بەرەو یادی كیمیایبارانی هەڵەبجە

10:43 - 2025-03-11
ئیبراهیم هەورامانی
81 خوێندراوەتەوە

هەوڵ بدرێت كە حكومەتی عیراقیی فیدراڵ، دان بە جینۆسایدی گەلەكەماندا لە هەڵەبجە بنێت و قەرەبووی زیانلێكەوتووانی تاوانەكە بكاتەوە

بەعسییەكان لە 16\3\1988دا، بە دڕندانەترین شێوە و دوور لە هەموو عورف و عادەتێكی مرۆڤانە و بە پێچەوانەی بەندەكانی مافی مرۆڤی جیهانی و بە چەندین جۆر چەكی كیمیاویی، هەڵەبجە و دانیشتوانەكەی ژەهرباران كرد و لەئەنجامدا بە هەزاران هاووڵاتی بێ چەك و بێ دیفاع شەهید و بریندار و ئاوارە بوون.
بەڵێ، بەعسییەكان ئەوەی ویستیان بە مەبەستی جینۆسایدكردنی گەلەكەمان لەم شارەدا ئەنجامیاندا، ئەوان بەرنامە و پیلانیان بەشێوەیەك بوو كە تاكە هاووڵاتییەكی ئەم شارە بە زیندوێتی نەمێنێتەوە، بۆ ئەوەی بۆ مێژوو ببێتە شاهیدحاڵیكی زیندووی تۆماركردنی ئەم تاوانە.
دواجار بە هەزاران هاووڵاتی وەك شاهید حاڵی زیندوو مانەوە و لە دادگای باڵای تاوانەكانی عیراق وەك شاهیدێك لە بەرامبەر چەسپاندنی تاوانبارێتی سەرانی بەعس وەك تاوانباری دژی مرۆڤ و نەتەوەكەمان، بەتایبەتی لە دادگا بەڵگەكانیان خستەڕوو.
16\3\1988 تا بە ئەمڕۆ واتە 16\3\2025 واتا37 ساڵ لەمەوبەر حكومەتی رژێمی بەعس ئەم تاوانەی لە دژی گەلەكەمان ئەنجامداوە. 
34 ساڵ تێدەپەڕێت بەسەر راپەڕینی گەلەكەمان لە  بەهاری 1991 ساڵانە حكومەت و رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی مەدەنی و كەسوكاری سەربەرزی شەهیدان و نووسەران و هونەرمەندان، یادی بەرزڕاگرتنی شەهیدانی هەڵەبجە دەکەنەوە. 

بەرنامەیەکی تۆکمە بۆ یادەکە
نكوڵی لەوە ناكرێت ساڵ لەدوای ساڵ ئەم یادەوەری و مەراسییمە بەرەو كاڵبوونەوەیەكی جۆریی دەچێت كە بووەتە مایەی پرسیار و قسە لەسەر كردنی زۆرێكمان، رەنگە وەڵامەکەشی، لای هەندێكمان روون بێت كە بۆ دەبێت ساڵانە چۆنێتی یادكردنەوە و دانانی بەرنامەی یادەكە چەندین كۆبوونەوە و مشت و مڕی لەسەر بکرێت؟
بۆ ساڵی ئاییندە بەهەمان شێوەی ساڵی پێشوو هەر لەخەمی بەرنامەڕێژی و پلان دانان بین؟
ئەگەر سەیرێك لە كار و مەهامی یادەوەرییەكانی هەندێك لەو وڵات و نەتەوانەی رووبەڕووی جینۆسایدكردن بوونەتەوە بکەین، بۆمان رووندەبێتەوە، ئەوان هەر لەیەكەمین مەراسیمی یادەوەرییەكانیانەوە توانیویانە بەر لەهەر شتێك كار لەسەر ئینتمابوونی هاووڵاتی بۆ یادەكە بكەن و هەوڵی چەسپاندنی رۆحییەتی بە زیندوویی هێشتنەوەی بدەن.
پاشان كار لەسەر چەسپاندنی یەك بەرنامەی تۆكمە و گشتگیر بكەنەوە كە بتوانن بۆ هەموو ساڵێکی ئەو مەراسیمە سوودی لێ وەربگرن.
لێرەدا دەمەوێت بۆ یادی كیمیایبارانی هەڵەبجە قسەیەكی خۆمانە بكەم. دیارە ئەم قسەكردنەشم وەك پێشنیازی کەسێکی رزگاربووی نێو ئەو هێرشە دەخەمەڕوو.
ئێمە دەكرێت لەڕێی لایەنی پەیوەندیدارەوە كە هەردوو وەزارەتی رۆشنبیری و لاوان و وەزارەتی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوان، لەگەڵ كۆمەڵەی كیمیایبارانی هەڵەبجەی شەهید، بەرنامەیەكی تۆكمە و پوخت دابڕێژن، دوور لە هەموو بەفیڕۆدانێكی دارایی كە دواجار بەرنامەكە لەماوەیەكی كورتدا بتوانێت خزمەتی گەورە بە ئەركە پیرۆزەكە بكات، ئەویش گەیاندنی پەیامی مرۆڤایەتی  و مەزڵومییەتی خەڵكی شارەكە و گەلەكەمان و نیشاندانی بەرنامە و كاری دوژمنانی گەلەكەمانە لەپێناوی بەدیهێنانی مافە رەواكانی نەتەوەییمان.
ئەمەش دەكرێت بانگهێشتی باڵیۆز و سەركونسوڵ و نوێنەری وڵاتان بكرێت و بۆ ئامادەبوونیان لە یادەكەدا و وتارێكی گشتگیر بەناوی بنەماڵەی شەهیدان و خەڵكی هەڵەبجە بخوێنرێتەوە كە تێیدا پەیامی ئاشتی و سەقامگیربوونی ئاسایش و دوور لەشەڕ و بەدیهێنانی مافە نەتەوەیی و نیشتمانییەكانمان باس بکرێت.

گەیاندنی پەیامەکان
گرنگە بۆ ئێمەی خەڵکی هەڵەبجە، ئەم یادە بە دوو شێوە بخەینەڕوو، یەكەم پەیامی مرۆڤایەتی و نەتەوەیی خۆمانی تێدا بەیان بكەین و هەوڵ بدرێت كە حكومەتی عیراقی  فیدراڵ دان بە جینۆسایدی گەلەكەماندا لە هەڵەبجە بنێت و قەرەبووی زیانلێكەوتوانی تاوانەكە بكاتەوە. 
لەلایەكی ترەوە دەكرێت لە رێی ئاوەدانكردنەوەوە، خزمەتگوزارییەكان بۆ خەڵکی ئەم شارە فەراهەم بكات.
ئەگەر ئێمە توانیمان هەوڵی بەجێهێنانی ئەم كارە بدەین، لانیكەم دەشتوانین ئینتمابوونی یادەكە لەلای خەڵكی شارەكە بەتایبەت و كۆمەڵگاكەمان بەگشتی دروست بكەین.

وتارەکانی نوسەر