سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 79)

ئەدەب – سێبەر و سایە

خوێندنه‌وه‌ی كوژرانی كابرای كتێبفرۆش

ئه‌یاد جه‌میل رۆمانی و چیرۆك له‌ عیراقی دوای كه‌وتنی دیكتاتۆر به‌گشتی گوزارشت له‌ ژیانی عیراقییه‌كان ده‌كات كاتێك ته‌قینه‌وه‌ زۆر و ترسناك و ماڵوێرانكه‌ره‌كان به‌رۆكی خه‌ڵكه‌كه‌ی گرتووه‌، له‌دوای كه‌وتنی به‌عس و هاتنی ئه‌مریكا و دروستبوونی شه‌ڕی تائیفی عیراق به‌دۆخێكی قورسدا تێده‌په‌ڕێ. شه‌ڕی تائیفی و نه‌ته‌وه‌یی له‌لایه‌ك و شه‌ڕی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ و ته‌سفیه‌ی حساب له‌لایه‌ك و ده‌ستێوردانی ده‌ره‌كیش له‌سه‌ر هه‌موویانه‌وه‌ وای كردووه‌ ئه‌م ...

زیاتر »

كه‌ژاڵ،به‌ وێنه‌ تابلۆی شیعره‌كانی ده‌نه‌خشێنێت

ئه‌یوب ره‌زا و: مژده‌ نوری- سوید كه‌ژاڵ له‌م ئه‌زموونه‌ شیعرییه‌دا كه‌ بڵاوی كردوونه‌ته‌وه‌ به‌ده‌نگی ژنانه‌ ده‌نووسێت «ئه‌و یه‌كێكه‌ له‌و شاعیرانه‌ی كه‌ له‌م دواییانه‌دا شان به‌شانی ده‌نگه‌ ژنه‌كانی نێوه‌ندی ئه‌ده‌ی كوردی ده‌ركه‌وتووه‌، هه‌ره‌چه‌نده‌ له‌ شیعر نووسیندا زمانێكی ساده‌و ساكار به‌كاردێنێت ، به‌ڵام وه‌ك ساده‌یی و پیرۆزیی ئاوێكی سازگاره‌، تینویه‌تی خوێنه‌ر ده‌شكێنێت. بۆیه‌ كاتێك ناخی ده‌خوێنینه‌وه‌، ده‌توانین بڵێن كه‌ ده‌شتێكی پان و ...

زیاتر »

كۆڕاڵی مه‌رگ له‌ مۆسیقای زستاندا

دانا ره‌ئووف شانۆنامه‌نووسی سوێدی (لاش نۆرێن) ته‌مه‌نی حه‌فتا ساڵی تێپه‌ڕاندوه‌ و هه‌ست ده‌كات به‌ره‌و دوا وێستگه‌كانی ژیان ده‌ڕوات و له‌ یاداشت و دیداره‌كانیشیدا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ كردوه‌، كه‌ به‌ره‌و مه‌رگ ده‌ڕوات. ئه‌م هه‌سته‌ی خۆی له‌ ده‌قێكی تازه‌یدا ده‌ربڕیوه‌ و هه‌وڵی داوه‌، له‌ دووره‌وه‌ له‌ نزیكبوونه‌وه‌ی مه‌رگ بدوێت. مه‌رگ هه‌میشه‌ وه‌ك ته‌نگه‌ژه‌یه‌كی خودگه‌را له‌ ده‌قه‌كانی نۆرێندا بوونی هه‌بووه‌ و كاری له‌سه‌ر ...

زیاتر »

پیاوێك هێشتا نه‌مردووه‌

نیهاد جامی‌ راهاتن به‌ تریفه‌ی مانگه‌شه‌و خولیایه‌كی چه‌ندین ساڵه‌ی منه‌، تۆ كاتێك له‌ تاریكستانێكدا بژیت ئه‌وسا نرخی سروشت تێده‌گه‌یت. بۆنی ڕێحانه‌كان ده‌بنه‌ خۆشترین عه‌تری دنیا، به‌ڵام كاتێك ماڵت له‌ گه‌ڕه‌كێكی میللی بێت و سپێدان كه‌ به‌ چاوی خه‌واڵوه‌وه‌ ده‌تنێرن بۆ نان كڕین ئه‌و بۆنه‌ هیچ ئاسه‌وارێك له‌ لات به‌جێ ناهێلێت، به‌ڵكو شیرینه‌مه‌نییه‌كی مناڵان كه‌ له‌ شێوه‌ی ئۆتۆمۆبیل دروستكراوه‌ نرخی زۆر ...

زیاتر »

ماری قوسه‌یفی:من كه‌سایه‌تی ئازادی خۆم له‌ شیعردا ده‌دۆزمه‌وه‌

نیگا عه‌زیز لوبنان وڵاتی ئه‌ده‌ب و هونه‌ر هێنده‌ی جوانی سروشته‌كه‌ی جوانی له‌ ئه‌ده‌بی ده‌چۆڕێ، ئه‌گه‌ر سه‌یری مێژووی ئه‌م وڵاته‌ بكه‌ین ده‌بینین هه‌ر له‌ مێژه‌ نووسه‌ر و شاعیر و ئه‌ده‌بدۆستانی گه‌وره‌ی تیا هه‌ڵكه‌وتووه‌ ته‌نانه‌ت له‌ وڵاتانی تریشه‌وه‌ ئه‌وه‌ی ویستبێتی ناوبانگێ بۆ خۆی په‌یدا بكات رووی كردووه‌ته‌ لوبنان له‌ هه‌موو سه‌رده‌مێكا كۆمه‌ڵێ ناوداری تیا هه‌ڵكه‌وتووه‌ به‌هۆی ئازادی بیروڕا و كراوه‌یی كۆمه‌ڵگه‌ی لوبنانی ...

زیاتر »

له‌ شیعری هه‌ردوو شاعیر (ڕه‌فیق سابیر و جه‌وهه‌ر جه‌لال)دا

بوار نووره‌دین نامه‌ هه‌ر له‌ سه‌رده‌می داهاتنی نووسینه‌وه‌، هۆكارێكی گرنگی په‌یوه‌ندییه‌كان، گۆڕینه‌وه‌ی بیروڕا، كاروباری سیاسی و ئابووری، هه‌روه‌ها ئامرازێكی تایبه‌تی په‌یوه‌ندیی خۆشه‌ویستیی دڵدارانیش بووه‌. به‌شێكی زۆری شاعیران، تێكسته‌كانیان نامه‌ی شیعری بوون و له‌به‌ر نه‌بوونی هۆكاری په‌یوه‌ندی و نه‌گه‌یشتنی نامه‌كان به‌ مه‌عشووقه‌كانیان، ته‌نها وه‌ك تێكستێكی شیعری ماونه‌ته‌وه‌ و زۆر به‌ كه‌می وه‌ك نامه‌ش ئه‌ژماركراون، بێگومان زۆربه‌شیان به‌ بێ ئاكامی ماونه‌ته‌وه‌ و ...

زیاتر »

(نیگایه‌ك پڕ له‌ گرفتاری) فاروق هۆمه‌ر دا

«گه‌وره‌ترین مه‌سه‌له‌ كه‌ جێگای بایه‌خم بوو، تێكشكاندنی ئه‌و سنوورانه‌یه‌ كه‌ جیاوازی فه‌راهه‌مده‌كات له‌ نیوان ئه‌وه‌ی له‌ ڕاسته‌قینه‌ ده‌چێت، له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌ی له‌ فانتازیا ده‌چێت «گابڕێل گاریسیا ماركیز عه‌لی شێخ عومه‌ر به‌شی‌ دووه‌م هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ چیرۆكنووس له‌ رێگای حیكایه‌تخوانه‌وه‌، به‌ رسته‌یه‌كی كورت ده‌مانخاته‌ به‌رده‌م دوڕیانێك، ڕاسته‌وخۆ ئاماژه‌ به‌ هاوكێشه‌یه‌ك ده‌كات، رۆژێكی جیاواز ده‌كاته‌ ده‌رچه‌، هه‌ر له‌ ترازاندنی ده‌رگای حه‌وشه‌ی ماڵێكه‌وه‌ ...

زیاتر »

منداڵانی باخچه‌ و هۆنراوه‌

عه‌لی حه‌مه‌ڕه‌شید به‌رزنجی به‌شی‌ یه‌كه‌م ده‌مێكه‌ وه‌ك نوسه‌رێك له‌ بواری ئه‌ده‌بی منداڵاندا و مامۆستا و خه‌مخۆرێكی په‌روه‌رده‌یی ئه‌و دنیا جوان و بێگه‌رده‌ی منداڵ،له‌هه‌وڵدام تا به‌ چه‌پكێك هۆنراوه‌ی تایبه‌ت بۆ قۆناغی (باخچه‌ی منداڵان) ئاماده‌بكه‌م و وه‌ك دیارییه‌ك له‌ شێوه‌ی كتێبێكدا پێشكه‌شیان بكه‌م.پێشتر چه‌ندین هۆنراوه‌ی تایبه‌تمان بۆ نوسیبوون و هه‌ندێكیان له‌ گۆڤاره‌ تایبه‌ته‌كانی منداڵان و هه‌ندێكیشیان له‌و كتێب و نامێلكانه‌ی كه‌ بۆ ...

زیاتر »

نه‌سرین ئه‌حمۆ: چی له‌ ژن جوانتره‌ تا من وێنه‌ی بكێشم؟

نه‌سرین ئه‌حمۆ هونه‌رمه‌ندێكی‌ شێوه‌كاری‌ رۆژئاوای‌ كوردستانه‌، ساڵانێكه‌ له‌و بواره‌دا كار ده‌كات و چه‌ندین چالاكی‌ له‌ رۆژئاوا و له‌ ئه‌ڵمانیا هه‌بووه‌، وه‌كو شێوه‌كارێك به‌رهه‌مه‌كانی‌ گوزارشتن له‌ ژیانی‌ كورد له‌ رۆژئاوای‌ كوردستان، گوزارشتن له‌ ژیانی‌ گه‌لی‌ كورد و له‌ تێكۆشانی‌ ژنانی‌ كورد له‌و به‌شه‌ی‌ كوردستان، هونه‌رمه‌ند نه‌سرین ئه‌حمۆ له‌م دیداره‌دا سه‌باره‌ت به‌ كاری‌ هونه‌ری‌ خۆی‌ و هونه‌ر له‌ رۆژئاوای كوردستان بۆمان داوه‌. ...

زیاتر »

كاریگه‌ریی ره‌مزیی ده‌رگاكه‌

فریبا وفی له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د كه‌ریم به‌یانی زوو له‌ پلیكانه‌كه‌وه‌ ده‌نگی پێی ئه‌وم هاته‌گوێ. دیواری شوقه‌كه‌مان ته‌نكه‌. له‌م دیوه‌وه‌ ده‌توانی ده‌نگی پێی ژن و پیاو و مناڵه‌كانی ته‌لاره‌كه‌ ببیستی. جه‌نابی موسه‌وی كه‌ دێته‌وه‌ بۆ ماڵه‌كه‌ی خۆی، ده‌ڵێی دێت بۆ ماڵی ئێمه‌. سه‌ره‌تا كه‌ هاتبووینه‌ ئێره‌ ده‌نگی هه‌ر پێیه‌ك ده‌هات به‌ره‌و لای ده‌رگاكه‌ ده‌چووم. چه‌ند جارێكیش ده‌رگام بۆ جه‌نابی موسه‌وی كرده‌وه‌، ...

زیاتر »