سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 154)

ئەدەب و هونەر

له‌ودیو دیواری سروشته‌وه‌

فاروق ئه‌حمه‌د عه‌بدوڵڵا گه‌لێجار له‌ چاوه‌كانمدا ده‌تتوێنمه‌وه‌ پێڵوی چاوه‌كانم توند لێكده‌نێم هه‌تا جگه‌ له‌ تۆ هیچی تر نه‌بینم، با هه‌موو ئه‌و ناڕاستی و تاوان و به‌رژه‌وه‌ندییه‌ بێمانایانه‌ تێكه‌ڵاو نه‌بن به‌ تۆ و سه‌رجه‌م پلانه‌كانم نه‌شێوێنن ناكرێ و نابێ، گه‌ر ویستت له‌و یاسایه‌ ده‌رچێت كه‌ ده‌سكردی مرۆڤ خۆیه‌تی. من ده‌مێكه‌ ده‌ستبه‌رداری بووم و كاری پێناكه‌م، بۆیه‌ ژیانی ئه‌و دیوم هه‌ڵبژارد. لێگه‌ڕێن ...

زیاتر »

شه‌ش كورتیله‌چیرۆك

له‌ فارسییه‌وه‌: شۆڕش شه‌ڵماشی 1-چیرۆكنووس علی السعید رۆژێ بوو رۆژگارێ چیرۆكنووسێكی به‌توانا له‌ شوێنێك ده‌ژیا كه‌ جارێكی تر چیرۆكی بۆ گوتن پێ نه‌بوو. 2-ده‌ریا رۆبه‌رت فه‌كس سێ كه‌س بوون چاویان بڕیبووه‌ ده‌ریا. كه‌سی یه‌كه‌م وه‌سفی(ده‌ریا)ی ده‌كرد. كه‌سی دووه‌م ده‌یبیست، كه‌سی سێیه‌م نه‌ ده‌یگوت‌و نه‌ ده‌یبیست. ئه‌و له‌ قوڵایی (ده‌ریا) دا له‌ جووڵه‌دا بوو. له‌و (به‌له‌م)ه‌ شكاوه‌ی ده‌ڕوانی كه‌ بڵقه‌بڵقی ناسكی ...

زیاتر »

چۆن سلێمانی دروست بوو؟

عومه‌ر كه‌سان ئێواره‌یه‌ك پاشاو دۆستان و ئازیزان پاش راوكردن چا خواردنه‌وه‌ له‌ پێ ده‌شتێك لای كانییه‌ك كه‌ ناسرابوو به‌ كانییه‌كه‌ی (كانی ئاسكان) دوای وتووێژ و ته‌گبیری پیر و هاوه‌ڵان بڕیاری دا دروستیكات له‌و ده‌ڤه‌ره‌ سلێمانی شارێكی جوان فه‌رمانی دا بۆ رازاندنه‌وه‌ی باخچه‌كانی داهاتووی شار له‌ هه‌ر باخێك گوڵێكی جوان داری به‌فه‌ڕ نه‌مامی جوان له‌ ده‌ڤه‌رێك هه‌ر ناوچه‌یه‌ك په‌نجه‌و مه‌قامی كارامه‌ی ...

زیاتر »

سیمۆڵۆژیای وێنه‌ دیده‌ییه‌كان ده‌وه‌ن مه‌عروف به‌ نموونه‌

پ.د.زاهیر له‌تیف كه‌ریم به‌شی‌ دووه‌م و كۆتایی له‌ده‌قێكی تردا به‌نێوی» شه‌وق « ده‌ڵێت: شه‌وانه‌ كه‌»مانگ» هه‌ڵدێت له‌سه‌ر سنگی ڕووتو قووتی به‌رده‌كان سه‌رخه‌و ده‌شكێنێت به‌رده‌كانیش به‌شه‌وقه‌وه‌ به‌ده‌م ده‌ستبازی شه‌پۆله‌كانه‌وه‌ تا سپێده‌ بێدارن ئه‌م ده‌قه‌ش،هاوشێوه‌ی ده‌قه‌كه‌ی پێشوو،له‌سه‌ر بنه‌مای وێنه‌یه‌كی ستاتیكی دامه‌زراوه‌ وخاوه‌ن ده‌ق، كه‌له‌هه‌مان كاتدا ڕۆڵی گێڕه‌وه‌رێك ده‌بینێت،خۆی له‌نێو وێنه‌ ئاڵۆز وشاراوه‌كاندا ده‌بینێته‌وه‌ وله‌سه‌ره‌تادا نازانێت هۆكاری ئه‌م گه‌مه‌ی مانگه‌ چیه‌!واته‌ ته‌نها گێڕانه‌وه‌كه‌ی ...

زیاتر »

تایبه‌تمه‌ندی گۆرانی هه‌ورامان له‌وه‌دایه‌،كه‌ ریتم‌و ئه‌داكردنی جیاوازه‌

هونه‌رمه‌ند دارا عوسمان یه‌كێكه‌ له‌ گۆرانیبێژه‌ ناسراوه‌كانی ناوچه‌ی هه‌ورامان و هه‌رێمی كوردستان، ماوه‌ی زیاتر له‌ چل ساڵێك ده‌بێت، له‌بواری گۆرانی هه‌ورامیدا كارده‌كات. ئه‌و جگه‌له‌وه‌ی كه‌ ‌شاره‌زاییه‌كی زۆری له‌باره‌ی هونه‌رو گۆرانی هه‌ورامی هه‌یه‌، له‌هه‌مانكاتیشدا به‌ ‌شێوه‌یه‌كی ئه‌كادیمیش هه‌وڵیداوه‌،ئه‌م سامانه‌ گه‌وره‌ییه‌ی هونه‌ری كوردی له‌ناوچه‌ی هه‌ورامان بپارێزێت‌و له‌ دووتوێی كتێبێكی قه‌باره‌ گه‌وره‌ی دوو به‌رگیدا له‌ژێر ناونیشانی « مێژووی موزیكی هه‌ورامان» بڵاوبكاته‌وه‌‌. بۆیه‌ پێمانشبوو ...

زیاتر »

زمان‌و شیعریه‌ت،ئه‌زموونی‌ 11 شاعیری‌ كورد

سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی به‌شێكی زۆر له‌نه‌وه‌ی نوێی ئێمه‌، ئه‌وانه‌ی ده‌نووسن و له‌ دوای ڕاپه‌ڕینه‌وه‌ ده‌ستیان به‌ نووسین كردووه‌، به‌شیعر ده‌ستیان پێكردووه‌و كه‌متر له‌ ژانڕه‌كانی دیكه‌ی ئه‌ده‌بی، به‌ تایبه‌تیش ڕه‌خنه‌و ڵێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی ده‌نووسن. بێگومان ئه‌مه‌ په‌یوه‌ندی به‌وه‌وه‌ هه‌یه‌، كه‌ نووسین له‌ بواری شیكردنه‌وه‌و خوێندنه‌وه‌ی ده‌قی ئه‌ده‌بیدا، پێویستی به‌ باكگراوه‌ندێكی فراوانی ڕۆشنبیری هه‌یه‌. پێویستی به‌ دنیابینییه‌كی قوڵ‌و سه‌رچاوه‌ی ڕۆشنبیری هه‌مه‌جۆر له‌ هه‌موو ...

زیاتر »

سه‌مفۆنیا له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

ئا: ئازاد مه‌عروف 8 پێویسته‌ براهمسی { 7 May 1833 – 3 April 1897) Johannes BrHMS} ئه‌ڵمانییه‌مان له‌بیر نه‌چێت له‌وچوار سه‌مفۆنیایه‌ی كه‌ ئاماده‌ی كردبوو كه‌ به‌ده‌روازه‌ی ڕۆمانێكی كلاسیكی ده‌ژمێررێت ، ته‌نانه‌ت به‌سه‌مفۆنیای یه‌كه‌می ده‌وترێت نۆهه‌می بتهۆڤن ئه‌ویش به‌هۆی گه‌وره‌یی كاره‌كه‌ی كه‌په‌یامی بتهۆڤن ته‌واوده‌گه‌یه‌نێت له‌ڕووی به‌هێزی ئاوازه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ داڕشتنی بته‌وی سه‌مفۆنیاكه‌. له‌هه‌مان كات به‌رلیوزی فه‌رنسی { Berlioz1803-1869}پێشكه‌وتنێكی گه‌وره‌ی دا به‌ ئۆركستراو ...

زیاتر »

هەوار تاقانەی راگەیاندن و هونەری شانۆیە لە کەرکوک

ئا – رێزان خانمان لە ئێستادا بەڕێژەیەکی بەرچاو دێنە بواری راگەیاندن و جێ پەنجەی خۆیان لە میدیای کوردیدا دیاری دەکەن، بەڵام لە شاری کەرکوک ئەو ڕێژەیە بە شێوەیەک کەمە کە نازناوی کچە ڕۆژنامەنووسە تاقانەکەی کەرکوک دراوە بە کچێک بەهۆی ئەوەی تەنها خانمە لە مییدیای بینراودا وەک ڕۆژنامەنووس دەردەکەوێت. ئەو کچەش هەوار فارسە کە لە ساڵی 1992 لە شاری کەرکوک لەدایکبووە ...

زیاتر »

بەشوودانی کچانی ٩ ساڵ لە رووی شەرع و قانون و تەندروستیەوە

ئا– رێزان محەمەد لە ئێستادا هەوڵێکی زۆرهەیە بۆ هەموارکردنەوەی یاسای بەشوودانی کچانی تەمەن ٩ ساڵ، کە بە پێی لێدوانی مامۆستایانی ئاینی و پارێزەران و پزیشکان لە ڕووی قانونی و شەرعی و تەندروستییەوە گونجاو نیە و دژی دەوەستنەوە. هەوڵدان بۆ هه‌موارکردنه‌وه‌ی‌ یاسای‌ باری‌ که‌سێتی‌ عێراق کاردانه‌وه‌ی‌ نێوخۆیی‌ و نێوده‌وڵه‌تی‌ لێکه‌وتووەته‌وه‌ کە لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقەوە خوێندنەوەی یەکەمی بۆ کراوە، که‌ هەموارەکە ...

زیاتر »

ژاڵه‌ محه‌مه‌د په‌یامنێر ئه‌زموونی‌ كاری‌ رۆژنامه‌نووسی‌ خۆی‌ بۆ ژنۆرناڵ‌ ده‌گێڕێته‌وه‌

ئا – ژنۆرناڵ له‌سه‌ره‌تادا باسی‌ ده‌ستپێكی‌ كاركردنی‌ ده‌كات، كه‌ له‌ رۆژنامه‌ی رێبازی ئازادیه‌وه‌ كه‌ رۆژنامه‌یه‌كی حزبی بووه‌ ده‌ستی‌ به‌ كاری رۆژنامه‌نووسی كردوه‌، ئه‌گه‌رچی خۆی‌ حزبی نه‌بووه‌و به‌ئێستاشه‌وه‌ ، دواتر بۆ چه‌ند شوێنێكی تر و چه‌ند رۆژنامه‌یه‌كی تر چاوپێكه‌وتن و راپۆرتی‌ ئاماده‌ كردوه‌، به‌ڵام دوای چوار ساڵ كاركردنی‌ له‌ میدیای نووسراودا یه‌كه‌م ئه‌زموونی كاری رۆژنامه‌نووسی بینراوی‌ له‌ ئێن ئاڕ تی یه‌وه‌ ...

زیاتر »