راستییەکەی

پاراستنی زمان

زمان ناسنامە و شوناسی هەموو نەتەوەیەكە بۆ ناسینەوەی، ئەگەر نەتەوەیەك زمانی خۆی نەبوو یاخود بە زمانی خۆی نە ئاخەفت ئەوە ناسنامەكەی ناتەواوە . ئەوەی كوردی پاراست لە كۆندا زیاتر مانەوەی زمانەكەی بوو،زمانی رەسەنی هەموو نەتەوەیەكیش لە لادێ‌ و چینی جووتیارە . هەروەها دەوڵەمەندیەكەشی لە فەرهەنگ و هونەرە .پێویستیەكانی ژیان و هۆكارەكانی بەرهەم هێنان زۆرینەی زمانی رەسەن پێكدەهێنن.
ئێمە نەتەوەیەكی رۆژهەڵاتین و زیاتر نەتەوەیەكی كشتوكاڵین وەك لەوەی پیشەسازبین،چونكە ئامێرە هاوچەرخەكانمان هەمووی لە دەرەوە بۆ هاتووە هیچی بەرهەمی خۆماڵی نیە،لە هەمان كات دەسەڵاتی سیاسیمان تەمەنی ئەوەندە نیە كەوا لە سەرەتاوە زمانی خستبێتە باری رەسمیەوە تاكو زۆرینەی ووشەكان بۆ ئامێر و پێویستیە تازەكان داتاشیبێ‌، بەڵكو بەپێچەوانەوە بەسەدان وشەی بیانی خۆی خستە ناو دوو توێی زمانەكەمان و بوو بە وشەیەكی دیاری بەكارهێنانی رۆژانە لەبەرامبەردا بە سەدان وشەی كوردی لەكار كەوتن.
نموونە جاران لە كوردەواری هۆكارەكانی بەهەم هێنانی كشتوكاڵی هەر لە پێویستیەكان جووت كردن و داچاندن و درەو كردن و پاككردنەوەی دانەوێلە و بەرهەمەكانی تر زۆر جیاواز بوو لەوانەی ئێستا، ئەوكات هەمووی دەستكردی خۆماڵی بوون،ئەگەرچی سادە و ساكار بوون،بەڵام ناوی رەسەنی كوردیان لێبوو،بەڵام ئێستا هەموو پێویستیەكان هی بێگانەن و ناوناسنامەی خۆیان لەگەڵە. هەروەها لەهەمووی مەترسیدار تر ئەلكترۆنیات و هۆكارەكانی میدیای بینراوە بۆ منداڵان زۆر مەترسیدارە،چونكە ئەنتەرنێت و بەرنامەكانی وایكردووە دەست بە تەواوی پاشماوەی زمانەكەمان دابینێ‌ و ئەوەندەی ماوەش لولی بدات و نەیهێلێ‌،چونكە خەمێكی ئەوتۆ لەم بابەتە نەخوراوە.
لە جیاتی ئەو هەموو تەلەفزیۆنە زەبەلاحەی بۆ سیاسەت و هەواڵی بێ سەروبەر دانراوە دوو تەلەفزیۆنی باش بۆ مندالان دابنرابایە و گرنگی بە زمانی رەسەنی كوردی بدابایە،منداڵ با فێری زمانی بێگان بەتایبەت ئینگلیزی بێت،بەڵام نەوەك لەسەر حیسابی زمانی دایك. هەروەها هەقە هەموو ئەو ووشانەی لەگەڵ گەشەی پیشەسازی و ئەڵكترۆنیات خەریكە وون دەبن بخرێنە ناو بابەتەكانی خوێندن بۆ ئەوەی نەوەكانی داهاتوو لەبیری نەكەن و بیپارێزن و تاكو بكرێ‌ بكرێنە ناوناسنامەی ئەو ئامێرانەی كە ئێستا شوێنی ئەوانی گرتۆتەوە .
ئەگەر خەم لەم بابەتە نەخورێ‌ زمانی كوردی دوای چەند دەیەكی تر ناناسرێتەوە و وون دەبێت، چونكە لەهەموو ئاستەكان زمانی كوردی لەناو منداڵان و گەنجان روو لە پوكانەوەیە بەهۆی ئەلكترۆنیات و پێشبڕكێی گۆرانی و مۆسیقای شەوانەی گازینۆ و كافتریاكان بەدەگمەن گرنگی بە زمانی كوردی دەدرێت. ئەوەش وادەكات هونەری كوردیش پاشەكشە بكات . پاشەكشەی هونەریش لەسەر حیسابی پووكانەوەی زمانی رەسەنە.

print

 141 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*