سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 65)

ئەدەب – سێبەر و سایە

زاهیر سدیق:بیری‌ نوێ‌ سه‌رچاوه‌ی‌ داهێنانه‌

به‌ڵێن ساڵح ئاماده‌ و پێشكه‌شكاری‌ به‌رنامه‌ی‌ هه‌فتانه‌ی‌ ژیان له‌ فه‌رهه‌نگدا له‌ به‌شی‌ كوردی‌ ده‌نگی‌ ئه‌مریكا، له‌م ماوه‌ی‌ رابردوودا به‌رنامه‌كه‌ی‌ تایبه‌ت بوو به‌ هونه‌رمه‌ندێكی‌ په‌یكه‌رساز كه‌ ساڵانێكه‌ و له‌ سه‌رده‌می‌ شاخه‌وه‌ هه‌م وه‌كو پێشمه‌رگه‌ و هه‌م وه‌كو هونه‌رمه‌ند كاری‌ كردووه‌ و له‌ دوای‌ راپه‌ڕینیشه‌وه‌ چه‌ند كارین جوان و نایابی‌ پێشكه‌شی‌ هونه‌ری‌ كوردی‌ كردووه‌ و كه‌م شاری‌ باشووری‌ كوردستان هه‌یه‌ به‌ په‌یكه‌ری‌ ...

زیاتر »

هونەر لە نێوان ماف پێدان و نەدانیدا

ئەمەل سەعید کوردە _ لەندەن یەکێ لە خاسیەتەکانی هونەر بەتایبەت مۆسیقاو گۆرانی ئەوەیە: کاتی دڵخۆشیت چێژ لە مۆسیقا وەردەگریت بەڵام لە دڵتەنگیتدا گوێ بۆ هۆنراوەکەی ڕادێریت و کارت تێ دەکات چونکە هەندێک لە داستان و چیرۆکەکانی ژیان هاوسۆزو هاوخەمی زۆرێک لە ئێمەن و هەندێ لە چیرۆکەکانی ژیانی تریش زۆری دووبارەن. لێرەدا ئەوەمان بۆ دەرئەکەوێت کە تاچەند ڕاستگۆین لە هونەردا . ...

زیاتر »

ئه‌و نووسه‌رانه‌ی دوای مه‌رگیان ئه‌ده‌بی جیهانیان هه‌ژاند

له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم كافكا رۆمانی دادگای وه‌كو حیكایه‌تێكی په‌ندئامێز نووسیبوو، به‌ڵام نه‌یده‌زانی چ پێشبینییه‌كی تاڵی مێژوویی ده‌كات. ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ تۆتالیتاره‌ی له‌ رۆمانه‌كه‌دا ده‌سه‌ڵاتی به‌ده‌سته‌وه‌یه‌ و جۆزیف كاف ده‌سگیرده‌كات زۆر له‌ رژێمه‌ فه‌رمانڕه‌واكانی سه‌ده‌ی بیستی ئه‌وروپا ده‌چێت. هێنری جه‌یمس، جین ئوستین، فرانز كافكا، ستیگ لارسۆن، جون كیندی تۆل، ئه‌و نووسه‌رانه‌ن كه‌ ته‌نانه‌ت دوای مردنیشیان به‌رهه‌می گرنگیان پێشكه‌شی ئه‌ده‌بدۆستان كرد. 1-دادگایی ...

زیاتر »

نه‌جات نوری: كاتێك ده‌قێك ده‌نووسم ئه‌وه‌ی له‌ خه‌یاڵمدا نه‌بێت ریكلامه‌

چیرۆكنووس و رۆماننووس نه‌جات نوری نه‌وه‌ی دوای راپه‌ڕینه‌ و زیاتر به‌ شێوازی فه‌نتازی ده‌نووسێ و به‌جۆرێك چیرۆكی واقیعی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و شۆڕشی كورد له‌ به‌رگی فانتازیادا ده‌نووسێته‌وه‌. چوار رۆمان و سێ كۆمه‌ڵه‌چیرۆكی نووسیوه‌ و بڵاوكردوه‌ته‌وه‌ و یه‌كه‌م چیرۆكی له‌ ساڵی 1994 له‌ رۆژنامه‌ی رێگای كوردستان بڵاوكردووه‌ته‌وه‌ و یه‌كه‌م رۆمانیشی ساڵی 1997 بڵاوكردۆته‌وه‌. نه‌جات نوری له‌ رۆمانه‌كانی دیكه‌یدا زۆرتر له‌ ...

زیاتر »

ململانێی مرۆڤ و كۆمه‌ڵگه‌ له‌ رۆمانی پیاوێكی تێكشكاودا

سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی ژان ژاك ڕۆسۆ ده‌ڵێت:مرۆڤ كه‌ له‌ دایك ده‌بێت، وه‌ك په‌ڕه‌یه‌كی سپی وایه‌ كه‌ هیچی لێ تۆمارنه‌كرابێت. ئیدی ئه‌وه‌ كۆمه‌ڵگه‌و ده‌وروبه‌ره‌، مرۆڤ فێری دڵڕه‌قی و دڕنده‌یی و په‌روه‌رده‌ی نا ته‌ندروست ده‌كات. بێگومان هه‌موومان ده‌زانین مرۆڤ بوونه‌وه‌رێكی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ و له‌ میانه‌ی ئاوێته‌بوونی له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵگه‌ و ده‌وروبه‌رو ژینگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی مرۆڤه‌كان دیكه‌، فێری چه‌ندین دیارده‌ی نه‌شیاو، نادروست و نامرۆیی ده‌بێت. ئه‌مه‌ش ...

زیاتر »

نامه‌كانی فێرناندۆ له‌ پێناوی نووسینه‌وه‌ی ئازاره‌كانی مناڵان و ژناندا

هۆشیار جه‌مال نامه‌كانی فێرناندۆ یه‌كێكه‌ له‌ كورته‌ رۆمانه‌ جوانانه‌ی كه‌ له‌لایه‌ن ئه‌ژین عه‌بدولخالق- ه‌وه‌ نووسراوه‌. به‌ زمانی ئیستاتیكی له‌ دوو توێی (٩٠) لاپه‌ڕه‌ی قه‌شه‌نگ دا و بۆ یه‌كه‌مجار له‌ ساڵی (٢٠١٥) چاپكراوه‌ له‌لایه‌ن ناوه‌ندی رۆشنبیریی و هونه‌ری ئه‌ندێشه‌ به‌ دیزانێكی جوان و كوالێتیه‌كی به‌رز بڵاوكرایه‌وه‌. ئه‌م كورته‌ رۆمانه‌ خوێنه‌ر په‌لكێش ده‌كات بۆ خوێندنه‌وه‌، كه‌ له‌ كاتێكی كه‌مدا ده‌خوێندرێته‌وه‌ به‌ڵام زۆر ...

زیاتر »

چه‌ند كورتیله‌ چیرۆكێكی سه‌ڵاح زه‌نگه‌نه‌

له‌ عه‌ره‌بیه‌وه‌: ئازاد به‌رزنجی بوونه‌وه‌ره‌ بچكۆله‌كان سه‌ره‌تا مامۆستا (فكری عبدالخالق) وایزانی كه‌ گه‌وره‌بوونی سه‌ری ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ماوه‌یه‌كی زۆره‌ سه‌ری نه‌تاشیوه‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی سه‌رقاڵی خوێندنه‌وه‌ و نووسین و لێكۆڵینه‌وه‌ بووه‌. به‌ڵام كاتێ سه‌رتاشه‌كه‌ پێی وت قه‌واره‌ی سه‌ری له‌گه‌ڵ له‌شیدا ناگونجێت، نیگه‌ران بوو. نیگه‌رانییه‌كه‌شی ڕۆژبه‌ڕۆژ زیاتر ده‌بوو وه‌ختێ ده‌یبینی سه‌ری به‌ شێوه‌یه‌كی ناسروشتی له‌ گه‌وره‌بووندایه‌ و ئه‌وه‌ی وای لێكرد پتر هه‌ست به‌ ...

زیاتر »

به‌ره‌وپێشچوونه‌كان له‌ زمانی‌ كوردی‌ دا هێشتا له‌ ئاستی پێداویستی و ده‌وڵه‌مه‌ندی زمانه‌كه‌دا نییه‌

هاوكات له‌گه‌ڵ ڕۆژی جیهانی زمانی دایك، دكتۆر ئازاد حه‌سه‌ن فه‌تاح، مامۆستای وانه‌ی سیمانتكس و پراگماتیكسی و  تیوریه‌ سینتاكسیه‌كان و زانستی زمانی كۆمه‌ڵایه‌تی خوێندنی باڵا، له‌به‌شی زمانی ئینگلیزی، كۆلێجی زمان، زانكۆی سلێمانی، وه‌ڵامی گرنگی بوونی دیاریكیردنی ڕۆژێك بۆ زمانی جیهانی دایك و پێگه‌ی زمانی كوردی و نه‌ بوونی زمانی یه‌ گكرتووی كوری ده‌داته‌وه‌. دكتۆر ئازاد، بڕوانامه‌ی ماسته‌ره‌كه‌ی، له‌ دروسته‌ی ڕێزمانی له‌ ...

زیاتر »

تۆپۆڵۆژیا به‌نموونه‌ی «كاروانی بێ كۆتایی» مه‌حمودی مه‌لا عززه‌ت

پ.د.زاهیر له‌تیف كه‌ریم بەشی دووەم و کۆتایی ته‌وه‌ری دوهه‌م په‌یوه‌ندی خوده‌كان به‌خودی بكه‌ر وجێگه‌وه‌.زۆرینه‌ ڕه‌نگه‌ گه‌یشتبێتنه‌ ئه‌و بۆچوونه‌ی كه‌كتێبی»كاروانی بێ كۆتایی»ته‌نها به‌ده‌وری نووسه‌ردا ،وه‌ك پاڵه‌وانی سه‌ره‌كی،ده‌سوڕێته‌وه‌.ئه‌مه‌ له‌لایه‌كه‌وه‌ وبه‌پێی زانیارییه‌كانی چه‌مكی یاداشتی وبیره‌وه‌رییه‌كان بۆچوونێكی دروسته‌ چونكه‌ نووسه‌ر له‌یه‌ك كاتدا پاڵه‌وانه‌ وگێڕه‌وه‌ره‌ وكه‌سی یه‌كه‌می زانیارییه‌كانه‌.به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا وبه‌پێی ڕه‌هه‌نده‌ گێڕانه‌وه‌گه‌رییه‌كان وله‌ولاشه‌وه‌ به‌پێی هێلكارییه‌كانی تۆپۆڵۆژیا ده‌گه‌ین به‌و ڕاستییه‌ی كه‌گێڕانه‌وه‌ وڕووداوه‌كان ته‌نها له‌نێو بازنه‌ی ...

زیاتر »

گه‌وهه‌ر له‌ هونه‌ری مۆسیقادا

ئا : ئازاد مه‌عروف – ١ – ئه‌ركی هونه‌ر ئه‌ركی هونه‌ر جیاكردنه‌وه‌ی ناشرینییه‌ له‌ جوانی ، ده‌رخستنی ناهه‌موارییه‌كانه‌ بۆ چاره‌سه‌رو ئاوه‌دانی ،له‌هه‌مانكات ئه‌ركی ووتاربێژ جگه‌ له‌ ڕاستی هیچی ترنییه‌ بۆیه‌ ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت گه‌وهه‌ری هونه‌ری مۆسیقا له‌ هه‌موو ڕووه‌كانی وه‌ك {پراكتیك ،تیۆر،ده‌رونزانی ،زمانه‌وانی ،فه‌لسه‌فی ،مێژوویی} بناسین له‌ بنچینه‌ی خه‌سڵه‌تی مۆركی هه‌موو نه‌ته‌وه‌كان تێگه‌یشتنی گشتیمان هه‌بێت و به‌گوێگرتن له‌ كاڵچه‌ری هونه‌ری مۆسیقای ...

زیاتر »