سەرەکی » وتار » پەیامی ئەمریكا بۆ ئەنكەرە و دیمەشق و رۆژاڤا

پەیامی ئەمریكا بۆ ئەنكەرە و دیمەشق و رۆژاڤا

فەتحوڵڵا حسێنی

لەجەنگەی قەیرانەكەی سوریا و لەگەڵ نەبوونی هیچ دەستپێشخەرییەك بۆ چارەسەری سیاسی، دوو وەفدی باڵای سیاسی و سەربازی ئەمریكا لەم ماوەیەدا سەردانی رۆژاڤایان كردو لەگەڵ سەركردایەتی هێزەكانی سوریای دیموكرات و بەرپرسانی ئەنجومەنی سوریای دیموكرات و بەرپرسانی ئیدارەی خۆجێیی باكوور و خۆرهەڵاتی سوریا كۆبوونەوە، بە وتەی ژەنەراڵ مەزڵوم عەبدی كۆی دانیشتن و گفتوگۆكان جەختكردنەوەبوو لەسەر جێگیركردنی ئاسایش و ئارامی ناوچەكەو هەوڵی جددی هێزی هاوپەیمانان بۆ قەڵاچۆكردنی تیرۆر و بەردەوامبوونی هەوڵەكانیش بۆ گەیشتن بەچارەسەری سیاسی.

لەكاتی ئەو دوو سەردانە رانەگەیەنراوەی وەفدەكانی ئەمریكادا، رژێمی سوریا سەرقاڵی شایی و لۆغانی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی بوو، بەڵام لەهەمان كاتدا ئەمریكا پەیامێكی ئاراستەی هەریەكە لەئەنكەرە و دیمەشق كرد، كە كورد هاوبەشی سەرەكییە لە سوریا، نەك هەر لە رووی سەربازییەوە، بەڵكو لە رووی سیاسیشەوە، لەبەر ئەوە هێرشكردنە سەر كورد هێرشكردنە سەر بارەگاكانی هێزی هاوپەیمانانە. رەنگە ئیدارەكەی جۆ بایدن پەی بەوە بردبێت كە پێویستە زیاتر لە ئیدارەی خۆجێیی نزیك بێتەوە، لەبەرئەوەی هێزەكانی سوریای دیموكرات توانیویەتی ناوچەكەی بپارێزێت بەرامبەر ئەو هەموو هێرش و پەلامارانەی توركیا و رژێمی سوریا و گروپە تیرۆریستەكان.

پێ دەچێ پەیامی ئەمریكا بۆ كورد، هەر ئەوە بێت كە لە رێگەی فرانك ماكینزی فەرماندەی ناوەندی هێزەكانی ئەمریكا ئاراستەی كردو وتی: پێویستە زیندانیانی ئۆردوگای هۆل رەوانەی وڵاتانی خۆیان بكرێنەوە و هەر وڵاتەو هاووڵاتیانی خۆی وەرگرێتەوە، گرنگی ئەم قسەیە لەوەدایە كە ئۆردوگای هۆل وەك پێشتریش باسمان كردووە وەك بۆمبێكی تەوقیتكراو وایە.

ماكینزی جەختی كردەوە كە پێویستە هەر وڵاتەو هاووڵاتیانی خۆی وەربگرێتەوە، لەبەر ئەوەی گەنجان و تازە پێگەیشتوانی ناو ئۆردوگاكە رۆژ بەرۆژ پەڕگیرو توندڕەوتردەبن مەترسی ئەوەیان لێ دەكرێ ببنە تیرۆریست و هەڵگری هەمان بیروباوەڕی داعش و ئەلقاعیدە.

لە راستیدا كاتی ئەوە هاتووە كۆمەڵی نێودەوڵەتی بەرپرسیاریی ئۆردوگای هۆل لەئەستۆبگرێت و چارەسەرێك بۆ ئەو بۆمبە تەوقیت كراوە بدۆزێتەوە، بە تایبەتیش ئیدارەی خۆجێیی چەندان جار داوای كردووە كۆمەڵی نێودەوڵەتی ئەو بەرپرسیارییە بگرێتە ئەستۆ و ئەو بارە قورسە لەسەر شانی ئیدارەی رۆژاڤا لاببات، بەڵام كەس گوێی بەداواكارییەكەی نەداوە، جگە لەوەش ئیدارەی خۆجێیی داوای كردووە دانیشتوانی ئۆردوگای هۆل دادگایی بكرێن و تاوانبار و بێ تاوان لێك جیابكرێنەوە، بەڵام وەڵامی دەست نەكەوتووە، هەرچەندە سەرزارەكی زۆر وڵاتی ئەوروپا پشتیوانییان لەو داواكارییە كردووە.

رەنگە داخستنی ئەو دۆسێیە كە هەم سیاسییە و هەم مرۆیی، ئاڵۆزبێت و كارێكی ئاسان نەبێت، چونكە پەیوەندی بەزۆربەی ئەو وڵاتانەوە هەیە كە تیرۆر زیانی پێ گەیاندوون، بەڵام كاریگەری وێرانكەری لەسەر ئیدارەی خۆجێیی رۆژاڤا هەیە. پەیامەكەی ئەم جارەی بەرپرسانی ئەمریكا ئەوە بوو كە نابێ بەتەنیا ئیدارەی خۆجێیی ئەو ئەركە قورسە لەئەستۆ بگرێت، چونكە بەرپرسیاریی ئەو كەسانەی ناو هۆل بەپلەی یەكەم لە ئەستۆی وڵاتانی خۆیانە، ئەوانە قوربانیی ئایدیۆلۆژیان و وڵاتەكانی خۆیان دەبێ لەسەر خاكی خۆیان چارەسەریان بكات.

ئەوەی كە ئێستا زیاتر بارودۆخی سوریای شێواندووە، ئەوەیە كە هەندێك لایەن كە بەرژەوەندییان لەوێرانكردنی سوریادایە، تائێستاش بەردەوام لە پارچەپارچەكردنی سوریا و ئەوەندەی ئەجێندای توركیا جێبەجێ دەكەن، هێندە گوێ بەهەڵوێستی نێودەوڵەتی نادەن، ئەوانە تائێستاش لە ناوچە داگیركراوەكان وێرانكاریی دەكەن و رق و كینە دەچێنن.

رەنگە هەڵوێستی ئەم جارەی ئەمریكا پەیامێكیش بێت بۆ ئۆپۆزسیۆنی عەرەبی كە پابەندە بەتوركیاوە و بیەوێ پێی بڵێت لە پرۆسەی سیاسی و چارەسەری سیاسیدا جێگەی نابێتەوە، لەبەر ئەوەی تاوانی زۆر كردووە بەرامبەر بەخەڵكی مەدەنی و ئارامیی ئەو ناوچانەیشی شێواندووە كە پێشتر ئارام بوو و لەسەروی هەمووشیەوە لەبەر ئەوەی شەڕی تایەفی و مەزهەبی و نەتەوەیی دەكەن.

 119 جار بینراوە