سەرەکی » راپۆرت » ئامادەكردنی: دیاری سابیر » تەقینەوەكەی بەیروت هەڵوێستی وڵاتانی یەكخست

تەقینەوەكەی بەیروت هەڵوێستی وڵاتانی یەكخست

ئێوارەی سێشەممە، تەقینەوەیەكی بەهێز لە نێو كۆگایەك لە بەندەری بەیروتی پایتەختی لوبنان روویدا و بەهۆیەوە هەزاران كەس كوژران و بریندار بوون و زیانی زۆری مادی لێكەوتەوە. تەقینەوەكە بە رادەیەك بەهێزبوو، كە لە دوورگەی قوبرس و لە دووری نزیكەی 250 كیلۆمەتری ئاوی، هەستی پێكراوە و دووكەڵەكەشی لە دیمەشقی پایتەختی سوریاوە بینراوە. هاوكات حكومەتی لوبنان فەرمانی دەستگیركردنی بۆ ژمارەیەك لە بەرپرسان و لێپرسراوانی بەندەرەكە دەركردووە و بەهۆی زۆریی زیانە گیانی و مادییەكانی تەقینەوەكەشەوە، هەڵوێستی زۆربەی وڵاتانی یەكخست بۆ بەهاناوەچوون و هاوكاریكردنی لوبنان.

سەرۆكی لوبنان: بەتوندی سزای کەمتەرخەمی تەقینەوەكە دەدەین
میشێل عەون سەرۆكی لوبنان رایگەیاند: سوورن لەسەر ئاشكراكردنی هۆكاری تەقینەوەكە و بەزوترین كات و توندترین سزای ئەو كەس و لایەنانەش دەدەن كە لێی بەرپرسیارن. وتیشی: ئەنجامی لێكۆڵینەوەكان لەسەر تەقینەوەكە رادەگەیەنین و بەڵێنیشیدا ئەو كەس و لایانانەی بەرپرس بوون لە تەقینەوەكە، قورسترین سزا بدرێن.

راگەیاندنی باری نائاسایی
لەگەڵ ئەوەی حەمەد حەسەن وەزیری تەندروستی لوبنان رایگەیاند: هێشتا گەڕان بەدوای قوربانیانی رووداوەكەدا بەردەوامە و زیانە گیانییەكان لە بەرزبوونەوەدایە، بەڵام جۆرج كەتانە سكرتێری گشتیی خاچی سووری لوبنان ئاشكرایكرد، كە بەهۆی تەقینەوەكانەوە زیاتر لە 100 كەس كوژراون و نزیكەی 4 هەزار كەسی تریش برینداربوون.

لای خۆشیەوە، مەروان عەبود پارێزگاری بەیروت لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا، زیانی تەقینەوەكەی بە سێ بۆ پێنج ملیار دۆلار خەمڵاند. وتیشی: تەقینەوەكەی بەیروت هاوشێوەی هێرۆشیما و ناكازاكی بووە و بەهۆیەوە كارەساتێكی گەورەی لێكەوتۆتەوە و وێڕای پەككەوتنی نیوەی بەڕێوەبەرایەتییەكانی شارەكە، زیاتر لە 300 هەزار هاووڵاتیش بێلانە ماونەتەوە.

هەروەها ئەنجومەنی وەزیرانی لوبنان بە سەرۆكایەتیی حەسان دیاب كۆبۆوە، بۆ لێكۆڵینەوە لە رووداوەكە و دوای كۆبوونەوەكەش، ئەنجومەنەكە بۆ ماوەی دوو هەفتە باری نائاسایی لە وڵات راگەیاند.

نیتراتی ئامۆنیۆم هۆكاری تەقینەوەكەیە
بە وتەی سەرچاوەیەكی ئاگادار لە لێكۆڵینەوە سەرەتاییەكان، كەڵەكەبوون و پشتگوێخستن لە هەڵگرتنی مادەیەكی مەترسیداری وەك نیتراتی ئامۆنیۆم لەو كۆگایەدا، هۆكاری رووداوەكە بووە.

سەرۆك وەزیران دەڵێت: 2 هەزار و 750 تۆن لە نیتراتی ئامۆنیۆم كە لە پیشەسازیی پەین و تەقەمەنیدا بەكاردەهێنرێت، ماوەی 6 ساڵ بەبێ هیچ رێكارێكی سەلامەتی لەو كۆگایەدا هەڵگیراوە.

هۆشداریی دراوە بۆ گواستنەوەی
سەرچاوەیەكیش رایگەیاند، كە مەسەلەی سەلامەتیی هەڵگرتنی ئەو مادە مەترسیدارە بە چەند لیژنەیەك راگەیەنراوە، بەڵام هیچ شتێك نەكراوە بۆ گواستنەوەی ئەو مادەیە كە قابیلی گڕگرتن و تەقینەوەیە.

دەشڵێت: سەرەتا ئاگرەكە لە كۆگای ژمارە 9ی بەندەرەكە كەوتۆتەوە، دواتر بەهۆیەوە كۆگای ژمارە 12 سووتاوە، كە مادەی نیتراتی ئامۆنیۆمی تێدا هەڵگیراوە.

لای خۆیەوە، بەدری زاهیر بەڕێوەبەری گشتیی گومرگی لوبنان بە كەناڵی تەلەفزیۆنی ئێڵ بی سی ئای راگەیاندووە، كە بەڕێوەبەرایەتییەكەیان 6 بەڵگەی سەبارەت بە مەترسیی مادەكە رەوانەی دەسەڵاتی دادوەری كردووە. دەشڵێت: داوامانكردووە كە بگەڕێنرێتەوە بەڵام ئەوە نەكرا.

سەرچاوەیەكی دیكەی نزیك لە فەرمانبەرێكی بەندەرەكەوە دەڵێت: پێش 6 مانگ، تیمێك مادەی نیتراتی ئامۆنیۆمەكەی پشكنی و هۆشداریی دا لەوەی كە ئەگەر نەگوازرێتەوە، ئەوا هەموو بەیروت دەتەقێنێتەوە.

هەروەها پێگەی شیب ئەریستید كە تۆڕێكی مامەڵەكردنە لەگەڵ سكاڵا یاساییەكان لە بواری بارهەڵگرتندا، ساڵی 2015 لە راپۆرتێكیدا روونیكردەوە: كەشتیی رۆسۆس كە ئاڵای مۆڵدۆڤای هەڵكردبوو، ساڵی 2013 لە گەشتێكیدا لە جۆرجیاوە بۆ مۆزەمبیق، كە 2 هەزار و 750 تۆن نیتراتی ئامۆنیۆمی هەڵگرتبوو، بەهۆی كێشەی تەكنیكییەوە لە بەندەری بەیروت لەنگەری گرت، دوای پشكنینی، دەستی بەسەردا گیرا و خاوەنەكانیشی بەجێیانهێشت و بەهۆی مەترسییەكانی پەیوەست بە هێشتنەوەی نیتراتی ئامۆنیۆم لەسەر كەشتییەكە، دەسەڵاتدارانی بەندەرەكە ئەو مادە مەترسیدارەیان بۆ بەندەرەكە گواستۆتەوە.

عیراق هاوكاریی نارد
هەروەها مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند: ئامادەن بۆ پێشكەشكردنی هەموو جۆرە هاوكارییەك بە لوبنانییەكان، بۆ ئەو مەبەستەش فڕۆكەیەكی هاوكاریی پزیشكی رەوانەی لوبنان كرد.

ترەمپ: لە هێرش دەچێت، نەك تەقینەوە
دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا رایگەیاند: دوای ئەوەی لەگەڵ ژمارەیەك لە ژەنراڵەكان قسەم كرد، ئەوان پێیان وتم كە رووداوەكەی بەیروت زیاتر لە هێرش دەچێت نەك تەقینەوە.
وتیشی: بە راستی تەقینەوەكەی بەیروت هێرشێكی مەترسیدار بوو، هاوكات هاوخەمی خۆی بۆ حكومەت و گەلی لوبنان دەربڕی، ئامادەیی حكومەتی واشنتۆن-یشی بۆ هاوكاریكردن و یارمەتیدانی لوبنان دووپاتكردەوە.

فەرەنسا
هەر لەو چوارچێوەیەدا، كۆشكی سەرۆكایەتیی فەرەنسا (ئیلیزێ)، لە بەیاننامەیەكدا بڵاویكردەوە، كە بڕیارە ئەمڕۆ ئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا سەردانی لوبنان بكات بۆ كۆبوونەوە لەگەڵ بەرپرسانی ئەو وڵاتە، سەبارەت بە تەقینەوەكەی بەیروت.
ئاماژەی بەوەشكردووە: لەو سەردانەدا، ماكرۆن لەگەڵ هەریەك لە سەرۆك كۆمار و سەرۆك وەزیرانی لوبنان كۆدەبێتەوە.
باسی لەوەشكردووە، كە وڵاتەكەیان ئامادەكاریی دەكات بۆ ناردنی سێ فڕۆكەی هاوكاریی پزیشكی لەگەڵ چەندین تیمی گەڕان و فریاكەوتن بۆ شوێنی رووداوەكە.

روسیا و ئوردن و ئێران
لەلایەكی دیكەوە، روسیا سێ فڕۆكەی پێداویستیی پزیشكی رەوانەی لوبنان كرد، بۆ هاوكاریی برینداران.
هاوكات تەلەفزیۆنی رەسمیی حكومەتی ئێران بڵاویكردەوە: سەرۆك كۆماری ئێران پشنیازی بۆ حكومەتی لوبنان كردووە كە بریندارەكان بگوازنەوە بۆ ئێران، تاكو چارەسەری پزیشكیی پێویستیان بۆ بكرێت. شای ئوردنیش تیمێكی گەڕۆكی نەخۆشخانەیەكی سەربازی بۆ هەمان مەبەست رەوانەی بەیروت كرد.

میسر و ئیسرائیل
لەلایەكی دیكەوە، عەبدولفەتاح سیسی سەرۆك كۆماری میسر لە تویتێكدا لە تۆڕی كۆمەڵایەتیی تویتەر، خەمباری و سەرەخۆشی خۆی بۆ لوبنانییەكان راگەیاند.

هەروەها بنیامین نەتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند: نەخۆشخانەكانی وڵاتەكەی كراوەن بۆ پێشكەشكردنی هاوكاری بە برینداربوانی روداوی تەقینەوەكەی بەیروت.

یۆنان و كەنەدا و بەریتانیا و ئوسترالیا
دوێنێش نیكۆس كریستۆدۆلیدس وەزیری دەرەوەی یۆنان رایگەیاند: ئەسینا ئامادەیە بریندارانی تەقینەوەكەی بەیروت لە نەخۆشخانەكانی وڵاتەكەی چارەسەر بكات، یان تیمی پزیشكی بۆ هەمان مەبەست رەوانەی ئەو وڵاتە بكات.
پێشتریش هەریەك لە كەنەدا و بەریتانیا و ئوسترالیا ئامادەیی خۆیان بۆ هاوكاریكردنی لوبنان لەو رووەوە دەربڕیبوو.
تەقینەوەكەی بەیروت لە كاتێكدا بوو كە بڕیارە سبەینێ هەینی، دادگا دوابڕیاری خۆی بدات لەبارەی دۆسێی تیرۆركردنی رەفیق حەریری سەرۆك وەزیری پێشووتری لوبنان.

سەرچاوە : ئاژانسەکان

print

 239 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*