سەرەکی » ئەدەب و هونەر (پەڕە 31)

ئەدەب و هونەر

ئاڕ،ئێڵ.ستاین:چیرۆك هه‌رگیز نابێت زۆر واقیعی بێت

ئاڕ. ئێل. ستاین (R.L.Stine) (رۆبه‌رت لۆرانس ستاین) له‌ ساڵی (1943) له‌ (كۆڵۆمبۆس) له‌ ویلایه‌تی (ئۆهایۆ) له‌ دایك بووه‌. له‌ ته‌مه‌نی (نۆ) ساڵیدا به‌ نووسینی چیرۆكی ته‌نز و پێكه‌نین بۆ هاوپۆله‌كانی ده‌ستی به‌ نووسین كردووه‌. یه‌كه‌م كتێبی به‌ ناوی (رێوڕه‌سمی گاڵته‌ و هێنانه‌پێكه‌نینی ئه‌وانی دی) بوو. ستاین له‌ ساڵی (1986)دا به‌ كتێبی (به‌ڵێنی یه‌كتربینین له‌گه‌ڵ غه‌واره‌یه‌ك)دا ده‌ستی به‌ ئه‌ده‌بی ترسناك كرد، ...

زیاتر »

خوێندنه‌وه‌یه‌كی كورت بۆ رۆمانی زۆربای ئێرانی

جومعه‌ كانی له‌له‌یی یه‌كێ له‌و كتێبانه‌ی له‌مساڵدا خوێندمه‌وه‌ رۆمانی (زۆربای ئێرانی) بوو كه‌ له‌سه‌ر وه‌ستانی له‌سه‌رم كرده‌ ئه‌رك، به‌و مانایه‌ی وه‌ك خوێنه‌رێكی ئاسایی له‌ ناوه‌ڕۆكی رۆمانه‌كه‌ نه‌ڕوانم، له‌به‌رئه‌وه‌ی خوێنه‌ری ئاسایی ده‌یه‌وێت له‌خوێندنه‌وه‌ی رۆمانێكدا ته‌نها چێژ وه‌رگرێت نه‌ك شتی تر، منیش ده‌مه‌وێت به‌ته‌نها چێژی لێ وه‌رنه‌گرم به‌ڵكو ده‌سكه‌وتم زۆرتربێت له‌خوێندنه‌وه‌ی ده‌قێكی ئه‌ده‌بی. به‌و پێیه‌ی خۆم دوو رۆمانم به‌چاپ گه‌یاندووه‌ هه‌میشه‌ ویستوومه‌ ...

زیاتر »

ده‌رباره‌ی كتێبی گێڕانه‌وه‌ی مۆدێرنی كوردی

ناسنامه‌ی كتێب: «گێڕانه‌وه‌ی مۆدێرنی كوردی»، د. فه‌رهاد شاكه‌لی، وه‌رگێڕان له‌ ئینگلیزییه‌وه‌: د. محه‌مه‌د خزری ئه‌قده‌م، له‌بڵاوكراوه‌كانی‌ چاپه‌مه‌نیی مادیاره‌، له‌ سنه‌.2020 له‌ بنه‌ڕه‌تدا، ئه‌م كتێبه‌ توێژینه‌وه‌یه‌كی ئه‌كادیمیكه‌ كه‌ ساڵی 2016 له‌ لایه‌ن زانكۆی “ئۆپسالا”ی سوید له‌ژێر ناوی «The Modern Kurdish Short Story» چاپ كراوه‌ و تێیدا به‌ له‌به‌رچاوگرتنی به‌ستێنی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تیی كوردستان، باس له‌ ره‌وتی له‌دایكبوونی كورته‌چیرۆك و چیرۆك و ...

زیاتر »

موجته‌بای میرزاده‌،لێزانێكی مۆسیقای كوردستان و ئێران

كاوه‌ فه‌قیه‌زاده‌ 2-2 زانست و مۆسیقای میرزاده‌ یا باشتر بڵێم دنیای میلۆدی و دابه‌شكرده‌نه‌كانی كه‌ خوڵقاندوویه‌تی زه‌وق و ئیحساساتی به‌قوه‌تی مامۆستا موجته‌بای میرزاده‌یه‌. بۆ ئه‌وانه‌ی كه‌ گوێیان له‌هه‌ر هه‌موو به‌رهه‌مه‌ موزیكه‌ بێكه‌لام و به‌كه‌لامه‌كانی بووه‌ و له‌گه‌ڵیان ئاشنان، بۆ ئه‌وانه‌ی كه‌ دڵیان داوه‌ته‌ میلۆدییه‌ شیرین و دڵڕفێنه‌كانی و له‌دابه‌شكردنیان به‌شێوه‌ی ئۆركێسترایه‌كی پڕ هه‌ست و حاڵ چێژی تایبه‌ت ده‌به‌ن، كار و ...

زیاتر »

خاوه‌نی خه‌ڵاتی نۆبڵی ئه‌ده‌بی ئه‌مساڵ كێیه‌؟

و: كورده‌وان محه‌مه‌د سه‌عید خه‌ڵاتی‌ نۆبڵی‌ ئه‌ده‌بی‌ ئه‌مساڵ به‌خشرا به‌ لویز گلیك شاعیری‌ ناوداری‌ ئه‌مریكا ‌و به‌هۆی‌ جوانیی بێ وێنه‌ی‌ به‌شێكی‌ زۆر له‌ شیعره‌كانییه‌وه‌ بووه‌ خاوه‌نی‌ ئه‌و خه‌ڵاته‌. گلیك شیعری‌ زۆر نووسیوه‌ ‌و زۆربه‌شیان په‌یوه‌ستن به‌ كێشه‌ ‌و گرفته‌كانی‌ ژیانی‌ خێزانی‌ ‌و به‌ساڵاچوان. به‌رهه‌می (زه‌نبه‌قی‌ كێوی‌)ئه‌م نووسه‌ره‌ له‌ ساڵی‌ 1993دا خه‌ڵاتی‌ پۆلیتزه‌ری‌ به‌ده‌ست هێنا، هه‌روه‌ها (شه‌وی‌ وه‌فا ‌و رێزدارانه‌)ی‌ له‌ ...

زیاتر »

میریل ستریپ،ژنه‌ شه‌نگ و سه‌لاره‌كه‌ی سینه‌ما

میریل ستریپ «Meryl Streep» ئه‌كته‌ره‌ ناوداره‌كه‌ی ئه‌مریكا یه‌كێكه‌ له‌و ژنه‌ ئه‌كته‌رانه‌ی كه‌ له‌ چه‌ندین فیلمدا رۆڵی سه‌ره‌كی بینیوه‌ و له‌ ئه‌كته‌ره‌ سه‌رقاڵه‌كانی دنیای سینه‌مایه‌. له‌ چه‌ندین فیلم و شانۆدا رۆڵی بینیوه‌. ئه‌كته‌رێكی ناوداره‌ به‌ رۆڵه‌ جوان و سه‌ركه‌وتووه‌كانی كه‌ وای كردووه‌ بۆچه‌ندین خه‌ڵات بپاڵێورێ و چه‌ندین خه‌ڵاتیش به‌ده‌ست بهێنێ. لیستی به‌شدار بوونی له‌ فیلمه‌كاندا چل فیلمی تێپه‌ڕاندووه‌. ئه‌ده‌ب و هونه‌ر ...

زیاتر »

پاشایه‌تی شیعری كوردی‌ له‌ رۆژهه‌ڵات روخا

دابین كامه‌ران كه‌ریم شاره‌زا هێمن و هه‌ژار مه‌له‌كشایان به‌ پادشای ئه‌ده‌بی كوردی رۆژهه‌ڵات له‌ دوای خۆیان جێ هێشت. به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ پاشایه‌تییه‌كه‌ روخا و مه‌له‌كشا كۆچی دوایی كرد. به‌داخه‌وه‌ ئه‌و گه‌وهه‌ره‌ به‌ پێی پێویست نه‌ناسه‌نرا ئه‌ویش به‌هۆی سانسۆری دام و ده‌زگا فه‌رهه‌نگییه‌كانی ئێرانه‌وه‌، چونكه‌ شاعیرێك بوو له‌مه‌ڕ زوڵم و كێشه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی سڵی نه‌كردووه‌ و كۆی ژیانی زیندانی ده‌گاته‌ 16 ساڵ، یه‌كه‌م ...

زیاتر »

میرات ‌و یادگارییه‌كانی‌ بریجێد برۆفی‌

بریجێد برۆفی‌ (1925-1995)، نووسه‌ر ‌و فیمینیست ‌و ره‌خنه‌گر ‌و چالاكوانی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌ به‌ریتانیایی به‌ یه‌كێك له‌ دره‌وشاوه‌ترین یادگارییه‌كانی‌ شه‌سته‌كانی‌ سه‌ده‌ی‌ رابردوو داده‌نرێت، به‌م دواییانه‌ ‌و بۆ یه‌كه‌م جار ده‌زگای‌ چاپی‌ سه‌ر به‌ زانكۆی‌ ئه‌ده‌نبەره‌ی‌ به‌ریتانیا كتێبێكی‌ تایبه‌تی‌ له‌ باره‌ی‌ ئه‌م نووسه‌ره‌وه‌ بڵاوكرده‌وه‌ به‌ ناونیشانی‌ (بریجێد برۆفی‌ نووسه‌ر ‌و ره‌خنه‌گر ‌و پێشه‌نگ ‌و چالاكوان). ئه‌م ده‌قه‌ چاوپێكه‌وتنێكه‌ ریچارد كانینگ ئامادەکەری كتێبه‌كه‌ له‌گه‌ڵ ...

زیاتر »

گێڕانەوەیەکی نیمچە بێکۆتا لە جوگرافیای گێڕانەوەی کوردیدا

یوسف عزەدین «مەنووسن؛ بەنووسین دەچنە نێو دنیایەکی پڕلەنەهامەتی و تەنهاییەوە، هەروەها جۆرێکیش لەخۆشاردنەوە لەدنیا.. کردەی نووسین وەک ئەوە وایە لەگروپێکی ئایینییەوە فەرمان وەربگریت.. بەکورتی و پوختی نووسین دەردە…!؟» پۆڵ ئۆستەر عەلی کەریم دانەری رۆمانی ‹کێ سالە شێتی کوشت؟›، لەدواییەکانی تەمەنیدا بەقەولی پۆڵ ئۆستەر، دەچێتە نێو دنیا پڕ لەنەهامەتی و دەرد ئامێزەکەی نووسینەوە و لەپەنجاو نۆ ساڵیدا لەمۆسکۆ دەبێتە هاوڕێی عومەر ...

زیاتر »

موجته‌بای میرزاده‌،لێزانێكی مۆسیقای كوردستان و ئێران

كاوه‌ فه‌قیه‌زاده‌ 1-2 زانست و مۆسیقای میرزاده‌ یا باشتر بڵێم دنیای میلۆدی و دابه‌شكرده‌نه‌كانی كه‌ خوڵقاندوویه‌تی زه‌وق و ئیحساساتی به‌قوه‌تی مامۆستا موجته‌بای میرزاده‌یه‌. بۆ ئه‌وانه‌ی كه‌ گوێیان له‌هه‌ر هه‌موو به‌رهه‌مه‌ موزیكه‌ بێكه‌لام و به‌كه‌لامه‌كانی بووه‌ و له‌گه‌ڵیان ئاشنان، بۆ ئه‌وانه‌ی كه‌ دڵیان داوه‌ته‌ میلۆدییه‌ شیرین و دڵڕفێنه‌كانی و له‌دابه‌شكردنیان به‌شێوه‌ی ئۆركێسترایه‌كی پڕ هه‌ست و حاڵ چێژی تایبه‌ت ده‌به‌ن، كار و ...

زیاتر »