سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » شیعره‌كانی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان، خوێندنه‌وه‌یه‌كی ده‌روونشیكاریی

شیعره‌كانی محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان، خوێندنه‌وه‌یه‌كی ده‌روونشیكاریی

عه‌دنان ساڵه‌یی

سێ

به‌شی دووه‌م
ته‌وه‌ری یه‌كه‌م
ب/كاریگه‌ری ژینگه‌ی‌ رۆشنبیریی له‌سه‌ر شاعیر:
زانایانی ده‌روونناسی له‌سه‌ر ره‌فتارو خه‌سڵه‌تی تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌، یان بیركردنه‌وه‌و چاكه‌و خراپه‌ لای‌ تاك، هاوڕاو هاوهه‌ڵوێست نین، به‌ شێكیان ده‌یگه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ سیفه‌ته‌ بۆماوه‌ییه‌كان، كه‌ له‌باوانه‌وه‌ بۆیان ده‌مێنێته‌وه‌، به‌ شێكی تریشیان ده‌یگه‌رێننه‌وه‌ بۆ ژینگه‌و ده‌ورووبه‌ر، له‌وانه‌ قوتابخانه‌ی‌ ره‌فتاری (المدرسة‌ السلوكیة‌)به‌ رابه‌رایه‌تی (جون واتسن) و هاوكاره‌كانی، له‌وته‌ به‌ناو بانگه‌كه‌یدا ده‌ڵێت: (ده‌) مناڵم پێ بده‌ به‌ ویستی خۆم یه‌كیان ده‌كه‌م به‌ دكتۆر، یه‌كیان ده‌كه‌م به‌ چاكه‌كارو یه‌كی تریان به‌ خراپه‌كار….هتد.
هه‌روه‌ها به‌شێكی تریش ده‌ڵێن هه‌ردوو هۆكاره‌كه‌ كاریگه‌ری هه‌یه‌و ئاوێته‌یه‌كه‌ له‌ هه‌ردووكیان و بۆ هه‌ر یه‌كێكیان به‌ڵگه‌و پاڵپشتی هه‌یه‌، بۆیه‌ شاعیر له‌ته‌مه‌نێكی كه‌م و له‌بارو زروفێكی ناخۆش و نه‌گونجاو دێته‌ مه‌یدانی ئه‌ده‌ب و به‌ رۆحێكی باڵاو شێوازێكی جیاواز گوزارشتی له‌خۆی كردووه‌و جیاواز له‌ هه‌موو شاعیرو نووسه‌ره‌كانی سه‌رده‌می خۆی دواوه‌و نوسیوێتی، شاعیر له‌سه‌ر زاری خۆیه‌وه‌ ده‌ڵێت: من هه‌رچه‌نده‌ شیعر ده‌نووسم، به‌ڵام له‌ڕاستیدا زۆر خوێنه‌ری شیعر نه‌بووم، ئه‌وه‌بوو له‌سه‌ره‌تاوه‌ وێنه‌م ده‌كێشا، دواتر چیرۆكم ده‌نووسی له‌ساڵی (1975)دا مه‌دالیام له‌سه‌ر وێنه‌ كێشان وه‌رگرتووه‌، وه‌كو چیرۆكنووسین و وه‌رگێرانیش دوو چیرۆكی خۆم له‌ هه‌شتاكان و چه‌ند چیرۆكێكی وه‌رگێراویشم بڵاوكردۆته‌وه‌و ته‌مه‌نێكیش سه‌رقاڵی كاری رۆژنامه‌نووسی بووم، له‌باره‌ی كاریگه‌ریه‌وه‌ كاری بووه‌و ده‌بێت، من ده‌پرسم نالی و مه‌حوی و گۆران كێ و كێ…؟ به‌كێ كاریگه‌ربوون، به‌ڵام گرنگ ئه‌وه‌یه‌ دواجار ده‌نگ و ره‌نگی خۆت بیت. من به‌پله‌ی‌ یه‌كه‌م به‌ ئه‌زموونی خۆم و ئه‌ندێشه‌كانم كاریگه‌ربووم، به‌رامانم له‌ عیشق و ژیان و مرۆڤ و گه‌ردوون و بیركردنه‌وه‌و ئه‌ندێشه‌ی‌ قوڵم كاریگه‌ربووم، شیعره‌كانی (له‌غوربه‌تا)ئه‌و ته‌قینه‌وه‌یه‌ له‌ ئاكامی موعاناتێكی‌ قوڵه‌وه‌ به‌رجه‌سته‌ بووه‌.(15)
به‌شی دووه‌م
ته‌وه‌ره‌ی‌ دووه‌م
ئه‌لف/دیارده‌ی‌ گه‌شبینی و ره‌شبینی
ئه‌مانه‌ دیارده‌ی‌ ده‌روونین، هه‌موو مرۆڤێك له‌ به‌شێك له‌ قۆناغه‌كانی ژیانیدا، پێیاندا تێپه‌ڕ ده‌بێت، به‌تایبه‌تی له‌دوای قۆناغی هه‌رزه‌كاری. ئه‌شێ به‌رده‌وام له‌م حاڵه‌ته‌ ده‌روونیه‌دا نه‌مێنێته‌وه‌، به‌ڵكو ناوه‌ ناوه‌ له‌ ره‌فتارو بیركردنه‌وه‌ی‌ تاكه‌كاندا ره‌نگ بداته‌وه‌. له‌وه‌یه‌ ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ست بێت به‌ كۆمه‌ڵێك هۆكاره‌وه‌ وه‌ك ژینگه‌، كۆمه‌ڵگه‌، دنیابینی، خودی تاك، باری ئابووری تاك…..هتد) زانایانی كوردو زمانه‌وانان دوو وشه‌ی‌ زۆر شیاوو گونجاویان بۆ ئه‌م حاڵه‌ته‌ ده‌روونیه‌ داناوه‌ ئه‌وانیش وشه‌ی‌ (گه‌شبین)ه‌ كه‌ له‌ بنه‌ڕه‌تدا له‌ وشه‌كانی (گه‌ش) كه‌ په‌سن و وه‌سفه‌ بۆ ره‌نگی چاوگی بینین(بین) به‌ واتای بینینی‌ شته‌كان یان واته‌ ته‌ماشاكردنی به‌گه‌شی و جوانی و خۆشحاڵییه‌وه‌. هه‌روه‌ها (ره‌شبین) به‌هه‌مان شێوه‌ وشه‌ی‌ (ڕه‌ش) كه‌ وه‌سف و په‌سنی تێدایه‌ له‌گه‌ڵ‌ ووشه‌ی‌ (بین) كه‌ ره‌گی‌ و چاوگی وشه‌ی‌ (بینین)ه‌ واتای بینینی شته‌كان یان ته‌ماشاكردنی به‌ ره‌شبینی خه‌راپی و ناخۆشحاڵی بوون به‌ بینراوه‌كان، ئه‌مه‌ له‌ڕووی شێوازی پێكهاتنی وشه‌كانه‌وه‌ كه‌ چۆن دروستبوون و له‌چی پێكهاتوون. بۆیه‌ ده‌توانین بڵێین مرۆڤی گه‌شبین ئه‌و كه‌سه‌یه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ‌ شته‌كانی چوار ده‌وربكات به‌خۆشحاڵیه‌وه‌، ته‌ماشاكردنیان به‌جوانی، روانینێكی ئه‌رێنی(ایجابی) بۆ رووداوه‌كان هه‌یه‌و ناخۆشی و خراپه‌كان ڕه‌تبكاته‌وه‌.(گه‌شبین) مرۆڤ دۆسته‌، ژیان دۆسته‌، ده‌روونی باڵا و ئارام بۆ خودی خۆیی و ئاوه‌دانی بۆ كۆمه‌ڵگه‌ فه‌راهه‌م ده‌كات. بۆیه‌ هه‌میشه‌ خاسبینه‌، جوانناسه‌. (گه‌شبینی روانینی تاكه‌ بۆ ئاینده‌ له‌ ڕوانگه‌ی‌ ده‌روونێكی شاده‌وه‌، واتا كه‌سی گه‌شبین به‌دڵێكی پڕ هیواو ئاوات و گه‌شبینیه‌وه‌ ده‌روانێت بۆ ئاینده‌ بروای به‌ دوارۆژێكی پرشنگدارو دیار هه‌یه‌. ته‌نانه‌ت تێروانینی بۆ هه‌موو دیارده‌یه‌كی واقیع و ده‌وروبه‌ر هه‌یه‌ هه‌ر له‌و لایه‌نانه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت، كه‌ ڕه‌نگپێده‌ره‌وه‌ی‌ ده‌روونه‌، گه‌شبینیه‌كه‌یه‌تی.(16) به‌ڵام ره‌شبینی و پێچه‌وانه‌ی‌ گه‌شبینی و دنیابینی ئاوه‌ژوو ده‌بێته‌وه‌، كه‌سی ره‌شبین ئومێدی به‌ ژیان نییه‌، یان ئه‌گه‌ر هه‌شبێ نه‌رێنیه‌و خۆشی و ئارامی له‌ ژیاندا به‌دی ناكات و هه‌میشه‌ بێ ئومێده‌و له‌ خه‌یاڵی مردندایه‌، كه‌واته‌ ره‌شبین ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ هه‌ڵسوكه‌وتی له‌گه‌ڵ‌ كۆمه‌ڵگه‌دا ناگونجێت و درككردنی لاسه‌نگ ده‌بێت و ناتوانێ راستی‌ و خه‌یاڵ‌ لێك جوودا بكاته‌وه‌، ده‌بێته‌ كۆیله‌ی‌ وڕێنه‌و وه‌هم و ده‌ست به‌رداری بیركردنه‌وه‌و سۆز ده‌بێت وده‌ست له‌دنیا ده‌شوات.(17)بۆیه‌ كه‌سی ڕه‌شبین به‌ ڕه‌شبینیه‌وه‌ له‌ رووداوه‌كان ده‌ڕوانێ، هێزی له‌به‌ر بڕاوه‌، بێ ئومێد بووه‌ له‌ژیان، هه‌ره‌سی هێناوه‌ له‌به‌رامبه‌ر خۆ راگری ناخۆشیه‌كانی ژیاندا، بڕوای به‌خۆی نه‌ماوه‌و ناتوانێ ببێته‌ كه‌سێكی كاراو رۆڵی هه‌بێت له‌ گۆڕانكاری و ره‌فتاره‌ چاك و باڵاكاندا.یان ده‌توانین بڵێین تاك له‌ژیاندا هه‌میشه‌ گه‌شبینه‌و بڕوای به‌ژیانه‌، به‌ڵام كاتێك به‌كام ناگات و به‌ربه‌ست له‌به‌رده‌م هیواو ئاواته‌كانی دروست ده‌بێت، یان ناتوانێت كه‌سێكی كاراو چالاك بێت له‌ گۆڕاوه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌ چاكه‌كاندا، ئیتر رووبه‌رووی ره‌شبینی ده‌بێته‌وه‌ له‌وانه‌شه‌ هه‌ندێكجار هۆكارو به‌ربه‌سته‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان كاریگه‌ری زۆریان هه‌بێت له‌سه‌ر تاك و ره‌شبینی تاك وه‌ك: دواكه‌وتووی كۆمه‌ڵگه‌، ئاشووب و جه‌نگ له‌كۆمه‌ڵگه‌دا، برسێتی و نه‌بوونی، لاوازی ئاستی رۆشنبیری….هتد) ئه‌مانه‌و چه‌ندین هۆكاری تر هۆكارن بۆ ره‌شبینی تاك و بێ ئومێدبوون ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ كارتێكه‌رو هۆكاره‌ ده‌ره‌كیه‌كانبن له‌سه‌ر ره‌شبینی تاك، به‌ڵام له‌وانه‌یه‌ هه‌ندێجار رامان و بیركردنه‌وه‌ی‌ تاك له‌ناوه‌وه‌ی‌ خۆی، كه‌ خۆی چۆن له‌شته‌كان و چوار ده‌ور ده‌ڕوانێ قه‌ناعه‌ت و پێناسه‌ی‌ خۆی له‌ناوه‌وه‌ و ناخی خۆیه‌وه‌ ره‌شبینی په‌خش بكات بۆ ده‌ره‌وه‌و ناخ و ده‌روونی خۆی ره‌شبینی و بێ ئومێدی و مه‌ویست بوون له‌ژیان، به‌رهه‌م بهێنن، بۆیه‌ ده‌توانین بڵێین ره‌شبینی له‌ ده‌ره‌وه‌ به‌ره‌و ناخی مرۆڤ یان له‌ناخی مرۆڤه‌وه‌ به‌ره‌و ده‌ره‌وه‌ یان هه‌ردووكیان.
(هانا)
ئێستا منی ون له‌ته‌م و مـژی ره‌شی غوربه‌تا
گه‌ڵای دره‌ختی گیانم هه‌ڵوه‌ری
له‌ناو بڵێسه‌ی‌ گڕی مه‌ینه‌تا
ده‌تخوا وه‌ره‌
بیابانی دڵم تینوی‌ كانیاو و شه‌یدای سێبه‌ره‌
ده‌تخوا وه‌ره‌
با سه‌رابه‌كان ببن به‌شه‌تاو
دره‌خت سه‌ر بكا به‌ كۆشی هه‌ورا
هاژه‌ بێته‌وه‌ ناوچه‌می‌ سووتاو
ده‌تخوا وه‌ره‌…
له‌تینوێتیدا هه‌ور خنكاوه‌ لوتكه‌ بێ به‌فره‌
دره‌خت سووتاوه‌
ده‌تخوا وه‌ره‌
دڵ نوقمی ئه‌شكه‌….مه‌رگ چاوه‌ڕێمه‌..
خاكێكی سووتاو مه‌زارو رێمه‌
بابگه‌ڕێمه‌وه‌ به‌ره‌و جیهانی سه‌وزی منداڵی
باهه‌ست به‌ بۆسۆی پرچی سوتاوی رۆژه‌كان نه‌كه‌م
نه‌ڵێم..ئه‌و رۆژه‌ سه‌ختانه‌م دیوه‌
به‌هاران جارجار چه‌پكێ گوڵاڵه‌
بگرمه‌ ده‌ستم و به‌ دایكم بڵێم
راسته‌ گوڵاڵه‌ خوێنی شه‌هیده‌؟
ته‌رمی شه‌هیدم هێشتا نه‌دیوه‌
كه‌تۆ هاتیت مناڵ بوومه‌وه‌..
ده‌مه‌و ئێواره‌ مه‌لی سه‌رنجم..
له‌داوی تیشكی زه‌رده‌..ده‌ئاڵێ
خۆرم لێ ئه‌بێ به‌ تۆپێكی سوور یان پرته‌قاڵی
به‌دایكم ئه‌ڵێم..ئه‌چمه‌ سه‌ر لوتكه‌و ئه‌یگرمه‌ باوه‌ش
خۆر ئه‌هێنمه‌ ژووره‌كه‌مه‌وه‌..
چرامان ناوێ شه‌وی تارو ڕه‌ش
ده‌تخوا وه‌ره‌
باسه‌رابه‌كان ببن به‌شه‌تاو
دره‌خت سه‌ر بكا به‌ كۆشی هه‌ورا
هاژه‌ بێته‌وه‌ ناو چه‌می سووتاو.(18)
شاعیر سه‌ره‌تای ده‌ستپێكرنی شیعركانی نه‌ك هه‌ر ره‌شبینیه‌ به‌ڵكو تێكڕای ئه‌و وشانه‌ی‌ كه‌ له‌سه‌ره‌تای ده‌ست پێكردنی شیعره‌كه‌وه‌ ده‌ستپێده‌كات، به‌ڵكو هه‌موویان(ره‌شبینی، بێ ئومێدی، مه‌ئیوس بوون له‌ژیان، خود ونكردن…..هتد) پێشكه‌شده‌كه‌ن و شاعیر نه‌یتوانیوه‌ خۆی لێ ده‌ربازبكات و تێیدا ره‌نگ نه‌داته‌وه‌ ئه‌و وشانه‌ش كه‌به‌كاری بردوون ئه‌مانه‌ن:
ون: نه‌مان و بزربوون
ته‌م و مژ: لێڵی و نادیاری‌ و ناروونی
ره‌ش: تاریكی
غوربه‌ت: ئاواره‌یی و دابڕان
هه‌ڵوه‌ری: نه‌مان و كۆتایی پێهاتن
بڵێسه‌: گڕ وسووتان
گڕ: ئاگرو بڵێسه‌
مه‌ینه‌ت: ناخۆشی و نه‌هامه‌تی.
كۆپله‌ی‌ یه‌كه‌می شیعره‌كه‌ له‌ چوارده‌ وشه‌ پێك هاتووه‌، بۆیه‌ له‌كۆی ئه‌و وشانه‌ی‌ شیعره‌كه‌ شاعیر (8)هه‌شت وشه‌ی‌ گوزارشته‌ له‌خه‌م و دابڕان و بێهیوابوون و سووتان….هتد به‌واتای نیوه‌ی‌ زیاتری وشه‌كان باس له‌خه‌م و هه‌ڵبڕان و ره‌شبینی ده‌كات، به‌ تێكڕای وجودی خۆیه‌وه‌ نییه‌، بێ پێگه‌یه‌، ته‌واو خۆی ته‌سلیمی قه‌ده‌ری ئه‌وی به‌رامبه‌ر كردووه‌، ئه‌م لێره‌ هیچ و نادیاره‌، به‌ڵام به‌هاتنی ئه‌و هه‌موو هاوكێشه‌كان ده‌گۆڕێن، باس له‌سووتانی ناخی ده‌كات، كه‌ چۆن له‌ناوه‌وه‌ تاوو بڵێسه‌ی سه‌ندووه‌، كه‌ چۆن له‌شی هێزی لێبڕاوه‌و ئه‌ندامه‌كانی پارچه‌ پارچه‌بوون، هه‌ر جاره‌ی لایه‌ك پارچه‌یه‌كی له‌ده‌ست ده‌دات، له‌ناو ته‌م و مژو ره‌شی و غوربه‌تدا خۆی له‌ده‌ستداوه‌و ونه‌، مه‌دلولاتی غوربه‌ت فره‌ ره‌هه‌نده‌ چه‌ند بارو مانا هه‌ڵده‌گرێت غوربه‌ت به‌مانای دابڕانی جوگرافی و رووبه‌ر، غه‌ریب و دووره‌ ده‌ست، له‌یارو كۆمه‌ڵ‌ و دۆستان. غوربه‌ت به‌ واتای دابڕان و ئاواره‌یی ناوه‌وه‌ی‌ خۆی له‌گه‌ڵ‌ چوار ده‌ورو ئاگایی ناخی خۆیدا
به‌بێئاگاداری هیچ كه‌س و هه‌ر له‌شوێنی خۆیدا ئه‌م ون بووه‌و كه‌س ئاگای لێی نیه‌، جیهانێكی تایبه‌تی له‌ناخی خۆیدا چێ كردووه‌ و كه‌س ئاگای لێی نییه‌، ئه‌م شاعیره‌ شۆڕه‌سواری خه‌ون و خه‌یاڵی خۆیه‌تی له‌ جیهانه‌ تایبه‌ته‌ میسالیه‌كه‌ی‌ خۆیدا ده‌گوزه‌رێ‌ و بێئاگاو له‌چوار ده‌ور دابڕاوه‌.
ده‌تخوا وه‌ره‌
بیابانی دڵم تینوی كانیاوو شه‌یدای سێبه‌ره‌
ده‌تخوا وه‌ره‌
باسه‌رابه‌كان ببن به‌ شه‌تاو
دره‌خت سه‌ر بكا به‌كۆشی هه‌ورا
هاژه‌ بێته‌وه‌ ناوچه‌می‌ سووتاو.
تا ئێره‌ شاعیر پێگه‌ی‌ هیچ نیه‌و ره‌شبین و ونه‌. به‌ڵام ته‌نها تروسكه‌ی‌ ئومێدو هیوا ئه‌گه‌ر مابێ په‌یوه‌سته‌ به‌هاتنی ئه‌و، كه‌چی له‌ناو جه‌رگه‌ی‌ مه‌ئیوس بوونه‌وه‌ و، بێئه‌مه‌ل تروسكه‌و ده‌لاقه‌ی‌ ئاوات به‌دی ده‌كرێت. ئه‌ویش وشه‌ی (بیابانی دڵ‌)ه‌ بیابان: وشك وبرینگ و بێ ئاوه‌دانی، دڵی ئه‌میش بووه‌ به‌بیابان، به‌ڵام كه‌مێك هێزو بڕشتی ژیانه‌وه‌ی‌ تێدا ماوه‌، ته‌واو ته‌سلیمی مردن نه‌بووه‌ تینوی ئاوو كانیاوه‌، وێڵی دوای دۆزینه‌وه‌ی‌ سێبه‌رو حه‌وانه‌وه‌یه‌، عه‌وداڵی دوای ئاوه‌دانییه‌، له‌ناو كرۆكی بێهیواییه‌وه‌ كۆڵ‌ نادات و جه‌خت له‌ به‌ده‌ستهێنانی ژیان ده‌كاته‌وه‌، هێشتا گه‌شبینی ماوه‌و به‌دوای ئومێد كه‌وتووه‌، دژو پێچه‌وانه‌كانی به‌رانبه‌ر كردۆته‌وه‌، كه‌ تۆ هاتی چی ده‌گۆڕێ به‌چی.
بیابانی دڵ‌ له‌به‌رامبه‌ر…. دره‌خت بگاته‌ كۆشی هه‌ور
سه‌راب له‌به‌رامبه‌ر….. شه‌تاو
هاژه‌ی ئاو له‌به‌رامبه‌ر …. چه‌می سووتاو
بیابان :وشكه‌، گه‌رمه‌، بێ ئاوو سه‌وزاییه‌،……هتد)
دره‌خت له‌كۆشی هه‌ور :ئاوه‌دانی، سه‌وزایی و ئاو، سێبه‌ر و سوكنایی…هتد)
سه‌راب: وێنه‌و دیمه‌نی ئاو له‌ دووره‌وه‌، مرۆڤ له‌خشته‌ ده‌بات، له‌ دووره‌وه‌ ئومێد به‌خش، له‌ نزیكه‌وه‌ هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنه‌رو له‌ناوبه‌ر.
شه‌تاو: ئاوی زۆر، ئاوه‌دانی، سه‌وزایی و تێركردن.
هاژه‌ی‌ ئاو: ئاوی له‌ راده‌ زۆرتر چونكه‌ ئاوی كه‌م ده‌نگ و هاژه‌ی نیه‌، له‌ هه‌ر كوێیه‌ك ئاو هه‌بێ ئاوه‌دانی و ژیانی لێیه‌.
چه‌می سووتاو: ئه‌وه‌ی‌ ئومێدو ژیانه‌ تیایدا به‌دی ناكرێت، كاول بوون و وێرانه‌یه‌.
له‌نه‌هاتن و نه‌بوونی یارو دۆست، ژیان نییه‌، بیابانه‌، ده‌سته‌و ئه‌ژنۆو ره‌نجه‌ڕۆییه‌، ره‌شبینه‌، كۆڵه‌واره‌، به‌ڵام به‌ هاتنی دۆست، ژیان هه‌یه‌، سه‌وزایی و شه‌تاوه‌، گه‌شبینیه‌، دڵخۆش و هیواداره‌.
دووباره‌ شاعیر له‌ناو بێهیوایی و ره‌شبینیه‌وه‌، ئومێدی به‌ ژیان ماوه‌و گه‌شبینی به‌دی ده‌كات، به‌ڵام به‌مه‌رجی هاتنی ئه‌و ئه‌گه‌ر نه‌یات نه‌هاتنه‌كه‌ی‌ كاره‌سات بارتره‌،چۆن؟ ئه‌مجاره‌ هه‌ر ئه‌م تینوو نییه‌، به‌ڵكو هه‌وره‌كانیش له‌ تینوێتیدا خنكاون. لوتكه‌كان بێهیواو بێبه‌فرن، نه‌ك دره‌خت نییه‌ ببێت به‌ سێبه‌ری‌ من، به‌ڵكو خودی دره‌ختیش نه‌ماوه‌و سووتاوه‌و تیاچووه‌، نه‌ك چاوو دڵیش نوقمی ئه‌شك وگریانه‌ و حه‌لوه‌لایه‌تی به‌ نه‌هاتنت، ژیانم كۆتایی دێت و مه‌رگ چاوه‌ڕوانمه‌، بۆیه‌ مه‌رگیشم ئاسایی نییه‌ ناتوانن له‌خاكێكی ئاسایی بمنێژن، به‌ڵكو ده‌بێت له‌خاكێكی سووتاودا ماڵ‌ و گڵكۆم هه‌بێت.
شاعیر سكاڵای دڵی خۆیمان بۆ ده‌كات ئه‌وه‌نده‌ بێهیوابووه‌ ئه‌وه‌نده‌ خاكه‌سارو ره‌شبینه‌ ده‌ڵێت منیش مرۆڤم وحه‌قی ژیانێكی ئاسایی و ئینسانیم هه‌یه‌، با كه‌مێك چۆن له‌منداڵیدا ژیان ئاسایی و پاك وبێ گه‌رده‌، خه‌م نیه‌، دڵ‌ كه‌یلی هیواو ئاواته‌، با وه‌كو ئه‌وسای منداڵیم كه‌مێك ئومێدو ژیانم بۆ بگه‌ڕێته‌وه‌ و دڵخۆش بم، رۆژه‌كان كۆیه‌ واتا چه‌ند رۆژو كۆمه‌ڵه‌ رۆژێك واتا هه‌ر رۆژێك به‌جۆرێك سووتان و ئاواره‌یی و دابڕان و كوشتن، به‌شمان بووه‌ ده‌با منیش وه‌كو ئینسان هه‌ست به‌ بۆسۆیه‌و هه‌ڵقرچان و سووتانه‌ نه‌كه‌م، چێژ و خۆشی له‌ رۆژه‌كان بكه‌م، وه‌ره‌و ئومێدو ژیانم پێبده‌، تا بگه‌مه‌ ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی‌ هه‌ر بڵێم ئه‌و رۆژانه‌ نه‌ك هه‌ر نازانم چییه‌! به‌ڵكو هه‌ر نه‌مدیوه‌. ئیتر شاعیر لێره‌وه‌ سوكنایی دێت و به‌ره‌و ژیان و گه‌شبینی، ده‌ڕوات و لێره‌وه‌ دانپیانانێكی جوانی شاعیرمان بۆ ده‌خاته‌ روو، به‌رجه‌سته‌ ده‌كات، چونكه‌ شاعیر به‌ شاعیری پایزو غوربه‌ت و جه‌نه‌راڵی پایز …..هتد) ناسراوه‌ كه‌چی خۆی ده‌ڵێت:
به‌هاران جارجار چه‌پكێ گوڵاڵه‌.
بگرمه‌ ده‌ستم و به‌دایكم بڵێم
راسته‌ گوڵاڵه‌ خوێنی شه‌هیده‌؟
ته‌رمی شه‌هیدم هێشتا نه‌دیوه‌.
ئیعتیراف ده‌كات، كه‌ به‌هار وه‌رزی جوانی و خۆشی و ئاوه‌دانییه‌، له‌و وه‌رزه‌ جوانه‌دا منیش دڵخۆش بم وگوڵاڵه‌ به‌ده‌سته‌وه‌ بگرم، كه‌یف و سه‌فا بكه‌م، به‌ دایكیشم بڵێم هه‌ر نازانم شه‌هید و قوربانی و ناخۆشی چیه‌، هاتنی ئه‌و هه‌موو شته‌كانی گۆڕی، پایز به‌به‌هار، ره‌شبینی به‌ گه‌شبینی، مردن به‌ ژیان، هاتنی ئه‌و نه‌ك هه‌ر ئومێدی ژینی پێ به‌خشیمه‌وه‌، به‌ڵكو هاتنی تۆ ئه‌فسون و په‌رجویه‌كه‌ منی مناڵ‌ كرده‌وه‌ تازه‌ سه‌ره‌تای ژیان و به‌ دیهێنانی خولیاو ئاواته‌كانمه‌، خۆری بۆ ده‌كات به‌ تۆپی یاری و خۆشنوودی، نه‌ك هه‌ر یاریكردن، به‌ڵكو له‌باوه‌شی ده‌گرین، ده‌بێت به‌ خاوه‌نی سه‌ر له‌به‌ری ژیانی رووناك ده‌كاته‌وه‌ و بۆ ژووره‌ تاره‌كه‌شی چرای ناوێ و هه‌موو شتێك له‌ خزمه‌تی ئه‌م و خۆشه‌ویسته‌كه‌یدایه‌، هاتنی كه‌سێك ئه‌و په‌ڕی نائومێدی گۆڕیبه‌ ئه‌و په‌ڕی ئومێد ئه‌و سه‌ری ره‌شبینی به‌ ئه‌م سه‌ری‌ گه‌شبینی و ژیان.
په‌راوێزه‌كان:
15- دیمانه‌ی‌ تایبه‌ت، سه‌روه‌ر سعدوڵا، رۆژنامه‌ی‌ هاوڵاتی، سه‌رچاوه‌ی پێشوو.
16- سامان عیزه‌دین سەعدون، ده‌قه‌ شعریه‌كانی گۆران له‌ روانگه‌ی‌ ده‌ر‌و‌نناسییه‌وه‌، سه‌رچاوه‌ی‌ پێشوو، لا302.
17-د.هاوژین صلیوه‌، ره‌هه‌ندی ده‌روونی له‌شعره‌كانی (له‌تیف هه‌ڵمه‌تدا)سه‌رچاوه‌ی پێشوو، لا111.
18- دیوانی له‌غوربه‌تا، محەمەد عومەر عوسمان، چاپخانه‌ی‌ ره‌نج، چاپی دووه‌م، 2002، لا11.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*