له‌ ساڵیادی مه‌رگی مام عوسمان- دا

10:17 - 2025-03-10
ڕاپۆرت
85 جار خوێندراوەتەوە

هه‌ژار عوسمان* 

مێژووی یه‌كێتی پڕه‌ له‌كه‌ڵه‌ پیاوی تێكۆشه‌ر و ئازا و جوامێر، كه‌ تێكۆشه‌ری كۆچكردوو (مام عوسمان)یش یه‌كێكه‌ له‌وان كه‌ ئه‌مڕۆ یادی خه‌بات و ماندوبوون و كۆچی دواییه‌كه‌ی ده‌كه‌ینه‌وه‌.
هه‌ڵكه‌وته‌ی ناوچه‌ی كه‌ندێناوه‌ی سیانان، لانكه‌ و قوتابخانه‌ی خه‌باتی ده‌یان و سه‌دان سه‌ركرده‌ و كه‌ڵه‌پیاو و جوامێری ئه‌م نیشتمانه‌بووه‌، له‌ قوربانیدان و گیانبازیشدا هه‌میشه‌ پشكی شێری به‌ركه‌وتووه‌، (شه‌هیدان رێباز و شه‌هید مه‌لاسلێمان) نموونه‌ی دیارو زیندوون.
مام عوسمان؛ ناوێكی دیار و فه‌رمانده‌یه‌كی ئازاو مێرخاسێكی قاره‌مان و هه‌ڵكه‌وتوو بوو، له‌ ته‌مه‌نێكی كه‌مه‌وه‌ په‌یوه‌ندیی كردووه‌ به‌ شۆڕشی ئه‌یلوله‌وه‌، به‌ڵام له‌به‌ر كه‌می ته‌مه‌نی وه‌ك پێشمه‌رگه‌ وه‌ریانه‌گرتووه‌ و له‌به‌رامبه‌ردا ئه‌ركی رێكخستنی ناوشاری پێ سپێردراوه‌.
دواتر بۆته‌ ئه‌ندامێكی چالاكی خه‌باتی نهێنی و جێگه‌ی ئومێد و متمانه‌ی سه‌ركردایه‌تیی ئه‌وسای شۆڕش، به‌هۆی چالاكییه‌كیشه‌وه‌ ده‌ستگیركراوه‌ و دواتر ئازادكراوه‌، دوای نسكۆی شۆڕشی ئه‌یلول ئاواره‌ی ئێران بووه‌.
ساڵی 1979 گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ كوردستان و په‌یوه‌ندیی كردۆته‌وه‌ به‌ رێكخستنه‌كانی ی.ن.ك-ه‌وه‌، به‌وگومانه‌شه‌وه‌ جارێكی دیكه‌ ده‌ستگیركراوه‌ته‌وه‌ و خراوه‌ته‌ ژیر ئازار و ئه‌شكه‌نجه‌یه‌كی سه‌خته‌وه‌، به‌ڵام دانی پێدانانێت و ئازاد ده‌كرێت، هاوكاتیش كراوه‌ته‌ سه‌رباز و نێردراوه‌ بۆ به‌ره‌كانی شه‌ڕه‌وه‌ له‌ سنووری سه‌رپێلی زه‌هاو.
له‌وێش مام عوسمان به‌رده‌وام بووه‌ له‌ خه‌باتی نهێنی، تا له‌ ئه‌نجامدا په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ مه‌فره‌زه‌كانی پێشمه‌رگه‌ دروست ده‌كات، به‌ سه‌ختی و مه‌ترسییه‌كی زۆره‌وه‌ خۆی ده‌گه‌یه‌نێته‌ مه‌فره‌زه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌ ناوچه‌ی گه‌رمیان (مه‌فره‌زه‌كه‌ی مامه‌ڕیشه‌)و ماوه‌یه‌ك له‌وێ ده‌بێته‌، دواتر له‌سه‌ر خواستی خۆی گوازراوه‌ته‌وه‌ سنووری هه‌ولێر و له‌ تیپه‌كانی(83ی هه‌ورێ و 85ی به‌ڕانه‌تی و 86ی ده‌شتی هه‌ولێر) درێژه‌ی به‌ پێشمه‌رگایه‌تی داوه‌، به‌شداریشی له‌ ده‌یان نه‌به‌ردیی كردووه‌، له‌وانه‌: داستانه‌كانی سه‌ری ره‌ش، سماقوڵی، قه‌یوان-ماوه‌ت، شه‌ڕه‌كانی سنووری كه‌ركوك و شه‌ڕی هێزی پشتیوانی خۆرهه‌ڵاتی ئێران و دواتریش راپه‌ڕینی ساڵی 1991و رزگاركردنی شاری هه‌ولێر. 
له‌ سه‌رده‌می خه‌باتی شاخدا، ماڵه‌كه‌ی هه‌میشه‌ شوێنی حه‌وانه‌وه‌ی پێشمه‌رگه‌ بووه‌، خۆشه‌ویستی ناو هاوڕێ و هاوسه‌نگه‌رانی بووه‌ و به‌وه‌ ناسراوه‌ كه‌ پیاوێكی قسه‌خۆش و مه‌جلیس ئاوه‌دان بووه‌ و هه‌میشه‌ش له‌كاته‌ سه‌خته‌كاندا خاوه‌ن وره‌ و هێز بووه‌.
له‌ ته‌مه‌نی پێشمه‌رگایه‌تیدا، پله‌كانی فه‌رمانده‌ی كه‌رت و تیپی بڕیوه‌ و دووجاریش بریندار كراوه‌.
به‌داخه‌وه‌، رۆژی 7/3/1999 به‌ كاریگه‌ریی برینه‌كه‌یه‌وه‌ كۆچی دوایی كرد و گه‌یشته‌ كاروانی هاوڕێ شه‌هیده‌كانی.
*كوڕی كۆچكردوو

بابەتە پەیوەندیدارەکان