سەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » ئاسۆی عومه‌ر سواره‌، شۆڕه‌سواری هونه‌ر و كوردایه‌تی

ئاسۆی عومه‌ر سواره‌، شۆڕه‌سواری هونه‌ر و كوردایه‌تی

ئه‌ده‌ب و هونه‌ر

ساڵی رابردوو ساڵی مه‌رگ و ناسۆربوو، بۆ دنیای ئه‌ده‌ب و هونه‌ری كوردی، كه‌ تێیدا چه‌ند هونه‌رمه‌ند و ئه‌ده‌یبێكی كورد كۆچی یه‌كجارییان كرد و به‌جێیانهێشتین، له‌وانه‌ شاعیری جوانیی و داهێنان ژه‌نه‌راڵی پاییز و هونه‌رمه‌ندی ده‌نگخۆش و به‌ هه‌ڵوێست ئیسماعیل سابووری و هونه‌مه‌ندی دراماو شانۆ عه‌لی توانا. دوا رۆژه‌كانی ساڵیش تێكۆشه‌ری نه‌به‌زی زیندانه‌كانی به‌عس و هونه‌رمه‌ند و راگه‌یاندنكار ئاسۆی عومه‌ر سواره‌ به‌ نه‌خۆشییه‌كی كوتوپڕ گه‌یشته‌ كاروانی نه‌مران، ئه‌فسووس له‌ كاتێكدا مه‌رگ به‌ رۆكی ئه‌م هونه‌رمه‌نده‌ رۆح سووك و خۆشه‌ویسته‌ی گرت كه‌ هه‌مووان له‌به‌رده‌م پێشوازیی له‌ ساڵی نوێدابووین.

ئه‌و چه‌ند رۆژه‌ی مه‌راسیمی ناشتن و پرسه‌كه‌ی، ماته‌م و خه‌مباری خه‌ڵكی گه‌واهی ئه‌وه‌ن كه‌ ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ چه‌ند ئازیز و خۆشه‌ویستی خه‌ڵك بوو، چه‌ند شیرین بوو له‌ دڵی خه‌ڵكیدا. نه‌ك هه‌ر له‌ نێو رۆشنبیرانی كوردا، بگره‌ له‌لای گه‌لێك له‌ نووسه‌رانی عه‌ره‌بی عیراقیش مه‌رگی له‌ناكاوی جێگه‌ی داخ و كه‌سه‌ر بوو، له‌لای خه‌ڵكی ئاساییش پیاوێكی رۆح سووك و خوێن شیرین بوو، ئه‌وانه‌ی كه‌ له‌ شاشه‌ی ته‌له‌فزیۆنه‌كانه‌وه‌ به‌رنامه‌ و كاره‌ هونه‌رییه‌كانی ئه‌م هونه‌رمه‌نده‌یان بینی بوو زۆری بۆ به‌داخ بوون، مه‌رگی ئاسۆی عومه‌ر سواره‌ نه‌ك هه‌ر سلێمانی سه‌رانسه‌ری كوردستانی تووشی شۆك و ماته‌م كرد. ئاسۆ، ئاسۆی گه‌لێك بوو، پیاوێك بوو له‌ زه‌رده‌خه‌نه‌ و هه‌ڵویست و جوامێری. شۆڕه‌سوارێك بوو له‌گه‌ڵ كزه‌ی ساردی پێنجوێندا هات و ساڵانێكی زۆر بێوچان رۆڵی جوانی گێڕا و به‌یانییه‌كی ساردی زستان مه‌رگ دڵه‌ گه‌وره‌كه‌ی گوشی و غه‌دارانه‌ لێی زه‌وت كردین.
ئاسۆی جوانه‌مه‌رگ كه‌ هێشتا خه‌یاڵی ده‌یان پڕۆژه‌ و كاری جوان بۆ هونه‌ر و راگه‌یاندنی كوردی له‌ خه‌یاڵدانیدا چه‌كه‌ره‌یان ده‌كرد و له‌ رابردووشدا ئه‌وه‌نده‌ی له‌ توانایدا بوو خزمه‌تی نه‌ته‌وه‌كه‌ی كرد، به‌ دڵسۆزییه‌وه‌ هه‌رچی پێكراوه‌ بۆ نه‌ته‌وه‌ سته‌م دیده‌كه‌ی درێغی نه‌كردووه‌، ئاسۆ له‌ كوردایه‌تیدا هاوڕێیانی و هاوسه‌رده‌مه‌كانی شاهیدن كه‌ پیاوێكی چه‌ند مه‌رد و به‌ هه‌ڵوێست بووه‌، هێنده‌ خۆڕاگر بووه‌ ئه‌شكه‌نجه‌ی زیندانی به‌عس چۆكی پێ نه‌داوه‌ و مه‌ردانه‌ به‌رگه‌ی ئه‌شكه‌نجه‌ی زیندانی گرتووه‌، كوڕه‌ مه‌رد و مه‌ستووره‌كه‌ی نه‌ته‌وه‌كه‌ی بووه‌ وه‌كو هه‌زاران رۆڵه‌ی دیكه‌ی ئه‌م نه‌ته‌وه‌ به‌شخوراوه‌ ئازایانه‌ رووبه‌ڕووی سته‌می به‌عس بووه‌ته‌وه‌.

هوشیاری گه‌رده‌لوول و ئاسۆی وێنه‌كان

له‌دوای راپه‌ڕینیش له‌ قۆناغی تازه‌دا پیاوێك بووه‌ هه‌میشه‌ له‌ خزمه‌تی میلله‌ته‌كه‌یدابووه‌، منداڵه‌كانیشی هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ په‌روه‌رده‌ كردووه‌، كه‌ كوڕ و كچی نه‌ته‌وه‌ به‌شخوراوه‌كه‌یان بن. له‌ بواری هونه‌ریشدا یه‌كێك بووه‌ له‌ شۆڕه‌سواره‌كانی هونه‌ری كوردی و به‌شداری چه‌ندین درامای كردووه‌ و لای خه‌ڵكی و شاره‌زایانی بواری نواندن ئه‌كته‌رێكی سه‌ركه‌وتوو بووه‌ له‌و رۆڵانه‌ی كه‌ بینیویه‌تی، خه‌ڵاتی باشترین ئه‌كته‌ریشی پێ به‌خشراوه‌، بۆ نموونه‌ له‌ دوو به‌شی گه‌رده‌لووله‌دا كه‌ رۆڵی كه‌سایه‌تی هۆشیاری به‌رجه‌ست كردووه‌، هه‌م لای بینه‌ر ئه‌كته‌رێكی سه‌ركه‌وتوو بووه‌ و توانیویه‌تی زۆر به‌باشی ئه‌و رۆڵه‌ ببینێ، هه‌م لای هونه‌رمه‌ندان و شاره‌زایانی ئه‌و بواره‌ وه‌كو ئه‌كته‌رێكی سه‌ركه‌وتوو باسی لێوه‌ كراوه‌. جا نه‌ك هه‌ر له‌ درامای گه‌رده‌لوول دا به‌ڵكو له‌ زۆربه‌ی ئه‌و كاره‌ هونه‌رییانه‌ی كه‌ تێیدا به‌شداربووه‌، دڵسۆزانه‌ و شاره‌زایانه‌ رۆڵی بینیوه‌ و خۆی ماندوو كردووه‌ به‌ده‌وره‌كه‌یه‌وه‌.
به‌هه‌شتیی ئاسۆی عومه‌ر سواره‌ به‌ده‌ر له‌ بواری هونه‌ری نواندن، له‌ بواری چیرۆكنووسینیشدا هه‌وڵی باشی داوه‌، له‌ كۆتایی هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی رابردوودا سێ چیرۆكی نووسیوه‌ و بڵاوی كردوونه‌ته‌وه‌، كاتێ له‌ زیندانیش بووه‌ ئاواتی ئه‌وه‌بووه‌ كه‌ ئازاد بوو چیرۆكێك بنووسێت به‌ ناونیشانی (گه‌ڵا گێزه‌ر) كه‌ چیرۆكی هاوڕێیه‌كی زیندانی بووه‌ له‌ ئه‌منی سلێمانی به‌ ناوی (دڵه‌ ماركس)، دڵه‌ ماركس كه‌ ناوی (دڵشاد…) به‌هۆی زیره‌كی و ژیرییه‌وه‌ هاوڕێیانی ناویان ناوه‌ دڵه‌ ماركس له‌ ژوورێكی ئه‌منی سلێمانی كه‌ دوای راپه‌ڕین باره‌گای رێكخراوه‌ دیموكراتییه‌كان بوو ئێستا ناوه‌ندی رۆشنبیری چاودێره‌، یه‌كێك له‌و گێزه‌رانه‌ی بۆ خواردن بۆیان هێناون، له‌ناو سه‌تڵێكدا روواندووه‌ و هه‌ر ده‌رفه‌تێكی بۆ هه‌ڵكه‌وتیبێت له‌گه‌ڵ خۆی بردوویه‌تییه‌ ده‌ره‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی هه‌تاو لێی بدات، گێزه‌ره‌گه‌ روواوه‌ و گه‌ڵای كردووه‌، كه‌ ئه‌مه‌ش نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه‌ له‌ناو زیندانی ئه‌منیشدا ئومێدی سه‌وز بوون و ژیان هه‌یه‌ و سه‌رنجی ئاسۆی جوانه‌مه‌رگی راكێشاوه‌، به‌ڵام ئه‌فسووس سه‌رقاڵی ژیان و هونه‌ر بۆته‌ هۆی ئه‌وه‌ی له‌ چیرۆك دوور بكه‌وێته‌وه‌ و بیرۆكه‌ی گه‌ڵا گێزه‌ر و چیرۆكه‌كاتی دیكه‌شی له‌گه‌ڵ خۆی بباته‌ گۆڕه‌وه‌. له‌بواری راگه‌یاندنیشدا كاری باشی كردووه‌ و خزمه‌تێكی گه‌وره‌ی به‌ دنیای راگه‌یاندنی كوردی كردووه‌، دوور له‌ هه‌راو هۆسه‌ و خۆ ده‌رخستن، به‌ هێمنی كاری كردووه‌ له‌ به‌رنامه‌یه‌كی زۆر گرنگدا، كه‌ به‌رنامه‌ی وێنه‌كانی دوێنێ بوو له‌ كه‌ناڵی كوردستان. ره‌وانشاد به‌ به‌رنامه‌كانی كه‌لێنێكی له‌ مێژووی نه‌ته‌وه‌كه‌ی پڕكرده‌وه‌، ئه‌و به‌رنامه‌یه‌ی كه‌ له‌ رێگای وێنه‌كانه‌وه‌ بینه‌ری گه‌ڕانده‌وه‌ بۆ رابردووی نه‌ته‌وه‌ی كورد، وێنه‌كانی دوێنێ و ئه‌زموونی ئه‌زمووندارانی جارێكی تر بۆ نه‌وه‌یه‌كی تازه‌ پێگه‌یشتوو په‌خشكرده‌وه‌ له‌ رێگای ئه‌و كه‌سایه‌تییه‌ ناسراوانه‌ی نه‌ته‌وه‌ی كورده‌وه‌، گه‌لێك زانیاری و رووداوی مه‌زنی جارێكی تر له‌ زاری كه‌سایه‌تییه‌كانه‌وه‌ خسته‌به‌رباس. ئه‌م به‌رنامه‌یه‌ی ئاسۆی عومه‌ر سواره‌ یه‌كێكه‌ له‌و كاره‌ زۆر گرنگانه‌ی كه‌ بینه‌ری ده‌سته‌بژێر به‌رز هه‌ڵیده‌سه‌نگێنن، چونكه‌ گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ بۆ مێژووی نه‌ته‌وه‌یه‌كی به‌شخوراوی سته‌مدیده‌، گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ بۆ ئه‌و نۆستالژیایه‌ی كه‌ گۆمێك خوێنی نه‌ته‌وه‌ی كورد بووه‌. به‌رنامه‌یه‌كی له‌ڕولاواز و هه‌رزه‌كارانه‌ نه‌بوو، به‌رنامه‌یه‌كی پڕ و تۆكمه‌ بوو كه‌ رۆشنبیرییه‌كی مه‌زن له‌ پشتییه‌وه‌ بوو، گه‌ڕانه‌وه‌ بوو بۆ رابردووی پڕ له‌ خوێن و سه‌روه‌ریی و مه‌ردایه‌تی نه‌ته‌وه‌یه‌ك له‌رێگای وێنه‌كانه‌وه‌، ئه‌مه‌ش توانا و سه‌لیقه‌ی ئاسۆی شۆڕه‌سوار بوو كه‌ به‌شوێن كارێكه‌وه‌ بوو بۆ خزمه‌تی نه‌ته‌وه‌كه‌ی.
پیاوە رۆح سووکەکەی بنکەی گەلاوێژ

بوارێكی دیكه‌ كه‌ ئه‌م هونه‌رمه‌نده‌ ئازیز و رۆح سووك و خۆشه‌ویسته‌ی سلێمانی خزمه‌تی تێدا كرد، كاری رۆشنبیریی و رێكخراوه‌یی بووه‌، ئه‌ویش كاركردنی بووه‌ له‌ بنكه‌ی روناكبیری گه‌لاوێژ كه‌ رێكخراوێكی ئه‌ده‌بی و رۆشنبیرییه‌ به‌ گشتی، ئاسۆی عومه‌ر سواره‌ چه‌ند ساڵێك له‌ بنكه‌ی روناكبیری گه‌لاوێژ وه‌ك كادرێكی چوست و چالاك بێوچان خزمه‌تی كرد و له‌ فێستیڤاڵه‌كاندا به‌رده‌وام و بێ راوه‌ستان كاره‌كانی خۆی ده‌كرد و هه‌ر به‌و رۆحه‌ جوانه‌ی خۆیه‌وه‌، به‌و روخساره‌ شیرینه‌یه‌وه‌ خزمه‌تی میوانه‌كانی فێستیڤاڵی ده‌كرد و ئازایانه‌ به‌ده‌م كاره‌كانه‌وه‌ ده‌چوو، زۆرێك له‌ نووسه‌ران و هونه‌رمه‌ندانی ده‌ره‌وه‌ی سلێمانیش له‌ رێگه‌ی فێستیڤاڵه‌كانی گه‌لاوێژه‌وه‌ به‌م پیاوه‌ جوامێره‌ ئاشنابوون، كاتێك هه‌واڵی مه‌رگی بڵاوبووه‌وه‌ زۆرێك له‌و هاوڕێیانه‌ به‌ خه‌مباری و تاساوییه‌وه‌ ئاخیان بۆ مه‌رگی ئه‌م پیاوه‌ نازداره‌ هه‌ڵكێشا كه‌ چه‌ند به‌ڕێزه‌وه‌ له‌گه‌ڵ میوانه‌كانی فێستیڤاڵدا هه‌ڵسوكه‌وتی كردووه‌، ئه‌وانه‌ش كه‌ له‌ نزیكه‌وه‌ ئاسۆی شۆڕه‌سوار ده‌ناسن شاهیدی ئه‌وه‌ن كه‌ پیاوێكی چه‌ند مه‌رد و مه‌ستوور بووه‌، چه‌ند به‌ڕێز و خوێن شیرین بووه‌، هه‌میشه‌ به‌ زه‌رده‌خه‌نه‌وه‌ سڵاوی ده‌كرد، زاری هێنده‌ پاك بوو هه‌رگیز به‌خراپ نه‌گه‌ڕا، خراپی نه‌گوت، كوڕی خێر و خۆشی خه‌ڵكی بوو.
به‌داخه‌وه‌، زۆربه‌داخه‌وه‌، ئه‌وه‌ی كه‌ زۆركه‌س خه‌مباری مه‌رگی له‌ ناكاوی ئه‌م پیاوه‌ به‌ڕێز و دڵسۆز و خۆنه‌ویسته‌ بوو، هه‌م له‌به‌ر خۆشه‌ویستییه‌كه‌ی بوو، هه‌م داخ و كه‌سه‌ری ئه‌وه‌بوو كه‌ ئه‌م پیاوه‌ هێشتا گه‌نج بوو، خوێنی گه‌رم له‌ ده‌ماره‌كانیدا جمه‌ی ده‌هات بۆ كاری جوان و نایاب، سه‌د خه‌یاڵ و سه‌د پڕۆژه‌ی هه‌بوو بۆ هونه‌ره‌كه‌ی و بۆ نه‌ته‌وه‌كه‌ی، به‌داخه‌وه‌ مه‌رگ مه‌ودای نه‌دا ئه‌و شۆڕه‌سواره‌ی هونه‌ر و راگه‌یاندنی كوردی كه‌ به‌زاكیره‌ی شار ناسرابوو لێی سه‌ندینه‌وه‌.

print

 149 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*