سەرەکی » ئاراستە » مامۆستا جه‌عفه‌ر سه‌ركرده‌یه‌كی‌ ئه‌فسانه‌یی‌

مامۆستا جه‌عفه‌ر سه‌ركرده‌یه‌كی‌ ئه‌فسانه‌یی‌

مامۆستا جه‌عفه‌ر

(به‌ بۆنه‌ی‌ كۆچی‌ دوایی‌ یا قانیعه‌ عه‌لی‌ یونس خێزانی‌ شه‌هید جه‌عفه‌ر عه‌بدولواحید: نمونه‌ی‌ ژنێكی‌ خۆراگری‌و سه‌ربه‌رز و وه‌فا و میهره‌بانی‌)

پیاوێكی‌ قۆز، چاو سه‌وز، موزه‌رد، قسه‌زان، وت و وریا، ده‌م به‌ پێكه‌نین، خاوه‌ن كاره‌كته‌رێكی‌ به‌هێز، سه‌ركرده‌ی‌ رۆژی‌ ته‌نگانه‌و دووربین. له‌زیندانیشدا، نمونه‌ی‌ تێكۆشه‌ری‌ فیداكار و سه‌ربه‌رزو دوژمن به‌زێن بوو. له‌بوێری‌ و خۆراگری‌ و رووبه‌ڕووبونه‌وه‌دا ئه‌فسانه‌یه‌كی‌ بێوێنه‌ی‌ دروستكرد. بریا ئه‌م شۆڕه‌سواره‌ هه‌روه‌كو چۆن به‌رامبه‌ر جه‌لاده‌كان چه‌قی‌، له‌شاخ و دۆڵ و ده‌شتی‌ پان و به‌رینی‌ ئه‌م وڵاته‌دا به‌هه‌مان شێوه‌ چه‌قیبا و به‌ره‌نگاری‌ كردبا.
پڵنگێك به‌ پێی‌ خۆی‌ به‌بێ (دان و داو) به‌ ته‌ڵه‌وه‌ بێت، خرایه‌ قه‌فه‌زه‌وه‌، ئیدی‌ هیچی‌ پێ ناكریت با پڵنگیش بێت و له‌دارستاندا كه‌س نه‌توانێت رووبه‌ڕووی‌ بوه‌ستێت.
ساڵی‌ 1972 ئه‌و رۆژه‌ی‌ به‌ره‌و شاری‌ (قه‌ڵاو مناره‌) كه‌وتمه‌ڕێ، كاكم گوتی‌: پێمباشه‌ هاوڕێیه‌كی‌ پێشمه‌رگایه‌تی‌ و رۆژانی‌ سه‌خت وده‌ربه‌ده‌رێك به‌سه‌ر بكه‌یته‌وه‌ و سه‌لامی‌ منی‌ پێبگه‌ێنیت: پشتی‌ پێ ببه‌سته‌ و هه‌ر كێشه‌یه‌كت هه‌بوو موویه‌ك هه‌ڵكڕووزێنه‌، مامۆستا جه‌عفه‌ر فریات ده‌كه‌وێت. پێشتر به‌ به‌رده‌وامی‌ نوكته‌ و قسه‌ خۆشه‌كانی‌ بۆ ده‌گێڕامه‌وه‌.
جارێكیان وێرای‌ مامۆستا موحسین عه‌لی‌ ئه‌كبه‌ر و عه‌زیزی‌ كوێخا وه‌لی‌ له‌ناو شه‌قامه‌كانی‌ هه‌ولێرا بۆ كه‌ل وپه‌ل كڕین ده‌سووڕاینه‌وه‌، له‌پڕ مامۆسنا جه‌عفه‌رمان بینی‌. پاش چۆنی‌ چاكی‌، ئه‌م پرسیاره‌ی‌ لێكردین: ((ئایا خانووتان گرتووه‌ ؟)) ئێمه‌ش گوتمان: خانوویه‌كی‌ گه‌وره‌و خۆشمان له‌پشت پارێزگا گرتووه‌!))
مامۆستا جه‌عفه‌ر گوتی‌ : (( به‌ڕاستی‌ هه‌ولێر هه‌ر زۆر گه‌شه‌ی‌ كردووه‌! جاران تاقه‌ ماڵێك له‌و ده‌شته‌، په‌نجا كیلۆمه‌تر ده‌ره‌وه‌ی‌ شار بوایه‌، مانگی‌ به‌هه‌زار دینار، به ‌ڕه‌به‌ن* و زگورتیان نه‌ده‌دا! ئێستا ئه‌مه‌ گۆڕانێكی‌ سه‌یره‌ لێره‌ ڕوویداوه‌، له‌گه‌ڕه‌كی‌ عاره‌بان خانوویه‌ك به‌ حه‌وت هه‌شت خوێندكاری‌ سه‌ڵت بده‌ن، ئه‌مه‌ شـتێكی‌ سه‌یره‌..))
جارێكی‌ دی‌ ئه‌م به‌سه‌رهاته‌ی‌ سه‌رده‌می‌ پێشمه‌رگایه‌تی‌ سه‌ره‌تای‌ شه‌سته‌كانی‌ بۆ گێڕاینه‌وه‌:
((ئێمه‌ لای‌ هه‌ڵه‌بجه‌وه‌ به‌ره‌و پێنجوێن ده‌چووین، ده‌سته‌یه‌ك پێشمه‌رگه‌ی‌ تر له‌شلێر و ناوخوانه‌وه‌ به‌ره‌و سه‌رته‌ك و به‌مۆ ده‌ڕۆیشتن. كوێخا محه‌مه‌دی‌ گۆڕگنووش له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی‌ دووه‌مدا بوو، پرسیاری‌ كرد ده‌نگوباس چییه‌ ؟
ئێمه‌ش گوتمان هه‌واڵێكمان تۆزێك له‌مه‌وپیش بیستووه‌: گوایه‌ سوپای‌ عیراق هێرشی‌ كردووه‌ وشاخی‌ به‌مۆی‌ گرتووه‌! كوێخا محه‌مه‌د به‌ده‌نگێكی‌ پڕ له‌خه‌فه‌ت و كه‌سه‌ره‌وه‌ گوتی‌: ((ئه‌گه‌ر به‌مۆ گریاگه‌! شیرازه‌ی‌ زنجیره‌ی‌ شۆڕش پچڕیاگه‌ و كورد فه‌وتیاگه‌..))
مسته‌فا رابه‌ر بۆی‌ گێڕامه‌وه‌:
له‌هه‌ولێر پیتی‌ (ع) ده‌بێته‌ (ح) و پیتی‌ (ح) ده‌بێته‌ (عه‌ین) له‌فز ده‌كرێت. بۆ نمونه‌ (عه‌لی‌) ده‌بێته‌ (حه‌لی‌) و (حه‌سه‌ن) ده‌بێته‌ (عه‌سه‌ن).. تاد.
مامۆستایه‌كی‌ عه‌ره‌ب له‌و قوتابخانه‌یه‌ دادمه‌زرێت، كه‌ مامۆستا جه‌عفه‌ری‌ لێده‌بێت وناوی‌ (عمار) ده‌بێت. هه‌ر یه‌كه‌م رۆژ مامۆستاو قوتابی‌ به‌ (حمار) بانگی‌ ده‌كه‌ن. كابرای‌ مامۆستای‌ عه‌ره‌ب راده‌چه‌نی‌ و دۆشداده‌مێنێ!
مامۆستا جه‌عفه‌ر پێده‌ڵێت: وه‌ره‌ كاكه‌ من هه‌ر زۆر به‌ئاسانی‌ كێشه‌كه‌ت بۆ چاره‌سه‌ر بكه‌م! ناوی‌ خۆت بگۆڕه‌ بۆ (حمار) بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئێمه‌یش به‌ (عمار) بانگت بكه‌ین و تۆش ئه‌وه‌نده‌ تووشی‌ (ئیحراج) نه‌بیت!))
((كوڕ هه‌بێ تاریكه‌ شه‌و زۆره‌)) مامۆستا جه‌عفه‌ر زۆرجار ئه‌م ئیدیۆمه‌كه‌ی‌ دووباره‌ ده‌كرده‌وه‌..
كۆتایی‌ به‌هاری‌ 1975 كاكم به‌سه‌ردان بۆ هه‌ولێر هات. ده‌ست و ده‌م مامۆستا جه‌عفه‌ر پێیزانی‌ و بۆ رۆژی‌ دواتر بۆ نانی‌ نیوه‌ڕۆ میوانی‌ كردین. قانیعه‌ خان سفره‌یه‌كی‌ شاهانه‌ی‌ رازندبووه‌وه‌. رێبازو ره‌وا هه‌ر زۆر گچكه‌ بوون. جارجار جوكه‌ جوكیان ده‌كرد، مامۆستا جه‌عفه‌ر به‌شێوه‌یه‌كی‌ زۆر میهره‌بان ئارامی‌ ده‌كردنه‌وه‌.
ئه‌و رۆژه‌ زانیم له‌رووی‌ تیۆرییه‌وه‌ چه‌ند شاره‌زایه‌ و ده‌توانێت به‌ به‌ڵگه‌ی‌ یه‌كلاكه‌ره‌وه‌، تێڕوانینی‌ خۆی‌ بخاته‌ ڕوو. ئه‌و داكۆكی‌ له‌و گۆشه‌نیگایه‌ ده‌كرد، كه‌ ناكۆكی‌ سه‌ره‌كی‌ گه‌لی‌ كورد له‌گه‌ڵ رژێمی‌ به‌غدایه‌. گه‌لی‌ كورد، ده‌بێ، له‌بری‌ نایه‌كڕیزی‌ و پارچه‌ پارچه‌ بوون و په‌رته‌وازه‌یی‌، به‌ره‌یه‌ك له‌سه‌ر بنه‌مای‌ به‌رنامیه‌كی‌ هاوبه‌ش پێكبهێنرێت.. ئه‌وكاته‌ گونی‌ گاكه‌ توند توند ده‌گرین و به‌ئه‌رزیا ده‌ده‌ین..
له‌و ماوه‌یه‌دا كۆمه‌ڵه‌ به‌یانێكی‌ بڵاوكرده‌وه‌ گوایه‌: ناكۆكی‌ ئێمه‌ له‌گه‌ڵ (ئیمپریالیزم) و (زایۆنیزم) و (كۆنه‌په‌رستی‌ جیهانییه‌) واته‌: ناكۆكی‌ ئێمه‌ له‌گه‌ڵ (رژێمی‌ به‌غدا)دا لاوه‌كییه‌ و سه‌ره‌كی‌ نییه‌ و ده‌توانرێت (به‌ره‌ی‌ نیشتمانی‌) له‌گه‌لیدا دروست بكرێت. ئه‌م پشی‌ پشی‌ كردنه‌ له‌كوێ بۆ رژێمی‌ فاشی‌ به‌غدا و تێگه‌یشتنی‌ مامۆستا جه‌عفه‌ر له‌كوێ ؟
ئێواره‌ی‌ هه‌مان رۆژ پێكه‌وه‌ چووینه‌ چایخانه‌یه‌ك، كه‌ له‌قه‌ڵاوه‌ دوور نه‌بوو. كاكم ئه‌م پرسیاره‌ی‌ ئاراسته‌ی‌ مامۆستا جه‌عفه‌ر كرد: ((پێتوایه‌ شۆڕش سه‌رله‌نوێ هه‌ڵبگیرسێته‌وه‌ ؟))
مامۆستا جه‌عفه‌ر گوتی‌: هه‌ره‌سی‌ شۆڕش، كاره‌ساتێكی‌ زۆر گه‌وره‌یه‌ و خه‌ڵك تووشی‌ نائومێدی‌ و بڕوا به‌خۆنه‌بوون هاتووه‌. قسه‌ و قسه‌ڵۆك و ده‌نگۆی‌ سه‌یر سه‌یر و بێ بنه‌ما بڵاوبۆته‌وه‌، به‌ڵام هه‌ر قسه‌یه و هیچ بنچینه‌یه‌كی‌ نییه‌! هه‌ر بۆ نمونه‌ ده‌ڵێن د. سه‌ید عه‌زیزی‌ شه‌مزینی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ جوڵانه‌وه‌یه‌ك ده‌كات و ده‌یه‌وێت به‌م زووانه‌ شۆڕش رابگه‌یه‌نێت. ئه‌م پیاوه‌ ته‌مه‌نێكی‌ هه‌یه‌و تووشی‌ نه‌خۆشی‌ (نقرس)بووه‌.. ئه‌قڵ نایگرێت كه‌سێك له‌م ساڵ و ته‌مه‌ندا، سه‌ركردایه‌تی‌ شۆرشی‌ پێبكرێت.. یه‌كێكی‌ تر كه‌ ناوی‌ دێت حه‌مه‌ شه‌مێرانیه‌: ئه‌م پیاوه‌ كادرێكی‌ سه‌ربازی‌ بووه‌، گوایه‌ له‌ده‌وروبه‌ری‌ هه‌ورامان و شه‌مێران، له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك پ. م جوڵانه‌وه‌یه‌كیان دروست كردووه‌..))
كاكم گوتی‌: ئه‌مانه‌ شۆڕشیان پێناكرێت، ئه‌ی‌ ئه‌ڵته‌رناتیڤ چییه‌ ؟
مامۆستا جه‌عفه‌ر گوتی‌: ((ئه‌مانه‌ و خه‌ڵكی‌ تریش ده‌توانن شۆڕش هه‌ڵگیرسێنن، به‌ڵام سه‌ركه‌وتوو نابن.. ده‌بێ پێشه‌كی‌ حزبێكی‌ به‌هێز هه‌بێت و حزب بڕیاری‌ شۆڕش به‌رپاكردن بدات، نه‌ك هه‌ندێ كه‌سایه‌تی‌ كۆن جاریكی‌ دی‌ بێنه‌وه‌ سه‌ر شانۆ..))
سه‌فه‌ره‌ نهێنیه‌كه‌ی‌ بۆ شام به‌مه‌به‌ستی‌ بینینی‌ مام جه‌لال هه‌ڵه‌یه‌كی‌ كوشنده‌ بوو. رژێم به‌ده‌یان به‌كرێگیراوی‌ له‌وێ چاندبوو. یه‌كیكیان، كه‌ دواتر ئاشكرابوو به‌هۆی‌ نزیك بوویته‌وه‌ له‌مام جه‌لال و سه‌ركرده‌كان وه‌كو كه‌سێكی‌ ((باوه‌ڕپێكراو))، گورزی‌ جه‌رگبری‌ له‌ (ی. ن. ك) داو زۆر بابه‌تی‌ نهێنی‌ بۆ رژێمی‌ به‌غدا ئاشكرا كرد، به‌قسه‌ی‌ مام جه‌لال و نه‌وشیروان و عادل موراد.. تاد. یه‌كتر بینین له‌و جۆره‌ ژینگه‌یه‌دا مه‌ترسی‌ خۆی‌ هه‌یه‌. مام جه‌لال ده‌یتوانی‌ ئه‌و یه‌كتر بینینه‌ بخاته‌ قوبرس یان یۆنان، نه‌ك پایته‌ختی‌ دوژمنرتین دوژمنی‌ رژێمی‌ به‌غدا.
ئاستی‌ تیۆری‌، شێوه‌ی‌ په‌یڤین و په‌یوه‌ندی‌ كۆمه‌ڵایه‌تی‌، له‌ته‌مه‌نی‌ سی‌ و دوو ساڵیدا، له‌چاو زۆربه‌ی‌ ئه‌و سه‌ركردانه‌ی‌ دواتر، له‌نزیكه‌وه‌ بینیومن و ناسیومن و ئێستا زۆربه‌ی‌ خه‌ڵكیش ده‌یانناسێت و ژیاننامه‌یان به‌ باشی‌ ده‌زانێت، من هیچ په‌ردیشێك* نادۆزمه‌وه‌ بۆ به‌راورد و به‌راوردكاری‌. له‌ده‌ستدانی‌ ئه‌م جۆره‌ سه‌ركردانه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی‌ هیچ سوودێكیان لێوه‌ربگیرێت، ئاستی‌ تیۆری‌ و فیكری‌ كۆمه‌ڵه‌ی‌ هێنایه‌ خواره‌وه‌، تا پاشان به‌ئاسانی‌ ده‌سته‌مۆكراو هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه‌..
* په‌رديش: په‌رديژ: مجال: من په‌رديشم نييه‌! ئه‌م وشه‌يه‌ له‌شارباژێر به‌كاردێت.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

لە رێی كوردستانی «نوێ»وە بەهەمووان رادەگەیشت

دێدەوانی یەعقوب / كۆیە ڕەنگە ئەگەر هەر كەس كە وێنەی ...