غەمزەی چاوی خانەقی

10:30 - 2023-11-27
ستران عەبدوڵڵا
158 خوێندراوەتەوە

بەڕاست و چەپا  پانۆرامای رۆژانەی بەشێکە لە مێژوو، بەڵام لە تایتڵی گشتیدا رێگەی ئاوریشمینی کوردایەتییە و پارچەیەکە لە دیمەنی کوردەواری.
لە زەمانی خوداداد عەلییەوە فشاری لەسەرە کە قینی لە کوردبوونی خۆی بێت و یادەوەری خۆماڵی دیلیت بکا و ببێتە خانەوێران، کەچی ئەم هەر وەتەن ئابادە، هەر خانەقییە و لە پەنای رووباری ئەڵوەنەوە دڵنیایی بە گەرمەسێر و کرماشانیش دەدا. 

خانەقییە و لێی مەترسێن، گەمارۆی دەدەن کەچی وەک سندوقی عاجباتی لەو سەرەوە کەوا و سەڵتەی باوەمەحموی لەبەرە، ستایلە و ناگۆڕێ و بەرگە و بە گۆشتەوە نووساوە.ئەمجارەش دەوریان داوە و نیەتیان بەند و داوە، کەچی (خانەقینەگەم) هەر خەریکی بێوەژن کۆشییە بۆ (کوردستان) و بە برژانگی چاو دەنگ بۆ حزبەکەی مام جەلال کۆ دەکاتەوە، ئابوونەی بۆ لیستی (١٢٠) ە

نیشتەنی دڵگیری باخەکانی لیمۆ و هەنار و خورمایە، بەڵام خورمای خۆمانی  وا کە وەک گوێز و گۆیژ بە کوردی قسە ئەکا، شارێکە نوقمی شارستانی، نزیکە بەغدایە و عەلمۆدەیە و لە هیچی کەم نییە، کەچی دەستبەرداری (کوردستان)نابێ. رێی ئاوەدانی قافڵەی مسک و عەنبەر و دین و مەزهەبە، مێژووی ئەسڵی و قەدیم و عەتیق  بە پێش زایین و پشتی چەرخی زانین بەناو کوچە و کۆڵانەکانیدا دێت و دەڕوا،  کەچی ئەو شارە هەر بە دیار کورد بوونییەوە دانیشتووە و کراسی رەشی رەسەنایەتی پێ خۆشترە لە کراسی مۆدێلی تەماع و تێکەڵی. 
لەڕێی خوا واز لە دەفتەر خدمەی نیشتمان ناهێنێ و یەک بینە یەکێتی و یەکڕیزی و یەک چارەنووسی گەرەکە.
خۆی نەفتخانەیە و چاوی لە نەوتی کەرکوکیش نییە،  بەڵام ئەو لیوایەکی قوربانی دا بۆ کەرکوک و لیوا حسێن مەنسوریشی کردە بانی.
 بە راست و چەپ خزمانی عەلی و حسێن لەم دیو سنوور و ئەودیو سنوور بانگی کەمەندکێشی بەگوێدا  دەدەن، کەچی ئەم خانەقینە هەر خانەقینە و موڕادخانی لەبەر ناکاتەوە. 
شیعر و شانامە و شەعائیری خۆی هەیە و لەهی کەس ناچێ. بە کوردی زەمی یەزید ئەکا  و بە کوردیش عەلی و وەلی ئەلاوێنێتەوە.
لەبیرمە هەفتەیەک بوو بەعس و سوپاکەی فەوتیان، گشت خانەقی ئیمزای کرد بمانخەنە بان هەرێم تا بێینە سەر رێگاکەی جەبار فەرمان و (بانمیل) قیبلەنمای  بێت، ئەوی حەجی بۆ بکا (کەلای) بێت و ئەوی لە حەجی بگەڕێتەوە وەک (مەشەیی)بیناسێنن.
چەند ساڵە قوڕقوشمی  ئۆکتۆبەری دوای ریفراندۆم ئەکەن بە قوڕگیا، ئەم شارە هەر (ئەڵوەنەکەی) ئازاد خانەقینی ئەچڕێتەوە، زۆر هەبوون دەستنوێژیان شکاو سوێندیان کەفت و دروشمی  زلیان خەفت. شاری نەفت هەر لەسەر عەهد و پەیمانی پێشین ماوە و چوون گیانبازەکانی حسێن لە واقیعەی کەربەلا ئێژێ (هیهات منا المذلة) . واتا (هەرگیز دای نانەوێنین). یانی بانگەوازێکە وەک بانگی کۆمەڵەكان و هەڵۆی سوور؛
کرێکارێکی هەژاری کوردم ،
 هیچ پەشیمان نیم لەوەی كە کردم

خانەقییە و لێی مەترسێن، گەمارۆی دەدەن کەچی وەک سندوقی عاجباتی لەو سەرەوە کەوا و سەڵتەی باوەمەحموی لەبەرە، ستایلە و ناگۆڕێ و بەرگە و بە گۆشتەوە نووساوە. ئەمجارەش دەوریان داوە و نیەتیان بەند و داوە، کەچی (خانەقینەگەم) هەر خەریکی بێوەژن کۆشییە بۆ (کوردستان) و بە برژانگی چاو دەنگ بۆ حزبەکەی مام جەلال کۆدەکاتەوە، ئابوونەی بۆ لیستی (١٢٠)ە.
بەسەرهاتی خانەقی رۆمانێکی چڕی پڕ قارەمانە و زۆر کورت ناکرێتەوە،  گەلێک جار ئیمپراتۆرەکانی رۆژگار و زەمان کەیفیان پێهاتووە مروارییەکەی ئەڵوەنی بدزن و فێنکی باخەکانی زەوت بکەن، کەچی هەر تیلەی چاوی لە وڵاتی مادەکان و قەدەری کوردەوارییە  و وەک عەلی وەندی هەر ئەڵێ:
من بە تاڵی  زوڵفی تۆ  
هاوسێ وا زنجیر کرامە 
من بەتیری عەشقی تۆ 
گیانە دڵم پڕ لە زامە

 

وتارەکانی نوسەر