سەرەکی » وتار » ئیدریس جەبار » خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و ئیدارەكەی ترەمپ

خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و ئیدارەكەی ترەمپ

لە سەرەتای گرتنەدەستی پۆستی سەرۆكایەتی و پێكهێنانی ئیدارەی نوێ‌، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ژمارە 45ی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا، هەڵوەشاندنەوەی ڕێكەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران دەستپێكی كارەكانی بوو، ئەم ڕووداوەش وەرچەرخانێكی گەورەی لە سیاسەتەكانی ئەمریكادا لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دروستكرد كە زیاتر رووی لە پاراستنی ئاسایشی قەوارەی دەوڵەتی عیبری و بەرەنگاربوونەوەی هەموو ئەو هەڕەشانەیە كە ڕوو لە ئیسرائیل دەكەن.
ترەمپ بەپێی هەڵسەنگاندنی هەندێك لە جولەكەكان، هاوشێوەی شاژنە ئێستر و نێردەی خوداوەندە بۆ ڕزگاركردنی گەلی جولەكە لە مەترسی و نەهامەتییەكان، دژایەتیكردنی ئێرانیش لەم قۆناغەدا وەك بەرەنگاربوونەوەی ئیمپراتۆری فارس لە مێژووی كۆندا لێكدانەوەی بۆ دەكرێت.
وێڕای پاشەكشەكردنی لە ڕێكەوتنە ئەتۆمییەكە و سەپاندنەوەی سزا ئابورییەكان بەسەر ئێران، ناساندنی شاری قودسیش بە پایتەختی ئیسرائیل، یەكێك بوو لەو هەنگاوە گەورانەی كە ئیدارەكەی ترەمپ وەك گۆڕانكارییەكی ڕیشەیی لە سیاسەتەكانی ئەمریكادا لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست ئەنجامیدا.
ئەمریكا وەك دوایین هەنگاو لە پاش داننان بە سەروەریی ئیسرائیل بەسەر خاكی جۆلان، پلانێكی ئاشتی تری بۆ خۆرهەڵاتی ناوەڕاست ئامادەكردووە كە بە «گرێبەستی سەدە» ناودەبرێت، هەرچەندە ئەم گرێبەستە تائێستا هیچ دەستەواژە و سیمایەكی دەرنەكەوتووە، بەڵام پێناچێت لە هەنگاوەكانی تری وڵاتەكە ئەرێنی تر بێت بۆ چارەسەركردنی كێشەی مێژوویی ناوچەكە كە كێشەی فەلەستینییە.
ئەمریكاییەكان لەم قۆناغەدا گرنگی زیاتر دەدەن بە پارێزگاریكردن لە دەوڵەت ئیسرائیل، گەر لە ئیدارەكانی پێشوودا بەشێوەیەكی نهێنی ئەم ئەركەیان بەجێگەیاندبێت، لە ئیدارەی ئێستادا بە ڕاشكاوانە هەنگاو بەرەو ئەو ئاراستەیە هەڵدەنێن و گوشاری زیاتریش دەخنە سەر پایتەختە عەرەبییەكان، تا پەیوەندییەكانیان لەگەڵ تەلئەبیب ئاسایی بكەنەوە.
لە چوارچێوەی سیاسەتی (كوتەك و گێزر) بەدەر نییە، چونكە هەموو ئەوانەی رازیین بە نزیكبوونەوە لە ئیسرائیل، درێژبوونەوەی هەژموونی ئێرانی و فراوانبوونی لە ناوچەكەدا ڕەتدەكەنەوە، بۆ ئەم مەبەستەش پشت بە واشنتۆن دەبەستن كە ئەمیش لەبەرانبەردا داوای ئەو نزیكبوونەوەیەیان لێدەكات.
گەمەی پارێزگاریی لە دەوڵەتی عیبری، لەم قۆناغەی ئێستادا وابەستەی هەموو ئەو جموجۆڵانە كراوە كە تاران لە ناوچەكەدا ئەنجامیان دەدات، ئەمەش گومانی تێدا نییە، ئەو بیانووە بەهێزانەیە كە ئەمریكا و ئیسرائیل بۆ گەیشتن بە ئامانجەكانیان دەیهێننەوە و هاوكاتە لەگەڵ لاوازیی و بێدەسەڵاتی وڵاتانی عەرەبی بەرانبەر بەو گۆڕانكارییانەی ڕوودەدەن.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

سیاسەتی خۆبەدوورگرتن

ماوەیەكە زاراوەی سیاسەتی خۆبەدوورگرتن بۆتە ویردی سەر زوبانی سیاسەتوانان لە ...