سەرەکی » کەلتوور » ئاین و ئاینزا و بیروباوەڕەکان لە کوردستان

ئاین و ئاینزا و بیروباوەڕەکان لە کوردستان

ئا⁄ کوردستانی نوێ

ناوەندی کوردستان _ زانکۆی سلێمانی، کتێبی “الأدیان والمذاهب والعقائد فی کُردستان”ی بڵاوکردەوە.

ئەم کتێبە لە نووسینی “یاسین تەها” یە و گوزەرێکی خێرایە بەمێژووی ئاین و ئاینزاو بیروباوەڕ و رێچکە فیکرییەکانی کوردستان لە چاخی ناوەندی ئیسلامیدا و بەدیاریکراوی لە نێوان ساڵانی (232 ـ 656 کـ /847 ـ 1258 ز) کە هاوتایە لەگەڵ چاخی عەباسی دووەم و دەوروبەری چوار سەدە لەخۆی دەگرێت.

ئەم کتێبە کە بەزمانی عەرەبییە سەرەتاکەی بە روونکردنەوەی ریشەی کورد، ناوچە کوردییەکان لەسەردەمی ئیسلامیدا، چۆنییەتی بڵاوبونەوەی ئیسلام لەکوردستان دەست پێ دەکات و پاشان دەچێتە ناو وردەکاریی ژینی ئاینی لە ناوچە جیاجیاکانی کوردستان.
گرنگترین تەوەر و بەشەکانی ئەم کتێبە بریتین لە:

بەشی یەکەم ـ ئاینە نا ئیسلامییەکان لەکوردستان:
ـ زەردەشتی

ـ جوولەکە (کوردانی جولەکە)

ـ مەسیحی (کوردانی مەسیحی، ئاینزا مەسیحییەکان لە کوردستان)

ـ بیروباوەڕە “باطنی” یەکان: مانەوی و مەزدەکی و خوڕەمی.

بەشی دووەم:خەواریج و شیعەکان
ـ پەیوەندی خەواریج بەکوردەوە، مەڵبەند و پێگەکانیان، هۆکاری هۆگریی کورد پێیانەوە، بەشداریی کورد لە چالاکییەکانیان، بزوتنەوەکانیان.

ـ شیعە، نەخشەی بڵاوبونەوەیان لە کوردستان، گروپەکانیان: زەیدی و ئیمامی و قەرامیتەو …هتد.

بەشی سێیەم:ئاینزا شەرعزانییە سوننەکان
ـ ئاینزای شافیعی: پێگەی، هۆکاری بڵاوبونەوەی، چۆنیەتی بڵاوبونەوەی، رۆڵی کورد تێیدا

ـ ئاینزای حەنەفی لەکوردستان

ـ ئاینزای حەنبەلی لەکوردستان

ـ ئاینزای مالیکی لەکوردستان

بەشی چوارەم :ئاراستە سۆفیگەرییەکان و گروپە پەیوەستەکان پێیانەوە
ـ سۆفیگەری: سەرهەڵدانی لەکوردستان، هۆکار، مەڵبەندەکانی سۆفیگەری

ـ ئێزدییەکان: ریشەی ئێزیدییەکان، عەقیدەی ئێزدی و پەیوەندیی بەئاینە ئاسمانییەکان

ـ یارسان: ئەهلی حەق و گواستنەوەیان بۆ کوردستان و رەگ و ریشەیان
ئەم کتێبە بەپاڵپشتی سەرۆکایەتی زانکۆی سلێمانی ئامادەو چاپکراوەو بەشێکن لە ئەرکی ناوەندی کوردستان کە پەرەپێدانی لێکۆڵینەوەی ئەکادیمی زانستی و بەدواداچوونی بەڵگەنامەو ئەرشیفە.

ناوەندی کوردستان ناوەندێکی بەڵگەنامەیی- دۆکیۆمێنتکردن و توێژینەوەی ئەکادیمی سەر بە زانکۆی سلێمانییە، کار دەکات لەبوارەکانی: دۆکیۆمێنتکردن(التوثیق)، دۆکیۆمێنتپارێزی (الأرشیف)، کۆکردنەوەی دیکۆمێنتی ناوخۆ و دەرەوە و ئەرشیفی رۆژنامەوانی کوردستان، کۆکردنەوە و پاراستن و لێکۆڵینەوە لە دەستنووسەکانی کوردستان، لەگەڵ کۆکردنەوەی مێژووی زارەکی و ئەنجامدانی توێژینەوە لەم بوارانەو کۆمەلێک چالاکیی تری زانستی.

print

 237 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*