سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » شیعره‌كانی كه‌ژاڵ گه‌مه‌ له‌گه‌ڵ خۆشه‌ویستیدا ده‌كه‌ن

شیعره‌كانی كه‌ژاڵ گه‌مه‌ له‌گه‌ڵ خۆشه‌ویستیدا ده‌كه‌ن

تاهیر مشی
له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: لوقمان مه‌نسور

سه‌ره‌تا ده‌مه‌وێت ئه‌وه‌ بڵێم شیعره‌كانی ئه‌م شاعیره‌، سه‌رنجیان زۆر ڕاكێشاوم، بۆیه‌ كاروانی ئه‌ده‌بی ئه‌م شاعیره‌ هیما و جوانی ده‌به‌خشێت و ئه‌و واتاو مانا تایبه‌تیه‌ی كه‌ خۆی له‌سه‌ر بنیات ناوه‌ به‌رهه‌مه‌ پرشنگداره‌كانی ده‌گاته‌ خوێنه‌ر بۆیه‌ كاتێك شیعر ده‌خوێنینه‌وه‌ ئاوێنه‌ و په‌نجه‌ره‌ی ئه‌و شاعیره‌مان له‌ به‌رده‌ستدایه‌ كه‌ بڵاوی كردوونه‌ته‌وه‌.
كه‌ژاڵ هه‌موو تواناو ئیلهامی خستۆته‌گه‌ڕ، بۆ پاكژكردنه‌وه‌ی رۆحی، تاكو گوزارشت له‌ په‌ره‌پێدان و توانای نووسین و هه‌ستی هونه‌ری ناسكی خۆی بكات و له‌ شیعره‌كانیدا ره‌نگ بداته‌وه‌ و به‌رزه‌فڕ تاوی بدات، تاكو شاهه‌نگی شیعره‌كانی بۆخولگه‌ و مه‌ودا دوورو به‌رینه‌كان بنێرێت بۆ ئه‌وه‌ی واتای ماناداری شیعره‌كانی هه‌ست پێبكه‌ین كاتێك له‌ ده‌قه‌ شیعره‌كانیدا ده‌رده‌كه‌ون. هه‌رچه‌نده‌ شیعره‌كانی ئه‌م شاعیره‌ وه‌رگێردراون بۆ سه‌رزمانی عه‌ره‌بی به‌ڵام نرخ و به‌هاو ئیستاتیكای ئه‌ده‌بی له‌ ده‌ست نه‌داوه‌، به‌و جیاوازی و هه‌ڵكشان و داكشانه‌ی كه‌ خوڵقێنه‌ری هونه‌ر ی تایبه‌تی ئه‌ون كه‌ له‌ ده‌قه‌كانیدا به‌دی ده‌كرێن «
خاتوو كه‌ژاڵ ئیبراهیم خدر خاوه‌نی هه‌ستێكی ناسك و ئه‌ندێشه‌یه‌كی فراوان و بیركردنه‌وه‌یه‌كی قووڵه‌ به‌ وشه‌كانی به‌رووی ژیاندا وه‌ستاوه‌ته‌وه‌، هه‌موو گۆڕانكاری و هه‌ڵشكان و دابه‌زین و تاڵی و شیرینه‌یه‌كانی تاقی كردۆته‌وه‌ سه‌رباری هه‌موو ئه‌وانه‌ی باسمان كرد خاوه‌ن رۆشنبیرییه‌كی به‌ر فراوانه‌ له‌ رێگه‌ی خوێندنه‌وه‌ی به‌رده‌وام كه‌ به‌ده‌ستی هێناوه‌، هه‌میشه‌ تواناكانی په‌ره‌پێده‌دات تاكو ئاسۆی شیعره‌كانی داهێنانی به‌ر فراوانتر و پێشكه‌تووتر له‌ خۆی بگرێت.
بۆیه‌ كاتێك شیعره‌كانی ئه‌م دیوانه‌ی ده‌خوێنێته‌وه‌ له‌رووی بابه‌ت و هزره‌وه‌ هه‌ندێك جار شێوازی ده‌ربرینی خێراو راسته‌وخۆ ده‌بینین
ئه‌وه‌تا كه‌ژاڵ له‌م كۆپله‌ شیعره‌دا راستگۆیانه‌ ناخی خۆی ده‌خاته‌ روو:

له‌ باخچه‌ی عه‌شقما
سێ گوڵت پێشكه‌ش ده‌كه‌م
یه‌كه‌میان بۆ ده‌ستت، سه‌مای پێ بكه‌ی
دووه‌میان بۆ لێوت گۆرانی پێ بڵێی
سێیه‌میان بۆ چاوت
فرمێسكه‌كانی پێ بسڕی

كه‌ژاڵ وشه‌و نووسینه‌كانی به‌كاردێنێ تا له‌ سروشتی ساف و بێگه‌ردا مه‌له‌ بكات، ئێش و ئازاره‌كانی كۆمه‌ڵگا و ناخی خۆی ده‌خاته‌ڕوو كه‌ هێمایه‌كه‌ بۆ نوێكردنه‌وه‌ و ئاماژه‌كردن به‌و واتاو ئامانج و بابه‌تانه‌ی كه‌ مه‌به‌ستیه‌تی، دیاره‌ له‌ رێچكه‌ی هه‌وڵه‌كانیشیدا بۆ نوێگه‌ری به‌رهه‌می ناوازه‌ هه‌ڵكشانی زۆر به‌ده‌ی ده‌كه‌ین له‌ نێوان كاره‌ جوانه‌كانی شیعردا كه‌ تا راده‌یه‌ك كاری زۆری له‌سه‌ر كردووه‌. بۆیه‌ ئه‌گه‌ر سه‌رنج له‌م چه‌ند گوڵه‌ شیعره‌ بده‌ین ده‌بینین ناخی خۆی چۆن خستۆته‌ڕوو:

ئه‌گه‌ر یه‌كێ لێم بپرسێ
شیعر بۆچاوی كێ ده‌ڵێی
كه‌مانچه‌ی دڵه‌ شه‌یداكه‌ت
به‌چ ئاوازێ لێده‌ده‌یت
چی پێ بڵێم كه‌ من هێشتا
نازانم بۆ خۆشم ده‌وێت
كه‌ من هێشتا ده‌تپه‌رستم
نازانم چیت، نازانم كێیت

شاعیر هه‌موو دۆزو بابه‌تێك له‌ شیعره‌كانیدا ده‌خوێنیته‌وه‌ هه‌ر له‌ خۆشه‌ویستی نیشتمان، نه‌ته‌وه‌، ویژدانی مرۆڤایه‌تی، خۆشه‌ویستی، ئه‌و به‌راستگۆیی و گه‌رم و گوڕی‌ و هه‌ستێكی سۆزدار و پاراوه‌ ده‌نووسێت، خوێنه‌ر كاتێك ئه‌م شیعره‌ی ده‌خوێنێته‌وه‌ به‌روونی هه‌ست به‌وه‌ ده‌كات كه‌ چی ده‌ڵێت و تووشی چ ئازارێك بووه‌.

ده‌ستێكم بده‌یه‌، ده‌ستێكم بۆتۆ
چاوێكتم بده‌یه‌، چاوێكم بۆتۆ
لێوێكتم بده‌یه‌، لێوێكم بۆتۆ
با دڵنیابم به‌شێكی له‌ من
به‌شێكم له‌ تۆ.

گرنگترین بناغه‌ بۆ داهێنانی ئه‌ده‌بی و هونه‌ری‌ راستگۆییه‌ له‌ هه‌ست و نه‌ست و ده‌ربریندا، كه‌ له‌ قووڵایی ئه‌زموون و ئێش و ئازار و» پێر سناڵه‌وه‌» سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌، خۆی له‌ ئه‌زموون و تاقیكردنه‌وه‌ی ژیاندا به‌رهه‌م هێناوه‌، ئه‌گه‌ر له‌ هه‌ستی ناسكی بڕوانین ده‌گه‌ینه‌ ئه‌و بڕوایه‌ كه‌ ئاسۆی بیری به‌ خوێندنه‌وه‌ و رۆشنبیری فراوانه‌ كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو «گشتگیر لای خاتوونی شاعیرمان هه‌یه‌» بۆیه‌ ئه‌گه‌ر له‌م كۆپله‌ شیعره‌ رابمێنین چه‌ند جوان وه‌سفی وه‌رزه‌كان و خۆشه‌ویستی كردووه‌ پێمان ده‌ڵێت

تۆ هه‌ندێك جار پایزیت و
هه‌ندێك جاریش وه‌رزی به‌هار
كه‌ ناتبینم خه‌زان له‌ باڵام داده‌كاو
كه‌ ده‌تبینم ژیانم پڕ ده‌بێت له‌ گوڵزار

كه‌ژاڵی شاعیر ئه‌وه‌ی ده‌یخاته‌ڕوو، هه‌میشه‌ له‌ ره‌نگه‌كانیدا ده‌یپارێزێ و گرنگی پێده‌دا بۆیه‌ خه‌ون پێكهاته‌یه‌كی سه‌ره‌كییه‌ له‌ ده‌قه‌ شیعره‌كانیدا به‌یانیه‌كی روناك و پرشنگدارمان نیشان ده‌دات كه‌ له‌سه‌ر ده‌لاله‌تی مه‌به‌ست ده‌شه‌كێته‌وه‌ « به‌گشتی ده‌قی وه‌رگێڕان گۆڕانكاری له‌ شێوه‌ی ده‌ربریندا هه‌یه‌ له‌ به‌شێكه‌وه‌ بۆ به‌شێكی تر جیاوازه‌، هه‌روه‌ها بابه‌ت و ناوه‌ڕۆكی شیعر له‌ نوسینی تایبه‌ت و هه‌ست و نه‌سته‌كانه‌وه‌ وه‌رده‌گێڕدرێت بۆ سه‌ر چه‌ند زمانێك ئه‌وه‌تا ده‌بینین شاعیر ی هه‌ست فراوان، نووسینه‌كانی به‌وه‌رگێڕانی ئه‌دیبه‌ خاوه‌ن پێنووسه‌ زێڕینه‌كان شادده‌كات و له‌م دیوانه‌یدا رێچكه‌یه‌كی نوێ له‌ هه‌ستی پڕ جۆشی گرتۆته‌ به‌رو له‌ ناخیه‌وه‌ هه‌ست پێده‌كه‌ین و پێنوسه‌كه‌شی ئاوازێكی تایبه‌ت ده‌خوێنێت.
بۆیه‌ ئه‌م شیعرانه‌ بۆن و به‌رامه‌ی تایبه‌تی خۆی هه‌یه‌ ، بۆنی ئه‌و گوڵ و رێحانانه‌ی لێدێت كه‌ ده‌یخوێنینه‌وه‌.
خاتوونی شاعیر له‌ ده‌قه‌كانیدا ئه‌وه‌ دووپات ده‌كاته‌وه‌ كه‌ شیعر په‌یامێكه‌ ئاوێنه‌ی هونه‌ر بووه‌، ئێش و ئازاره‌كانی ناخمان ده‌خاته‌ڕوو، ژنیش وه‌ك بونه‌وه‌رێكی ئازا نیشان ده‌دات كه‌ خوڵقێنه‌ری كۆمه‌ڵگایه‌ بۆیه‌ ئه‌م دیوانه‌ی تایبه‌ت و ده‌وڵه‌مه‌ند له‌ داڕشتن و پێكهاته‌ی سه‌فه‌رێكی پڕ چێژ.
كه‌ژاڵی شاعیر تیشك و روناكی بۆ خوێنه‌ر ده‌هاوێت و به‌هره‌كانی ئاشكرا ده‌كات كه‌ به‌رهه‌مێكی به‌هاداره‌و پڕه‌ له‌ هه‌ستی جوان، له‌ده‌ریای به‌خشین و داهێنان گه‌شتمان پێده‌كات.

 254 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*