سەرەکی » زانست » ئیتالیا: تاوه‌ره‌ لاره‌كه‌ی پیسا ڕێك ده‌بێته‌وه‌

ئیتالیا: تاوه‌ره‌ لاره‌كه‌ی پیسا ڕێك ده‌بێته‌وه‌

پسپۆڕانی ئیتاڵیا ئاشكرایانكرد ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكه‌ سه‌رنج ده‌درێت تاوه‌ره‌كه‌ی پیسا كه‌ به‌لارییه‌كه‌ی ناسرابوو ، ڕێك ده‌بێته‌وه‌
به‌پێی توێژینه‌وه‌یه‌كی ساڵانه‌ ده‌ركه‌وتووه‌ هێما به‌ ناوبانگه‌كه‌ی ئیتاڵیا كه‌ خۆی له‌تاوه‌ری پیسادا ده‌بینێته‌وه‌ و به‌ زمانی ئیتاڵیی پێیده‌وترێت(Torre pendente di Pisa ) به‌تێپه‌ڕبوونی كات ڕێكبووته‌وه‌ و زیاتریش ڕێك ده‌بێته‌وه‌. به‌پێی گروپی (Tower Surveillance)كه‌ تیمێكی توێژینه‌وه‌ن و له‌ساڵی 2001دا دامه‌زراوه‌ به‌ئامانجی ڕووپێویی ناوچه‌ شوێنه‌وارییه‌كان له‌نوێترین توێژینه‌وه‌یاندا ئه‌وه‌یان ئاشكرا كردوه‌ كه‌ له‌ ماوه‌ی بیست ساڵی ڕابردودا تاوه‌ری به‌ ناوبانگی (پیسا) 4 سانتیمه‌تر جوڵاوه‌ و ڕێكبووه‌ته‌وه‌.
به‌پێی ئه‌و لێكۆڵینه‌وانه‌ی ئه‌و تیمه‌ كردویانه‌ تاوه‌ری پیسا كه‌ درێژییه‌كه‌ی (57) مه‌تره‌ له‌وه‌ زیاتر سه‌قامگیره‌ كه‌ پێشبینی ده‌كرا، چاودێرانیش له‌و بڕوایه‌دان كه‌ كاره‌كانی پێشوو پێداگریی لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندداره‌كان كه‌ له‌ سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌كانه‌وه‌ ده‌ستیپێكردووه‌ هۆكاری مانه‌وه‌ی تاوه‌ره‌كه‌یه‌ به‌ پته‌ویی.
تاوه‌ری پیسا(Torre pendente di Pisa ) كه‌ له‌ ساڵی 1173دا دروستكراوه‌، تا ساڵی نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی ڕابردوو نزیكه‌ی 5 پله‌ له‌ ڕێڕه‌وه‌ ستونییه‌كه‌ی لایدابوو، ئه‌مه‌ش وایكرد شاره‌زایان خاكه‌كه‌ی بۆ بجوڵێنن بۆ ئه‌وه‌ی لار بوونه‌وه‌كه‌ی ڕاست بكه‌نه‌وه‌ و چه‌ندین ئه‌سكه‌له‌ی ئاسنین و گوریسی به‌هێزیشیان پێوه‌ په‌یوه‌ست كردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی تاوه‌ره‌كه‌ به‌ به‌هێزیی بهێڵنه‌وه‌.
به‌گوێره‌ی پسپۆڕانیش پێده‌چێت ئه‌و ڕێوشوێنانه‌ جێگه‌ی خۆیان گرتبێت، به‌ شێوه‌یه‌ك تا ساڵی 2001 ئه‌و لاربوونه‌وه‌یه‌ به‌ نزیكی 45 سانتیمه‌تر كه‌میكردووه‌.
له‌مباره‌یه‌وه‌ (نونزیانتی سكوگلیا)مامۆستای جیۆلۆجی له‌ زانكۆی بیزا و ئه‌ندامی تیمی توێژینه‌وه‌ له‌ تاوه‌ری پیسا ، وتی» له‌ ده‌ستپێكردنی ئه‌و كاره‌ی ساڵی نه‌وه‌ده‌كانه‌وه‌، ئه‌و تاوه‌ره‌ به‌ ئه‌ندازه‌ی كه‌متر له‌ پله‌یه‌ك لار ده‌بێته‌وه‌ و جێگیرییه‌كه‌ی زۆرتر ده‌بێت له‌چاو پێشبینیه‌ سه‌ره‌تاییه‌كان».
چاودێران ده‌ڵێن» ڕه‌نگه‌ زانا و مێژوونوسان و ئه‌وانه‌ی به‌دوای شته‌ سه‌یروسه‌رمه‌ره‌كانی جیهاندا ده‌گه‌ڕێن بكه‌ونه‌ به‌رده‌م ئه‌و پرسیاره‌ی داخۆ تاوه‌ری پیسا وه‌ك خۆی ده‌مێنێته‌وه‌ و ده‌بێته‌ جێگه‌ی سه‌رسوڕمانی ئیتاڵییه‌كان و ئه‌وانه‌ی وه‌ك گه‌شتیار ده‌چنه‌ ئه‌و وڵاته‌؟ یان ده‌بێته‌ تاوه‌رێكی ئاسایی و وه‌ك هه‌ر تاوه‌رێكی دێرین لێ ده‌ڕوانرێت و بایه‌خه‌ مێژووییه‌كه‌ی خۆی ده‌مێنێت ؟
تاوه‌ری پیسا تاوه‌ری زه‌نگی كاتدرائی شاری پیسای ئیتاڵیایه‌، له‌ 8ی ئابی ساڵی 1173 زاینیدا ده‌ستكراوه‌ به‌ دروستكردنی، ده‌بوو ئه‌و تاوه‌ره‌ ڕێك بووایه‌ به‌ڵام به‌ هۆی خراپی و فشه‌ڵیی ئه‌و خاكه‌ی له‌سه‌ری بونیادنراوه‌ ورده‌ ورده‌ لار بووه‌ته‌وه‌ و بۆ ماوه‌ی 100 ساڵ كاركردن تێیدا وه‌ستاوه‌، له‌ ساڵی 1272دا چوار نهۆمی دیكه‌ی بۆ زیادكراوه‌ به‌و ئامانجه‌ی لارییه‌كه‌ی ڕێكبكرێته‌وه‌ به‌ڵام سوودی نه‌بووه‌ و دیسانه‌وه‌ له‌ ساڵی 1301 دا كاركردن تێیدا وه‌ستاوه‌ و له‌ ساڵی 1372دا دوا نهۆمی له‌سه‌ر دروستكراوه‌ كه‌ تا ئه‌و كاته‌ بووه‌ته‌ 8 نهۆم و زه‌نگی كاتدرائییه‌كه‌ی لێدانراوه‌
تا ئێستا ساغ نه‌بووه‌ته‌وه‌ كه‌ ئه‌ندازیاری ته‌لارسازی ئه‌و تاوه‌ره‌ به‌ دروستی كێ بووه‌ ، به‌ڵام زۆربه‌ی مێژوونوسان (بوناتو بیزانو) به‌ یه‌كه‌م دیزاینه‌رو ئه‌ندازیاری ئه‌و تاوه‌ره‌ داده‌نێن كه‌ هونه‌رمه‌ندێكی به‌ناوبانگی سه‌ده‌ی دوانزه‌ بووه‌‌و به‌كاره‌ هونه‌رییه‌ برۆنزییه‌كانی به‌ناوبانگ بووه‌ و دواتریش كه‌ له‌ نیوه‌ی دووه‌می سه‌ده‌ی چوارده‌دا ده‌ستكراوه‌ته‌وه‌ به‌ كاركردن له‌ تاوه‌ره‌كه‌دا كه‌سێكی تر به‌ ناوی تۆمازۆ دی ئه‌ندریا بیزانۆ ئه‌ندازیاری سه‌رپه‌رشتیاری كاره‌كانی ئه‌و تاوه‌ره‌ بووه‌.

سه‌رچاوه‌: Ghdi news

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

شەڕی ئاو لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا

(بەشى دووەم) « هەرێمى رۆژهەڵاتى ناوەڕاست ، جگە لەوەى گیرۆدەى ...