سەرەکی » ئەدەب – سێبەر و سایە (پەڕە 79)

ئەدەب – سێبەر و سایە

مه‌كسیم گۆڕكی و ئه‌ده‌بی منداڵان

ره‌زا شوان به‌شێكی زۆر له‌ كه‌ڵه‌ نووسه‌رانی جیهانی شاعیران، چیرۆكنووسان، رۆماننووسان، شانۆنووسان منداڵانیان فه‌رامۆش نه‌كردووه‌، به‌شێك له‌ نووسینه‌كانیان، به‌ تایبه‌تی بۆ منداڵان نووسیووه‌، به‌ شێوازێكی ئاسانتر و كورتتر و به‌ زمانێكی شیرین بۆیان داڕشتوون، له‌وانه‌ش تۆڵستۆی، چارلـز دیكنز، ڤیكتۆر هۆگۆ، پووشكین، ئۆسكارد وایڵد، تاگوور، مه‌كسیم گۆڕكی، ئه‌حمه‌د شه‌وقی … له‌ شاعیرانی كوردیش ئه‌حمه‌دی خانی، فایه‌ق بێكه‌س، پیره‌مـێرد، زێـوه‌ر، گـۆران، هـه‌ژار ...

زیاتر »

بێسنوور، له‌ نێوان په‌یوه‌ندی دوێنێ و ئه‌مڕۆدا

د. كه‌یفی ئه‌حمه‌د* هه‌ر له‌و كات و ساته‌ی مرۆڤ پێی ناوه‌ته‌ ‌سه‌ر رووی ئه‌م گه‌ردوونه‌، به‌ جۆرێك له‌ جۆره‌كان له‌ نێو تاكه‌كانیدا په‌یوه‌ندی دروستكردووه‌، ئه‌م په‌یوه‌ندییه‌ش بۆ ئه‌وه‌ بووه‌، كه‌ بتوانێ به‌رده‌وامی به‌ ژیانی رۆژانه‌ و مانه‌وه‌ی له‌سه‌ر زه‌وی بدات، دوای ئه‌وه‌ی كه‌ مرۆڤ له‌ ڕووی ژماره‌وه‌ زیادی كردووه‌ و به‌سه‌ر كون و قوژبنه‌كانی گه‌ردووندا بڵاوبۆته‌وه‌ و گروپ و كۆمه‌ڵگه‌ ...

زیاتر »

چوار کورتیلەچیرۆک

دایكم دڵته‌نگه‌ ئه‌فسانه‌ ئه‌حمه‌دی یه‌كه‌مجار من چووم بۆ به‌ره‌ی جه‌نگ. دوای منیش براكه‌م. هه‌ردووكمان نه‌گه‌ڕاینه‌وه‌. به‌ گۆشه‌یه‌كی ئاسمانی جه‌نگه‌وه‌ ماینه‌وه‌. ئێستا ماونه‌ته‌وه‌ دایكم و خوشكه‌ بچووكه‌كه‌م. باوكیشم ساڵه‌هایه‌ میوانی ئێمه‌یه‌. دایكم هه‌موو رۆژێ كوچه‌ و كۆڵانه‌كان بۆ دوكانێك ده‌گه‌ڕێ كه‌ نانی سه‌نگه‌كی هه‌بێت، دكتۆره‌كان پێیان وتوه‌ ده‌بێ هه‌ر نانی سه‌نگه‌كی بخوات. خوشكه‌كه‌شم هه‌موو رۆژێ ده‌چێت بۆ ئیش. تا شه‌و ده‌مێنێته‌وه‌. ...

زیاتر »

سیمینارێك له‌باره‌ی‌ رۆماننووس سه‌عد محه‌مه‌د ره‌حیمه‌وه‌

ئه‌ده‌ب و هونه‌ر بنكه‌ی‌ رووناكبیری‌ گه‌لاوێژ له‌ ساڵۆنی‌ چاودێر رۆژی‌ 15ی‌ 5 به‌ بۆنه‌ی‌ چله‌ی‌ ماته‌مینی‌ رۆماننووس و چیرۆكنووس سه‌عد محه‌مه‌د ره‌حیمه‌وه‌ سیمینارێكی‌ بۆ نووسه‌ری‌ ناوبراو ساز كرد كه‌ تێیدا هه‌ر یه‌ك له‌ د. فایه‌ق مسته‌فا و سه‌باح ئیسماعیل و ته‌ڵعه‌ت تاهیر و د. نه‌وزاد ئه‌حمه‌د ئه‌سوه‌د له‌باره‌ی‌ ئه‌زموونی‌ ئه‌ده‌بی‌ و ژیان و به‌رهه‌مه‌كانی‌ نووسه‌ری‌ عیراقی‌ سه‌عد محه‌مه‌د ره‌حیمه‌وه‌ دوان. ...

زیاتر »

پرۆفیسۆر محەمەد نوری عارف : هەڵوێست و ئەرشیف و زانست

پ.د.زاهیر له‌تیف كه‌ریم كاتێك ،وەك یاریدەدەی توێژەر،لەزانكۆی سلێمانی ،كۆڵێژی ئەدەبیات دامەزرام،لەنزیكەوە ئاشنایەتیم لەگەڵ چەند كەسایەتییەكی زانستی وئەكادیمیدا پەیدا كرد،لەوانە پێشەنگی ئەلف وبێ ی كوردی،مامۆستا ئیبراهیم ئەمین باڵدار وپرۆفیسۆران كامیل حەسەن البصیر وموحەمەد مەعروف فەتاح وعەبدوڵڵا دەباغ وكوردستان موكریانی وجەمال ڕەشید وفاروق عومەر سدیق وجبار عبدالقادر وشوكریە ڕەسوڵ.بەڵام نزیكترین كەسیان بۆ من پرۆفیسۆر موحەمەد نوری عارف بوو.ئەم بەڕێزە، كەخاوەن بڕوانامەی دكتۆرایە ...

زیاتر »

گه‌وهه‌ر له‌ هونه‌ری مۆسیقا

ئا : ئازاد مه‌عروف 6 خودی هونه‌ر هونه‌ر كه‌ په‌یوه‌نده‌ به‌زانسته‌وه‌ به‌ڵام زانست كۆیله‌یه‌كی بێده‌سه‌ڵاته‌ كه‌ ئاره‌زووه‌ ده‌روونییه‌كان به‌هه‌رلایه‌كدا خۆی بیه‌وێت ده‌یبات . هونه‌ر بوونێكی جوان و هه‌ستیاره‌، ده‌توانێت ڕابه‌رایه‌تی مرۆڤ بكات ،ئه‌گه‌ر له‌ده‌ستی هونه‌رمه‌ندی به‌توانای خۆیدابێت به‌ڕێیه‌كی پیرۆزی خۆی ده‌ڕوات و دواجار ده‌بێته‌ تۆماری مه‌زنی مێژوو ،زانستیش به‌شێوه‌یه‌ك به‌توانایه‌ كه‌هه‌میشه‌ به‌په‌رۆشه‌وه‌ هاوكاری مرۆڤ ده‌كات ،به‌ڵام مرۆڤ (هونه‌رمه‌ند) سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ...

زیاتر »

له‌ نێوان نووسه‌ر و دكتۆر هۆرجۆندا

د.موحسین ئه‌حمه‌د* له‌ ژماره‌ 7494 ی رۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ شه‌ممه‌ 16-17 ی 2ی 2018 پڕۆفیسۆری یاریده‌ده‌ر د.فه‌ریدوون عه‌بدولستار نووسینێكی له‌ ژێر ناوی (دكتۆر هۆرجۆن وێنه‌یه‌كی جوانی مێژووی مرۆڤایه‌تییه‌) بڵاوكردۆته‌وه‌ به‌نده‌ وه‌كو كه‌سێك كه‌ ده‌ ساڵه‌ به‌ پیشه‌ی پزیشكی ڤێتێرنه‌ری شه‌ره‌فمه‌ندم و هه‌نووكه‌ دووباره‌ بوومه‌ته‌وه‌ خوێندكاری ئه‌م زانسته‌ له‌ هه‌مان كۆلیج كه‌ نازناوی دكتۆری پێبه‌خشیم نووسینه‌كه‌ی به‌ڕێز ڕاگر كاریگه‌ری قووڵی تێكردم ...

زیاتر »

کۆنسێپچوەڵ وەک هونەرێكی نوێ‌

ئا: سیڤا ئازاد conceptual یاخود خەیاڵ ئەم بابەتە هەوڵێکە بۆ پوختەکردنی کۆمەڵێک خاڵی جیاکەرەوە سەبارەت بەو هونەرەی لەماوەی دوو تا سێ ساڵی‌ ڕابردوو بە هونەری کۆنسێپچوەڵ ناسراوە. سروشتی ئەم هونەرە بەجۆرێکە کە کارە هونەرییە نەریتیەکان وەلا دەنێت و مشتومڕەکان سەبارەت بە هونەر لەجێگایان دادەنێت، ئامانجی ئەم بابەتەش تاوتوێکردنی ئەم خاڵەیە. بۆ ئامادەکردنی بابەتێکی وەها دووچاری گرفت دەبینەوە لە ووڵاتێکدا کە ...

زیاتر »

شارستانییه‌ کۆنه‌کانی کۆمه‌ڵی مرۆ

دوکتۆر حوسێن موحەممەد عەزیز* (1٤) له‌ مێژووی کۆنی کۆمه‌ڵی مرۆ و پێش زایین، چه‌ندین شارستانیی گه‌وره‌ی جیاجیای به‌نێوبانگ، له‌ نێوچه‌ جیاوازه‌کانی جیهاندا‌ هه‌بوون. سێ شارستانیی وه‌ک (هیندستان، چین و کۆریی) نه‌بێ، تا ئه‌وڕۆ ماون، ئه‌وانی دیکه‌ دیارنه‌ماون. لێره‌دا به‌پێیسه‌رده‌مه‌ مێژوویه‌کانیان، هێندێکیان لێ په‌نجه‌ژمێرده‌که‌م. شارستانیی سۆمه‌ر (5300-2000) شارستانیی دۆڵی سند و نیمچه‌کیشوه‌ری هیندستان (35000) شارستانیی فیرعه‌ونه‌کانی میسر (3200-343) شارستانیی عیلام یا ...

زیاتر »

تۆ ئازادیت

ئیسماعیل محه‌مه‌د تۆ ئازادیت بۆ كوێ‌ ئه‌چیت تۆ ئازادیت ئه‌مێستا چیت به‌ڵام ئه‌وه‌ت له‌لا روون بێ‌… هه‌لپه‌رست و مه‌صڵه‌حه‌تچیت هه‌ق نییه‌ به‌خۆتا بنازییت تۆ كه‌سێكی‌ ئینتیهازییت ئه‌زانین بۆچی‌ ناڕازیت شه‌یدای‌ پۆست و ئیمتیازیت له‌به‌ر پله‌ و پۆست رۆیشتی‌… به‌جێت هێشت رێبازه‌كه‌ی‌ مام ئه‌وه‌ی‌ له‌ رێی‌ مام لائه‌دا… سپڵه‌یه‌ و نمه‌ك به‌حه‌رام تۆ مام جه‌لال ده‌ستی‌ گرتی‌ مام جه‌لال دروستی‌ كردی‌ ...

زیاتر »