سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 76)

ئەدەب – سێبەر و سایە

غوربه‌تێك لە نێوان دۆزه‌خی رابردوو و خاپورستانی ئێستادا

به‌ختیار كه‌ریمی 2-2 له‌ راستیدا ده‌ركه‌وتنی ره‌زاله‌ت و خه‌سیوی و ناپاكی و ناڕاستیی ئاكاری ئه‌و مرۆڤانه‌ بوو سه‌رده‌مانێك پێت وابوو مرۆڤن و ئه‌وینداری ئازادی و خۆشه‌ویستی مرۆڤ و ژیان هه‌وێنی ژیانیانه‌. گه‌ڕانه‌وه‌ی شاعیر بۆ نیشتمان دیسانه‌وه‌ پڕ ئازار بوو، ببینینه‌وه‌ی ئه‌ودیوی ده‌مامكی ئینسانه‌كان و به‌تاڵ بوون و درۆیینه‌ بوونی بانگه‌شه‌كانیان، شاعیر ئه‌باته‌ فۆرمێكی ڕه‌خنه‌گه‌رانه‌وه‌، بۆیه‌ له‌ خۆیه‌وه‌ ده‌ستپێده‌كات. ڕۆیشتن و ...

زیاتر »

12 كتێب، 12 ناساندن، له‌ ناوه‌ندی‌ ئه‌ندێشه‌

ڕۆژی ٢٧/١/٢٠١٨ ناوه‌ندی‌ ئه‌ندێشه‌ له‌مه‌راسیمێكدا، ١٢ كتێبی نوێی بڵاوكرده‌وه‌ كه‌ له‌لایه‌ن ده‌زگاكه‌كه‌وه‌ چاپ و بڵاوكرانه‌وه‌و به‌ئاماده‌بوونی‌ نووسه‌رو وه‌رگێڕه‌كانیان، لێره‌دا، كورته‌یه‌ك له‌ناساندنی‌ هه‌ر 12 كتێبه‌كه‌ ده‌كه‌ین، كه‌ ئێستا له‌كتێبخانه‌كاندان. چیرۆكه‌كانی مه‌سنه‌وی: بێگومان بۆ ناسینی مه‌ولانا جه‌لاله‌دینی ڕۆمی، جگه‌ له‌و ڕۆمان و بابه‌ت و شیكردنه‌وه‌ و لێكۆڵێنانه‌وه‌ی له‌سه‌ر ئه‌م كه‌سایه‌تییه‌ جیهانییه‌ نووسراون، خوێندنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی خۆیشی گرنگییه‌كی له‌ڕاده‌به‌ده‌ری هه‌یه‌. له‌ ڕاستیدا به‌بێ خوێندنه‌وه‌ی ...

زیاتر »

چنینی زمان و گێڕانەوە لە ڕۆمانی(سێبەری با) دا

ده‌وه‌ن مه‌عروف (هێرمان هێسێ، کەوێکی خۆشخوانە) تۆماس مان چاییەکەم بە دوو قووم خواردەوە! هاوڕێکەم هەر دەیوت: – درەنگە با بڕۆین، نەوەکو نەمێنێت و دەستمان نەکەوێت! – منیش وتم: کاکە گیان، چۆن نامێنێت؟ من دڵنیات دەکەم سەرو دانەمان چەنگ دەکەوێت، ئیتر ئەم پەلەپەلەی بۆ چییە؟ بەدەم ڕێگەوە قسەمان لەسەر تازەترین ئەو کتێبانە دەکرد کە ماوەیەک بوو بڵاوببوونەوە. یەکێک لەو کتێبانە(حیکایەتەکانی ئۆشۆ) ...

زیاتر »

تراژیدیای په‌رتبوون له‌ چیرۆكی (نیگایه‌ك پڕ له‌ گرفتاری) فاروق هۆمه‌ر دا

عه‌لی شێخ عومه‌ر به‌شی‌ چواره‌م و كۆتایی ئاوێته‌كردنی خه‌یاڵ له‌ تێكشكاندنی ڕه‌هه‌نده‌كانی واقعه‌وه‌ ئه‌نجامده‌درێت، خه‌یاڵی فانتازی ئه‌لته‌رناتیڤی حه‌سره‌ته‌كانی واقعی له‌ ده‌ستچوو جۆرێكه‌ له‌ پاكانه‌، شانازییه‌كی به‌ر هه‌سته‌كیه‌ كه‌ چۆن باڵنده‌كان بانگ ده‌كات، ماچیان ده‌كات، یان له‌سه‌ر گه‌ڵایه‌ك وه‌ستاوه‌ فاروق هۆمه‌ر پێچه‌وانه‌ی زۆربه‌ی چیرۆكنووسان به‌ زمانێكی ساده‌ وێنه‌كان ده‌كات، به‌ڵام به‌ مانایه‌كی قووڵه‌وه‌ بارگاوییان ده‌كات، ڕامكردنی زمان توانایه‌كی باش ده‌سته‌به‌رده‌كات له‌ ...

زیاتر »

جاك نیكڵسۆن، ئه‌و ئه‌كته‌ره‌ی‌ كار نه‌ماوه‌ له‌ سینه‌مادا نه‌یكات

ئا/ سیڤه‌ر ئازاد جان جۆزێف نیكڵسۆن ، ناسیاو به‌ جاك نیكڵسۆن، ئه‌كته‌ر، ده‌رهێنه‌ر و سیناریۆنووسی به‌ناوبانگی ئه‌مریكی، له‌دایكبووی ١٩٣٧ زایینی كه‌ بۆ شێوه‌ كردنی سه‌ركه‌وتووی كه‌ساییه‌تیه‌ تووڕه‌كان، ناوبانگی جیهانی هه‌یه‌. نیكڵسۆن ١٢جار پاڵێوراوی خه‌ڵاتی ئاكادمی ئاوارد بووه‌ و ٣جار خه‌ڵاته‌كه‌ی بردوه‌ته‌وه‌؛ ٢دانه‌ بۆ باشترین ئه‌كته‌ر و ١دانه‌ بۆ باشترین ئه‌كته‌ری پشتیوان. جه‌ك یه‌كێك له‌و ته‌نیا دوو كه‌سه‌ی بوو كه‌ له‌ ...

زیاتر »

ناهید میهره‌گان: به‌ زامه‌وه‌ ناتوانی سه‌ما بكه‌ی!

دیسان قسه‌ و باس له‌سه‌ر چاپكردنی به‌رهه‌می ژنێكه‌، چی له‌م هه‌واڵه‌ خۆشتره‌ له‌ جوگرافیایه‌كدا كه‌ ژن هه‌میشه‌ وه‌كو زه‌عیفه‌ و شووم بانگ ده‌كرێت. ناهید میهره‌گان شاعیر و نووسه‌رێكی ئه‌فغانستانییه‌، پاش ئه‌وه‌ی ساڵانێكی زۆر خه‌ریكی شیعر نووسین بوو، له‌م دواییانه‌دا یه‌كه‌م رۆمانی خۆی نووسی و بڵاویكرده‌وه‌. «بیه‌ڵه‌ بۆت بنووسم» ناوی رۆمانه‌كه‌یه‌تی، چیرۆكی ژنێك ده‌گێڕێته‌وه‌ كه‌ له‌ ئه‌ڵمانیا واز له‌ ماڵ و ...

زیاتر »

نارین رۆسته‌م: ئه‌ده‌بی ژنان و ئه‌ده‌بی پیاوان قسه‌یه‌كی بێمانایه‌

نارین رۆسته‌م یه‌كێكه‌ له‌و كچه‌ گه‌نجانه‌ی نێوه‌ندی شیعری كوردی، ساڵانێكه‌ گه‌لێك شیعری جوانی خستووه‌ته‌ سه‌ر خه‌رمانی شیعری كوردی و دوور له‌ فه‌وزا و هاتوهه‌را به‌بێ ده‌نگی شیعر ده‌نووسێ و بۆ خۆشی ده‌نووسێ. ئێمه‌ لێره‌دا دیدارێكمان له‌گه‌ڵ ئه‌م خانمه‌دا سازكردووه‌ سه‌باره‌ت به‌ شیعر و شیعرنووسینی خۆی ده‌دوێت. *هه‌ر چه‌نده‌ هێشتا لاوی به‌ڵام له‌ كه‌یه‌وه‌ شیعر ده‌نووسی؟ + به‌ ته‌واوی له‌ بیرم ...

زیاتر »

حه‌مه‌ مه‌نتك: لە دنیادا کتێبی چیرۆک پڕخوێنەرترینە

حه‌مه‌ مه‌نتك، له‌ شاری هه‌ولێر له‌ دایكبووه‌، له‌ ساڵی (2007)ه‌وه‌ له‌ بواری ڕه‌خنه‌وتوێژینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بیدا ده‌نووسی. خاوەنی بڕوانامه‌ی ماسته‌رە تاكو ئێستا پێنج كتێبی چاپكردووه‌. كتێبه‌كانی بریتین له‌»سوریالیزم له‌ ئه‌ده‌بی نوێی كوردی- له‌ مه‌دره‌سه‌ی نالیدا – سه‌ره‌تا دیالۆگ هه‌بوو – ته‌كنیكی فره‌ده‌نگی له‌ ڕۆمانی كوردیدا – سیمیۆلۆژیای ناونیشان (ناونیشانی ڕۆمانی كوردی به‌ نموونه‌). به‌ باشمان زانی دیدارێكی له‌گه‌ڵدا ساز بكه‌ین له‌باره‌ی ره‌خنه‌ی ...

زیاتر »

غوربه‌تێك نێوان دۆزه‌خی رابردوو و خاپورستانی ئێستادا

به‌ختیار كه‌ریمی 1-2 غوربه‌تێكم پێیه‌ له‌ سووچێكی ئه‌م شاره‌دا كوژراوه‌ ئه‌ته‌وێ چیم ببینی؟ غوربه‌تێ كه‌ من بم بۆشاییه‌كه‌، به‌ هیچ نیشتمانێك پڕ نابێته‌وه‌ *** غوربه‌ت ئه‌مخوا بۆ كوێ ده‌چی ئه‌ی سه‌فه‌ری هه‌میشه‌یی؟! به‌رگه‌ی مه‌رحه‌بایی ئه‌م ته‌نیاییه‌ ناگرم به‌رگه‌ ناگرم جارێكی تر له‌ ده‌ستی پاییز به‌ر ببمه‌وه‌ پێشه‌نگ: هاتنی ئارام بۆ ناوه‌ندی دونیای پۆستمۆدێڕن و ژیان له‌ پێكهاته‌ی كۆمه‌ڵگایه‌كی جیاواز له‌وه‌ی ...

زیاتر »

كۆلای ماسی

چیرۆكی: ئیتالۆ كالڤینۆ و/ بۆعه‌ره‌بی/ نه‌جلا والی لە عەرەبییەوە/ عیـسا چیایی ده‌گێڕنه‌وه‌ له‌شاری مسینا دایكێك هه‌بوو له‌گه‌ڵ كچه‌كه‌یدا ده‌ژیا و كچه‌كه‌ ناوی كۆلا بوو، به‌درێژایی ڕۆژ له‌ زه‌ریادا مه‌له‌وانی ده‌كرد و دایكه‌ش له‌ كه‌ناره‌كه‌وه‌ بانگی كچه‌كه‌ی ده‌كرد. كۆلا..كۆلا..وه‌ره‌وه‌ بۆ كه‌ناره‌كه‌ ! چی ده‌كه‌ی له‌وێ خۆت به‌ماسی ده‌زانی به‌درێژایی ڕۆژ له‌ ئاوه‌كه‌دایت؟ كۆلاش به‌رده‌وام ده‌بوو له‌ مه‌له‌كردن و له‌دایكی دوور ده‌كه‌وته‌وه‌، ...

زیاتر »