سەرەکی » ئاراستە » بەدودا چوونێك بۆ كۆمەڵە و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، لە دیدی كاك ئارامەوە

بەدودا چوونێك بۆ كۆمەڵە و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، لە دیدی كاك ئارامەوە

یوسف محەمەد بەرزنجی

لە ژمارە(7747) هەینی و شەممە 21-22/12/ 2018 ی ڕۆژنامەی(كوردستانی) نوێی بەڕێزدا، نووسەر و وەرگێڕو ڕژنامەنووسی هاوڕێم، ئەردەڵان عەبدوڵا، وتارێكی بەنێونیشانی»كۆمەڵە و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، لەدیدی كاك ئارام»ەوە بڵاو كردوە، سەرەتا دەمەوێت دەستخۆشی و پێزانینی خۆم بۆ هاوڕێی نووسەرم، بەڕێز ئەردەڵان عەبدوڵا دەرببڕم بۆ ئەو نووسینە جوان و بە پێزو لە سەرخۆو هێمنەی، كە توانیبووی بەووشەی جوان و سەلیقەی ئەدەبی نووسین شەهیدی مەزن كاك «ئارام» و بەندە بە سەر بكاتەوە، سەرتاپای نووسینە جوانەكەی كاك ئەردەڵانیش زیاتر لەوەو كتێبەی بەندەوە سەرچاوەی گرتبووكە ساڵی 2015 و لەیادی (379 ساڵەیی شەهید بوونی» شاسوار جەلال- ئارام» بەنێونیشانی( ئارام شەهیدێك لە بناری كەڵەوێ‌) دا بڵاوم كردبووە، كتێبەكەش زیاتر كتێبێكی دیكۆمێنتی و بەڵگەنامەیی و سێ‌ بەرهەمی شەهید «ئارامی» لە دوو توێی خۆیدا كۆكردبووە، بەرهەمەكانیش، « یەك ژمارەی ڕۆژنامەی ئاڵای شۆڕش،كە لەلایەن شەهید»ئارام» ەوە بڵاوكرابووە، وەرگێڕانی نامیلكەی»یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بۆچی؟؟ نووسینی هەڤاڵ مام جەلال، هەروەها چاوپێكەوتنێكی ڕۆژنامەوانی لەگەڵ كاك ئارام, پێش ئەوەی كاك «ئارام» بچێتە شاخ و شەهید ببێت، لە لایەن شەهیدی نەمر «ئازادی مەلامحەمەد»ەوە، لەكاتی خۆشاردنەوەی شەهید ئارام لە ماڵی شەهید ئازاد، ساز درا بوو؟؟ ئەم بەڵگەنامانە دەمێ‌ ساڵ بوو لەلای من پارێزرا بوون، حەزم كرد نەفەوتێن و كۆم كردنەوەو كردمنە ئەو كتێبەو بڵاوم كردنەوە، كاتێكیش ساڵی 2015 كتێبەكە بڵاو كرایەوە وەك كتێبێكی دیكۆمێنتی لە لایەن تێكۆشەران و خوێندەوارانەوە پێشوازییەكی زۆر باشی لێكرا، بۆ ئەوانەی گرنگی زۆر بە بابەتی بەڵگەنامەو ئەرشیفكردن دەدەن بەكەڵك و بەسوود بوو، هەرچەندە كتێبەكە هەندێك هەڵەی چاپی تێكەوتبوو، هەرچەندە پێشتر خۆشم زۆر بۆ تایپ كردن و لە چاپدانی بەرهەمەكە ئامادە نەكردبوو! چونكە بیست ڕۆژێكی مابوو بۆ یادی شەهیدی سەركردە كاك «ئارام» و زۆر حەزو خولیام بوو، بۆ یادی شەهیدی مەزن كاك «ئارام»ئەو بەرهەمە ئامادە بكەم و بڵاوی بكەمەوە، ئەوە بوو بەرهەمەكەم بەپەلە پڕوزێ‌ تایپ كردوو لە سەر ئارامگای شەهید كاك» ئارام» لە گوندی (تەنگی سەر)ی دەڤەری قەرەداخ بڵاوم كردەوە؟؟ هەرلەم پێوەدانگەشەوە دەتوانم بڵێم: دەیان ووتارو لێكۆڵینەوەی دیكە لە سەر ژیان و نووسین و خەبات و تێكۆشانی كاك «ئارام» لە ڕۆژنامەو گۆڤارەكاندا لەلایەن نووسەران و شاعیران و تێكۆشەرانەوە نووسراون و بڵاوكراونەتەوە، هەر لە ساڵی 2015 دا، من زۆرێك لەو بەرهەمانەم لەگەڵ بەڕێز و تێكۆشەر» وەزیرە خان» خوشكی شەهید كاك «ئارام» كۆكردۆتەوە و لەلای» وەزیرەخان» پارێزراوە، بەڵام نەم زانی بۆ «وەزیرخان» لە چاپ و بڵاوكردنەوەی ساردبووەو تائێستاش ئەو بەرهەمانە ڕووناكی بڵاوكردنەوەیان نەدیووە..؟؟! بۆیە لێرەدا دەڵێم: هەرچیەك بكرێت بۆ شەهیدێكی مەزن و بیركەرەوەو هزرمەند، پێشمەرگەو تێكۆشەر، نووسەر، وەرگێڕ، ڕۆژنامە نووسی… وەك كاك «ئارام» وەك دڵۆپێك لە دەریا وایە؟ لێرەدا نامەوێت لە بابەتەكەی كاك ئەردەڵان دوور بكەومەوە، حەزدەكەم هەندێ‌ سەرەقەڵم و باری سەرنج و ڕوونكردنەوە بۆ دەوڵەمەند كردنی نووسینەكەی كاك ئەردەڵان پێشكەش بكەم، ئەم نووسینەش ناچێتە قاڵبی وەڵام دانەوەو شەن و كەوكردن سەبارەت بە ووتارەكەی كاك ئەردەڵان، بەڵكو چۆن لە دەسپێكی ووتارەكەمەوە ئاماژەم بەجوانی ووتارەكەی ڕۆژنامەی» كوردستانی نوێ‌» داوە، ئەوەندەش دەڵێم نووسەران و تێكۆشەرانیش، دەیان ووتار و چیرۆكی ئەدەبی و سیاسیی و لێكۆڵینەوەی بە پێزیان لە سەرشەهیدی مەزن كاك» ئارام» نووسیوەو بڵاو كردۆتەوە، ئەم وتارەش یەكێك دەبێت لە پاڵ ئەو ووتارانەی كە بە جوانی و شكۆوە لە سەر كاك «ئارام» و ئەنێشەوخەونە جوانەكانی نووسراون.

شەهید ئارام و خوێنكاران:
شاسوار جەلال سەعید غەنی، ناسراو بە»ئارام» هەر لە سەرەتای لاوییەوە كە خوێندكار بووە، لەدوای ساڵانی شەستەكانی سەدەی ڕابردووە تێكەڵاو بە بزووتنەوەی خوێندكاری و قوتابیانی كوردستان بووە، چەكەرەو دەسپێك و گەشەی سیاسیی»شاسوار جەلال» بۆ سەردەمی ڕێكخراوی «یەكێتیی قوتابیانی كوردستان» دەگەڕێتەوە، بۆیە «ئارام» گەشەی سیاسی و هەنگاو نانی بۆ دنیای سیاسیەت و مەعریفەی سیاسیی و مەلەكردنی لە دەریای سیاسیی بۆ ئەو ڕۆڵە بەرچاوەی دەگەڕێتەوە كەتوانیوێتی توانا سیاسیەكانی لەم ڕێكخراوە خوێندكارییەدا پەرەپێبدا و لە دەستەی باڵای» مەكتەبی سكرتاریەتی یەكێتیی قوتابیانی كوردستان»دا هەڵبژێرێت و كاری جدی تێدا بكات كاك «ئارام» وەك ئەستێرەك لەنێو ڕێكخراوی خوێندكاراندا دەربكەوێت و بدرەوشێتەوە، زیاتروەك كەسایەتییەك بناسرێت ودەربكەوێت، ئەوە بوو ناوبانگی جوانی وەك ڕووناكبیرو سیاسییەك بۆخۆی مسۆگەر كرد؟. «ئارام» لەنێو خوێنكاراندا دەسپێكی سەركەوتن و دەركەوتنی بوو لە قۆناغی زانكۆدا، ئەوەبوو بووە سەركردەیەكی كارامەولێهاتوو هەڵكەوتووی سیاسیی پاك و بێخەوش و دڵسۆزێكی بەرەی چەپ؟؟ ئەم چەپ بوون و كاریگەرییەی لە خەباتی پراتیكی و سیاسیی و توێری و پارتیزانی» شاسوار جەلال، ئارام»دا، بەتەواوی و جدی بوون ڕەنگانەوەو ئامادەیی هەیە و نكوڵی لێناكرێت.؟ كەوا بوو متوربەكردن و گەشەكردنی سیاسیی و هزری «ئارام «بە بیروباوەڕیی چەپ و خەبات و تێكۆشان لە پێناوی ئامانجەكانی گەلەكەمان، سەرەتای دەسپێكی بۆ یەكێتیی قوتابیانی كوردستان و خوێندكاران، كە»شەهید ئارام» یەكێك بوو لە سەركردە تێكۆشەرودیارو دڵسۆزو خاوەن بیروباوەڕەكانی دەگەڕێتەوە؟

ئارام و تاراوگە یان دەرەوە:
بینینی ژینگەو دنیای دەرەوە بۆ مرۆڤەكان كاریگەری بەرچاو ڕوونی زۆر لە سەر مرۆڤ دروست دەكات و دەبێتە هۆكاری گەشەی عەقڵ و هزری مرۆڤەكان، شەهید»ئارام» زۆر ئاشنا بوو بە بینینی دنیای دەرەوە و ژینگەی تاراوگە، لەوانەش»یەكێتیی سۆڤیەتی جاران»(روسیا)، كە لەوێ‌ بەشداری كۆنگرەی قوتابیانی جیهان كردو بوو بە نوێنەری» یەكێتیی قوتابیانی كوردستان»و بەشداری كارای كرد لەو كۆنگرەو كەرنەڤاڵە خوێنكارییەی جیهانیەدا و ئاشنایەتی دیارو بەرچاوی زۆری هەبوو، كاك «ئارام»لە تێڕوانین و قوڵ بونەوە لە ئایدیۆلۆجیەتی چەپ و هزری پێشكەوتنخوازی و كەسایەتیە جیهانیەكان،»ئارام» لەم جیهان بینیەوە زیاتر بیرو هزری گەشەی سەندووەو پێشكەوتنی بەخۆوە گرت؟؟ بۆتە هەڵگری هزرو بیری پێشكەوتنخوازی و چۆتە بەرەی گەل وچینی كرێكارو چەوساوانەوەو هەمیشە داكۆكیكەرو لایەنگری سەرسەختی ئەوان بووەو ئەمەش لە هزی «ئارام» دا بەتەواوەتی ئامادەگی هەبووە، خوالێخۆشبوو، كاك (ئەمین)ی برا گەورەی كاك «ئارام» كە جگە لە برایەتییەكەی و لەیەك دایك و باوك بوون، وەك هاوڕێی نزیكی یەكتر بوون، كاریگەری زۆری لە سەر پەروەردەو هزری كاك ئارام چێ‌ كردووەو كاتێكیش كاك( ئەمین)ی برای بەجێی دەهێڵێت و كۆچی هەتا هەتای دەكات؟! كاك «ئارام»وەك كاریگەری و تارمایی براكەی بە سەریەوە هاوسەرگیری لەگەڵ خێزانەكەی دەكات و باوەشی گەرم بۆ»لیدیا ئیڤانۆڤینا و سوارە»ی برازای لە»ڕووسیا» دەكاتەوەو بەتەنیا دەستبەرداریان نابێت و ئامێزی خۆشەویستیان بۆ دەكاتەوە؟! ئەوەندەی من لە هاوڕێكانی كاك (ئەمین) و كاك» ئارام»م لە ڕوسیا بیستبێت، ئەوان دەڵێن: كاك (ئەمین) پیاوێكی چەپ و خوێندەوارو ڕووناكبیر بوو، پێشبینی زۆری دەربارەی كاك»ئارام» كردووەو وتوویەتی: شاسواری برام كەسێكی هەڵكەوتوو سەركردەیەكی بوێرو بێوێنەی ئایندە دەبێت و زۆر جاریش پێشترلای «لیدیا»ی خێزانی باسی ئەم برایەی واتا:»ئارام» و دەركەوتنی وەك سەركردەو پیاوێكی بەدیمەن و بەهیبەت و ڕووناكبیری كردووە بۆ «لیدیا»ی خێزانی، بۆیە «لیدیا» ش كاتێك «شاسوارــ ئارام» دەبینێت لە ووڵاتێكی گەورەو خاوەن كەلتوورو كەڵە نووسەرانی ڕوسیادا، زۆر سەرسام دەبێت بە»ئارام» و كاتێكیش هاوسەرەكەی كۆچی دوایی دەكات، بڕیاردەدات ژیانی هاوسەرگیری لەگەڵ پێك بهێنێت و لەگەڵی دەگەڕێتەوە كوردستان و لە شاری سلێمانیی نشتەجێ‌ دەبێت و هەمیشەش «لیدیا» دەڵێت: ڕووسیا» چۆن نیشتمانیی دایكەو یەكەم نیشتمانمە، كوردستان و سلێمانیش وەك ڕووسیا وایە بۆمن و هەست بەغەریبی و نامۆیی ناكەم و هەمیشە وەك ڕووسیاو مۆسكۆ خۆشمدەوێت و وادەزانم لەنێو ئامێزی كە سوكارم دا دەژیم؟؟

تارمای سۆڤیەت و كەسێتی «لینین»و هزری چەپ بە سەر «ئارام» ەوە:
سۆڤیەت خاوەنی شارستانیەكی لە مێژینەو فرە كلتووروئایین و نەتەوەی زۆرو خاكی جوگرافی بەرفراوانە، ئەدەبیات و هزمەندو كەسێتی سیاسیی و ئەدەبی گەورەی تێدا هەڵكەوتووە، كاتێك نێوی ئەدەب و ئەدیبان و سیاسییەكانی ڕووسیا دێت، ڕووبەرێكی جوگرافی مەزن لە خەیاڵ و ئەندێشەماندا خۆی بەدیار دەخاو دەنوێنێ‌، كاك «ئارام» لە گەشتەكانیدا بۆ ڕووسیا و بینینی كەسایەتی و كلتوورو خوێندنەوەكانی بۆ ئەم ووڵاتە كاریگەریەكی فرە لە خەون و خولیاو ئەندێشەكانی « كاك «ئارام» داگیردەكات و ڕەنگانەوەی مەزن لە كەسایەتی و بیركردنەوەی كاك»ئارام»دا داپێك دەهێنێت و بەرەو ئاراستەیەكی جیاوازتر لە خەڵكی ئاسایی دەبات، وەك دەردەكەوێت خوێندنەوەو بیركردنەوەی سەرسام بوون و قوڵبوونەوەی لە بابەت و مەسەلە فیكریەكان و بەتایبەتی ئەدەبیاتی سیاسیی» ڕووسی» و كەسێتی سیاسیی و دەركەوتووی وەك» لینین» و خوێندنەوەی چڕی بەرهەمەكانی ئەم پیاوە بلیمەتە زۆر كاریگەری قوڵ و ڕەنگدانەوەی لە دنیا بینین و نووسینەكانی كاك» ئارام»دا دروست و بەرجەستە كردووە، تارمای كەسێتی و تێكۆشان و خەبات و بیركردنەوەی و نووسینی» لینین» هەمیشە وەك باگراوەندو پاشخانێكی بەهێزو تۆكمە لە پشت كاك» ئارام»ەوە بوونی هەیەو وەستاوە، كە ئەم باگراوەندە سیاسییە لە نووسین و خەبات و تێكۆشانی دا بەتەواوەتی ڕەنگانەوەی دروستی هەیە و نكوڵی لێناكرێت؟؟ «لینین»لە ژیانی سیاسی و خەباتی نهێنی و ئاشكراو خۆشاردنەوەو گەشتكردن و ئاوەرەیی و دەركردنی ڕۆژنامەو شەڕی پارتیزانی (لینین)دا وێكچونێكی هاوبەش لە نێوان» لینین» وكاك»ئارام» هەیە یان دیارە؟؟ كاك ئارام»یش، لە خوێندنەوەی نووسەران و تێكۆشەراندا، ئەو تارماییەی» لینین» و ڕووسیا بەچڕی بە سەركاك» ئارام»ە وە بەقوڵی وێنا دەكرێت و وەك تابلۆیەكی ئاڵوواڵا دەبینرێت؟!.

كاك «ئارام»و نێوەندی ڕۆژنامەگەری، ڕۆژنامەی(هاوكاری) بە نموونە:
ڕۆژنامەی مۆڵەت پێدراوی»هاوكاری»سەرەتای دەسپێكی ساڵی 1970 دامەزرا، كردنەوەی دەرگایەكی تری ئەزموونی ڕۆژنامەگەری بوو، بەڕووی كاك» ئارام»دا واڵا بوو، دەرگایەكی واڵاش بوو بۆ پێشكەش كردنی تواناو بەهرەو ئەزمۆنكردنی كاك»ئارام» بوو، لەنێوەندی نووسین و ڕۆژنامەگەری دا و بڵاوكردنەوەی نووسینەكانی بوو، لەم ڕۆژنامەیەدا، چ بە ناوی خۆی شاسوار چ بە ناوی نهێنی و خوازاوی و سوارە و… تا؟؟! كاك» ئارام» توانی بە هۆی گەشەو كامڵ بوونی هزرو بیروڕاكانی، نووسینەكانی لە ڕۆژنامەی(هاوكاری)دا بڵاوبكاتەوەو وەك ڕۆژنامەنووس و نووسەرێك لەم ڕۆژنامەیەدا دەست بەكاربێت هەم وەك فەرمانبەرێكی ڕۆژنامەوانی كاربكات.
كاك «ئارام» وەك نووسەرو ڕۆژنامەوانێك لەو سەردەم ودەرفەت و كاتەی لەو دەزگایەدا دەست بەكاربوو، كەوتە بەرتاقیكردنەوەو ئەزمۆنێكی نوێوەو لەو ڕۆژنامەیەدا توانی هەندێ‌ لەو خەون و ئەنێشە سیاسییەی كە هەی بوو لە ڕێگەی لاپەڕەكانی ئەم ڕۆژنامەیەوە بهێنێتە دی، سەبارەت بەخەبات و تێكۆشان و ئەزمۆنی خەباتی گەلانی جیهان و خواستیان بۆ سەربەخۆی و ئازادی و ڕزگاربوون لە دەوڵەتانی ئیستیعماری وئیستیتانی داگیركاری نووسین بنوسێت و بڵاویان بكاتەوە؟؟ ئەم نووسینانەش زیاتر ڕەنگدانەوەو بیركردنەوەی كاك «ئارام»ی دەردەخست و پیشانی دەدا لە ڕێگەی ئەم ڕۆژنامەیەوە كە لەكات و سەردەمی خۆی دا خوێنەرێكی باشی لە دەوری خۆی كۆكردبووە، كاك «ئارام» بەوتوانا فیكرییەی هەیبوو توانی بەپێی هەلوومەرج و دۆخەكە لەم ڕۆژنامەیەدا چەندین وتاری سیاسیی بڵاوبكاتەوە چ بە ناوی خۆی یاخوود بە ناوی خوازراوەوە؟؟ ئەوە بوو لەكاتی خۆیدا لە ساڵانی هەشتاكاندا، لەلایەن ناوەندی كۆمەڵەی ڕەنجدەرانی كوردستان»ەوە ئەو ووتارانە كەپڕبوون لە هەڵەو گۆڕینی نووسین كۆكرانەوەو كرانە كتێب و چاپكران.

كۆمەڵەی ڕەنجدەرانی كوردستان، بوو بە ڕۆحی زیندووی كاك «ئارام»:
كاتێك (كۆمەڵەی ماركسیی لینینیی كوردستان) دامەزرا لە نێوەندی ساڵاكانی حەفتادا، كاك»ئارام» هەرزوو وەك هەستكردن بە لێپرسراوێتی و ئەركی سەرشانی و بڕوا بوونی بە مەسەلەو كێشەی ڕەوای كورد و نەتەوەكەی، پەیوەندی كرد بە»كۆمەڵە»وە، بووە یەكێك لە ئەندامە چالاكەكانی ئەم ڕێكخراوە «چەپ»ە و توانی دەورێكی چالاك وبزوێنەر لە ناو كۆمەڵەدا بگیرێت و بە شداربێت لە خەبات و تێكۆشانی «كۆمەڵە»داو هەرزوو وەك تێكۆشەرێك جێگای تایبەتی بۆخۆی لەنێو هاوڕێكانیدا كردەوەو وەك كادرێكی ڕووناكبیرو بەتوانا دەركەوت و بووە جێگەی متمانەو بڕوای هاوڕێیانی»كۆمەڵە»و زوو ئەستێرەی بەختی درەوشایەوەو پلەی بەرز كرایەوە، وەك سەركردەیەكی خاكی دەركەوت و بووە خۆشەویستی هاوڕێیانی كۆمەڵە؟ كاك»ئارام» لەو هەلومەرجە سەختەی كە كوردستان و دەڤەرەكە پێیدا گوزەری دەكرد تا لە ناو شار خەباتی ئاشكراو نهێنی كرد، توانی تا دەستگیر كردنی زۆرینەی هاوڕێیانی ڕێكخستنە نهێنییەكانی «كۆمەڵە»وەك «خاڵە شاهەباب» و هاوڕێكانی ئەم كۆمەڵە لە بەریەك ترازان و دووكەرت بوون و پەرتەوازەیی بپارێزێ‌ و لە ژێر یەك چەتر بەنێوی(كۆمیتەی (هەرێمەكان) كۆبكاتەوە و سەركردایەتی سیاسیی وچەكداریان بكات دەیان هاوڕێی»كۆمەڵە» لە گرتن و ڕەوەدونان و پەرتەوازە بوون بپارێزێ‌ و چەندین گروپ و مەفرەزەی چەكداریان لێ دروست بكاو بیان نێرێتە گوندوو چیاكانی كوردستان بۆ ڕوو بەڕوو بوونەوەی ڕژێمی فاشستی و دیكتاتۆری بەعس، كە بە هەموو ئەو هۆكارانەی كە بە دەستی ئەم ڕژێمە تاوانبارەوە بوون بۆ لەنێوبردنی مرۆڤی كورد و كاولكردنی خاكی كوردستان كەم تەرخەمی نەكرد، كاك»ئارام» لەو هەلوومەرجە سەخت و دژوارەدا توانی بەشێوەیەكی سیاسییانەی تەندروست و واقیع بینانە ڕوو بەڕووی هەموو ئەگەرەكان و ململانێ‌ ناوخۆی ودوژمنكارییە دەرەكییەكان ببێتەوەو «كۆمەڵە» لە سەر قاچەكانی خۆی بوەستێنێت و باش ئاراستەی بكات بەپێی دۆخ و هەلوومەرجە سیاسییەكە كە هاتبووە پێشەو و كوردستانی پێیدا گوزەری دەكرد، كاك»ئارام» بە پێی ڕووناكبیری و تواناو سەلیقەی سیاسیی و تێگەیشتن و هەڵسەنگاندن و خوێندنەوەی بۆ واقیعی كوردستان و عێراق وئەودەڤەرەی تێكەوتبوو، كوردیش تووشی شكست و نووچدانی گەورەی ساڵی1975 بوو بوو، كاك «ئارام» توانی باڵانسی ململانێ فیكریەكانی ناو»كۆمەڵ»ە ڕابگرێت و چارەسەری ڕیشەییان بۆ بدۆزێتەوەو گەشە بە خەباتی سیاسیی و چەكداری كۆمەڵە و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بدات و بەرەو هەڵكشان و گەشەكردن و بەرەو ئاقاری پێشكەوتنی سیاسیی و جەماوەری كۆمەڵانی خەڵكی كوردستانی بەرێت، چونكە شكست و نوچدانی ساڵی 1975 كاریگەری خراپ و بڕوانەبوونی لای كۆمەڵانی خەڵك بە شۆڕش و مەسەلە ڕەواكەی دروست كردبوو، قوڵبونەوەی یادەوەری لێڵ و تەماوی و ئازاری لە ناخی مرۆڤی كوردا چاندبوو، بەكوردی و كورتی، مرۆڤی كورد تووشی ڕشبینی و بێ هیوایی و بێ‌ بڕوایی و یەئس بوو بوو.؟؟!! بە هۆی ئەم كەش و هەلومەرجەوە ڕژێمی بەعس فشارو قورسای چەكداری و زەبروزەنگی سیاسیی و توندەكانی كە پەیوەست بوو بەهێزوو توندوو تیژی بەرانبەر بەگەلی كورد ڕەنگدانەوەی قوڵ و كاریگەری لە سەر شۆڕش وخەڵك و جوڵانەوەكەی لە كوردستاندا هەبوو؟؟.

كاك «ئارام» و ڕەخنەی بونیاتنەرانە:
كاك»ئارام» وەك سەركردەیەكی زەحمەتكێشان و بەشمەینەتان و چینی كرێكار، بڕوای تەوای بە تێزی ڕەخنەو ڕەخنە لەخۆگرتن، وەك شێوازێكی پێشكەوتنخوازی و بونیاتنەرانە لە پێناوی گەشەكردن و پێشكەوتنی كۆمەڵەدا هەبوو؟ ئەم تێزەی زۆر لە بەرژەوەندی چینی كرێكارو زەحمەتكێشان بەكاردەهێناو بە كارێكی دروست و گونجاو سەیری دەكرد، ئەو وەك زۆرێك لە سەركردە كلاسیكییەكان بە شێوەیەكی چەق بەستوو دۆگما بیری نەدەكردەوە، بەڵكو بیرو باوەڕی ڕەخنەو ڕەخنەلە خۆگرتنی بە سەرچاوەی پێشكەوتن و گەشە كردن و هەنگاونانی بەرەو سەركەوتنی كۆمەڵە ئاراستە دەكرد، ڕەخنەكانی لە هەندێك سەركردەی كۆمەڵەو یەكێتیی و شۆڕشی ئەیلوول كەگەل و شۆڕشیان بە ئاراستەیەكی سیاسیی نا تەندروست وخراپدا بردو ڕەخنە كانی بەشێوەیەكی واقیع بینانانە ئاراستە دەكرد و سڵی لە ڕاستكردنەوەی چەوتی و كێشەكان نەدەكردەوە و بوێرانەو مەبدەئیانە كۆمەڵەی بەڕێكخراوێكی چینی كرێكارو زەحمەتكێشان لە ڕووی بیرو باوەڕەوە سەیر دەكرد، لە ڕێگەی نووسین و ڕەخنەكانیەوە دەیویست هەڵەكانی پێشتری كۆمەڵەو سەركردایەتییەكەی لە ڕوی تاكتیك و ستراتیژەوە ڕاست بكاتەوەو بیخاتە سەربناغە و كۆڵەكەیەكی پتەو.. بۆ ئەوەی سەركردایەتیەكەی لە كەسانی لە بارا نەبوو هەلپەرست تەتەڵە بكات، بۆیەچەكی ڕەخنەو ڕەخنە لە خۆگرتنی بە سەرچاوەی چەكی بیرووباوەڕو پێویست و گرنگ لەنێو كۆمەڵەدا دەزانی، زیاتر كۆمەڵەی لە تۆباویەت و خەیاڵ پەرستی دورخستەوە؟؟ ئەمەش لە كارە تەندروست و باشەكانی كاك»ئارام» بوو بۆ كۆمەڵەو شۆڕش؟! چونكە سازشكردن لەگەڵ دوژمنان و خۆفرۆشانی خاك و نەتەوەكەی بە هەڵەیەكی گەورە دەزانی بۆ كۆمەڵەو یەكێتی و شۆڕش؟ هەر بەهۆی سازشكردنەوە شۆڕش و یەكێتی باجی قورسی داوەو دەی ویست سازشكردن بە قازانج و بەرژەوەندی كۆمەڵەو شۆڕش بكاربهێنێت نەك دوژمنان، دەیویست سەركردایەتیەكی عاقڵمەندی نوێ‌ بێتە پێشەو سەركردایەتی چینی كرێكارو زەحمەتكێشان بكات و بەشێوەیەكی نوێ‌ بەرخوردان ئاراستەبكات، نەك سەركردایەتیەكی كلاسیك و شكست خواردو لاوازو سازشكار تا گەل تووشی قەیران و شكستی یەك بەدوای یەكدا بكات، وەك مێژوو ئەمەی ساخ كردۆتەوە؟

كاك» ئارام»
ڕووناكبیروو سیاسییەكی شاری:
كاك»ئارام» لە شار گەورەبووە بۆتە كەسایەتییەكی ڕووناكبیروتێكۆشەرو لایەنگری چینی كرێكارو زەحمەتكێش، ئەو ژینگە شارییەش كاریگەری تەوای لە سەر ژیان و كردەوەكانی كاك»ئارام»پێكهێناوە، بەڵام بیركردنەوەو بیرووباوەڕەكەی واقیعیانەو تەندروست بوو، ئەو باش لە چینی كرێكارو زەحمەتكێشان و جوتیارو ژیانی گوند گەیشتبوو، ئەو لەئازارو خەونەكانیان بۆ دنیایەكی باشترو ڕزگار بونیان لە چەوسانەوەی چینایەتی و نەتەوایەتی خەبات و تێكۆشانی دەكردوو خەونەكانی ئەوانی بەخەونی هەمیشەیی خۆی دەزانی و خەباتی شاخ و شاری پێكەوە گرێداو، بووە خۆشەویستی لادێ‌ و شار و وەك سەركردەیەكی خاكی و سادەو ساكار لە گوندەكاندا بووە سەركردەیەكی تەواو جیاواز لەوانەی پێشترو بووە خۆشەویستی هەمووان، بەهۆی سادەیی و لە خۆبوردن، باش بیركردنە وئەندێشەو تێگەیشتن لە ئازارو موعاناتی جوتیاران و گوند نشینان؟؟! هەرئەم سادەیی و ساكارییەی كاك»ئارام» وەك سەركردەیەكی ڕووناكبیر فرە بەهرەو تێگەیشتوو دەبینرا و ناسراوتربوو؟، هەر ئەم تێڕوانینە بوو كاك «ئارام»ی وەك لوتكەی چیاكان بەرز كردەوو بووە جێگەی ڕێزوو خۆشەویستی كۆمەڵانی خەڵك و كاتێك كە «ئارام» شەهید بوو دەیان منداڵی تازە لە دایك بوو ناونرا»ئارام» و دەیان شوێن و جێگە بە ناوی ئەم سەركردەوە ناونران و هەتا هەتایە ئەم نێوەی»ئارام» بووە ناوێكی نەمری و زیندووێتی هەمیشەی لە خەباتی چەكداری و سیاسیی گەلی كوردا.

سەرنجەكان یا تێبینیەكان:
كاك ئەردەڵان، لە ژێر ناونیشانی(چەند سەرنجێك) نووسیوێتی»دەبێت خوێنەر كەمێك بە ووردییەوە سەیری دەقەكان بكات، بزانێت ئەو دەستەواژەوچەمكانە لەو كاتەدا بەكارهاتوون، شتێكی ئاسایی بووە، بە بڕوای من باشتربوو كاك یوسف پەراوێز یان فەرهەنگی بۆ ئەو ووشانەبكردایەتەوە.» من لە هەندێ‌ شوێندا پەراوێزم داناوە، یان ڕوونكردنەوەم كردووە، بەڵام وەك تێبینی بۆ فەرهەنگۆك زۆر ووشەو دەستەواژەی گران نەبوون تا خوێنەر ڕابگرێت و لە دەستەواژەو ووشەكان نەگات؟ چونكە زمانی كاك»ئارام» زۆر سادەو بێ گرێ‌ و گۆڵە، خوێنەر بە ئاسانی لە مەبەست و نووسینەكەی دەگات و بەكورتی: زمانێكی سادەی بەكارهێناوە.
لە پەرەگرافێكی تردا كاك ئەردەڵان دەڵێت:» لەڕوی فكریشەوە كاك ئارام لە تەواوی دەستنووسەكانیدا بە هیچ شێوەیەك باسی مافی ژنان و كێشەكەیان ناكات لە هەرێمی كوردستان، تەنانەت لە ناو ئەو نامیلكەیەشدا كە بە بەردی بناغەی یەكێتیی دادەنرێت» كاك»ئارام» زۆر بڕوای بەمافەكانی ژننان هەبووەو تێڕوانینی جوانی هەبووە، بەڵام ئەم نامیلكەیە هی كاك «ئارام « نیە بەڵكو هەڤاڵ مام جەلال بە زمانی عەرەبی نووسیوێتی و تەنیا كاك»ئارام» بۆ بەرچاو ڕوونی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان وەریگێڕاوە.. تا تێگەیشتن و تێڕوانینیان دەربارەی و هەلایسانەوەی شۆڕش و سەركردایەتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان هەبێت ؟ كاك ئەردەڵان لە شوێنێكی تردا دەڵێت:»بۆ نموونە لە بەرگی پێشەوە نوسراوە: ساخكردنەوەو نووسینی یوسف محەمەد بەرزنجی. ڕاستە ئەم كارە دەچێتە قاڵبی ساخكردنەوەوە، بەڵام ناچێتە قاڵبی نووسینەوە، چونكە ناوەرۆكی كتێبەكە لەلایەن كام ئارامەوە نووسراوە نەك كاك یوسف». ئەم سەرنجە ڕەنگە بۆ بەشێكی كتێبەكە لە شوێنی خۆیدابێت، بەڵام بۆ بەشەكەی تر دروست نەبێت، چونگە ئەو سێ‌ بابەتە تەنیا هی كاك ئارامە كەمن وەك بەڵگەنامە ئامادەو ڕێكم خستووەو ساخمكردۆتەوە، بەڵام بە شێوەی ئامادەكرن و ساخ كردنەوە و نووسینیش ئەوناونیشانە هەر دروست دەردەكەوێت، بۆچاپی نوێ‌ ئەگەری هەیە بیكەمە ئامادەكردن و ساخكردنەوە.؟دەربارەی پێكەوە بەستنی ووتارەكانی كاك ئارام بە شوێن یەكتریدا كاك ئەردەڵان دەڵێت:» هەروەها باشتر بوو هەموو ووتارەكان بە یەكەوە بنوسێت نەك وەك ڕۆژنامە مامەڵەیان لەگەڵدا بكات»من بۆیە ئەم بابەتانەی نێو ڕۆژنامەی «ئاڵای شۆڕش»م وەك ڕۆژنامەكە بڵاوكردەوە، بۆ ئەوەی ئەمانەتی نووسین و بەڵگەنامە بپارێزم و دەستكاری نەكەم، ڕاستە خوێنەر كەمێك ماندوو دەكات بۆ خوێندنەوە، بەڵام خۆ ئێستا زۆری ڕۆژنامەكان هەر لە سەر ئەم شێوەو چەمكە ڕۆژنامەكان و نووسینەكان بڵاو دەكەنەوە؟؟ هاوڕێی ڕۆژنامەنووس و نووسەرو وەرگێڕ كاك محەمەد كەریم، هەمان سەرنجی هەبوو بۆم، من هەمان وەڵامی پێشووم دایەوە؟ من گەر چاپی نوێم كردەوە ئەو سەرنجانە بەهەند و بەسود وەردەگرم و لەكتێبەكەدا گۆڕانكاری تێدا دەكەم، حەزدەكەم خوێنەر ئەوە بزانێت ئەو ووتارانەی كاك» ئارام» كە لە كتێبی» ئارام شەهیدێك لە بناری كەڵەوێ دا» بڵاو كراونەتەوە، پێشتر كە بڵاو كراونەتەوە زۆر دەسكاری كراون و جێگۆڕكێ‌ لە ووشەو دەستەواژەكاندا كرا بوون؟! بەڵام لەم كتێبەدا بە بێ‌ دەسكاری كردن وەك خۆی بڵاوم كردونەتەوەو هیچ مەبەستێكم لە بڵاوكردنەوەی كتێبەكە و ووتارەكانی نەبووەو تەنیا مەبەستم ئەوە بووە وەك ئەمانەتی ئەدەبی ڕاست و دروست بڵاوی بكەمەوەو پێشكەشی بكەم.

سەرچاوەكان:
ــ ڕۆژنامەی كوردستانی نوێ‌، ژمارە(7747) هەینی و شەممە21ــ22/12/2018
ــ كتێبی( ئارام شەهیدێك لە بناری كەڵەوێ) دا، ساخكردنەوەو نووسینی یوسف محەمەد بەرزنجی ساڵی 2015

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

یوسف و تۆفیقی ئـەحمەد شەماڵ

نەوزاد كەریم لەگەڵ كۆتایی ئەو شەوە درێژو ساردەی كەپاش رێگا ...