سەرەکی » وتار » نه‌وزادى موهه‌ندیس‌ » لەشكركێشییەكانی توركیا و بێدەنگیی جیهان و كورد

لەشكركێشییەكانی توركیا و بێدەنگیی جیهان و كورد

چەند ساڵێكە توركیا بە خێرایی كەوتۆتە پەلهاویشتن بۆ زۆربەی وڵاتانی ناوچەكە و نزیكەی مانگێكی تەواویشە سوپای توركیا بەردەوامە لەسەر هێرش و پەلاماردان و داگیركردنی خاكی باشووری كوردستان و تائێستا بەگوێرەی زانیارییەكان بە قووڵایی 15 كیلۆمەتر و لە هەندێك ناوچە زیاتر سوپای ئەو وڵاتە هاتوونەتە ناو خاكی باشووری كوردستانەوە لەسنووری هەردوو پارێزگای دهۆك و هەولێر و لەهەندێك شوێنی ستراتیژی بنكە و بارەگای تێدا جێگیركردووە و وەك دەریشدەكەوێت بە كردەوە ئەو هێزانەی لەشكركێشییەكەیان كردووە بوونەتە دەمڕاست و بڕیار بەدەستی ناوچەكە و لەسەر زەوی و لە ئاسمانیشەوە باڵادەستن و رۆژانە تۆپباران و خاپوركردنی گوندەكان ‌و تەنانەت هەندێك شارۆچكەو شارەدیێ ئاوەدانیش بەر هەڵمەتی كاولكاریی دەكەون.

سوپای توركیا سەرەڕای ئیدانەی عیراق ‌و كۆمكاری عەرەبی ‌و بەشێك لەوڵاتانی ئەوروپاش هێشتا سوورە لەسەر بەردەوامیدان بە هێرش و پەلامارەكان و گوێ بەهیچ نادات ‌و بگرە بەمافی سەرەتایی خۆشی دەزانێت بە پاساوی بەرگریكردن لە «ئاسایشی نەتەوەیی» خۆی بەناوی دژایەتیكردنی «تیرۆر»ەوە كە مەبەستی پارتی كرێكارانی كوردستانە، كە ئەوانیش لای خۆیانەوە باشووری كوردستان بەبەشێك لە خاكی نەتەوەیی خۆیان دەزانن بۆ لەسەرپێ وەستان ‌و درێژەدان بە خەبات لەدژی داگیركاریی ‌و بەرەنگاربوونەوەی ستەمی دەوڵەتی توركیا لە كوردی باكوور.

ئەوەی زیانی گەورەی بەركەوتووە لەم نێوەندەدا، تەنها خاك و ئاو و ئاوەدانیی باشووری كوردستان و خەڵكی گوندنشینانی بی دەسەڵات و هەژارنن، بۆیە پرسیاری جدی ئەوەیە، پاساوی توركیا هەر بوونی پەكەكەیە؟ ئاخۆ مەرامە شارەواكانی رەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆك كۆماری توركیا لە پشت پەردەوە چییە؟ ئەگەر پەكەكەش نەبوایە توركیا و ئەردۆغان ئەم كارەیان هەر نەدەكرد؟ و زۆر پرسیاری دیكەش؟

بەدڵنیاییەوە توركیا و ئەردۆغان ئەگەر پەكەكەش نەبوایە، هەر بەردەوام دەبوون لەسەر ئەم هێرش و پەلاماردانەی كوردستان و ئاشكراشە لەدوای راپەڕینی بەهاری ساڵی 1991ەوە چەندین جار هێرش و پەلاماری سەربازیی كرۆدتە سەر باشووری كوردستان و هەرجارەی بە پاساوێك. توركیا دوژمنایەتیی خۆی بۆ كورد و كوردستان وەك قەوارە و تەنانەت دەستەواژەش نەشاردۆتەوە لەهەر چوار پارچەكە و لە هەموو جیهانیشدا ئەو دژایەتییەی نەشارۆدەتەوە. ئەوە توركیا بوو شەڕی ناوخۆی هەرێمی كوردستانی لە ساڵی نەوەدەكاندا گڕدەدا و بە كردەوەش بەشداریی تێدا دەكرد لەبەرژەوەندیی لایەنێك دژ بە لایەنێكی دیكە و بەناوی هێزی ئاشتی پارێزیشەوە بۆ یەكەمجار هێزی خۆیی لە باشووری كوردستاندا جێگیركرد كە مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ پێش زیاتر لە 20 ساڵ.

ئەوە توركیا بوو پارە و كۆمەكی مادی و مەعنەویی هێزەكانی باشووری دەكرد بۆ دژایەتیكردنی پەكەكە، ئەوە توركیایە ئێستاش دژایەتیی كوردی رۆژئاوا و رۆژهەڵاتیش دەكات و رۆژانە بە چەندین بەرنامەو شێوەی جیاجیا دژایەتییان دەكات و زیندووترین نموونەی هێرشەكەی سەر هاوینەهەواری كونە ماسی بوو.

لە باكوور هێندەی كورد بەدەست حكومەت ‌و هێزە ئەمنییەكانی توركیاوە ستەمیان لێ دەكرێت و لە زیندانەكان توند دەكرێن، نیو هێندە لە سەردەمەكانی پێشووتردا ئەوەیان پێ نەكراوە، بۆیە مەرامە شاراوەكانی توركیا تەنها لێدانی پەكەكە نییە، بەڵكو لەبنچینەدا نەهێشتن و رووخاندن و بچووككردنەوەی قەوارەی سیاسی و ئابووریی و ئەمنیی هەرێمی كوردستانە، چونكە چ توركیا وەكو دەوڵەت ‌و چ ئەردۆغان كە خۆی بە میراتگریی دەوڵەتی عوسمانی دەزانێت، هەمیشە چاویان لە گێڕانەوەی ئەو ناوچانە بووە كە كەوتوونەتە قەڵەمڕەویی عوسمانییەكانەوە، بۆیە ئێستا ئەگەر بۆ توركیا وەك دەوڵەت یەك پاساو هەبێت، ئەوا بۆ ئەردۆغان و ئاك پارتی مەبەستەكە هەنوكەیی ‌و مێژووییشە كە خاڵی هەرە جەوهەریش دەستبەسەرداگرتنی خێر و بێری زۆر و زەوەندو دەوڵەمەندیی سنووری ویلایەتی موسڵە بە سامانی سەرزەویی ‌و ژێر زەوی، بۆیە بوونی پەكەكە تەنها پاساوو چاوبەستەكییە و هیچی تر.

پرسیارە بێ وەڵامە مەترسیدارەكەش ئەوەیە، كە ئایا بۆچی حكومەتی عیراق و هەرێمی كوردستان هەڵوێست و دەنگ و رەنگێكی بوێرانە و بەرزییان نییە دژ بەو هێرش ‌و داگیركاریی و كوشتارەی دەوڵەتی توركیا لە بەشێكی عیراق بەپێی دەستوور ‌و تاكە قەوارەی ئازادی كورد؟

ئەوەی تێبینی دەكرێت لە عیراقدا زۆر شەرمنانە و لەژێر لێوەوە چەند لێدوان و بەیاننامەیەكیان دەركردووە و ناڕازییبوونی خۆیان ئاشكرا كردووە، بەڵام لە هەرێمی كوردستاندا هێشتا هەڵوێستێكی جدیی و بوێرانە و شێلگیرانە نەبینراوە نە لەسەر ئاستی حكومی ‌و نە لەسەر ئاستی حزبی بەگشتی. ئایا ئەم بێدەنگییە لە بێ دەسەڵاتییەوەیە یاخود لە ترسی
دەستكەوتی حزبی و بەرژەوەندییە

سایسی ‌و ئابووریی یان ناكۆكییە لەگەڵ سیاسەتی پەكەكە؟ ئەم بێدەنگییە ئەگەر بەهەر پاساوێك بێت، هێندەی تر توركیا مكوڕتر دەبێت لەسەر بەردەوامبوون و داگیركاریی ناڕەوا و بوێریی زیاترییشی پێ دەبەخشێت.
لەكۆتاییدا دەبێت ئەو راستییە مێژووییانە بەبیر خۆمان بهێنینەوە كە توركیا هەمیشە خەونی زیندووكردنەوەی خەلافەتی عوسمانییان لەخەیاڵداندایە بەتایبەتیش لەدوای گرتنە دەستی دەسەڵات لەلایەن ئەردۆغانەوە لەساڵی 2002ەوە و نەشیانشاردۆتەوە كە بەنیازن لە یادی 100 ساڵەی دامەزراندنی كۆماری توركیای نوێدا لەساڵی 1923دا، ئەگەر هەموو قەڵەمڕەوی خەلافەتەكەش بەدەست نەهێننەوە، ئەوا لانیكەم جێگە و پێگە ستراتیژیی و گرنگە سیاسی و ئابوورییەكانی وەكو ولایەتی موسڵ و ڕۆژئاوای سوریا و لیبیا و ..هتد بگێڕنەوە ژێر ركێفی خۆیان.

بەڵام ئاشكراشە ئەم خەون و خەیاڵە هەروا بە ئاسانی نایەتەدیی و جیهانی زلهێزەكان و وڵاتانی ئیقلیمیش هەروا بە سانایی لێناگەڕێن كە توركیا خەلافەتە لەدەستچووەكەی بەدەستبهێنێتەوە كە زیاتر لە 300 ساڵ زۆربەی ئەورپای هەراسان كردبوو، بۆیە خەون و مەرامەكان هەروا بەزڕی دەمێننەوە، بەڵام تائەوكاتە تەنها كورد زیان و زەرەری گەورەی گیانی و ماڵی بەردەكەوێت، ئەوەش بەهۆی نەبوونی یەكگرتوویی شەقام و سەركردە و حزبە سیاسییەكان لەلایەك ‌و گوێ پێنەدانی زلهێزەكان ‌و وڵاتانی ئیقلیمی بە دۆزی كورد تەنانەت وەك دۆزێكی مرۆییش دەگەڕێتەوە لەسەر ئاستی
هەر چوار پارچەی كوردستان.

print

 201 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*