فه‌رمووه‌:
سه‌فین له‌بن بێ یه‌كێتی‌ له‌ بن نایه‌.


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7367
19/9/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ ئایا شه‌ڕی ئه‌ستێره‌كان له‌ پاریس سانجێرمان ده‌ستیپێكرد؟ 19/9/2017
‌ نه‌فرەتی خیتافی به‌رده‌وامه‌ 19/9/2017
زانست
‌ كاسینی شۆڕشێك له‌ زانیاری ده‌رباره‌ی زوحه‌ل 19/9/2017
‌ رۆبۆته‌كان ده‌بنه‌ جووتیار 19/9/2017
‌ لە هەر ١٠ كەسێك، یەكێكیان خواردنی پێویستی نییە 18/9/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP