سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 150)

ئەدەب و هونەر

نزار قه‌بانی‌ شاعیری‌ ژن و ئازادی‌، له‌دیدارێكی‌ سه‌رنجڕاكێشدا

و. له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: ئه‌رشه‌د عاصی ئه‌م چاوپێكه‌وتنه‌، رۆماننووسیی ناوداری سودانی (ئه‌لته‌ییب ساڵح) له‌گه‌ڵ شاعیری گه‌وره‌ی عه‌ره‌ب (نزار قه‌بانی) ئه‌نجامی داوه‌، له‌ رادیۆی (بی بی سی) له‌ له‌نده‌ن ـ ئه‌پریلی ١٩٧٣ ز. ئه‌و كات (ئه‌لته‌ییب ساڵح) له‌ده‌سته‌ی نووسینی ئه‌ده‌بی بووه‌ له‌و رادیۆیه‌، هه‌روه‌ها به‌رپرسی به‌شی زمانی عه‌ره‌بی بووه‌. چاوپێكه‌وتنه‌كه‌ چه‌ند به‌شێكی له‌ گۆڤاری (هنا لندن) كه‌ سه‌ر به‌ (بی بی سی) ...

زیاتر »

مۆسیقای مادریجالات و كه‌نزۆنیتس,بولیفینی

ئا: ئازاد مه‌عروف مۆسیقای مادریجالات و كه‌نزۆنیتس: واته‌ مۆسیقا به‌ده‌نگی مرۆڤ كه‌شێوازێكی هونه‌ری مۆسیقای ئیتالی بوو له‌شێوه‌ی سروود ,جۆری ده‌نگ شێوازێكی مۆسیقای نوێ {علمانی}ده‌گرێته‌ خۆ له‌ ساڵی 1560ز هه‌ندێ جۆری لێده‌ركه‌وت ,وه‌كوو مۆسیقای مادریجالت به‌ڵام كه‌مێك كێشی كه‌متره‌ له‌ چاو كه‌نزۆنیتس,له‌دوای سه‌ده‌ی هه‌ژده‌ له‌ ناو ووڵاتانی تری ئه‌وروپا بڵاو بووه‌وه‌,ئه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت كه‌ سۆلیستێك {ئاواز به‌ده‌نگی مرۆڤ}یان دووان یان سیان ئاواز ...

زیاتر »

ئه‌لیف شه‌فه‌ق:من عاشقی گوێگرتنم له‌ قسه‌ی خه‌ڵك

گفتوگۆ له‌گه‌ڵ ئه‌لیف شه‌فه‌قدا ئه‌وه‌ نیشان ده‌دات بۆچی ئه‌وه‌نده‌ ستایشیان كردووه‌. شه‌فه‌ق ئه‌وه‌نده‌ پڕ جۆش و خرۆش و ره‌وانبێژه‌ كه‌ ئه‌م حاڵه‌ته‌ی كار له‌وانی تریش ده‌كات، هه‌ر به‌ڕاستی ده‌یه‌وێ به‌ نووسینه‌كانی دنیا بگۆڕێت. وێڕای ئه‌وه‌ش، ئه‌لیف هاووڵاتییه‌كه‌ جیهان نیشتمانێتی. به‌ ژیانی له‌ شاره‌ قه‌ره‌باڵغه‌كانی وڵاته‌ جۆراو جۆره‌كاندا، گه‌یشتۆته‌ ئه‌و باوه‌ڕه‌ی بۆ گه‌یشتن به‌ به‌خته‌وه‌ریی ده‌وڵه‌تان و میلله‌تان و خه‌ڵك ده‌بێ ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌ی ده‌قی جۆگه‌یه‌ك ئاو لایدایه‌ ماڵی ئێمه‌!-ی ته‌یب جه‌بار

به‌ختیار حه‌مه‌سوور ١ ئه‌گه‌ر وه‌ك سه‌ره‌تایه‌ك بۆ ژانری په‌خشانه‌شیعر بگه‌ڕێینه‌وه‌، ده‌توانین بڵێین ئه‌م ژانره‌ له‌و پنته‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی گرت، كه‌ تێیدا چه‌مكی «شار» و «شارنشینی» به‌ مانا مۆدێرن و عه‌قڵانییه‌كه‌ی شكڵ و شێوه‌ی گرت، به‌ واتایه‌كی تر له‌گه‌ڵ ته‌وژم و به‌رفراوانبوونی شار و هاتنی ئامێری چاپ و ماشێنه‌كان، دروستكردنی باڵه‌خانه‌ و به‌رپێنه‌گرتنی چیتری گۆڕانكارییه‌كانی ڕۆژانه‌ و به‌رده‌وامی پڕۆسه‌ی په‌ره‌سه‌ندن و مۆدێرنیزاسیۆن، ...

زیاتر »

له‌ ئۆیدیپوس-ه‌وه‌ بۆ ئه‌نتیگۆنه‌ دیدێكی مۆدێرن بۆ درامای گریكی

دانا ڕه‌ئووف شانۆی گرێكی له‌گه‌ڵ پرۆسه‌ی دیموكراسی یۆنان، به‌ر له‌ دوو هه‌زار و پێنج سه‌د ساڵ گه‌شه‌ ده‌كات و ده‌شبێته‌ ئامڕازێكی گرنگی ئه‌و پرۆسه‌یه‌. شانۆ بواره‌ كرده‌ییه‌كه‌ی سیستێمه‌ دیموكراسییه‌كه‌ی یۆنان بوو، له‌ ڕێگای شانۆوه‌ ئه‌و گفتوگۆیانه‌ ده‌كران و به‌رجه‌سته‌ ده‌كران، كه‌ له‌ داموده‌زگاكانی وڵات و له‌نێو هاوڵاتیان دا ده‌گوزه‌را. زۆر جار شانۆ له‌لایه‌ن ته‌نیا ئه‌كته‌رێكه‌وه‌ ده‌بووه‌ ئه‌و ئامڕازه‌ی، به‌ هۆیه‌وه‌، ...

زیاتر »

دێوانه‌ و غه‌ریبی نێرگز

عومه‌ر كه‌سان كه‌ تۆ ئازارم ده‌ده‌یت ده‌ست خۆش بۆ تۆ گه‌ر ئاسووده‌یت گه‌ردن ئازا.. گه‌ر نا… ئازیزم بۆ *** كه‌ جێت هێشتم له‌ په‌نای خوا به‌شێكی دڵی خۆت دانا ئه‌ی به‌شه‌كه‌ی دڵه‌ی شێتم له‌گه‌ڵ خۆت برد له‌ كوێت دانا *** سووتان هه‌ربۆ یه‌كجار جوانه‌ بۆ شه‌م زیاتری ده‌هێنا ئای كه‌ شێتی و سووتانه‌كه‌ی وه‌لی جوانه‌ *** هه‌موو شه‌وێ خه‌مه‌كانم یه‌خه‌م ...

زیاتر »

خه‌ڵاتی نیللی زاكس درا به‌ نووسه‌رێك كه‌ به‌ زمانێكی ئه‌وروپی نانووسێت

سەردار فەتاح رۆژی 11-12-2017 له‌ سه‌نته‌ری شاری دۆرتمۆندو به‌ ئاماده‌بوونی چه‌ندین كه‌سایه‌تی گرنگی شاره‌كه‌و به‌ ئاماده‌بوونی پارێزگار بریگیت یۆده‌ر، خه‌ڵاتی نیللی زاكسی درایه‌ نووسه‌ری كورد به‌ختیار عه‌لی. خه‌ڵاتی نیللی زاكس یه‌كێكه‌ له‌ خه‌ڵاته‌ هه‌ره‌ كۆن و گرنگه‌كانی ئه‌ڵمانیا كه‌ له‌ ساڵی 1961 ـه‌وه‌ ده‌به‌خشرێت، ئه‌م خه‌ڵاته‌ وه‌ك به‌شی هه‌ره‌ زۆری خه‌ڵاته‌ ئه‌ده‌بییه‌ ئه‌وروپییه‌كان له‌لایه‌ن شاره‌كانه‌وه‌ پشتگیری ده‌كرێت، واته‌ یه‌كێك له‌ ...

زیاتر »

شەش ساڵە بێ خالید دلێرین

عەبدولواحید ئیدریس شەریف شەش ساڵ بەر لە ئەمڕۆ خالید دلێر چاوەکانی لێکنا شاعیر،نوسەر،ڕەخنەگر،هونەرمەند،سیاسی ئەو کەسایەتیە بەهرەمەندە لە ٢٠-٨-١٩٣٣ لە گەڕەکی بەفری قەندی شاری کۆیە لە دایک بووە،سەرەتا لە حوجرە،دواتر لە قوتابخانە درێژەی بە خوێندن داوە،جگە لە بەهرە وتوانای خۆی،باوکیشی سەرچاوەیەک بووە بۆی،بۆچوونە ناو جیهانی ئەدەب وهونەر،حەز وهیوا و خەونە جوانەکانی زاڵ دەبن بە سەرهەوراز و سەختیەکانی ژیانی کۆمەلایەتی دا،بۆ ژیان ...

زیاتر »

مه‌لا عه‌بدولكه‌ریمی‌ موده‌ریس، گه‌وهه‌رێك له‌ زمانزانی‌ و سه‌لیقه‌

مامۆستا مه‌لا عه‌بدولكه‌ریمی‌ موده‌ریس، زانایه‌كی‌ گه‌وره‌ی‌ كورده‌ و ئه‌وه‌ی‌ ئه‌ده‌بیاتی‌ كلاسیكی‌ خوێندبێته‌وه‌، ئه‌وه‌ی‌ پیتێكی‌ له‌ئه‌ده‌بیات و له‌ زانستی‌ ئایینی‌ خوێندبێته‌وه‌ مه‌لا عه‌بدولكه‌ریمی‌ موده‌ریس ده‌ناسێ‌. ئه‌م زانا بلیمه‌ته‌ی‌ گه‌لی‌ كورد له‌ماوه‌ی‌ ژیانیدا هه‌ر له‌منداڵییه‌وه‌ تا دوا رۆژه‌كانی‌ ژیانی‌ جگه‌ له‌زانست و زانیاری‌ هیچ خولیایه‌كی‌ تری‌ نه‌بووه‌، ئه‌م پیاوه‌ مه‌زنه‌ هه‌موو ته‌مه‌نی‌ به‌دوای‌ عیلم و مه‌عریفه‌دا گه‌ڕاوه‌و ئه‌وه‌یش كه‌ له‌پاش خۆی‌ به‌جێیهێشتووه‌ ...

زیاتر »

مۆسیقا وه‌ك سه‌رمایه‌

ئا: ئازاد مه‌عروف به‌ پێی تێڕوانینی هونه‌ر وه‌ك بازاڕی ئازاد له‌ ئازادی هونه‌رمه‌ند بۆسه‌ندنی مافه‌كانی به‌ تێكۆشان هه‌میشه‌و به‌ ڕۆشتنێكی هێواشی مێژویی له‌په‌ره‌سه‌ندنێكی به‌رده‌وامی ئابوریانه‌ی خۆیدایه‌، تائه‌م په‌ره‌سه‌ندنه‌ زیاتر بێت ژماره‌ی هونه‌رمه‌ند كه‌متر ده‌بێته‌وه‌و سه‌رمایه‌یان زیاتر ئه‌بێت ،سه‌رمایه‌یه‌ك كه‌ نایه‌وێت له‌پانتایی ململانێی هونه‌ری له‌ناو بچێت ده‌بێت سوود له‌ زۆرترین ڕێژه‌ی پێشكه‌وتنی زانستی و ته‌كنیكی وه‌ربگیرێت چونكه‌ به‌رژه‌وه‌ندیه‌ ئابوریه‌كان و خواسته‌ ...

زیاتر »