سەرەکی » ئاراستە » لە (30) هەمین ساڵیادی دامەزراندنی ژنانی شاخد

بۆ دەبێت كێشەی خانەنشینیی ژنانی شاخ چارەسەر نەكرێت ؟

لە (30) هەمین ساڵیادی دامەزراندنی ژنانی شاخد

مامۆستا عوسمان کانی پانکەیی

سەرەتا لەم (30) هەمین ساڵیادەی ژنانی شاخدا پیرۆزبایی و نرخ و لێبوردەیی لەو كۆمەڵە ژنانەی شاخ دەكەم كە ماوەی چەند ساڵێك بەوپەڕی ورە بەرزیی و خۆڕاگرییەوە و لەگەڵ منداڵەكانیان توانییان تەمەن و ژیانێكی زۆر سەربەرزانە و پێشمەرگە ئاسا هاوشانی پێشمەرگە باوك ‌و مێردەكانیاندا لەژێر ئازار و مەترسیی تۆپباران و فڕۆكە و هێرشەكانی سوپای بێ‌ بەزەیی رژێمی بەعسی دڕندەدا بەرنەسەر، تەمەنێكی پڕلە سەروەرییان لە مێژووی خەباتی رزگاریخوازیی نەتەوەیی گەلەكەیاندا بۆ خۆیان و هەموو ژنە ئازادیخواز و خۆبەختكارەكانی جیهان تۆماركرد. چەندەها جاریش هاوبەشی غەم و پەژارەی شەهیدبوونی پێشمەرگە بوون و فرمێسكی هاوسەنگەرییان بۆ ڕشتون.
لەكاتە ئاساییەكانیشدا خزمەتی پێشمەرگەیان كردووە، جگە لە ئاگابوون و خزمەتی منداڵەكانیان لەو ژیانە ناهەموارەیانداو رۆیشتن و گواستنەوەیان لەناو شاخ و هەڵدێرەكاندا، هەتا رۆژانی كۆتایی مانگی (8) ی 1988 و كۆتایی هێرشە بەربڵاوەكانی رژێم كە بە ئەوپەڕی دڕندەیی ‌و بە چەكی مۆدێرنی سەردەمی جەنگی عیراق – ئێران و هاوكاریی نێودەوڵەتی كرایە سەر ناوچەكانی پێشمەرگە و كە بە كارەساتی (ئەنفالی شووم) ەوە ناوزەدكراو بووە هۆی لەدەستدانی ناوچە ئازادكراوەكانی ژێر دەستەڵاتی پێشمەرگە.
پاشان بە ناچاری و لەو رۆژگارە سەختەی زستان و بەفر و بەستەڵەكەدا بەرەو بناری قەندیل و بڕینی شاخی بەفراوی بەپێ و بە سواری وڵاخ بەرەو ئێران و مانەوەیان كە هەندێكیان بە خێزانەوە ژیانیان بردەسەر وەك پەناهەندە و چاوەڕێی هاوكاریی رێكخراوە خێرخوازییەكانی ئێران بوون ‌و هەندێكیش لە وڵاتان بە ژیانێكی كولەمەرگی بۆ ماوەی چەندین ساڵیان بەسەربرد، كە ژنان پاڵەوانی خۆڕاگریی بوو لەو ژیانە سەختەشدا، بەتایبەتی لە ساڵەكانی نێوان (1988 هەتا 1991) ی راپەڕین، كە ئەویش بە خوێنی سەدان پێشمەرگە و فەرماندە و ژنان هاتەدی.
لە كاتێكدا چەندین كەس لەو شەهیدانە نەیانتوانی دایك و باوك و كەسوكارەكانیان ببینن كە چەندین ساڵ بوو تامەزرۆی شادبوونەوە بوون بەیەكتریی، ئا لەو ساڵانەی ئاوارەیی ناو ئێراندا و لە رۆژی (4/11/1989 ) بە هیممەتی چەند ژنانێكی رۆشنبیر و شۆڕشگێر لەو كاتەدا توانییان بیرۆكەی یەكێتیی ژنانی شاخ بگەیننە ئەنجام و توانییان ئەم رێكخراوە پێویستە بۆ ژنانی شاخی بكەنە دیاری ‌و دەستەی دامەزراندنیان دیاریكرد لە سەروو هەمویانەوە هێرۆخان، كافیەخان كە ئێستاش لە ژیاندا ماون، جگە لەوەش هەندێك لەو ژنانەش كە ئێستا لێیان ناپرسنەوە كە لە رۆژگارە سەختەكاندا بە دەمیانەوە چوون لەشار و شارۆچكە و ئەو گوندانەی خێزانە ئاوارەكانی پێشمەرگەی تێدا بوو و سەردانیان كردن و جاڕی پێكهێنانی ڕێكخراوەكەیان دا و بەرپرسیشیان لە خۆیان بۆ دیاریكردن.
جگە لەوەش گۆڤارێكیان بە ناوی ( تەوار ) تەرخان كرد بەمەبەستی بابەتی رۆشنبیریی و كار و چالاكی و گۆڕانكارییەكان. ژنانی شاخیش لەگەڵ ئێش و ئازاری ئاوارەیی پەناهەندەییاندا بە پەرۆشەوە بەپیرییەوە چوون و ئەو ماوەی چەند ساڵە بەبێ‌ بچڕان كاریان تێدا دەكرد، كاتێكیش راپەڕینە مەزنەكەی ئازاری ساڵی 1991 هاتە پێشەوە، خێزانەكان بە سەرپەرشتیی ژنانی شاخ بەوپەڕی خۆشییەوە گەڕانەوە بۆ كوردستان و بەشداریی راپەڕینیان كرد.
لە پێكهێنانی پەرلەمان و حكومەتی هەرێمی كوردستانیشدا پێشڕەویی بەشداربوونی جەماوەری راپەڕیویان كرد، بەشەو و رۆژ بەوپەڕی شانازییەوە بە بەرهەمی خوێنی شەهیدەكانیان و خەبات و ماندووبوونی پێشمەرگە و كەم ئەندامەكانیان لەو راپەڕینەدا دەبینییەوە بۆیە بەشدارییان لە پێكهێنانی ئۆرگانە حزبیەكاندا دەكرد لە كۆمیتە و مەڵبەند و مەكتەبەكاندا، تەنانەت لە یەكەكانی هێزی پێشمەرگەشدا، سەردانی ماڵان و كۆكردنەوەی جەماوەریان بۆ ناو حزبی شەهیدان و دڵسۆزانی جەماوەری كورد بۆ ی،ن،ك دەكرد، لەكاتێكدا ئەم چەندین كەس لەم ژنانەی شاخ پێشتر زیندانی ببوون لەبەردەستی دەسەڵاتدارانی رژێمی بەعسدا و لەناو زینداندا منداڵیان بووە، لەهەمان كاتدا ئەم رێكخراوەی بە ناوی ژنانی شاخ درێژەی بە خەباتی دراوە، بەهەمان ئەو ناوە پیرۆزەوە، بەڵام ئەوەی جێی داخ و سەرنجە بێ بەریكردنی ئەم ژنانەی شاخە لە بەرهەمی خەبات و ماندووبوونیان كە تائێستا بەرپرسانی دیاری باڵای حزبی و ژنانی شاخ و بەرپرسانی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەبەرامبەریاندا زۆر بێ باكن و ئاوڕیان لە ژنانی شاخ نەداوەتەوە و بگرە تا رادەیەكی زۆر لەبیر خۆشیان بردۆتەوە.
ماوەی چەند ساڵێكە بە شێوەیەكی گاڵتەجاڕی مووچەیەكی (60.000) شەست هەزار دیناریان بۆ بڕیبوونەوە و وەك خێر، رێزم هەیە بۆ ئەو ژنانەی شاخ كە لەهەندێك لەو بەرپرسانە گەورەتر و خەباتگێڕتر ‌و ماندووترن، كەچی لەوەش سەیرتر ئەوەیە كە دوای ماوەیەك ئەوەشیان پێ رەوانەبینین و لەساڵی (2014)ەوە ئەو بڕە كەمەشیان بڕیووە، وەكو ئەوەی شەڕی داعش تەنها لەسەر ئەو بڕە پارەی خانەنشینییەی ژنانی شاخ پەكی كەوتبێت، كەچی لە كۆتایی شەڕی داعشیشدا هەموو مووچەی ناتەواوی و هاوكایی و خانەنشینەكانیان گەڕاندەوە تەنیا لەمەشدا غەدریان لە ژنانی شاخ كرد.
ئێستاش ئەوە ماوەی ساڵێكە لە هەوڵی ئامادەكردنی لیستی ژنانی شاخداین لەنێوان هەردوو كۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەكان و لەم لاشەوە بەڕێوەبەرایەتیی خانەنشینی پێشمەرگەی دێرین، ئەمانیش كردویانە بە كۆچبەرەكانی نێوان توركیاو یۆنان كە ئەمبەر و ئەوبەری دەریای ئیجەیان پێ دەكەن و نایگەیەننە ئەنجام كە زۆر ئاسانەو بەناوی پوختەكردنەوە (تەنقییە)وە كاتی پێ دەكوژن، بە جۆریك بۆتە غەدر و تاوانێكی مێژوویی بە رووی بەشێك لەو بەرپرسانەوە كە پەیوەندیدارن بەو كێشەیەوە، لە كاتێكدا كۆ و ئاماری ژنانی شاخی پێش راپەڕین ئەگەر بگاتە (2000) دوو هەزار ژنی شاخ و بڕی خانەنشینیشیان ئەگەر هاوتای ژنانی رێكخستنی دوای راپەڕین بكرێت ئەگەر بگاتە یەك ملیار دینار ، لە كاتێكدا ئەم بڕە پارەیە رۆژانە و مانگانە بەشێك لە بەرپرسان بۆ خۆشگوزەرانیی خۆیان و خێزان و منداڵەكانیان و كەسەكانی دەوروبەریان لە ناوەوەی كوردستان و ئەوروپا خەرجی دەكەن.
لێرەدا پرسیار ئەوەیە تاكەی ئەم ناهەقی و غەدرە بەرامبەر بە ژنانی شاخ دەكرێت ‌و بە چ پاساوێك؟ بۆچی ئامادە نین بیگەیەنن بە ئەنجامێك، لەكاتێكدا هەر هەموو ژنانی شاخ ناسراون و لەكاتی پێویستدا پەنایان بۆ دەبەنەوە و هەر هەمووشیان بڕیاری خانەنشین كردنیان هەیە و باێۆمەتریشیان پێ كراوە.
هیوادارم ئاوڕێك لەم پێشمەرگە ژنانەی شاخ بدەنەوە، چونكە ئەوان بۆ ئەم كاتەی ژیانیان پێویستیانە بۆ دابینكردنی بژێویان و زۆربەیان بە نەخۆشییەوە گیرۆدەن، نەك سبەی رۆژ كە گیانیان سپارد بە ئاسەواری نەخۆشی یادیان بكەنەوە و بچنە پرسەكانیان و بەمێژووی پڕلە سەروەرییاندا هەڵبڵێن.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*