سەرەکی » ئاراستە » خۆشه‌ویستی و هاوسه‌رگیری چاره‌سه‌رن

خۆشه‌ویستی و هاوسه‌رگیری چاره‌سه‌رن

ئا: شیروان ئه‌حمه‌د

به‌ ڕاست هاوسه‌رگیری ته‌مه‌ن كورت ده‌كات‌و نه‌خۆشی‌ درێژ خایه‌ن‌و به‌رزبوونه‌وه‌ی‌ فشاری‌ خوێن له‌گه‌ڵ خۆیدا ده‌هێنێت، زۆر به‌خێرایی‌ گله‌ییه‌كه‌ ده‌ده‌نه‌ پاڵ ژن، له‌لایه‌كی‌ تره‌وه‌ هه‌ندێك ده‌سته‌واژه‌ی‌ تر له‌ ئافره‌تانه‌وه‌ ده‌بیستین به‌وه‌ی‌ هاوسه‌رگیری‌ جوانی‌ ژێر چاڵ ناوه‌. ڕه‌نگه‌ له‌قسه‌كانیاندا شتێك له‌ڕاستی‌ هه‌بێت به‌شێوه‌یه‌ك توێژینه‌وه‌یه‌كی‌ ئه‌مریكی‌ كه‌ سندوقی‌ یه‌كگرتووی‌ نیشتمانی‌ ده‌رباره‌ی‌ پیری‌و به‌ساڵاچوون ئه‌نجامیداوه‌ ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌داوه‌ هاوسه‌رگیری‌ نادروست ده‌توانێت ده‌زگای‌ به‌رگری‌ لاواز بكات.
لێكۆڵینه‌وه‌ نوێیه‌كان ئه‌وه‌ دووپاتده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ هه‌ندێك بنه‌ما هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر له‌هاوسه‌رگیریدا هه‌بێت ته‌مه‌نی‌ هاوسه‌ران درێژتر ده‌كات، ئایا كێ‌ له‌ ئێمه‌ حه‌ز به‌وه‌ ناكات ژیانێكی‌ دوورو درێژ و به‌خته‌وه‌ری‌ هه‌بێت؟
پێویست ناكات ئاوڕ له‌هاوڕێ‌ به‌دبه‌خته‌كانت بده‌یته‌وه‌ گوێ‌ له‌ئامۆژگاریه‌كانیان مه‌گره‌و كاروانی‌ دوورودرێژی‌ ژیانت به‌ گه‌ڕان به‌ شوێن هاوبه‌شی‌ گونجاو بۆ ژیانت ته‌واو بكه‌.
ـ ده‌ركه‌وتووه‌ پیاوی‌ هاوسه‌ردار به‌شێوه‌یه‌كی‌ ناوه‌ندی‌ 3 ساڵ ته‌مه‌نی‌ درێژتر ده‌بێت له‌چاو پیاوێكی‌ ڕه‌به‌ندا، ئه‌مه‌ش به‌پێی‌ سه‌رژمێریه‌كی‌ ئه‌ڵمانی‌ كه‌ كۆمپانیایه‌كی‌ ده‌رمان ئه‌نجامیدابوو ئه‌وه‌ی‌ دووپاتكردبوه‌وه‌ كه‌ هاوسه‌رگیری‌ سوودێكی‌ ته‌ندروستی‌‌و ده‌روونی‌‌و ژیری‌ بۆ هاوسه‌ران هه‌یه‌، هه‌روه‌ك زانایان پێیانوایه‌ هاوسه‌رگیری‌ ده‌بێته‌ هۆی‌ دروستكردنی‌ گۆڕانكاری‌ له‌ مێشكی‌ مرۆڤدا و ده‌زگای‌ به‌رگری‌ هان ده‌دات بۆ ئه‌وه‌ی‌ ساڵانێكی‌ دوورودرێژتر بژی.
لێكۆڵه‌ران گه‌یشتووته‌نه‌ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و پیاوه‌ی‌ هاوسه‌ری‌ هه‌یه‌ ته‌ندروستی‌ باشتر و چاكتره‌ له‌و پیاوه‌ی‌ كه‌ به‌ته‌نیا و به‌ ڕه‌به‌نی‌ ژیان به‌سه‌ر ده‌بات.
هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ی‌ سه‌لماندووه‌ كه‌ هاوسه‌رگیری‌ پیاوان و ئافره‌تان له‌ ئازاره‌كانی‌ سه‌رئێشه‌ی‌ كاتی‌‌و درێژخایه‌ن ده‌پارێزێت كه‌ هه‌ستی‌ ده‌روونی‌ به‌ په‌یوه‌ندیه‌ به‌رده‌وامه‌ جێگیره‌كه‌ یارمه‌تیده‌ری‌ كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ توندی‌ شپرزه‌بوونی‌ جه‌سته‌ ده‌دات‌و هۆڕمۆنه‌كانی‌ به‌خته‌وه‌ری‌ به‌ڕێژه‌یه‌كی‌ زیاتر له‌ هۆڕمۆنه‌كانی‌ ترس‌و نیگه‌رانی‌‌و خه‌م ده‌رده‌دات، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی‌ یارمه‌تی‌ مرۆڤـ ده‌دات كه‌ له‌زۆربه‌ی‌ شێوه‌كانی‌ فشاری‌ ده‌روونی‌‌و ده‌ماری‌‌و له‌ده‌رئه‌نجامه‌كانی‌ كێشه‌كانی‌ كار و به‌ریه‌ككه‌وتن له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵگه‌دا ڕزگاری‌ ببێت.
هاوسه‌رگیری یارمه‌تیده‌ر ده‌بێت له‌ چاره‌سه‌ركردنی‌ خه‌وزڕان‌و كه‌مخه‌وی‌.
هه‌روه‌ها ده‌بێته‌ ه‌وی‌ پاراستنی‌ تاك له‌ تووشبوونی‌ به‌ شێرپه‌نجه‌ی‌ پڕۆستات به‌ڕێژه‌یه‌ك له‌ 85% كه‌متر نه‌بێت‌و سوودمه‌ند ده‌بێت له‌ به‌هێزكردنی‌ ماسولكه‌كانی‌ دڵ له‌ڕێگه‌ی‌ پاڵنانی‌ خوێن‌و چالاككردنی‌ سووڕی‌ خوێن‌و هه‌ڵمژینی‌ ڕێژه‌یه‌كی‌ زیاتری‌ ئۆكسجین كه‌ جه‌سته‌ سوودی‌ لێوه‌رده‌گرێت‌و ڕێژه‌یه‌ك وزه‌ی‌ زیاتری‌ پێده‌به‌خشێت له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هاوسه‌رگیری‌ یارمه‌تیده‌ر ده‌بێت له‌ ڕزگاربوون له‌ زۆرێك له‌ جۆره‌كانی‌ به‌كتریا و كار له‌سه‌ر به‌هێزكردنی‌ ڕه‌گی‌ قژ ده‌كات له‌ ڕێگه‌ی‌ جووڵه‌ی‌ خوێنه‌وه‌.

باشترین ده‌رمانه‌
بۆ ئه‌وه‌ی‌ چێژ له‌وه‌ وه‌ربگری‌ كه‌ باسمان كرد پێویسته‌ به‌خته‌وه‌ر بیت كه‌واته‌ با نهێنیه‌ گه‌وره‌كه‌ت پێ‌ بڵێم: خۆشه‌ویستی‌ باشترین ده‌رمانه‌ بۆ دڵنیایی‌ ته‌مه‌ن درێژی‌ بێ‌ به‌كارهێنانی‌ هیچ ده‌رمانێك و بێ‌ هیچ زیانێكی‌ لاوه‌كی‌. زانای‌ ده‌روونی‌ ئوسكتله‌ندی‌ دیفید ویكس له‌یه‌كێك له‌ توێژینه‌وه‌كانیدا ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌داوه‌ ئه‌و هاوسه‌رانه‌ی‌ له‌نێو خۆیاندا چێژ له‌ په‌یوه‌ندیه‌ خۆشه‌ویستیه‌كانیان ده‌بینن چێژ له‌ ته‌مه‌نێكی‌ دورودرێژ تر ده‌بینن.
ویكس دووپاتیده‌كاته‌وه‌ جووڵانه‌وه‌ی‌ چالاك‌و ئه‌رێنی‌ له‌ ژیانی‌ هاوسه‌ریدا و به‌و په‌یوه‌ندیه‌ سۆزداریه‌ش كه‌ له‌ خۆی‌ ده‌گرێت مه‌ترسیه‌كانی‌ تووشبوون به‌ پیربوون‌و به‌ساڵاچوون كه‌متر ده‌كاته‌وه‌، چونكه‌ خۆشه‌ویستی‌ دڵ چالاك ده‌كات‌و كاری‌ خوێنبه‌ره‌كان كارا ده‌كات ئه‌ویش له‌ئاكامی‌ زیادبوونی‌ ڕێژه‌ی‌ ئه‌و هۆڕمۆنانه‌ی‌ كه‌ جه‌سته‌ ده‌ریان ده‌دات ئه‌وه‌ی‌ پێی ده‌وترێت ئاوی‌ گه‌نجێتی‌ له‌گه‌ڵ هۆڕمۆنی‌ ئه‌ندرۆفین كه‌ دژه‌ فشاری‌ ده‌ماریه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ زۆر باش، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا چه‌نده‌ سۆز و خۆشه‌ویستی‌ له‌نێوان هاوسه‌راندا زیاد بكات ده‌زگای‌ به‌رگری‌ جه‌سته‌ چالاكتر ده‌بێت.
هه‌روه‌ك خۆشه‌ویستی‌ ژیانێكی‌ دوورودرێژ به‌ مرۆڤـ ده‌به‌خشێت كه‌ هه‌ردوو هاوسه‌ر پێكه‌وه‌ ده‌خۆن‌و ده‌خۆنه‌وه‌ ئه‌وه‌ش جۆرێك له‌ جێگیربوون‌و سۆزداریان پێ‌ ده‌به‌خشێت، به‌ڵام كه‌سی‌ ڕه‌به‌ن زۆر جگه‌ره‌ ده‌كێشێت‌و هه‌ست به‌ خه‌م‌ومه‌ینه‌تی‌ ده‌كات‌و تووشی‌ قه‌ڵه‌وی‌ ده‌بێت‌و له‌گه‌ڵ ئازار و ناڕه‌حه‌تیه‌كانی‌ خه‌مۆكی‌ كه‌ له‌ئاكامی‌ هه‌ستكردن به‌ته‌نیاییدا په‌یدا ده‌بێت‌و هه‌موو ئه‌و نه‌خۆشیانه‌ش ده‌بنه‌ هۆی‌ مردن.

ته‌مه‌نی‌ شیاو
یه‌كێك له‌و نهێنیانه‌ی‌ ته‌مه‌ن درێژی‌ له‌ هاوسه‌رگیریدا توێژینه‌وه‌یه‌كی‌ ئه‌ڵمانی‌ نوێ‌ كه‌ په‌یمانگای‌ ماكس بلانك بۆ توێژینه‌وه‌ ئاماریه‌كان ئه‌نجامیدا ئاشكرایكردووه‌ كه‌ جیاوازی‌ ته‌مه‌ن له‌نێوان ژن و پیاودا كاریگه‌ریه‌كی‌ گه‌وره‌ی‌ له‌سه‌ر ته‌مه‌نی‌ هه‌ردووكیان هه‌یه‌، ئه‌و ئافره‌ته‌ی‌ هاوسه‌رگیری‌ له‌گه‌ڵ پیاوێكی‌ له‌خۆی‌ بچووكتر، یان گه‌وره‌تر ده‌كات كه‌له‌ نێوان 7 بۆ 9 ساڵدا بێت ئه‌وا ئه‌گه‌ری‌ مردنی‌ به‌ڕێژه‌ی‌ له‌ 20% زیاتر ده‌بێت له‌و ئافره‌ته‌ی‌ كه‌ هاوسه‌رگیری‌ له‌گه‌ڵ پیاوێكی‌ هاوته‌مه‌نی‌ خۆیدا یان جیاوازی‌ نێوانیان كه‌متر له‌ 5 ساڵ بێت ده‌كات.
توێژینه‌وه‌كه‌ ئامۆژگاری‌ ئه‌و ئافره‌تانه‌ ده‌كات هاوسه‌رگیری‌ له‌گه‌ڵ پیاوێكدا بكه‌ن له‌ته‌مه‌نی‌ خۆیانه‌وه‌ نزیك بێت، توێژینه‌وه‌كه‌ ده‌ڵێت: چه‌ند جیاوازی‌ ته‌مه‌ن له‌نێوان ژن و پیاودا بێت، به‌ره‌و سه‌ر یاخود به‌ره‌و خوار بێت ته‌مه‌نی‌ ئافره‌ت كه‌متر ده‌بێته‌وه‌، توێژینه‌وه‌كه‌ پشتی‌ به‌چاودێریكردنی‌ دۆخی‌ زیاد له‌ 2 ملێون ژن ومێرد له‌هه‌ردوو وڵاتی‌ ئه‌ڵمانیا و هۆڵه‌ندادا كردبوو.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

قازانقایه‌..قه‌ڵایه‌كی‌ قایمی‌ قاره‌مانێتیی‌

م. عه‌لی هه‌میشه‌ لادێكان خانه‌خوێی شۆڕش و ماڵه‌ جووتیاره‌كان دێوه‌خانی ...