سەرەکی » زانست (پەڕە 64)

زانست

چه‌ند گرته‌یه‌كی ناوازه‌ی زه‌وی له‌ فه‌زاوه‌

فه‌زاوانێكی ڕوسیی له‌وێستگه‌ی فه‌زایی نێوده‌وڵه‌تییه‌وه‌ چه‌ند وێنه‌یه‌كی ڤیدیویی‌و فۆتۆگرافیی زه‌وی ده‌گرێت كه‌ تێیدا نیشانه‌ جوان‌و دیاره‌كانی زه‌وی‌و ئه‌و ڕووداوانه‌ ده‌رده‌خات كه‌ به‌م دواییه‌ له‌سه‌ر زه‌وی  ڕوویانداوه‌. (سێرگی ریازانسكی)  كه‌ فه‌زاوانێكی ڕوسییه‌ و له‌وێستگه‌ی فه‌زایی نێوده‌وڵه‌تی ناسراو به‌( ئالفا) كارده‌كات ، به‌م دواییه‌ چه‌ند گرته‌یه‌كی ڤیدیۆیی و فۆتۆگرافی زه‌وی  گرتووه‌  له‌ئاسمانه‌وه‌ و تێیدا هه‌ندێك دیمه‌نی سه‌ر زه‌وی به‌ شێوه‌یه‌كی سه‌رنجڕاكێش ده‌ركه‌وتوون. ...

زیاتر »

سوودی خواردنی هه‌رمێ

هه‌رمێ میوه‌یه‌كی به‌تامه‌ و ڕێژه‌یه‌كی زۆر له‌ ئاوی تێدایه‌، له‌گه‌ڵ بوونی كۆمه‌ڵێك له‌ ڤیتامین‌و كانزا له‌م میوه‌یه‌دا، له‌به‌ر ئه‌وه‌ ئامۆژگاری ده‌كرێیت به‌ خواردنی ئه‌م میوه‌یه‌ له‌ به‌ربوونی كۆمه‌ڵێك سودی: ١-هه‌رمێ ترشی فۆلیك، و ڤیتامینی جۆراوجۆری تێدایه‌ به‌ ڕێژه‌یه‌كی زۆر وه‌ك ڤیتامین (A،C،K،B٢،B٦) له‌گه‌ڵ بوونی ڕیشاڵ هه‌ربۆیه‌ خواردنی هه‌رمێ بۆ خانمان له‌ قۆناغی دووگیانی و له‌ پاش دووگیانی زۆر به‌سوده‌،له‌گه‌ڵ بونی ...

زیاتر »

پیاوێك: گله‌یی وه‌ك خاڵیكردنه‌وه‌ی‌ هه‌وا…

پیاوێك: گله‌یی وه‌ك خاڵیكردنه‌وه‌ی‌ هه‌وای‌ ناو مه‌نجه‌ڵی‌ بوخاره‌ ئا: ئازاد جه‌لال له‌ كاتی‌ گله‌یدا خۆشم ده‌وێت «ئه‌و كاته‌ی‌ له‌ گله‌یی ده‌بمه‌وه‌، هه‌ست ده‌كه‌م هاوسه‌ره‌كه‌مم له‌ هه‌موو كات خۆشتر ده‌وێ‌، به‌ مه‌رجێ‌ شل شل گوێی‌ لێگرتبێتم». ئه‌مه‌ وته‌ی‌ پیاوێكی‌ هه‌ست ناسكه‌ به‌ ناوی‌ ره‌وشت محه‌مه‌د، ڕه‌وشت (40) ساڵ. پێی‌ وایه‌ كه‌ گله‌یی له‌ دۆست ده‌كرێ‌. وتیشی‌: من وه‌ك خۆم له‌ كاتی‌ ...

زیاتر »

خراپترین كاری‌ دایكان‌و باوكان به‌رامبه‌ر منداڵ

و: عه‌لی‌ ڕه‌حیم كاتێك سه‌یری‌ فیلمی‌ دیكۆمێنتاری‌ ئاژه‌ڵان ده‌كه‌م هه‌میشه‌ شتێك به‌ مێشكمدا گوزه‌ر ده‌كات. زۆربه‌ی‌  گیانداران كاتێك به‌چكه‌كه‌یان فێری‌ شتێك ده‌بێت ئیتر ئه‌و شته‌ی‌ بۆ ئه‌نجام ناده‌ن هه‌ر چه‌نده‌ كاره‌كه‌ قورسیش بێت ده‌یخه‌نه‌ ئه‌ستۆی‌ خۆی‌. به‌ڵام دایكان‌و باوكانی‌ ئه‌م سه‌رده‌مه‌ ماوه‌یه‌كی‌ زۆر دوای‌ پێگه‌یشتنی‌ نه‌وه‌كانیان كاره‌كانی بۆ ئه‌نجام ده‌ده‌ن.  قه‌یتانی‌ پێڵاوه‌كانی‌ بۆ داده‌خه‌ن، قۆپچه‌ی‌ جله‌كانی‌ بۆ داده‌خه‌ن، كه‌لوپه‌لی‌ ژووره‌كه‌ی‌ ...

زیاتر »

با‌ ده‌ریاییه‌كان بۆ وزه‌ی هه‌موو جیهان

ئاشه‌ بایه‌كانی به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ كه‌ له‌ ده‌ریاكاندا داده‌نرێن به‌هێزترن له‌وانه‌ی له‌ ووشكانیدان، به‌هۆی به‌هێزییان له‌سوود وه‌رگرتن له‌و بایانه‌ی له‌به‌رگه‌ هه‌واوه‌ دێن.  توێژینه‌وه‌یه‌كی په‌یمانگای كارنیگی بۆ زانسته‌كان له‌ئه‌مریكا ئاشكرایكردووه‌، ئه‌و ئاشه‌ بایانه‌ی به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ی كاره‌بایی له‌ با  كه‌ له‌ ده‌ریاكاندا داده‌نرێن ده‌توانن وزه‌یه‌كی ئه‌وتۆ به‌رهه‌مبهێنن كه‌ به‌شی سه‌رانسه‌ری جیهان بكات. زانایانی ئه‌و په‌یمانگه‌ ئه‌مریكییه‌ ئاماژه‌یان داوه‌، ئه‌و بایه‌ به‌هێزه‌ی له‌ده‌ریاكانه‌وه‌ هه‌ڵده‌كه‌ن ...

زیاتر »

بنه‌ڕه‌تی ناوی وڵاتان

ڕه‌نگه‌ خه‌ڵك زۆری له‌ باره‌ی وڵاتان خوێندبێته‌وه‌ و یان له‌ قوتابخانه‌كاندا  له‌سه‌ر ئه‌و وڵاتانه‌ چه‌ند زانیارییه‌كانیان خوێندبێته‌وه‌، به‌ڵام له‌باره‌ی بنه‌ڕه‌تی ناوی وڵاتانه‌وه‌ شتێكی زۆر نازانن. پێگه‌ی (Quartz) هه‌وڵی داوه‌ وه‌ڵامی پرسیاری زۆر كه‌س بداته‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ مانای ناوی ده‌وڵه‌تان و بنه‌مای هه‌ندێك له‌و ناوانه‌، به‌پێی ئه‌و گه‌ڕانه‌ی كردوویه‌تی و 195 وڵاتی گرتووه‌ته‌ خۆی، 4 خاڵی دیاریكراو هه‌یه‌ كه‌ بوونه‌ته‌ بنه‌مای ...

زیاتر »

توێژینه‌وه‌یه‌ك :كوڕان زیاتر له‌ كچان تووشی ئۆتیزم ده‌بن

زاناكانی زانكۆیه‌كی ئه‌مریكیی له‌توێژینه‌وه‌یه‌كیاندا ئه‌و جیاوازییه‌یان ئاشكراكرد له‌ ڕێڕه‌وی ئاماژه‌كانی مێشكدایه‌ و ده‌بێته‌ هۆی پشێویی ئاوێزه‌ی ئۆتیزمی  و له‌ كوڕاندا زۆرتر ده‌رده‌كه‌وێت.  (تید ئیبڵ) له‌ زانكۆی ویلایه‌تی ئیوای ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا وتی» یه‌كێك له‌لایه‌نه‌ گرنگه‌كانی نه‌خۆشیی ئۆتیزم ئه‌وه‌یه‌ كه‌ زۆربه‌ی جار كارده‌كاته‌ سه‌ر كوڕان، له‌كاتێكدا ئه‌و كاریگه‌رییه‌ی له‌سه‌ر كچان كه‌متره‌ و تێكڕاكه‌ی 4 كوڕه‌ له‌ به‌رامبه‌ر یه‌ك كچدا». له‌و توێژینه‌وه‌یه‌دا ...

زیاتر »

نۆ ملیۆن كەس بە هۆی ژینگەوە مردوون

توێژینەوەیەكی گەورەی نێودەوڵەتی دەریخستووە كە لە ساڵی 2015 دا پیسبوونی ژینگە بۆتە هۆی گیان لەدەستدانی نۆ ملیۆن كەس لە سەرتاسەری جیهاندا، هەروەها زۆربەی حاڵەتی مردنەكان بەهۆی نەخۆشییەكانی دڵ‌و شێرپەنجەی سییەوە بوون، كە هۆكارەكەیان پیسبوونی ژینگەیە. توێژینەوەكە كە نزیكەی 40 زانای نێودەوڵەتی تیایدا بەشداربوون‌و داتای پەیمانگەی ئەندازەی تەندروستی‌و هەڵسەنگاندنی سەر بە زانكۆی واشنتۆن-یان بەكار هێناوە‌و لە خولی پزیشكیی لانسیت بڵاویكردۆتەوە، ئاماژەی ...

زیاتر »

خێراكردنی چارەسەری برینەكان

توێژەرانی نێودەوڵەتی جۆرێكی نوێ لە باندج دروستدەكەن كە چارەسەری برینەكان زۆر خێراتر و كاراتر كار دەكات. توێژەرانی زانكۆی نیبراسكا لینكۆڵن بەهاوكاری پزیشكانی سكوڵی پزیشكی هارڤارد و پەیمانگای ماساچیوتس بۆ تەكنۆلۆژیا لە كامبریج لەزگەیەكی پزیشكی نوێیان دیزاین كردووە كە دەتوانرێت دەرمانی تایبەتی تێبكرێ و بە گوێرەی جۆر و قۆناخی برینەكە بەكاریبهێنن. توێژەرەكان دەڵێن بیرۆكەی دروستكردنی باندجە نوێیەكە لەوە هاتووە كە ویستیان ...

زیاتر »

حەوت ئامۆژگاری بۆ زاڵبوون بەسەر خەمەكانی ژیاندا

دیاری هەركی ژیان پڕە لە ساتەكانی خۆشبەختی، هەروەك زۆریش ئەو ساتانەی تیایدا هەست بە خەم و بێ ئومێدی دەكەین. لەگەڵ تێپەڕینی تەمەندا خۆشییەكان بەرەو كەمبونەوە دەچن، یان لانی كەم خۆشییەكان نابنە بارتەقای ئەو خەم و مەینەتیانەی رۆژانە بەرۆكمان دەگرن. بۆیە پرسیارەكە ئەوەیە، چی بكەین بۆ ئەوەی بەسەر خەم و ناسۆرەكانی ژیاندا زاڵ بین: بە بەشی خۆت رازی بە پێشینان وتویانە، ...

زیاتر »