سەرەکی » وتار » بارزان شێخ عوسمان‌ » پڕۆژەی قانوونێك بۆ قەڵاچۆكردنی توندڕەویی…

پڕۆژەی قانوونێك بۆ قەڵاچۆكردنی توندڕەویی…

پڕۆژەی قانوونێك بۆ قەڵاچۆكردنی توندڕەویی لە فەرەنسا

 

پەرلەمانی فەرەنسا پڕۆژەی قانوونی قەڵاچۆكردنی مەیلی گۆشەگیریی و خۆ دابڕاندن (توندڕەویی ئیسلامیی) پەسەند دەكات.

رۆژی 16ی ئەم مانگە، كۆمەڵەی نیشتمانیی فەرەنسا (پەرلەمان)، بە زۆرینەیەكی بەرچاو پڕۆژەی ئەو قانوونەی پەسەند كرد، كە «پرەنسیپەكانی كۆماریی دەچەسپێنێت» و بە پڕۆژەی قەڵاچۆكردنی «دوورەپەرێزیی – خۆجیاكردنەوە و دابڕاندن» ناسراوە.

ئەو قانوونە لەسەر داوای ئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا داڕێژراوە، لە دوای زنجیرەیەك پەلاماری تیرۆریستیی كە فەرەنسا لە ساڵی 2015ەوە بە خۆیەوە بینیوە، تا دەگاتە سەربڕینی مامۆستا باتی سامۆییل ‌و سەربڕینی چەند كەسێك لە كڵێسایەكی شاری نیس لە تشرینی یەكەمی 2020.

ئەو پڕۆژەی قانوونە كە بڕیارە رەوانەی ئەنجومەنی پیرانی ئەو وڵاتە بكرێت، بۆ ئەوەی مانگی نیسان تاوتوێی بكات، « هەواو هەوەسی خۆ جیاكردنەوە»ی ئیسلامییەكان قەدەغە دەكات و پەرە دەدات بە چاودێریكردنی كۆمەڵە دینییەكان و سەرچاوەی پارەداركردنی جموجۆڵە دینییەكان و بەرتەسككردنەوەی بڵاوكردنەوەی بوغزاندنی دینیی لە ئینتەرنێت و دەرس خوێندنی دینیی لە ناو ماڵەكان و بارەگای كۆمەڵە دینییەكاندا.

ئەم قانوونە هاوشانی قانوونە گرنگەكانی وەك قانوونی 1905 دەبێت، كە جیاكردنەوەی كڵێسا و دەوڵەتی چەسپاند، بەو پێیەی كۆڵەكەیەكی گرنگی سكۆلاریزمە.

بە گوێرەی قانوونەكە، میكانیزمێكی نوێ دادەنرێت بۆ یارمەتیدانی چالاكیی توێژە دینییەكان، تا چیتر یارمەتیی دەرەكیی وەرنەگرن، سانسۆرێكی ورد و توندیش دەخاتە سەر كۆمەڵە و ناوەندە دینی و رووناكبیرییەكان، هاوكات بێلایەنیی (ئایینیی)ش قووڵ دەكاتەوە لە نێو كارمەندانی كەرتی گشتی. ئامانجیش لە قانوونەكە، رێگرتنە لە خۆخزاندنی توندڕەوە ئیسلامییەكان بۆ ناو دامەزراوەكانی دەوڵەت و قەڵاچۆكردنی ئیسلامی توندڕەو.

لەو بارەیەوە، جیراڵد دارمانان وەزیری ناوخۆی فەرەنسا لە میانەی گفتوگۆكانی ناو كۆمەڵەی نیشتمانییدا وتی: «وڵاتەكەمان بەدەست بیری خۆجیاكردنەوە و گۆشەگیرییەوە دەناڵێنێت، لە ریزی پێشەوەیان توندڕەویی ئیسلامییە كە یەكڕیزیی نیشتمانیمان ئەشێوێنێت». روونیشیكردەوە: پڕۆژەكە رێگرتنە لە گۆشەگیریی و بڵاوبوونەوەی توندڕەویی ئیسلامیی، كە ئایدیۆلۆژیایەكی دژ بە پرەنسیپ و نەریت و پێودانگەكانی دامەزراوەی كۆمارییە.

ئەم پڕۆژەی قانوونە ئەگەر بچێتە بواری جێبەجێكردنەوە، ئەوا گورزێكی گورچكبڕ دەسرەوێنێتە تاقم و باندە ئیسلامییە جیاجیاكان، كە لە ژێر پەردەی رێكخراوەكانی كۆمەڵی مەدەنی و كلتووریدا، ژەهری تیرۆر و بوغزاندن ‌و خۆجیاكردنەوە و تێكەڵ نەبوون لەناو كلتووری ئەوروپایی دەڕێژن لە نێو موسڵمانانی دانیشتووی ئەوروپا، كە لە ساڵانی نەوەدەكانەوە پەرەیان سەندووە و سوودیان لەو كەش و زەمینەی ئازادیی و دیموكراسیی و مەدەنییەی ئەو وڵاتانە وەرگرتووە، كە بێ جیاوازیی بۆ هەموو هاووڵاتیان دەستەبەر كراوە.

 397 جار بینراوە