ئه‌م كونجه‌ش

هه‌ڵه‌بجه‌

ئه‌مساڵ گرنگی یه‌كی زۆر درا به‌ یادی كیمیاوی بارانی هه‌ڵه‌بجه‌ و شه‌هیدانی هه‌ڵه‌بجه‌. بێگومان چ هه‌ڵه‌بجه‌ و چ ئه‌و تراژیدیایه‌ زۆر زیاتری پێویسته‌ و زۆر زیاتری ده‌وێ. خۆزگه‌ ده‌متوانی كتێبێك له‌و باره‌یه‌وه‌ بنووسم كه‌ دووباره‌ – كردنه‌وه‌ی قسه‌ی نووسه‌ره‌ به‌ڕێزه‌كانیتر نه‌بێ. به‌ڵام كه‌ ئێستا (پیری و نه‌خۆشی) ڕێیان لێگرتووم – با هیچ نه‌بێ منیش به‌ (كونجێك) به‌شداربم.
جاریتر باسی هه‌ڵه‌بجه‌م كردووه‌. له‌ ناوه‌كه‌یه‌وه‌ ده‌ستم پێكردووه‌. دوو ڕام له‌و باره‌یه‌وه‌ دیوه‌ یا بیستووه‌. یه‌كێكیان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ (حه‌له‌بجه‌)یه‌، واتا (حه‌ڵه‌ب)ی بچووك. (كورد حه‌ڵه‌ب ده‌ڵێن: حه‌له‌ب ناڵێن – وه‌ك هه‌ندێ ته‌له‌فزیۆنی كوردی پێی ده‌ڵێن) – شاری حه‌ڵه‌بی سووریه‌ ئێستاش شارێكی جوان و خۆشه‌ و گه‌ڕه‌كێكی گه‌وره‌ی هه‌ر كوردنشینه‌ – یا دوو گه‌ڕه‌كی كه‌ (ئه‌شره‌فیه‌ و شێخ مه‌قسوود)ن – كه‌واته‌ ئه‌گه‌ر (هه‌ڵه‌بجه‌)ش له‌ ناوی ئه‌وێوه‌ وه‌رگیرابێ – هیچ (نه‌نگی) نی یه‌ و كورد (ح)كه‌ی كردووه‌ به‌ (هـ) و لای عه‌ره‌ب هه‌ر (ح)یه‌. ڕایه‌كیتریش هه‌بوو كه‌ ناوه‌كانی له‌ ناوێكی یا ووشه‌یه‌كی (میدی)یه‌كانه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌. به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ ووشه‌كه‌م بیر نه‌ماوه‌ و له‌ چه‌ند شاره‌زاشم پرسی نه‌یانزانی.
هه‌ڵه‌بجه‌ – لای كورد و جیهان بوو به‌ ناوێكی گه‌وره‌. به‌رامبه‌ر به‌و تاوانه‌ ( یا زیاد له‌و تاوانه‌ی) به‌عسی یه‌ فاشسته‌كان به‌رامبه‌ری كردیان و بوو به‌ ناوێكی جیهانی – كه‌ شایانێتی. ئه‌گه‌ر به‌ (كفری) ده‌ڵێن: شاری وه‌زیران، بۆ هه‌ڵه‌بجه‌ش شایانه‌ پێی بووترێ (شاری شاعیران) – نموونه‌ی گه‌وره‌یان (تایه‌ر به‌گ و ئه‌حمه‌د موختار به‌گ و گۆران و مه‌لا حه‌سه‌نی – شاهۆ و باوكی گۆران (سلێمان به‌گی كاتب فارسی …هتد) لێم ببوورن كه‌ ناوم له‌بیر ده‌چێ. به‌ڵام بۆ ئه‌مڕۆش – له‌ سایه‌ی خواوه‌ (كاك عه‌لی شه‌ونم)ی خاوه‌نی (جه‌ژنه‌ – جه‌ژنی كوردستانه‌ – هه‌ر ماوه‌ و – ساڵح شاره‌زووری – ی براشی هه‌ر له‌ ڕیزی شاعیره‌ گه‌وره‌كانه‌. ناشزانم (میرزا مارف) هه‌ر خه‌ڵكی هه‌ڵه‌بجه‌یه‌ – یا ئه‌وه‌یه‌ زۆر له‌وێ ژیاوه‌.
له‌ نووسینێكدا ووتبووم: هه‌ڵه‌بجه‌ وێران كرا. به‌ڵام سه‌د سوپاس – ئاوه‌دان كرایه‌وه‌ و ( ناونرا هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید) و له‌ولاوه‌ (هه‌ڵه‌بجه‌)ی تازه‌ش دروستكرا. به‌ڵام له‌ باره‌ی ووشه‌ی (شه‌هید) ه‌كه‌وه‌ تێبینیم هه‌بوو. ووشه‌ی (شه‌هید) كه‌ ئیستیلاحێكی ئیسلامی یه‌. بۆ فیداكارێكی كوژراو به‌كارده‌هێنرێ، كه‌واته‌ ئه‌و هه‌ڵه‌بجه‌یه‌ی ئاوه‌دان كراوه‌ته‌وه‌ و ماوه‌ نابێ (شه‌هید)ی پێ بڵێین – ئه‌وی تازه‌ش ئه‌گه‌ر لاوه‌كانی لێم زویر نه‌بن. با ناوێكی تری لێ بنێن – یا با هه‌ر به‌شێك له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ بێت. چونكه‌ هه‌ڵه‌بجه‌ پایته‌ختی هه‌موو شاره‌زوور بوو. له‌ بیرمه‌ منداڵ بووم – ده‌ڵاڵی ئوتومبیلی ڕێی هه‌ڵه‌بجه‌ (عه‌زه‌ی بارام) هاواری ده‌كرد – هه‌ڵه‌بجه‌- هه‌ڵه‌بجه‌ – هه‌ڵه‌بجه‌كه‌ی شاره‌زوور).
پێم ناخۆش بوو – چونكه‌ زۆر به‌ ته‌نگ زمانی كوردی یه‌وه‌م و به‌ (سه‌قه‌ت) كردنی كوردی – تووڕه‌ و وه‌ڕسم، ده‌ڵێم كه‌سێكی سه‌ر به‌ بنه‌ماڵه‌یه‌كی كوردی زان – باسی هه‌ڵه‌بجه‌ی ده‌كرد – ده‌یووت: (برینی لێ ده‌تكێت، ده‌نگم نه‌یده‌گه‌یشتێ – بڵێم كورد – خوێنی لێ ده‌تكێت برین – نا، ده‌ڵێن- به‌ڵام سه‌د سوپاس كه‌ ئێستا نه‌ خوێنی لێ ده‌تكێت – نه‌ برین).
بۆ مامۆستا برایم ئه‌حمه‌دیش باسی (هه‌ڵه‌بجه‌)یه‌تی ده‌كرێ – به‌ڵام – من بزانم مامۆستا خه‌ڵكی سلێمانی یه‌و له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ – دادوه‌ر (حاكم) بووه‌.
هه‌ڵه‌بجه‌ به‌ مێژووی، به‌ قوربانیی، به‌ ڕابردووی، به‌ ئێستای جێی شانازیمانه‌) و هه‌ر گه‌وره‌یه‌ و هه‌ر ماوه‌.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*

x

هەواڵێ هاوشێوە

شه‌هید دارا تۆفیق

كه‌سێكی زۆر نزیكی خۆم پێی ووتم: سه‌یری ئه‌م هه‌موو كه‌ناڵانه‌ی ...