سەرەکی » چاوپێکه‌وتن » %63ی كۆی شەهیدانی كوردستان دەكەونە سنووری سلێمانییەوەپەڕە 2

لەدیدارێكی بەڕێوەبەری گشتیی کاروباری شەهیدانی سلێمانی لەگەڵ دا

%63ی كۆی شەهیدانی كوردستان دەكەونە سنووری سلێمانییەوە

حەوت ملیار و 841 ملیۆن دینار بۆ تەندروستی و پەروەردە خەرجكراوە

مافناس، ئەدیب لەتیف محەمەد، بەڕێوەبەری گشتیی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی سلێمانی لەدیدارێكیدا لەگەڵ كوردستانی نوێ ئاماژە بەوە دەدات كە بەپێی ئاماری وەزارەتی كاروباری شەهیدان ‌و ئەنفالكراون، بەڕێژەی 63% كۆی شەهیدانی كوردستان دەكەونە سنووری چالاكییەكانی بەڕێوەبەرایەتی گشتیی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی سلێمانییەوەو ئەوەش ئاشكرا دەكات كە تەنها لە دوو ساڵی رابردوودا بڕی حەوت ملیارو 841 ملیۆن و 218 هەزار دینار بۆ كەسوكاری شەهیدان لە بواری تەندروستی و پەروەردەدا خەرجكراوە و دەشلێت: ئەوەی توانیومانە بۆ خزمەتی كەسوكاری شەهیدان و ئەنفالكراوان بیكەین لە ئاست قوربانییەكانیاندا نەبووە و نابێت، بەڵكو مشتێكە لە خەرمانێك.

دیداری شیروان محەمەد ئەمین

*سەرەتا دەمانەوێت لەسەر زاری خۆتەوە تۆ بناسین و بزانین خزمەتی رابردووت بۆ كەسوكاری شەهیدان چی بووە و چۆن گەیشتیت بە پۆستی بەڕێوەبەری گشتیی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی سلێمانی؟
-بەخێربێن سوپاس بۆ بەسەركردنەوەتان، پێشتر بۆ خزمەتكردن بە خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان لەساڵی 1992 كۆمیتەی شەهیدان هەبوو، كە لەساڵی 1997ەوە كرا بە مەكتەبی شەهیدان، دواتریش بەبڕیاری هەڤاڵ مام جەلال لە رۆژی 19ی 6 ی 1999 بووە دەزگای شەهیدانی شۆڕشی گەلی كوردستان، كە تاكو دروستبوونی وەزارەتی شەهیدان ئەو دەزگایە لە ئاستی وەزارەتدا بوو، كە كۆمەڵێك كەسی شارەزاو لێهاتوو خزمەتیان تێدا دەكرد، منیش لەساڵی 1997- 1998 لە زانكۆی سەڵاحەدین كۆلێژی یاسام تەواو كرد، مێژووی خزمەتكردنم بە كەسوكاری شەهیدان دەگەڕێتەوە بۆ 22 ساڵی رابردوو كە لەساڵی 1998 بۆ یەكەمجار لە مەكتەبی شەهیدانی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دەستبەكاربووم.
لەو كاتەوە بووم بە بەڕێوەبەری بەشی یاسا، كە رۆڵم هەبووە لە نووسینەوەی ئەو یاسایانەی كە سەردەمی دەزگای شەهیدان و وەزارەت كاریان پێدەكرا، دواتریش لەسەر داوای وەزارەتی شەهیدان داوام لێكرا پۆستی بەڕێوەبەری گشتیی وەربگرم، بۆ ئەو مەبەستەش سێ كەس بووین كە كاندیدكراین بۆ وەرگرتنی ئەم پۆستە، لە ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بە زۆرینەی دەنگ پەسەند كرام، دواتریش لە رۆژی 23ی 4ی 2018 بە فەرمانی سەرۆكایەتیی ئەنجومەنی وەزیران وەك بەڕێوەبەری گشتی دەستبەكاربووم.

*سنووری كارو چالاكیی بەڕێوەبەرایەتییەكەتان چۆنە و كوێ دەگرێتەوە؟
-بەڕێوەبەرایەتی گشتیی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی سلێمانی لەسەر ئاستی وەزارەت یەكەم بەڕێوەبەرایەتیی گشتییە كە سنوورێكی زۆر بەرفراوانی هەیە كە لە هەشت بەڕێوەبەرایەتی و سێ بەش و حەوت هۆبە و چەند بەڕێوەبەرایەتییەكی دیكە لە سنووری قەزاو ناحیەكانی پارێزگای سلێمانی پێكدێت. بەپێی ئاماری وەزارەتیش بەڕێژەی 63% كۆی شەهیدانی كوردستان دەكەونە سنووری چالاكییەكانی بەڕێوەبەرایەتی گشتیی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی سلێمانییەوە.

*لە ماوەی دوو ساڵی رابردوودا كە بەڕێزتان پۆستی بەڕێوەبەری گشتییتان وەرگرتووە چالاكییەكانتان چی بووە؟
-ئامانجی ئەم بەڕێوەبەرایەتییە بۆ خزمەتكردنی سەرجەم وارس و كەسوكاری سەربەرزی شەهیدانە بەبێ جیاوازی، لەڕووی دابینكردنی مووچە، لایەنی تەندروستی، بواری پەروەردەیی، نیشتەجێكردن، دیاریی هاوسەرگیریی بۆ كوڕو كچی شەهیدان و جینۆسایدكراوان، چاودێریی كۆمەڵایەتی، هەروەها بەدەنگەوەچوونی هەموو داواكارییەك كە لەلایەن وارسی سەربەزی شەهیدانەوە ئاڕاستەی بەڕێوەبەرایەتیی گشتی دەكرێت، بێگومان كەسوكاری سەربەرزی شەهیدان و ئەنفالكراوان بە گشتی بە هیچ خزمەتكردنێك و هاوكارییەك قەرەبوو ناكرێنەوە، چونكە كەسە نزیكەكانی ئەوان خۆیان پێشكەشی گەل و خاكی كوردستان كردووە و ئەوەی ئێمەش توانیومانە بۆ خزمەتی كەسوكاری شەهیدان و ئەنفالكراوان بیكەین لە ئاست قوربانییەكانیاندا نەبووەو نییە، بەڵكو مشتێكە لە خەرمانێك، چونكە تواناو دەسەڵاتی ئێمەش بەو جۆرەبووە كە لە خزمەتیاندابووین، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو كێشە سیاسی و ئابورییەی لە رابردوودا بەرۆكی هەرێمی كوردستانی گرت چ لە سەرهەڵدانی شەڕی داعش و قەیرانی دارایی، بەڵام زۆر بە كورتی پێت بڵێم لە دوو ساڵی رابردوودا بڕی حەوت ملیارو 841 ملیۆن و 218 هەزار دینار لەڕێگەی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی شەهیدان و ئەنفالكراوانی سلێمانییەوە بۆ كەسوكاری شەهیدان لە بواری تەندروستی و پەروەردەدا خەرجكراوە، كە لە ساڵی 2019 بڕی چوار ملیار و 249 ملیۆن و 129 هەزار دینار و لە ساڵی 2018 شدا، بڕی سێ ملیارو 592 ملیۆن و 89 هەزار دینار بووە.

*جیاوازیی فەرمانبەرانی بەڕێوەبەرایەتییەكەتان لەگەڵ فەرمانبەرانی بەڕێوەبەرایەتییەكانی دیكەدا چییە و تێڕوانینتان لەوبارەیەوە چییە؟
-بەبێ جیاوازیی دەستخۆشیی زۆر لە ماندوبوونی سەرجەم فەرمانبەرانی دەرەوە و ناو بەڕێوەبەرایەتییە گشتییەكەمان دەكەم، جیاوازییەكە ئەوەیە فەرمانبەرانی ئێمە سەرجەمیان كەسوكاری سەربەرزی شەهیدانن، ئەوەش وایكردووە باشتر لە ئازاری كەسوكاری شەهیدان تێبگەن، بۆیە زۆر جار بینوومە بە پەرۆشەوە ئیشوكاری هاووڵاتیان جێبەجێ دەكەن، گیانی هاوكاریی و لەخۆبووردنیان هەیە، زۆرجار لەبەرئەوەی كەسێك لە دوورەوە هاتووە، زۆر لە پاش تەوابوونی دەوامیش دەستیان لەكار هەڵگرتووە، یان لەكاتی قەیراندا بایكۆتی دەوامیان بە تەواوی نەكردووە، هەمیشە لەخزمەت هاووڵاتیاندابووین، بەتایبەتی كە هەموو موراجیعەكانی ئێمەش كەسوكارو وارسی شەهیدانن، بۆیە كارمەند‌و فەرمانبەرەكانمان لەڕووی ئەخلاقییەوە ئامادەنەبوون كارەكانی ئەوان فەرامۆش بكەن كە خۆشیان كەسوكاری شەهیدن و لە مەینەتییەكانیان تێدەگەن، هەروەها هەموو ساڵێك لە كاتێكدا هاووڵاتیان لە گەشت و سەیرانن، زۆرێك لە فەرمانبەرانی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی شەهیدان خەریكی ئامادەكاریی و یادكردنەوەی بۆنەكانی شەهیدان و ئەنفالكراوانن لە شوێنە جیاوازەكان كە بەزۆری ئەو بۆنە خەمناكانەش دەكەونە مانگەكانی ئازار‌و نیسان ‌و مایسەوە وەك یادی كیمیابارانی سێوسێنان ‌و هەڵەبجە 16/3، یادی ئەنفال 14/4، یادی ئەنفال و كیمیابارانی عەسكەر‌و گۆپتەپە 3/5.

*راگرتنی ناردنە دەرەوەی بەركەوتووانی چەكی كیمیایی بۆ چارەسەر تاكەی درێژەی دەبێت؟
-لە رابردوودا لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی سلێمانییەوە 34 وەجبە لە بەركەوتووانی چەكی كیمیاوی نێردراون بۆ دەرەوەی وڵات بە مەبەستی وەرگرتنی چارەسەر، سەرجەم پێویستییەكانیان بۆ دابینكراوە، بەڵام لە ساڵی 2018ەوە پاش رێكەوتنێك لەنێوان ئێمە و بەڕێوەبەرایەتی گشتیی تەندروستیی سلێمانی، كەیسی ناردنە دەرەوەی بەركەوتووانی چەكی كیمیایی گواسترایەوە بۆ ئەوان، بۆیە وەڵامی ئەم پرسیارەت بۆ لایەنی جێبەجێكار دەگەڕێتەوە.

*كەسوكاری شەهیدان گلەییان لە بیناكەتان هەیە بە تایبەتی بە ساڵاچووان، وەك دیارە كەموكورتی زۆرە، لەمبارەوە چیتان كردووە بۆ چارەسەرو نەهێشتنی ئەو كەموكورتییانە؟
-ئێمەش هاوڕاین و پێمانوایە بیناكەمان لە ئاست خزمەتی كەسوكاری سەربەرزی شەهیداندا نییە، بۆ ئەمەش داوامان لە پارێزگاری سلێمانی و ئەنجومەنی وەزیران كردووە كە بینایەكمان بۆ دابینبكەن، تاكو ئێستا لە چاوەڕوانی پەسەندكردنی ئەو داواكارییەداین، كە پێویستە بڕیاری لەسەر بدرێت، چونكە گرفتێكی گەورەیە بۆ فەرمانبەران و ئەو كەسانەش كە رۆژانە سەردانمان دەكەن.

*زۆرجار كوڕو كچی شەهیدان لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان گلەیی ئەوە دەكەن كە چەند ساڵێكە دیاریی هاوسەرگیریی ڕاگیراوە، ئەمە كێشەیەكە ئاخۆ دەكرێت پێمان بڵێن ئەو كێشەیە تاكەی درێژەی دەبێت ‌و كەی چارەسەر دەكرێت؟
-وەك پێشتر باسمكرد كێشەكە قەیرانی دارایی بوو، لە كۆتایی ساڵی 2013ەوە ئەم بڕە پارەیە كە وەك دیاریی هاوسەریی دەدرا بە كوڕ و كچی شەهیدان راگیراوە كە دبوو بۆ هەر یەكەیان بڕی پێنج ملیۆن دینار خەرج بكرێت، بەڵام حكومەتی هەرێم بەهۆكاری قەیرانی دارایی پارەكەیانی بۆ خەرج نەكردوون، ئێمەش لەهەوڵداین و خوازیارین كە ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم بەم نزیكانە لەمبارەیەوە بڕیارێكی دڵخۆشكەر بدات.

*خوێندكارانی كوڕو كچی شەهیدانیش هەمان گلەییان هەیە، بۆ ئەوەیان وەڵامتان چییە؟
-پێموانییە گلەییەكەیان لە جێگەی خۆیدا بێت، چونكە لەگەڵ سەختیی بارودۆخەكەشدا بۆ كرێی خوێندنی 697 خوێندكاری كوڕو كچی شەهید، بڕی چوار ملیارو 735 ملیۆن و 739 هەزار دینار خەرجكراوە، بۆ ئەمساڵیش پرۆسەكەش بەردەوامە و رۆژانەش ژمارەی پشتگیریی بۆ كوڕو كچی شەهید بەمەبەستی راپەڕاندنی ئیشوكارەكانیان لە زانكۆ و پەیمانگاكان و ناوەندەكانی خوێندن روو لەهەڵكشان دەكات.

*هەوڵەكانتان بۆ مەسەلەی دابینكردنی زەویی و باشتركردنی شوێنی نیشتەجێبوونی كەسوكاری شەهیدان چۆن بووە، ئایا پرۆسەكە بەردەوامە یان راوەستاوە؟
-لە ماوەی ساڵانی رابردوو 21 هەزار و 240 پارچە زەوی لە سنووری شارەوانییە جیاوازەكان بەسەر وارسی سەربەرزی شەهیداندا دابەشكراوە، بە مەبەستی تەرخانكردنی زەوی بۆ خانەوادەی شەهیدان، خوازیارین فەرمانی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیرانیان بۆ دەربچێت، هەوڵەكانیشمان لەم پێناوەدا بەردەوام دەبێت.

print

 219 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*