سەرەکی » وتار (پەڕە 344)

وتار

سیستەمی سۆسیال لە فەرەنسا

لە دوای دوو شەڕی جیهانیی گەورەو گران لە سەرەتای سەدەی رابردوودا، ئەوروپا تەواو وێران بوو، پێویستی دەکرد سەرلەنوێ بینابکرێتەوە لە هەموو روویەکەوە، لەڕووی ژێرخانی سیاسی‌و ئابووری، سیستەمی حکومڕانی، پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان‌و بوارەکانی تری شارستانی‌و مەدەنیەت. فەرەنسا وەکو وڵاتێکی گەورەو خاوەن ئەزموون، لە دوای سێپتەمبەری ساڵی ١٩٤٥، هەر زوو توانیی دامودەزگاکانی دەوڵەت رێکبخاتەوەو مۆدێلێکی نوێی کۆمەڵگەی سۆلیدێر بەرهەم بهێنێت. چەپەکانی فەرەنساو سیستەمی ...

زیاتر »

حوكمڕانێتی..!

مامەڵەی سەركەوتوو لەگەڵ حوكمڕانێتیدا، وابەستەی دیدێكی سیاسیی پەتی نییە، تەنها ئەوە نییە، كە بەو دەنگ‌و كورسییانەی لەڕێگەی متمانەی دەنگدەرانەوە بەدەستیاندەهێنیت، پلەو پۆست وەربگریت، یان لەدەزگا دەوڵەتییەكاندا بەشداریت پێبكرێت. ئەم دیدە كورتبین‌و بەرژەوەندگەرایە، تەنها پەیوەستە بەدەستكەوتی تاك، یان ئەوپەڕی گروپێك، تەنانەت گوزارشت نییە لەكایەی سیاسەت خۆیشی، چونكە سیاسەت، لەبنەڕەتدا، لەدایكبووی پێویستییەكی ئەزەلی بووە بۆ رێكخستنی دەوڵەت‌و كۆمەڵگە، واتە كۆنترین زانستە كە ...

زیاتر »

ناگاتە هیچ شوێنێك

+ موفاجەئەیەكی سەیرت پێ بڵێم بەگم؟ -چییە؟ مەعاشی خانەنشینان پێش كەوتووە؟ + من موعجیزە ناڵێم قوربان. موفاجەئەت عەرز ئەكەم. ئەزانی دوێنێ ئێوارە كێ تەحلیلی وەزعەكەی بە باشی كرد. ئەو دەلاكەی كە پژملی بۆ چاك كردم. -ئەوە ئیعتیادییە رۆڵە. لەم نەوعە مەملەكەتانەدا باشترین موحەلیلی سیاسی یان دەلاكە یان سایەق تەكسی. + سەیرە ئەزانی؟!… باشە بۆچی وایە؟ -لەبەرئەوەی ئەوان زۆر تێكەڵی خەڵكی ...

زیاتر »

یه‌كێتی‌ ڕه‌گی‌ له‌ ئاو دایه‌

عه‌بدوڵڵا حاجی‌ سه‌عید یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌ كوردستان حزبێك نیه‌ له‌خۆڕا هاتبێته‌ كایه‌وه‌ وه‌ بۆمه‌رام و مه‌به‌ستێكی‌ تایبه‌ت. به‌ڵكو له‌ هه‌لومه‌رجێكی‌ تایبه‌ت و پێویستدا هاته‌ مه‌یدانه‌وه‌، دوای‌ هه‌ره‌سی‌ شۆڕشی‌ ئه‌یلول و كۆمه‌ڵانی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان توشی‌ بێهیوایه‌كی‌ گه‌وره‌بوو دوژمنانی‌ میلله‌ته‌كه‌مان ڕژێمی‌ به‌عسی‌ فاشی‌ پێیوابوو جارێكی‌ تر شۆڕش و پێشمه‌رگه‌ له‌ شاخه‌كانی‌ كوردستان سه‌رهه‌ڵناداته‌وه‌ به‌ڵام نه‌یانزانی‌ سه‌ركرده‌و شۆڕشێكی‌ گه‌وره‌ی‌ وه‌كو جه‌نابی‌ مام جلال له‌گۆڕپانی‌ ...

زیاتر »

ناتوندوتیژی‌،كه‌لتوورێكی‌ له‌بیركراو

د. نه‌جیب به‌عقه‌لینی‌ دووه‌م رۆژی‌ مانگی‌ تشرینی‌ دووه‌می‌ هه‌موو ساڵێك، رۆژی‌ جیهانیی ناتوندوتیژییه‌‌و ئاهه‌نگی‌ بۆ ده‌گێڕدرێ. ئه‌م بۆنه‌یه‌ ئامانجی‌ بڵاو كردنه‌وه‌ی‌ كه‌لتووری‌ ناتوندوتیژییه‌، له‌ رێگه‌ی‌ په‌ره‌وه‌رده‌‌و هۆشیار كردنه‌وه‌ی‌ جه‌ماه‌وره‌وه‌، به‌ پێی‌ بڕیاری‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌ گشتی‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان. بڕیاره‌كه‌ش جه‌خت له‌سه‌ر گرنگی‌ بنه‌مای‌ ناتوندوتیژی‌ بۆ جیهان‌و بڵاو كردنه‌وه‌ی‌ كه‌لتووری‌ ئاشتی‌و لێبورده‌یی‌و لێكتێگه‌یشتن‌و ناتوندوتیژی‌ ده‌كاته‌وه‌. پێناسه‌ی‌ بنه‌مای‌ ناتوندوتیژی‌ به‌وه‌ كراوه‌ كه‌ به‌رگریی ناتوندوتیژانه‌یه‌، ...

زیاتر »

پرۆژه‌و هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردن

بورهان فەرەج پرۆژه‌ی هێڵی شه‌مه‌نده‌فه‌ر له‌سه‌رده‌می پاشایه‌تیدا له‌ساڵی 1929 گه‌شتۆته‌ جه‌له‌ولا و خانقین و كفری و كه‌ركوك و پاشان ساڵی 1946گه‌شته‌ هه‌ولێر. ئه‌م پرۆژه‌یه‌ زۆر گرنگ بوو بۆ گواستنه‌وه‌و به‌ستنه‌وه‌و گرێدانی شاره‌كانی عێراق پێكه‌وه‌ له‌ڕووی ئابووری و گواستنه‌وه‌ی خه‌ڵك و ئاژه‌ڵ وشه‌مه‌ك و نه‌وتی كه‌ركوك بۆ شاره‌كانی تری عێراق، به‌بیره‌وه‌ری ئێمه‌مانان چه‌ندین جار به‌شه‌مه‌نده‌فه‌ر ڕۆشتوین له‌ جه‌له‌ولا بۆ خانقین بۆ ...

زیاتر »

پاساوی‌ جیابوونه‌وه‌!

پاساوی‌ جیابوونه‌وه‌كانی‌ نێوان ژن و مێرد، به‌شی‌ هه‌ره‌ زۆری‌ ئه‌وه‌ هۆكارانه‌ نین كه‌ ده‌چنه‌ به‌رده‌م به‌رده‌م دادوه‌ر. هیچ كات پاساوی‌ بڕیاردان بۆ جیابوونه‌وه‌ی‌ ژن‌ومێرد ڕه‌زیلی‌ نیه‌، چونكه‌ ڕه‌زیلی‌ بابه‌تێكی‌ تایبه‌تی‌ بچووكه‌ و په‌یوه‌ندی‌ به‌ په‌روه‌ردی‌ خێزانیه‌وه‌ هه‌یه‌. هۆكاره‌كه‌ دڵپیسیش نیه‌. هه‌موو ئه‌وانه‌ی‌ كه‌ ژن‌و مێردی‌ كورد ده‌یكه‌نه‌ بیانووی‌ جیابوونه‌وه‌‌و له‌ دانپیانه‌كاندا ده‌ینووسن به‌شێكن له‌ سروشتی‌ مرۆڤایه‌تی‌. ژن شوو به‌ هه‌ر ...

زیاتر »

كوردستانی هه‌میشه‌ نوێ له‌به‌رچاوان و له‌به‌ردڵانیشی

رۆژنامه‌ی کوردستانی نوێ، گه‌وره‌ كچی رۆژنامه‌گه‌ری كوردی له‌ كوردستانی ئازاد و باخی هه‌میشه‌ سه‌وزی ئازادی، گەڵایەکی تری لە درەختە هەمیشە سەوزەکەی پشکوت و ئەستێرەیەکی تری لە ئاسمانی رۆژنامەگەری دروەشایەوە و ساڵێکی تریشی خسته‌ سەر تەمەنی پڕ لە سەروەری و شانازییه‌كانی خۆی. كوردستانی نوێ، رۆژنامەکەی رێبازی مام هەمیشە پێشەنگ و نموونەی جوانی راستگۆیی بووه‌ و میوانە رۆحسووکەکەی ماڵ و شوێنی کار ...

زیاتر »

بژی برایەتی كوردو تورك

مرۆڤەكانی ئەو وڵاتەش هەموو ئیبنزر سكروجی پاڵەوانە ناشرینەكەی رۆمان نوس چارلس دیكنز رۆمانووسی ئینگلیزی نین, تەنها خراپەیان وەك ئەردۆگان و باخچەلی و ئەتاتورك و … بۆ گەلی كورد بوێت,جەنگیز چانداری رۆژنامەنوسی 70 ساڵەی توركی دۆستی كورد, كە لە 20 ساڵیدا یەكێك بووە لە شۆڕشگێڕانی بزوتنەوەی لاوانی شۆرشگێڕ و لە بیری چەپیشدا بەلای ماویەتدا شكاندویەتیەوە, لە كۆنگرەی 14ی كوردو ئەوروپا لە ...

زیاتر »

مام رەسوڵ و خارە تایەر

لەسارانی چلو پەنجاكان لەئیزاعەی بەغدا گۆرانی تەسجیلكردن هێشتا نەبو ، دەبایە گۆرانیبێژ لەناو ستۆدیۆی ئیزاعە حازر بایەو لەسەعاتەكی دیاریكراودا گۆرانیەكانی راستەوخۆ بگۆتبایە.بەپێی مەعلوماتم،لۆ گۆرانیبێژە كوردەكان رۆژانی سێشەممە داندرابو كە هەر یەكیان چارەكە سەعاتەك گۆڕانی برێن ، ئەوجا حەفتەی جارەك دەبایە ئەوانە لەهەولێرو سلێمانی و دهۆكەوە بچنە بەغدا و لەوێ سڕرەیان بگرتبایە هەتا مەوعیدی گۆرانیەكانیان دەهات.عیلاقەی ئەو گۆرانیبێژانەش زۆر خۆشبو، كەسیان ...

زیاتر »